Tu n 23 ầ Ngày so n 30ạ Ngày d y ạ Bài 22 Ti t Ti ng Vi tế ế ệ CÂU PH Đ NHỦ Ị I M C TIÊU Ụ 1 Ki n th c ế ứ Hi u rõ đ c đi m hình th c và ch c năng c a câu ph đ nh ể ặ ể ứ ứ ủ ủ ị 2 Năng l c ự HS có kĩ[.]
Trang 1Tu n 23:ầ Ngày so n: 30ạ
Ngày d y: ạ
Bài 22. Ti t : Ti ng Vi tế ế ệ
CÂU PH Đ NHỦ Ị
I. M C TIÊU:Ụ
1. Ki n th c:ế ứ Hi u rõ đ c đi m hình th c và ch c năng c a câu ph đ nh.ể ặ ể ứ ứ ủ ủ ị
2. Năng l c:ự HS có kĩ năng dùng câu ph đ nh phù h p v i hoàn c nh giao ủ ị ợ ớ ả
ti p.Năng l c dùng câu đúng và hay.ế ự
3. Ph m ch t:ẩ ấ HS có ý tình yêu Ti ng Vi t; có ý th c trau d i v n ngôn ng ế ệ ứ ồ ố ữ
Ti ng Vi t và gi gìn s trong sáng c a ti ng Vi t.ế ệ ữ ự ủ ế ệ
II. THI T B D Y H C VÀ H C LI UẾ Ị Ạ Ọ Ọ Ệ
1. Chu n b c a giáo viên:ẩ ị ủ
K ho ch bài h c.ế ạ ọ H c li u: b ng ph , tài li u tham kh o, ọ ệ ả ụ ệ ả phi u h c t pế ọ ậ
2. Chu n b c a h c sinh: ẩ ị ủ ọ so n bài theo n i dung đạ ộ ược phân công
III. TI N TRÌNH T CH C HO T Đ NG D Y H C:Ế Ổ Ứ Ạ Ộ Ạ Ọ
HO T Đ NG 1: M Đ U: ( 3 phút)Ạ Ộ Ở Ầ
1. M c tiêuụ :
T o tâm th h ng thú cho HS ạ ế ứ
2. Phương th c th c hi n:ứ ự ệ HĐ cá nhân, HĐ c l p ả ớ
3. S n ph m ho t đ ng:ả ẩ ạ ộ Trình bày mi ngệ
4. Ti n trình ho t đ ngế ạ ộ
* Chuy n giao nhi m v : ể ệ ụ
Gv: nêu câu h iỏ
GV giao nhi m vệ ụ đ a tình hu ng h i 2 HSư ố ỏ
Trang 2? Trong gi sinh ho t, có m t b n trong l p nói r ng hôm qua em đi h c mu nờ ạ ộ ạ ớ ằ ọ ộ
vì m i ch i quán đi n t nh ng s th t không ph i nh v y. Em s thanhả ơ ở ệ ử ư ự ậ ả ư ậ ẽ minh (ph n bác) l i b n ntn?ả ạ ạ
? Câu em v a tr l i thu c ki u câu gì? Ki u câu đó có đừ ả ờ ộ ể ể ặc đi m hình th c vàể ứ
ch c năng có gì khác so v i các ki u câu đã h cứ ớ ể ọ ?
