- Đổi mới phương pháp, dựa vào các đặc điểm trong tâm sinh lýcủahọc sinh lứa tuổi tiểu học cũng như từng mô hình lớp học để cónhữngphương phápdạyhọcphùhợp,manglạihiệu quả cao.- Đổi mới g
Trang 2DẠY HỌC PIANO CHO HỌC SINH TIỂU HỌC ỞTRUNGTÂM NGÔISAONHỎ-LONGBIÊN - HÀNỘI
LUẬNVĂNTHẠCSĨ Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học Âm
nhạcMãsố:60140111
Ngườihướng dẫnkhoahọc:PGS.TS.NguyễnPhúcLinh
Hà Nội,2018
Trang 5MỞĐẦU 1
Chương1: CƠSỞLÝLUẬN VÀTHỰCTRẠNGDẠYHỌCĐÀN PIANOTẠI TRUNG TÂMNGÔISAONHỎ-LONGBIÊN-HÀNỘI 7
1.1 Mộtsốkháiniệm 7
1.1.1 Dạyhọc 7
1.1.2 Bàitậpvàphát triển 10
1.1.3 Kỹthuậtvàtácphẩm 12
1.2 Đặc điểmtâmsinhlýcủahọc sinhởlứatuổitiểuhọc 16
1.2.1 Đặc điểmvềmặtcơthể,nhậnthức 16
1.2.2 Đặcđiểmtâmlý 19
1.3 ThựctrạngdạyhọcpianotạiTrungtâmNgôiSaoNhỏ-LongBiên-HàNội 21
1.3.1 Một số nétvềcác Trungtâmnăngkhiếu 21
1.3.2 Vàinétvề TrungtâmNgôiSao Nhỏ 23
1.3.3 Thựctrạng dạyhọcpiano tại TrungtâmNgôi Sao Nhỏ 24
Tiểukết 39
Chương2:BIỆNPHÁPNÂNGCAOCHẤTLƯỢNGDẠYHỌCPIANOCHOH ỌCSINHTIỂUHỌCỞ TRUNGTÂMNGÔISAONHỎ 42
2.1 Sửdụngphươngphápdạyhọc 42
2.1.1 Nhómphươngpháptrựcquan 42
2.1.2 Nhómphươngphápthựchành 45
2.1.3 Hướngdẫnkiến thức nhạclýtrongdạyhọcpiano 47
2.2 Hướngdẫn rènluyện thựchànhpiano 51
2.2.1 Luyện tậpcáctưthếhọcđàn 52
2.2.2 Luyện tậpcáckỹthuậtpianocơbản 56
2.2.3 Tăngcường cáckỹthuậtluyện ngón 61
2.3 Mộtsốbiệnphápkhác 71
Trang 62.3.1 Bổsungcác tác phẩmmớitronggiáotrìnhdạyhọc 71
2.3.2 Bổsungcác tiếthọc rènluyệnkỹnăng 79
2.3.3 Nâng caotrìnhđộ củagiáoviên 86
2.3.4 Nâng caokhảnăngdiễntấucủa họcsinh 87
2.3.5 Tổ chứcbiểudiễnchohọcsinh 88
2.4 ThựcnghiệmSưphạm 89
2.4.1 Mụcđíchthựcnghiệm 89
2.4.2 Đốitượngthựcnghiệm 90
2.4.3 Thờigianvàđịa điểmthực nghiệm 90
2.4.4 Nộidungthựcnghiệm 90
2.4.5 Tiếnhànhthựcnghiệm 90
2.4.6 Phân tíchđánhgiákếtquảthựcnghiệm 93
Tiểukết 96
KẾTLUẬN 99
TÀILIỆU THAM KHẢO 103
PHỤLỤC 108
Trang 7t r ọ n g đến những môn học năng khiếu tại các Trung tâm dạy nhạc ở HàNội vớinhiều bộ môn dành cho trẻ em như: hát, múa, mỹ thuật, nhạc cụ…Trongcác hoạt động dạy học nhạc mang tính chất xã hội hóa thì piano vẫn
là bộmôn được nhiềubậcphụhuynhtin tưởngvà lựachọn
Pianolàmônhọckhôngchỉgiúpchocácempháttriểnvềthểchấtmàcòn rèn luyện cho các em phát triển trí não, khả năng tư duy, sự tậptrung, khéo léo và mang tính giảitrí lành mạnh giúp các em thể hiện đượctình cảm của bản thân Đối vớihọc sinh trong độ tuổi từ 6-10 tuổi đang họctại bậc tiểu học, việc các em mongmuốnđược học mộtm ô n h ọ c n ă n g khiếu là một nguyện vọng rất chínhđáng Việc học piano giúp cho đời sốngtinh thần của các em thêm phong phú, giúp các em tự tin
và mạnh dạn hơntrong cuộcsống
Ngoài các trường đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp như Học việnÂmnhạc Quốc gia Việt Nam, Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội vàTrườngĐại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương, để đáp ứng đầy đủ nhu cầu họctập của học sinh, cácTrung tâm năng khiếu được mở ra ngày càng nhiều.Trung tâm năng khiếu
là một môi trường học tập không chuyên dành chocác em học sinh có nhucầu học tập các bộ môn năng khiếu nghệ thuật Vớinhững ưu điểm riêng,các Trung tâm năng khiếu hiện nay đang dần nhậnđược sự tin tưởng vàđón nhận của các bậc phụ huynh, trong đó có TrungtâmNgôiSao Nhỏ-LongBiên– Hà Nội
Trang 8Trung tâm Ngôi Sao Nhỏ nằm trong khu đô thị Việt Hưng thuộcđịabàn quận Long Biên thành phố Hà Nội Trung tâm tọa lạc tại khu vựccótrìnhđộdântrícao,mứcthunhậpcủaphụhuynhổnđịnh,dođóhầuhếtcácgiađìnhđều cónhucầuvàkhảnăng cho conemmình họcpiano.
