Văn 6 Ngày so n / ạ Ngày d y / ạ Tu n 24 – ầ Tiết 95 Bài 23 – Ti ng Vi t ế ệ N DẨ Ụ A M C TIÊU C N Đ T Ụ Ầ Ạ 1 Ki n th cế ứ N m đ c khái ni m n d Hi u đ c tác d ng c a n d ắ ượ ệ ẩ ụ ể ượ ụ ủ ẩ ụ 2[.]
Trang 1Ngày so n: / ạ
Ngày d y: / ạ
N D
1. Ki n th c ế ứ : N m đắ ược khái ni m n d Hi u đệ ẩ ụ ể ược tác d ng c a n d ụ ủ ẩ ụ
2. Ph m ch t ẩ ấ : Có ý th c v n d ng ki n th c vào th c ti n.ứ ậ ụ ế ứ ự ễ
3. Năng l c ự
Năng l c chung: ự T ch và t h c, giao ti p và h p tác, gi i quy t v n đ và ự ủ ự ọ ế ợ ả ế ấ ề sáng t oạ
từẩn d trong th c t s d ng ti ng Vi t.ụ ự ế ử ụ ế ệ
1. Chu n b c a giáo viên:ẩ ị ủ
K ho ch bài h cế ạ ọ
H c li u: Đ dùng d y h c, phi u h c t p, b ng ph ọ ệ ồ ạ ọ ế ọ ậ ả ụ
2. Chu n b c a h c sinh:ẩ ị ủ ọ
Đ c trọ ước bài, tr l i câu h i.ả ờ ỏ
Chu n b m t s đo n văn trình bày theo cách quy n p, di n d ch.ẩ ị ộ ố ạ ạ ễ ị
1. M c tiêu: ụ
T o tâm th h ng thú cho HS. ạ ế ứ
Kích thích HS tìm hi u v n d ể ề ẩ ụ
2. Phương th c th c hi n:ứ ự ệ
Ho t đ ng cá nhân, c l p ạ ộ ả ớ
3. S n ph m ho t đ ngả ẩ ạ ộ
Trang 2 Trình bày mi ng ệ
H c sinh đánh giá ọ
Giáo viên đánh giá.
5. Ti n trình ho t đ ng:ế ạ ộ
*Chuy n giao nhi m v ể ệ ụ
? Ch ra các bi n pháp tu t đã h c trong các câu ỉ ệ ừ ọ
sau:
a. "Người ng m trăng soi ngoài c a sắ ử ổ
Trăng nhòm khe c a ng m nhà th "ử ắ ơ
b. Thuy n v có nh b n chăngề ề ớ ế
c. Anh đ i viên m màngộ ơ
m h n ng n l a h ng
*Th c hi n nhi m v ự ệ ệ ụ
H c sinh:ọ Nghe câu h i và tr l iỏ ả ờ
D ki n s n ph m: ự ế ả ẩ
VD b:
*Báo cáo k t qu ế ả
*Đánh giá k t qu ế ả
H c sinh nh n xét, b sung, đánh giá ọ ậ ổ
Giáo viên nh n xét, đánh giá ậ
* M c tiêuụ : Hi u n d là gì, các ki u n d ể ẩ ụ ể ẩ ụ
* Phương th c th c hi nứ ự ệ : Nêu v n đ , v n đáp., ấ ề ấ
1. Ví dụ:
Trang 3phi u h c t p, cõu tr l i c a HS.ế ọ ậ ả ờ ủ
1. GV chuy n giao nhi m v : ể ệ ụ
Gv treo b ng ph đó vi tả ụ ế
? C m t “ụ ừ ng ườ i cha” dựng đ ch ai?ể ỉ
? T i sao em bi t đi u đú? ạ ế ề
? H∙y giải thích vì sao có thể ví Bác Hồ với ngời
Cha?