Hs: ti p nh nế ậ
* Th c hi n nhi m v ự ệ ệ ụ
H c sinh: ọ tr l i ả ờ
Giáo viên: quan sát giúp đ Hsỡ
D ki n s n ph m: ự ế ả ẩ
Không ph i th ! Hôm qua mình không đi ch i đi n t Xe mình b h ng ả ế ơ ệ ử ị ỏ nên không đ n đúng gi ế ờ
Đâu có ! Mình không đi ch i đi n t Mình b ngã xe nên không đ n ơ ệ ử ị ế đúng gi ờ
Câu em v a tr l i thu c ki u câu ph đ nh. Ki u câu đó có đừ ả ờ ộ ể ủ ị ể ặc đi mể hình th c có t ph đ nh …và ch c năng ph đ nh, ph n bác l i ý ki n …ứ ừ ủ ị ứ ủ ị ả ạ ế
HS có th tr l i để ả ờ ược câu h i trên ho c có th không ỏ ặ ể
* Báo cáo k t qu : ế ả H c sinh tr l i mi ngọ ả ờ ệ
* Đánh giá k t qu : ế ả
HS nh n xét, b sung đánh giáậ ổ
GV nh n xét đánh giáậ
>GV gieo v n đ c n tìm hi u trong bài h c: ấ ề ầ ể ọ
Câu ph đ nh là gì? Đ c đi m hình th c và ch c năng c a nó là gì khác so v iủ ị ặ ể ứ ứ ủ ớ các ki u câu đã h c chúng ta cùng tìm hi u bài h c hôm nay.ể ọ ể ọ
Ho t đ ng c a giáo viên và h c sinhạ ộ ủ ọ N i dung ộ
Trang 3HO T Đ NG 2: HÌNH THÀNH KI N TH CẠ Ộ Ế Ứ
Ho t đ ng 1: đ c đi m hình th c và ch c năng c aạ ộ ặ ể ứ ứ ủ
câu tr n thu t ph đ nhầ ậ ủ ị
1. M c tiêu: ụ Nêu được nh ng hi u bi t c a mình v câuữ ể ế ủ ề
ph đ nhủ ị
2. Phương th c th c hi n: ứ ự ệ Ho t đ ng nhómạ ộ
3. S n ph m ho t đ ng: ả ẩ ạ ộ phi u h c t p c a nhómế ọ ậ ủ
4. Phương án ki m tra, đánh giáể
H c sinh t đánh giá.ọ ự
H c sinh đánh giá l n nhau.ọ ẫ
Giáo viên đánh giá
5. Ti n trình ho t đ ngế ạ ộ
* Chuy n giao nhi m v ể ệ ụ
Giáo viên: nêu yêu c uầ
1. Các câu (b,c,d) có đ c đi m hình th c gì khác so v i câuặ ể ứ ớ
(a)?
2. Nh ng câu này có gì khác v i câu (a) v ch c năng?ữ ớ ề ứ
3. Trong đo n trích trên, nh ng câu nào có t ng phạ ữ ừ ữ ủ
đ nh?ị
4. M y ông th y bói xem voi dùng nh ng câu có t ngấ ầ ữ ừ ữ
ph đ nh đ làm gì?ủ ị ể
5. V y câu ph đ nh là gì? Nó có nh ng ch c năng gì? ậ ủ ị ữ ứ
Hs: ti p nh nế ậ
* Th c hi n nhi m v : ự ệ ệ ụ
H c sinh ọ : làm vi c cá nhân.ệ
Giáo viên: quan sát, h tr hsỗ ợ
D ki n s n ph m: ự ế ả ẩ
1. Các câu (b,c,d) khác v i câu (a) các t : không, ch a,ớ ở ừ ư
I Đ c đi m hìnhặ ể
th c và ch cứ ứ năng:
1. Ví d :ụ
2. Nh n xét:ậ
Có nh ng t phữ ừ ủ
đ nh: không, …ị
Trang 4ch ng.ẳ
2. Câu (a) dùng đ kh ng đ nh vi c Nam đi Hu là có thể ẳ ị ệ ế ể
di n ra.ễ
Câu (b,c,d) ph đ nh vi c đó s không di n ra.ủ ị ệ ẽ ễ
G: Nh ng câu (b,c,d) ch a t ng ph đ nh ngữ ứ ừ ữ ủ ị ười ta g i đóọ
là câu ph đ nh.ủ ị
3. Trong đo n trích trên, nh ng câu nào có t ng phạ ữ ừ ữ ủ
đ nh?ị
Không ph i, nó tr n tr n nh cái đòn càn.ả ầ ẫ ư
Đâu có!