Là giáo viên dạy học bộ môn piano tại Trung tâm Ngôi SaoNhỏ,trong những năm qua tôi nhận thấy lớp học piano đã thu hút được kháđônghọc sinh tham gia Lớp học piano tại Trung tâm đã đạt được kết quả khảquan, nhiều học sinh đãnắm được các kiến thức nhạc lý cơ bản và biết chơiđàn ở mức từ sơ giản đến nâng cao.Trải qua quá trình học tập tại Trungtâm,các emtỏ rahứngthúvàyêuthíchbộmônpiano
Tuy nhiên, việc dạy học piano tại Trung tâm Ngôi Sao Nhỏ vẫncòngặp nhiều khó khăn và hạn chế trong việc tìm ra cách dạy học với sựđadạng trong phương pháp và phù hợp với trình độ học sinh cũng nhưvớimô hình lớp học Tài liệu dạy học cũng còn chưa đi sâu vào việc luyệntậpcác kỹ thuật riêng biệt của piano, các tác phẩm trong giáo trình còntươngđối dễ, không phù hợp với sự đa dạng trong trình độ va khả năng tiếpthucủa học sinh Trung tâm chưa tổ chức được các tiết học bổ trợ các kỹnăngkhác cho học sinh cũng như việc tổ chức các buổi biểu diễn nhằmnâng caokhả năng và thói quen diễn tấu trước đông đảo người nghe vẫnchưa đượcTrungtâmchútrọng
Nhận thấy thực trạng trên, đồng thời với mong muốn nâng caochấtlượng dạy học bộ môn piano cho học sinh lứa tuổi tiểu học tại Trung
tâmNgôi Sao Nhỏ - Long Biên – Hà Nội nên tôi đã chọn đề tài:“Dạy họcPiano cho học sinh tiểu học ở Trung tâm Ngôi Sao Nhỏ - Long Biên -
HàNội”làmđềtàiluậnvănchuyênngànhThạcsĩLýluậnvàPhươngphá
pdạyhọc Âmnhạc
Trang 92 Lịchsửnghiêncứu
Ở Việt Nam, đã có một số đề tài nghiên cứu, bài viết đề cập đếnviệcdạyhọcđànpiano.Cóthểkể đến mộtsốđề tàinghiên cứunhư:
LuậnántiếnsĩcủaTrầnThuHàtạiMaxcơvavớiđềtàiNghệthuậtđàn PianoViệtNam(1987)đãđềcậpđếnlịchsửcủacâyđànpianovàtừđó phân tích
một số tác phẩm của các nhạc sĩ Việt Nam sáng tác cho
sinhlứa tuổi tiểu học như: Giáo trìnhPiano cho thiếu nhicủa Lê Dũng gồm 4phần với
nhiều tác phẩm từ sơ giản đến nâng cao, phù hợp với học linh lứatuổi tiểu
học Tuyển tập tác phẩmPiano cổ điển được yêu thíchcủa LêDũng với các
tác phẩm quen thuộc với học sinh Ngoài ra còn 1 số
giáotrìnhnướcngoàikhácnhư:MethodeRose,GogoPiano,JohnThompson’s,
….
Bên cạnh đó, trong quá trình nghiên cứu, tôi còn tham khảonhiềuluậnvănnghiêncứuvề việcdạypiano chohọcsinh như:
Trang 10Dạy piano cho học sinh năng khiếu tại trung tâm Yamaha - Hà Nội(2016)- luận văn Th.s chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học
ÂmnhạcTrườngĐHSPNTTWcủaPhanThịThiện
Một số vấn đề trong việc giảng dạy học sinh Piano nhỏ tuổi ở ViệtNam(2003), Luận văn Th.s, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam của
VũThị Phương Mai cũng đã nếu ra những vấn đề cơ bản trong việc dạy học bộmôn pianochotrẻnhỏ
Dạy học Piano cho trẻ em tại Trung tâm Music Talent bằng bộ giáotrình John Thompson’s(2017), Luận văn Th.s chuyên ngành Lý luận
vàPhương pháp dạy học Âm nhạc Trường ĐHSPNTTW của PhạmQuangVinh
Mỗi luận văn trên đều có nội dung cụ thể có liên quan đếnphươngpháp dạy học bộ môn piano cũng như xoay quanh các vấn đề liênquan
đếncâyđ à n p i a n o Đ â y đ ề u l à n h ữ n g t à i l i ệ u v ô c ù n g q u ý b á u đ ể c h ú
n g t ô i tham khảo Tuy vậy, theo sự tìm hiểu của chúng tôi thì chưa có công trìnhnào nghiên cứu về vấn
đề dạy học piano cho học sinh lứa tuổi tiểu học ởTrung tâm Ngôi Sao Nhỏ
- Long Biên - Hà Nội Vì thế, đề tài của chúng tôikhôngtrùnglặpvớicácđềtàikhác
3 Mụcđíchvà nhiệmvụ nghiêncứu
3.1 Mụcđíchnghiêncứu
Nghiên cứu để đề xuất các biện pháp nâng cao chất lượng dạyhọcpiano cho học sinh tiểu học ở Trung tâm Ngôi Sao Nhỏ - Long Biên -HàNội
Trang 11- Tiến hành thực nghiệm sư phạm cho học sinh lứa tuổi tiểu họcđangtham gia học bộ môn piano tại Trung tâm Ngôi Sao Nhỏ - Long Biên - HàNội.