2.Th c hi n nhi m v : ự ệ ệ ụ
ư HS: Làm vi c cỏ nhõn, sau đú th ng nh t k t quệ ố ấ ế ả trong nhúm
ư GV: Quan sỏt, l a ch n s n ph m t t nh t.ự ọ ả ẩ ố ấ
ư D ki n s n ph m:ự ế ả ẩ
- Ngời Cha chỉ Bác Hồ.
thơ và cả bài thơ
nhau: tuổi tác , tình yêu thơng , sự chăm sóc chu
đáo , ân cần dối với các con.
GV: Thơ Tố Hữu có nhiều ví dụ tơng tự:
Ngời là Cha ,là Bác, là Anh
Quả tim lớn lọc trăm dòng máu nhỏ
(Sáng tháng năm)
Hu và trong kh th c a T H u cú gỡ gi ng nhauệ ổ ơ ủ ố ữ ố
và khỏc nhau?
ư G: đều ví Bác với ngời Cha
ư K: Minh Huệ chỉ có vế B (vế A ẩn)
Trang 43. Bỏo cỏo k t qu : ế ả HS lờn b ng trỡnh bày k t quả ế ả
4. Đỏnh giỏ k t qu ế ả
ư H c sinh nh n xột, b sung, đỏnh giỏ ọ ậ ổ
ư Giỏo viờn nh n xột, đỏnh giỏ ậ
ư>Giỏo viờn ch t ki n th cố ế ứ
ư Cách nói này giống phép so sánh ở chỗ dựa trên quan
( tức là gọi tên sự vật , hiện tợng này bằng tên sự vạt
hiện tợng khác có nét tơng đồng với nó)
GV: Khi phép so sánh có lợc bỏ vế A, ngời ta gọi đó
là so sánh ngầm. (ẩn dụ)
? Nói “Bác Hồ mái tóc bạc”
với “Ngời Cha mái tóc bạc” em thích cách nào hơn?
Vì sao(Cách gọi “Ngời Cha” có ý nghĩa nh thế
nào?)
ư ở đây tác giả đ∙ gọi Bác Hồ bằng ngời Cha
để so sánh ngầm: Bác Hồ nh ngời Cha của các chiến
sĩ. Bác yêu thơng, chăm sóc cho họ nh ngời cha chăm
sóc cho đàn con. Đồng thời còn thể hiện tấm lòng
kính yêu Bác của ngời chiến sĩ. Rõ ràng diễn đạt
nh vậy vừa có hính ảnh lại vừa hàm súc
GV: Nh vậy cách gọi tên sự vật, hiện tơng này bằng
tên sự vật, hiện tợng khác có nét tơng đồng với nó
nhằm làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt,
ngời ta gọi đó là ẩn dụ
? Từ đó h∙y rút ra khái niệm ẩn dụ là gì
HS đọc ghi nhớ
ta cùng làm bài tập sau:
ư Người cha ư> Bỏc H ồ
ư Vỡ Bỏc và người Cha cú
chu đỏo , õn c n. ầ
ư G i tờn s v t, hi n tọ ự ậ ệ ượ ng này b ng tờn s v t hi nằ ự ậ ệ
tượng khỏc cú nột tươ ng
đ ng nh m tăng s c g i hỡnhồ ằ ứ ợ
g i c m cho s di n đ t.ợ ả ự ễ ạ
Trang 5Ch ra bi n phỏp n d trong cõu th sau:ỉ ệ ẩ ụ ơ
Ngày ngày m t tr i đi qua trờn lăng ặ ờ
Th y m t m t tr i tr i trong lăng r t đ ấ ộ ặ ờ ờ ấ ỏ
(Vi n Ph ng)ễ ươ
ư Từ mặt trời ở dòng thơ thứ hai là một ẩn dụ vì
nó đợc dùng để chỉ Bác Hồ. Diễn đạt nh vậy vừa
nêu bật vai trò to lớn của Bác trong sự nghiệp giải
phóng dân tộc Việt Nam: Bác nh ánh mặt trời soi
đờng cho dân tộc ta đi. Đồng thời thể hiện lòng
kính yêu, biết ơn của nhà thơ, của nhân nhân ta dối
với l∙nh tụ
* Phương th c th c hi nứ ự ệ : ho t đ ng chung, ho t ạ ộ ạ
phi u h c t p, cõu tr l i c a HS.ế ọ ậ ả ờ ủ
ư G i HS đ cọ ọ
? Các từ in đậm( thắp , lửa hồng) để dùng để chỉ
những hiện tợng hoặc sự vật nào ? Vì sao có thể
ví nh vậy?
b) Chao ôi, trông con sông, vui nh thấy nắng giòn
tan sau kì ma dầm, vui nh nối lại chiêm bao đứt
qu∙ng.