4. Đ ph n bác m t ý ki n, m t nh n đ nh c a ngể ả ộ ế ộ ậ ị ủ ườ ố i đ i
tho i.ạ
5. HS rút ra t ph n ghi nh / 53. ừ ầ ớ
* Báo cáo k t qu : ế ả Hs tr l iả ờ
* Đánh giá k t qu : ế ả
H c sinh: các nhóm nh n xét , b sung, đánh giáọ ậ ổ
Giáo viên nh n xét, đánh giáậ
> Giáo viên ch t ki n th c và ghi b ngố ế ứ ả
Dùng đ :ể + Thông báo, xác
nh n không có sậ ự
vi c.ệ
+ Ph n bác m t ýả ộ
ki n, nh n đ nh.ế ậ ị
3. Ghi nh :ớ sgk
HO T Đ NG 3: LUY N T PẠ Ộ Ệ Ậ
1. M c tiêu: ụ
V n d ng ki n th c đã h c vào làm bài t pậ ụ ế ứ ọ ậ
2. Phương th c th c hi n:ứ ự ệ ho t đ ng c p đôi (Bt2,4), nhóm (BT3,5), cá nhân ạ ộ ặ (BT1)
3. S n ph m ho t đ ngả ẩ ạ ộ : hs làm vào v bài t pở ậ
4. Phương án ki m tra, đánh giá:ể
HS t đánh giáự
Hs: đánh giá l n nhauẫ
Gv: đánh giá hs
Trang 55. Ti n trình ho t đ ng ế ạ ộ
*Chuy n giao nhi m v ể ệ ụ
Gv: theo sgk
Hs: ti p nh n ế ậ
*Th c hi n nhi m vự ệ ệ ụ
H c sinh: ọ làm vi c cá nhânệ
Giáo viên: quan sát hs làm vi c, h tr khi c n thi tệ ỗ ợ ầ ế
D ki n s n ph m: ự ế ả ẩ
1. Bài t p 1:ậ
a) B ng hành đ ng đó…cho tằ ộ ương lai
> Câu ph đ nh miêu tủ ị ả
b) C c tụ ứ ưởng…gì đâu!
> Câu ph đ nh bác b : Ông giáo ph n bác l i suy nghĩ c a lão H c v conủ ị ỏ ả ạ ủ ạ ề chó Vàng
c) Không, chúng con không đói n a đâu.ữ
> Câu ph đ nh bác b : cái Tí ph n bác l i đi u mà m nó đang nghĩ là nó đói. ủ ị ỏ ả ạ ề ẹ
2. Bài t p 2:ậ
C ba câu đ u là câu ph đ nh vì đ u có t ng ph đ nh. Nh ng nó l i k t h pả ề ủ ị ề ừ ữ ủ ị ư ạ ế ợ
v i:ớ
a. 1 t ph đ nh khác: “ không ph i là không”ừ ủ ị ả
b. 1 t nghi v n: “ai ch ng”ừ ấ ẳ
c. 1 t ph đ nh khác và m t t b t đ nh: “ không ai không”ừ ủ ị ộ ừ ấ ị
> Khi đó ý c a câu ph đ nh là kh ng đ nh ch không ph i ph đ nh.ủ ủ ị ả ị ứ ả ủ ị
Nh ng câu không có t ph đ nh mà ý tữ ừ ủ ị ương đương:
a. Câu chuy n có l ch là m t câu chuy n hoang đệ ẽ ỉ ộ ệ ường xong có ý nghĩa ( nh tấ
đ nh)ị
b. Tháng 8, h ng ng c đ , h ng h c vàng ai cũng (m i ngồ ọ ỏ ồ ạ ọ ườ ềi đ u) t ng ăn trongừ
t t trung thu, ăn…ế
c. T ng qua th i th u Hà N i, ai cũng có 1 l n…ừ ờ ơ ấ ở ộ ầ
Trang 63. Bài t p 3:ậ
N u thay thì câu văn này ph i vi t l i: “Cho t ch a d y đế ả ế ạ ắ ư ậ ược…”