- Đề xuất các biện pháp nâng cao chất lượng dạy học piano chohọcsinh tiểuhọc ởTrungtâmNgôiSao Nhỏ-LongBiên -HàNội
4 Đốitượngvà phạmvi nghiêncứu
4.1 Đốitượngnghiêncứu
Các biện pháp nâng cao chất lượng dạy học piano cho học sinh ởlứatuổitiểuhọc tạiTrung tâmNgôiSaoNhỏ
4.2 Phạmvinghiêncứu
- Phạm vi nghiên cứu giới hạn đối với các học sinhở l ứ a t u ổ i
t i ể u học đang tham gia học bộ môn piano tại Trung tâm Ngôi Sao Nhỏ LongBiên-Hà Nộitừtháng5năm2015đếntháng9năm2017
Địa điểm nghiên cứu: Dạy học piano tại Trung tâm Ngôi Sao Nhỏ Long Biên– Hà Nội
6 Nhữngđónggópcủađềtài
Saukhihoànthành,luậnvănsẽcóthể:
- Góp phần nâng cao chất lượng dạy và học bộ môn piano tạiTrungtâmNgôiSao Nhỏ-LongBiên-HàNội
Trang 12- Đổi mới phương pháp, dựa vào các đặc điểm trong tâm sinh lýcủahọc sinh lứa tuổi tiểu học cũng như từng mô hình lớp học để cónhữngphương phápdạyhọcphùhợp,manglạihiệu quả cao.
- Đổi mới giáo trình, bổ sung các tác phẩm piano với mức độ từdễđến khó để phù hợp hơn với đối tượng là học sinh ở lứa tuổi tiểu họcvàtrình độ,khảnăng tiếp thu,năngkhiếu củatừng cánhânhọcsinh
Trang 13CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TRẠNG DẠY HỌC ĐÀN
PIANOTẠI TRUNG TÂM NGÔISAO NHỎ-LONGBIÊN- HÀNỘI 1.1 Mộtsốkháiniệm
Trong những nghiên cứu về cơ sở lý luận, việc giải thích cáckháiniệm được sử dụng trong luận văn là rất quan trọng nhằm mục đíchlàmsáng rõ cơ sở vận dụng các khái niệm này trong luận văn Chúng tôi
xinviện dẫn những giải thích khái niệm qua tham khảoTừ điển tiếng ViệtcủaHoàng Phê vàTừ điển Bách khoa Việt Nam(Tập 1/2/3/4) của Trung
tâmbiên soạn Từ điển Bách khoa Việt Nam Để tiện cho việc so sánh vớicáchsuy nghĩ và giải thích khái niệm với các học sinh học đàn piano,
ngoàinhữngTừ điển tiếng Việtnói trên, chúng tôi còn tham khảo từ các
-h i ể u r õ -h ơ n ý ng-hĩa của t-huật ngữ dạy, c-húng tôi c-ho rằng việc
“Truyền lại tri thức hoặckỹ năng một cách ít nhiều có hệ thống, có phương pháp Làm cho biếtđiềuphảitrái,biết cáchtudưỡngvà cưxửvớingười,vớiviệc” [21;244]
Trong khái niệm dạy nhạccónhững ví dụrấtcụt h ể n h ư d ạ y
đ à n , dạy hát, dạy nghề là rất đúng với những đặc thù của ngành âm nhạc.Việctruyền lại tri thức trong dạy piano trước hết là truyền dạy những vấnđềmang tính lý thuyết, ngoài ra còn truyền lại kỹ năng chơi đàn Tuynhiên,trong phương pháp dạy học mới trong đó có dạy học piano là truyềnlại trithức hoặc kỹ năng một cách có hệ thống, có phương pháp là rất quantrọng.Trongt r u y ề n t h ố n g â m n h ạ c d â n g i a n c ủ a c h a ô n g t h ì c á c t r u y
ề n n g h ệ ,
Trang 14truyền ngónlàrấtquantrọng,phươngphápnàyđôikhicũng đượccácgiáoviên của Trungtâmứngdụng trongthựctế.
1.1.1.2 Học
TheoTừđiểnBáchkhoaViệtNam:
Học tập là loại nhận thức có hai chức năng xã hội cơ bản:Giúpcon người tiếp thu những nội dung và phương thức nhậnthứcđượck h á i q u á t h ó a d ư ớ i d ạ n g c á c t r i t h ứ c , p h ư ơ n
g p h á p , k ỹ năng, kỹ xảo tạo ra và phát triển phẩm chất, năng lực của conngười kết tinhtrong đó, làm cho nhân cách và tâm lý của họ hìnhthành và pháttriển Giúp cho thế hệ đang lớn lên hòa nhập với xãhội,lĩnhhộiđượcnhững chuẩn mựcgiátrị củanó [29; 345]
Đối với học sinh học các bộ môn nghệ thuật tại Trung tâm Ngôisaonhỏ - Long Biên - Hà Nội,bên cạnh việc thu nhận tri thức văn hóa xãhội,tri thức âm nhạc thì việc luyện tập kỹ năng chơi đàn piano giữ một vịtríquantrọngtạicác cơsở dạyđànpiano
Cùng với đó theo Wikipedia tiếng Việt “Học còn gọi là học tập,họchành, học hỏi, là quá trình tiếp thu cái mới hoặc bổ sung, trau dồi cáckiếnthức, kỹ năng, kinh nghiệm, giá trị, nhận thức hoặc sở thích và có thểliênquanđếnviệc tổnghợpcácloạithôngtinkhác” [49]
Theo tôi, các em học sinh piano cần xây dựng một cách học tíchcựcvà sáng tạo để có thể tiếp thu tốt giờ dạy trên lớp, chăm chỉ tập luyện ởnhàvà mạnh dạn khi biểu diễn trước công chúng Việc học đi đôi với hànhcómột tầmquantrọngnhấtđịnhtrongkháiniệmhọcđànpiano
1.1.1.3 Dạyhọc
Khái niệm dạy học là khá toàn diện và rõ nghĩa trong khái niệmdạyhọc nói chung với các ngành nghề khác nhau Tuy nhiên, để làm rõnghĩahơn trong lĩnh vực dạy nhạc, chúng tôi cũng cần nghiên cứu thêm vềcáclĩnhvựccóliênquannhưlĩnhvựcgiáodụcvàsưphạm.HoàngPhêgiải
Trang 15nghĩa khái niệm “Dạy để nâng cao trình độ văn hóa, phẩm chất đạođứctheo chươngtrìnhnhất định” [21;244].