(Nguyễn Tuân)
? Cách dùng từ “nắng giòn tan”có gì đặc bịêt với
cách nói thông thờng?
=> n dẨ ụ
* Ghi nh ( SGK) ớ :
1. Vớ dụ
Trang 6nào? – thị giác
? Quay trở lại ví dụ ở phần I., tìm nét tơng đồng giữa Bác Hồ và ngời Cha?
ư Giống nhau về phẩm chất
ư Cú m y ki u n d ?ấ ể ẩ ụ
2.Th c hi n nhi m v : ự ệ ệ ụ
ư HS: trao đ i l i, th ng nh t s n ph m, ổ ạ ố ấ ả ẩ
ư GV: Quan sỏt, l a ch n s n ph m t t nh t.ự ọ ả ẩ ố ấ
ư D ki n s n ph m…ự ế ả ẩ
ư lửa hồngư màu đỏ của hoa râm bụt
giống nhau về hình thức
à ẩn dụ hình thức
Giống nhau về cách thức thực hiện hành động
GV: Nhìn thấy hoa râm bụt nở đỏ rực, tác giả có cảm nhận nh có lửa đợc thắp lên ở đó. Đây là cảm nhân rất riêng của nhà thơ. Bằng cách dùng ẩn dụ đó, tác giả vừa tả đợc vẻ đẹp của cảnh vật, vừa thể hiện
đợc cảm giác ấm áp của mình khi về thăm quê Bác
Hs: Thông thờng nói nắng vàng, nắng rực ( Gợi ý:ư Giòn tan thờng nêu đặc điểm của cái gì?( bánh)
(thính giác)
àSử dụng từ “ giòn tan” để nói về nắng là có sự chuyển đổi cảm giác(từ thính giác ư> thị giác)
GV: Trong cách nói thông thờng, từ giòn tan là để tả
một vật cứng đợc phơi hong rất khô hoặc nớng rất khô, hễ động vào là tan ra thành mảnh vụn nhỏ. Vậy
mà ở đây Nguyễn Tuân lại dùng để tả nắng. Đây
là một cách cảm nhận rất chủ quan, rất độc đáo của
Trang 7tác giả. Bằng cách diễn đạt độc đáo đó, nhà văn vừa tả đợc vẻ đẹp của cái nắng hửng lên sau kì ma dầm, lại vừa thể hiện đợc niềm vui sớng của mình trớc cảnh vật.
cha cú s gi ng nhau v ph m ch t.ự ố ề ẩ ấ
3. Bỏo cỏo k t qu : ế ả HS lờn b ng trỡnh bày k t quả ế ả
4. Đỏnh giỏ k t qu ế ả
ư H c sinh nh n xột, b sung, đỏnh giỏ ọ ậ ổ
ư Giỏo viờn nh n xột, đỏnh giỏ ậ
ư>Giỏo viờn ch t ki n th c ố ế ứ
ư Cú m y ki u n d ?ấ ể ẩ ụ
ư HS rỳt ra KL
V y em c n nh m y đ n v ki n th c v n dậ ầ ớ ấ ơ ị ế ứ ề Ẩ ụ
phõn tớch tỏc d ng c a n d , t o đo n văn cú phộpụ ủ ẩ ụ ạ ạ
n d
* Yờu c u s n ph mầ ả ẩ : phi u h c t p; v ghi.ế ọ ậ ở
pháp nghệ thuật nào?
? Trong 3 cách nói đó em thấy cách nói nào gây