ýÝ nghĩa câu thay đ i ổ
“ch a”: sau đó có th d y đư ể ậ ược
“không”: không th d y để ậ ược
> Có th ch t.ể ế
=> Câu văn c a Tô Hoài thích h p v i m ch c a câu chuy n h n.ủ ợ ớ ạ ủ ệ ơ
4. Bài t p 4:ậ
Các câu đó không ph i là câu ph đ nh (vì không có t ng ph đ nh) nh ngả ủ ị ừ ữ ủ ị ư cũng dùng đ bi u th ể ể ị ýý ph đ nh (ph d nh bác b , ph n bác ý ki n, nh n đ nhủ ị ủ ị ỏ ả ế ậ ị
trước đó)
a, Ngôi nhà này không đ p!ẹ
b, Không có chuy n đó!ệ
c, Bài th này không hay!ơ
c, Tôi cũng ch ng sẳ ướng h n lão.ơ
5. Bài t p 5:ậ
N u thay nh v y ý nghĩa c a câu s thay đ i h n.ế ư ậ ủ ẽ ổ ẳ
“Quên”: không nghĩ t i, không đ tâm> không ph i t ph đ nhớ ể ả ừ ủ ị
* Báo cáo k t qu : ế ả Hs: trình bày mi ngệ
* Đánh giá k t qu : ế ả
H c sinh nh n xét, b sung, đánh giáọ ậ ổ
Giáo viên nh n xét, đánh giáậ
>Giáo viên ch t ki n th c ố ế ứ
HO T Đ NG 4: V N D NG: (2 phút)Ạ Ộ Ậ Ụ
1. M c tiêuụ : HS bi t v n d ng ki n th c đã h c áp d ng vào cu c s ng th c ế ậ ụ ế ứ ọ ụ ộ ố ự
ti n.ễ
2. Phương th c th c hi nứ ự ệ : HĐ cá nhân
3. S n ph m ho t đ ngả ẩ ạ ộ : Bài vi t c a h c sinhế ủ ọ
4. Phương án ki m tra đánh giá:ể
Trang 7 HS t đánh giáự
HS đánh giá l n nhauẫ
Giáo viên đánh giá
5. Ti n trình ho t đ ng ế ạ ộ
* Chuy n giao nhi m v : ể ệ ụ
Gv:
Bài 6 : Vi t 1 đo n đ i tho i ng n có s d ng ế ạ ố ạ ắ ử ụ câu ph đ nh miêu t và ph ủ ị ả ủ
đ nh bác bị ỏ ?
HS: ti p nh nế ậ
* Th c hi n nhi m v : ự ệ ệ ụ
H c sinh: ọ tr l iả ờ
Giáo viên: hướng d n, nghe Hs trình bày.ẫ
D ki n s n ph m: ự ế ả ẩ
VD đo n vănạ
An g p H i nói to: ặ ả
Hôm qua t không trông th y c u tr n đ u bóng. D o này c u không còn ớ ấ ậ ở ậ ấ ạ ậ ham mê bóng đá n a à?ữ
Đâu có! M mình b m nên mình không tham gia đẹ ị ố ược
Chú thích:
Hôm qua t không trông th y c u tr n đ u bóngớ ấ ậ ở ậ ấ (ph đ nh miêu t )ủ ị ả
M mình b m nên mình không tham gia đẹ ị ố ượ (ph đ nh miêu t )c ủ ị ả
Đâu có! (ph đ nh bác b )ủ ị ỏ
* Báo cáo k t qu : ế ả Hs trình bày
* Đánh giá k t qu : ế ả
+ Hs khác nh n xét, b sungậ ổ , đánh giá
+ GV đánh giá câu tr l i c a HS.ả ờ ủ
> GV ch t ki n th c.ố ế ứ
HO T Đ NG 5: TÌM TÒI, M R NG, SÁNG T O: (1 phút)Ạ Ộ Ở Ộ Ạ