TheocuốngiáotrìnhLíluậngiáodục,PGS.TSPhạmViếtVượngc
ó nêu: “Giáo dục là quá trình tác động có mục đích, có hệ thống của nhàgiáo dục đến các đối tượng giáo
độngđadạng,vớinhững nộidung,những hìnht hứ cvàc ác phương p hápgiáodụcphùhợpvớiđặcđiểmtâmlílứatuổi” [40;11]
CònTừ điển Bách khoalại cho rằng “Giáo dục là quá trình đào tạocon
người một cách có mục đích, nhằm chuẩn bị cho con người thamgiađờisốngxãhội,thamgialaođộngsảnxuất,nóđượcthựchiệnbằngcáchtổchức việc truyền thụ và lĩnh hội những kinh nghiệm lịch sử của loàingười.”[29;120]
Trước đây, người ta hiểu hoạt động sư phạm chỉ là hoạt độngcủangười thầy Người thầy đóng vai trò trung tâm trong quá trình dạy vàhọc.Trongh o ạ t đ ộ n g s ư p h ạ m â m n h ạ c n ó i c h u n g v à p i a n o n ó i r i ê n g, n g ư ờ i thầychủđộ ng t ừ việcc h u ẩ n bịn ộ i dungg i ả n g d ạ y , p hư ơn g p h á
p t r u y ề n thụ, đến những lời chỉ dẫn, những câu hỏi Còn học sinh tiếp nhận thụđộng, học thuộc để trảbài Nhưng hiện nay đã xuất hiện những phươngpháp dạy học mới, hướngtới học sinh, lấy học sinh làm trung tâm để thayđổicáchnhìn cũng như giúpphát huy hết được nhữngư u đ i ể m c ủ a h ọ c sinh trongsuốtquátrìnhhọc
Các phương pháp dạy học mới vẫn giữ quan điểm giáo viên làngườitruyền đạt tri thức đến cho học sinh nhưng bên cạnh đó, đưa học sinhlênlàm trung tâm, là đối tượng chính và giáo viên là người khơi gợi, tácđộngđể học sinh tự tìm hiểu Do đó, PGS.TS Nguyễn Thu Tuấn đã nêu rakháiniệm: “Dạy học là quá trình hoạt động tương tác của hai chủ thể giáoviênvà học sinh” [33; 28] PGS.TS Phạm Viết Vượng cũng đưa ra kháiniệm“Dạyhọclàquátrìnhhoạtđộngcủahaichủthể,trongđódướisựtổchức,
Trang 16hướngdẫnvà điều khiểncủa giáoviên, học sinhnhậnthức lạinềnv ă n minhnhânloạivàrènluyệnhình thành kỹnănghoạtđộng” [41;58].
Qua kinh nghiệm sư phạm của bản thân, tôi cho rằng trong dạyhọcâm nhạc nói chung và bộ môn piano nói riêng thì tầm quan trọng củamốiquan hệ tương tác giữa thày và trò là rất quan trọng Mỗi học sinh đềuđượcthể hiện cái tôi của mình thông qua việc thể hiện sở thích âm nhạc của cánhân, có thể lựa chọn cáctác phẩm âm nhạc và chơi các tác phẩm đó theosự cảm nhận của bản thân
Do đó, chúng tôi hoàn toàn nhất trí với cách giảithích kháiniệmcủaPGS.TSPhạmViệtVượng
1.1.2 Bài tậpvàpháttriển
1.1.2.1 Bàitập
Trong lĩnh vực âm nhạc nói chung và trong lĩnh vực đàn pianonóiriêng, khái niệm về thuật ngữ bài tập thường được hiểu như nhữngkhúcluyện tập kỹ thuật để giải quyết những chỗ khó trong tác phẩm âmnhạc.Trong nghệ thuật đàn piano Việt Nam, chúng ta cũng đã có nhiều cốgắngvà đã có những thành tựu nhất định trong cách hiểu về khái niệm bàitập.Trong nhóm thuật ngữ chỉ bài tập này bao hàm những lĩnh vực khácnhaunhư: Bài tập Gamme một tay bao gồm bài tập liền bậc (trái hoặcphải); Bàitập Gamme hai tay; Bài tập Luyện ngón (Hanon); Bài tập(Etude) với cácdạng khác nhau Hoàng Phê nêu khái niệm “Bài tập là bàigiao cho học sinhlàm để tập vận dụng những điều đã học” [21; 27] Như vậy, trên thực tế củađời sống âm nhạc,khái niệm về thuật ngữ bài tập đã vượt xa những kháiniệmđượcnêuratrongtríchdẫn bêntrênbởitính đặcthùtrongâmnhạc
1.1.2.2 Pháttriển
Quá trình dạy đàn piano tại Trung tâm Ngôi Sao Nhỏ Long Biên
-Hà Nội là quá trình giới thiệu, giúp học sinh làm quen để từ đó pháttriểnkhảnăngchơiđàncủamình.Nóicụthểhơn,đâychínhlàquátrìnhphát
Trang 17triển các kỹ năng chơi đàn piano và phát triển khả năng cảm thụ qua cáctácphẩmâmnhạc trongquá trình họctậpcủa các em.
TheoTừđiểnBáchkhoaViệtNam:
Phát triển là một phạm trù triết học, chỉ ra tính chất củanhữngbiến đổi đang diễn ra trong thế giới Phát triển là mộtthuộc tínhphổ biến của vật chất Mọi sự vật và hiện tượng củahiện thựckhông tồn tại trong trạng thái bất biến Phương thức
Theo chúng tôi, đối với việc dạy đàn piano tại Trung tâm Ngôisaonhỏ, cũng cần ứng dụng phương pháp phát triển trong dạy học như đi
từ dễđến khó, từ đơn giản đến phức tạp, Quá trình phát triển này thôngqua sựtận tình chỉ dạy của các giáo viên và sự học tập, luyện tập chăm chỉcủa họcsinh Quá trình tương tác giữa dạy và học này có một tầm quan trọng có ýnghĩa quyết định tới sựphát triển kỹ năng chơi đàn piano của các em Từđó, tạo nên những sự biếnđổi về chất lượng khi thực hành luyện tập các bàitậpGamme,Etudecũngnhưcác tác phẩmâmnhạc
Như vậy, để phát triển khả năng chơi đàn của học sinh, giáo viêndạyđàn piano của Trung tâm cần xem xét lại một số vấn đề sau: Thái độ và tinhthần trách nhiệm trong việc dạy học củabản thân ra sao; Việc giao bài vàcách dạy học, thị phạm có hấp dẫn học sinh haykhông; Nội dung vàphương phápdạyđàncó gìđổimớihaykhông
Tất nhiên, sự không tiến bộ, không phát triển của học sinh cũngcầnđược nhìn nhậntừhaiphíathầyvàtrò.Nếugiáoviênnhiệttìnhvàdạygiỏi
Trang 181.1.3 Kỹthuật vàtácphẩm
1.1.3.1 Kỹthuật
TronggiảngdạypianotạiTrung tâmNgôiSaoNhỏ-
LongBiên-Hà Nội, vấn đề kỹ thuật được hiểu là kỹ thuật diễn tấu Để có thể hiểu rõhơn nhằm mục đích có thể giải
t h ô n g t i n , được xây dựng nhằm mục đích sản xuấtvà phục
vụ các nhu cầutrực tiếp của xã hội Kỹ thuật cần bao hàm tất cảnhững kỹ năng,kỹ xảo, kinh nghiệm của một dạng hoạt động bất
kỳ như kỹ thuậtmúa, ca hát, viết văn, hội họa, thể dục thể thao và
kỹ thuật sảnxuất [29;550]
Khái niệm về thuật ngữ kỹ thuật trong âm nhạc cũng được mộtsốnhà chuyên môn hiểu theo ba dạng khác nhau, đó là kỹ thuật, kỹ năng vàkỹxảo Trong biểu diễn âm nhạc nói chung, đàn piano nói riêng, yếu tốkỹthuậthaynóic ụ t hể hơnl àkỹthuậtdiễntấuc óm ột t ầ m quantr ọ n g đ ặcbiệt Để có thể diễn đạt và biểu cảm được những hình tượng âm nhạc donhạc sĩ sáng tác viết ra, ngườinghệ sĩ đàn piano cần có những trang bị cầnthiết về kỹ thuật Trong nghệthuật biểu diễn âm nhạc nói chung, đàn pianonói riêng, kỹ thuật diễn tấuluôn có một vị trí quan trọng Trong một sốphòng hòa nhạc trên thế giới vàtại Việt Nam, khán thính giả đã thuộclòngnhữngtácgiảvàtácphẩmquenthuộcnhưngvẫnđinghehòanhạcđểcó
Trang 19thể phát hiện ra một tài năng trẻ trong lĩnh vực piano với sự thể hiệnkỹthuật diễn tấu và cảm xúc âm nhạc mang tính sáng tạo của người nghệsĩbiểudiễn.
Như vậy, cái đẹp trong âm nhạc vẫn chủ yếu được người nghệ sĩthểhiệnquacảmxúcâmnhạcvàngườinghesẽphảithốtlênrằngđêmdiễncủa nghệ sĩ hay và đầy cảm xúc Ngược lại, nếu qua đêm diễn, họ chỉ khenlà người nghệ sĩ đó chơipiano giỏi quá về mặt kỹ thuật thì chưa đủ, vì vậycác yếu tố kỹ thuật cầnphục vụ cho cái đẹp trong âm nhạc Một nghệ sĩ cókỹ thuật chơi đàn tốtchưa chắc đã có thể truyền đạt hết nội dung cũng nhưcảm xúc mà tác giảmuốn gửi gắm đến người nghe thông qua các tác phẩmâmnhạccủa mình
Người nghệ sĩ giỏi ngoài việc phải có những kỹ thuật chơi đànđiêuluyện thì cần phải có khả năng diễn tấu tốt Không những thế, cónhiềungười nghệ sĩ còn sáng tạo thêm và làm cho tác phẩm hay hơn, giàucảmxúc hơn trên cơ sở bản phổ của nhạc sĩ sáng tác Đấy chính là đỉnh caocủanghệ thuật biểu diễn, là sự thể hiện khả năng diễn tấu tuyệt vời củangườinghệ sĩ cũng như làm cho tác phẩm âm nhạc như được sinh ra thêmmột lầnnữa
Ngoài thuật ngữ kỹ thuật, khái niệm kỹ năng chính là tiến trìnhứngdụng tri thức vào trong thực tiễn học tập biểu diễn đàn piano và tiếntrìnhnày đòi hỏi phải có một thời gian tích lũy nhất định để có thể rènluyện kỹnăng trong thực tiễn và đúc rút thành các bài học mang tính quyluật từ đógiải quyết những khó khăn gặp phải trong thực tế sau đó Những
kỹ năngtrong biểu diễn đàn piano có thể được sử dụng trong biểu diễn vàphục vụcho việc dạy học piano, đồng thời cũng có thể có tác động ngượclại đối vớisự sử dụng các kỹ năng mới trong tác phẩm của các nhạc sĩ sáng tác âmnhạc
Trang 20Trong nghệ thuật biểu diễn nhạc cụ phương Tây nói chung vàđànpiano nóiriêng, các nghệ sĩvàcác nhà sư phạm thườngđềcậptớit h u ậ t ngữ kỹ xảo khi bàn về những kỹ thuật đạt tới trình độ nhuầnnhuyễn nhằmgiải quyết các vấn đề mang tính đặc tả trong cảhìnhtượngvàn g ô n n g ữ âmnhạcvàtrongnhữngcáchgiảiquyếtkỹ
thuậtđặcbiệt
Kỹ xảothường được đềcập khi ngườinghệs ĩ b i ể u d i ễ n đ ạ t
đ ư ợ c mức độ thành thục Hiện nay, có nhiều nghệ sĩ ngoài việc thể hiệncác kỹthuật trong các tác phẩm âm nhạc, họ còn chơi ngẫu hứng, biến tấu
và biểudiễn theo nhiều cách khác nhau Để làm được điều đó, người nghệ
sĩ phảiđạtđượcđếnmức kỹxảo
1.1.3.2 Tácphẩm
Các tài liệu được sử dụng để dạy học piano tại Trung tâm NgôiSaoNhỏ - Long Biên - Hà Nội bên cạnh những bài Etude còn có các tácphẩmtrong và ngoài nước Tác phẩm âm nhạc có những nội dung, quy mô,
cấutrúc và cách tiếp cận để diễn tấu khác nhau TheoTừ điển Bách khoa ViệtNam“Tác phẩm là công trình bằng văn bản hoặc vật chất cụ thể do các
nhànghiên cứu, nhà văn , nhà văn hóa, nhà nghệ thuật, nhà khoa học sáng tạonên”[31; tr.25]
Trong lĩnh vực âm nhạc, tác phẩm là sản phẩm do các nhạc sỹsángtác sáng tạo ra và là một sản phẩm văn hóa – nghệ thuật âm nhạcmang tínhlịch sử, tính học thuật Các tác phẩm âm nhạc phương Tây đã có một chiềudày lịch sử, nó vừamang tính kế thừa vừa mang tính sáng tạo của cá nhânnhạc sĩ với ảnhhưởng lịch sử và văn hóa của thời đại Các tác phẩm âmnhạc cũng đượcchia ra theo các dòng âm nhạc như các tác phẩm thínhphòng giao hưởng,các tác phẩm dân gian truyền thống do nhân dân lưutruyền từ nhiều đời và
để lại cho con cháu qua phương pháp truyềnkhẩu,cáctácphẩm âmnhạcgiảitrí(Pop, Rock,Jazz )cũng đạtđượctớitính phổ cậpcao
Trang 21Tác phẩm âm nhạc sau khi được nhạc sĩ sáng tác sáng tạo nêntrongcác bản phổ lại cần được nghệ sĩ biểu diễn sáng tạo lần thứ hai để tạonênthếg i ớ i â m t h a n h t h ự c , p h ụ c v ụ c h o s ự t h ư ở n g t h ứ c c ủ a t h í n h g
i ả T á c phẩmâmnhạccóđược sựhưởngứ ng củakhán thínhgiảhaykhôngcò nphụ thuộc vào khả năng tiếp thu của cộng đồng dân cư yêu âm nhạc Tácphẩm âm nhạc còn có
vị trí rất quan trọng trong các cơ sở đào tạo âm nhạcchuyên nghiệp vàkhông chuyên nghiệp, trong đó có Trung tâm Ngôi saonhỏ - Long Biên -
Hà Nội của chúng tôi Trên thực tế, chúng tôi cũng sửdụngnhiềudạngtácphẩmkhác nhaunhư:
- Tác phẩm âm nhạc quốc tế: Việc ứng dụng các tác phẩm âmnhạcquốc tế trong dạy học piano vẫn chiếm một vị trí quan trọng trong ýnghĩahọc thuật và trong sự phát triển kỹ thuật diễn tấu đàn piano một cáchbàibản Bên cạnh đó, trong việc dạy học piano tại Trung tâm Ngôi SaoNhỏ,chúng tôi cũng sử dụng một số tiểu phẩm, ca khúc quốc tế nhằm mụcđíchtạo sự hấp dẫn đối với các lứa tuổi học sinh bởi tính phổ cập và dễhiểu củatácphẩmâmnhạc
Cùng với đó, có rất nhiều tác phẩm cổ điển nổi tiếng và dần trởnênquen thuộc với phụ huynh và học sinh, do đó nếu được học các tácphẩm cógiai điệu hay và nổi tiếng sẽ khiến cho học sinh thêm hào hứng Đồng thời,các tác phẩm âmnhạc cổ điển thường đòi hỏi sự cảm thụ cao hơn cũng nhưcần có những kỹ thuật tốt vìthế việc ứng dụng các tác phẩm âm nhạc quốctế,đặc biệtlàâmnhạc cổ điển là điềuthiết yếu cầncó
- Tác phẩm âm nhạc Việt Nam: Ngoài các tác phẩm âm nhạc quốctếthì việc đưa các tác phẩm âm nhạc Việt Nam vào giáo trình để dạy chohọcsinh tiểu học là vô cùng cần thiết Các em học sinh ở lứa tuổi tiểu họcvừabước chân ra khỏi trường mầm non, là một môi trường mà hầu hết cácemđều được dạy rất nhiều các bài hát thiếu nhi nên nếu vừa hát vừa đànđượccácbàihátđótrênđànpianosẽtạođượcchocácemsựhàohứng.Cùng
Trang 22với đó, ở lứa tuổi này, trong giai đoạn mới bắt đầu làm quen với câyđànpiano thì việc học các bài hát thiếu nhi cũng sẽ phù hợp hơn, bởi lẽ cácbàihát này các em đã thuộc giai điệu, đồng thời, các kỹ thuật mà tác phẩmyêucầukhôngquáphức tạp,phù hợpvớitrìnhđộvàđộtuổi củahọcsinh.
Bên cạnh đó, chúng tôi đưa các tác phẩm âm nhạc Việt Namvàotrong quá trình dạy học vừa là để thông qua tácp h ẩ m â m n h ạ c ,
g i á o d ụ c cho học sinh về tình yêu quê hương, lòng yêu nước, tình cảmgiữa ông bàchamẹ vớiconcái
1.2 Đặcđiểmtâmsinhlý của học sinhởlứatuổi tiểuhọc
Để có thể nâng cao chất lượng dạy học piano cho học sinh lứatuổitiểu học ở Trung tâm Ngôi Sao Nhỏ, chúng tôi cho rằng những nghiêncứuvề tâm sinh lý học sinh tiểu học có một tầm quan trọng nhất định Ởmỗimột lứa tuổi, học sinh lại có những đặc điểm khác nhau về tâm sinh lývàđời sống tình cảm Việc tìm ra những đặc điểm chung dựa trên đốitượng làhọc sinh tiểu học sẽ giúp cho luận văn của chúng tôi đi sâu vào vấn đề, tậptrung vào đối tượng
mà luận văn muốn hướng tới đó là dạy học piano chohọc sinh ở lứa tuổitiểu học Trong đó, những phân tích về đặc điểm cơ thể,đặc điểm tâm lývà
sự pháttriểncủa quá trìnhnhậnt h ứ c , t ì n h c ả m l à r ấ t cần thiết góp phầngiúp giáo viên hiểu hơn về đối tượng học sinh chúng tôimuốn hướng tới để từ đó tìm ra nhữngphương pháp phù hợp với tâm lýchung, góp phần nâng cao chất lượng dạy
và học Để tìm ra các đặc điểmcủa tâm sinh lý lứa tuổi học sinh tiểu học,
chúng tôi đã tham khảo và tríchdẫn ý của tác giả Văn Tường,Những đặc điểm tâm sinh lý của học sinh tiểuhọc,http://www.lequydonhanoi.edu.vn/vn/
Trang 23hoạt Vì thế, để đảm bảo các em học sinh đang ở lứa tuổi này đượcpháttriển toàn diện và đúng cách, phụ huynh cùng giáo viên cần lưu ýhướngdẫn cho học sinh cách ngồi học cho đúng để tránh vẹo cột sống,cách cầmbút hay tư thế tay cho phù hợp, hoặc lựa chọn các hoạt động vuichơi lànhmạnh, phù hợp với độ tuổi cũng như sự phát triển của từng đốitượng họcsinh.
Hệ thần kinh của các em trong giai đoạn này cũng đang pháttriểnmột cách mạnh mẽ, các em đãbắtđầuhìnhthànhtưd u y
để phát triểnvề thính giác cho học sinh, chúng ta cần thông qua các hoạtđộng liên quanđến âm nhạc hoặc các bộ môn năng khiếu như: Nhạc cụ,hát, nhảy, múa,…từđó hìnhthành chohọcsinhkhảnăng cảmthụâmnhạctốthơn
Vềngônngữ:Học sinhởlứa tuổitiểuhọc hầunhư đã phátt r i ể n ngôn ngữnói thành thạo và bắt đầu chuyển sang ngôn ngữ viết Qua quátrình học tập, học sinh được pháttriển toàn diện hơn, có khả năng tự đọc vàviết, tự nhận thức được các kiến thức xung quanh quaquá trình nghe, nói,đọc,viết
Trang 24Ngôn ngữ là phương tiện truyền tải thông tin hữu hiệu nhất và làmộttrong các phương pháp dạy học đang được áp dụng nhiều nhất hiện nay.Tuy nhiên, sự tiếp thu củahọc sinh ở lứa tuổi này chưa đồng đều, khả năngnghe – hiểu của học sinhvẫn còn hạn chế đối với những từ ngữ mangtínhchuyênn g à n h h o ặ c n hữ ng sự v ậ t h i ệ n t ư ợ n g q u á p hứ ct ạ p D o đ ó , t
ro n g quá trình dạy học, giáo viên cần lựa chọn từ ngữ sao cho phù hợp với lứatuổi học sinh, dùng nhiềuhình ảnh hoặc so sánh đến những sự vật hiệntượng gần gũi để học sinh dễliên tưởng, so sánh Các kiến thức về mặt lýthuyết cũng cần được chắt lọclàm sao để học sinh có thể tiếp thu được mộtcáchtốtnhất
Trí nhớ: Học sinh từ lớp 1 - lớp 3 thường ghi nhớ sự vật hiệntượngtheo kiểu máy mócd o đ ó t h ư ờ n g n h ớ t r ư ớ c q u ê n
s a u Đ ế n g i a i đ o ạ n l ớ n hơn (lớp 4 – 5), học sinh đã bắt đầuhình thành được thói quen ghi nhớ cóchủ định Biết so sánh, liên tưởng để
dễ nhớ, dễ thuộc hơn và ghi nhớ theodạng khái quát Do mỗi lứa tuổi cũngnhư cá thể đều có những đặc điểmkhác nhau nên trong quá trình dạy học,giáo viên cần nắm bắt được tâm lýchung và đặc điểm riêng của từng họcsinh để xây dựng được tiết học cóhiệu quả, các kiến thức lý thuyết cầnngắn gọn, sử dụng thêm các giáo cụtrực quan sinh động, hấp dẫn sự tậptrung của học sinh Dùng những từ ngữmang tính so sánh, liên tưởng gần gũi để học sinh dễ nhớ vàlàm tăng thêmsựhàohứngcủahọc sinh
Ý chí: Đôi khi học sinh ở lứa tuổi tiểu học đi học không phải vìthíchhọc mà có khi chỉ đơn giản vì thích đến lớp để cô cho cái kẹo, cho xemtivi,…Ởlứatuổinày,cáchànhvicủahọcsinhphụthuộckhánhiềuvàoyêu cầu củangười lớn Ý chí thực hiện hành vi của các em chưa cao do đóđể tạo động lực học tập cũng như
đếnlớp,giáoviêncầntinhtếnắmbắtđượcnhucầucủahọcsinh.Cóthểkhen
Trang 25thưởng mỗi khi học sinh học tốt và cho các em có một nguồn động lựcđểphấnđấu.
Sang đến độ tuổi cuối tiểu học, các em đã bắt đầu có nhận thức vềsởthích nhưng chưa bền vững Các em có thể có những hành vi tùy hứngnênviệc học thường không được ổn định, do đó giáo viên cần có sự nhẫnnạitrong quá trình dạy học, không nên đánh giá học sinh quá vội vàng quamộtvài tiết học Phải gây được sự hứng thú cho học sinh đồng thời có nhữngbiện pháp thưởng – phạtphù hợp với lứa tuổi để học sinh có thêm nguồnđộng lực
1.2.2 Đặcđiểmtâmlý
Các em học sinh có độ tuổi từ 6 – 10, đang theo học ở cấp bậctiểuhọcc ó đ ặ c đ i ể m t â m s i n h l ý k h á c v ớ i c á c h ọ c s i n h ở l ứ a m ầ m n o n
h a y trungh ọ c c ơ sở Đ ố i v ới c á c e m 6t u ổ i , vừab ư ớ c v à o l ớ p 1 , đ â y l àg i a
i đoạn thay đổi mạnh mẽ từ môi trường học tập dẫn đến thay đổi về tâm lýcủa các em Khi còn ở mầmnon, các em chủ yếu được vui chơi thì khi bắtđầu bước vào tiểu học, các
em phải đối mặt với áp lực học tập rất lớn,đồngthờiv i ệ c r è n l u y ệ n n ề n ế p t h e o đ ú n g q u y đ ị n h c ủ a l ớ p h ọ c c ũ n
g k h i ế n nhiềuemkhôngkhỏibỡ ngỡ
Học sinh ở lứa tuổi này dễ bị giao động bởi các yếu tố bênngoài,chưa kiểm soát được hành vi nên dễ bị mất tập trung hay phân tán tưtưởngsang hoạt động khác Thông thường, học sinh thường hay yêu thíchcác bộmôn liên quan đến hoạt động về thể chất, đồng thời, các em thường
có thóiquen chú ý đến những giờ học có giáo cụ trực quan sinh động.Những giáocụ trực quan này giúp kích thích trí tò mò của các em về nhữngđiều mới lạ,thích thú với những âm thanh, những bài hát hay nhưng chỉ được một thờigian ngắn Sangđến những năm cuối tiểu học, (9- 1 0 t u ổ i ) , h ọ c s i n h b ắ t đầu
có ý thức và tinh thần tự giác hơn Tinh thần học tập cũng ổn địnhhơn,việctậptrungtrong mộttiếthọcdàicũngnhưtựgiácđể họcvàlàmbàitập
Trang 26đãt ư ơ n g đ ố i t ố t Đ ố i v ớ i h ọ c s i n h ở l ứ a t u ổ i n à y c ầ n c ó n h ữ n g p h ư ơ
n g pháp riêng và cách thức phù hợp để các em phát triển được cả về thể chất,tưduy,trínão,tâmhồn
Về mặt tình cảm, học sinh đang trong độ tuổi từ 6 – 10 tuổi làgiaiđoạn phát triển mạnh mẽ nhất về mặt tình cảm Học sinh ở lứa tuổi nàycóthể rất tình cảm với bố mẹ hay anh chị em trong nhà, có thể thể hiệntìnhcảm của mình mà không ngại ngùng hay xấu hổ điều gì cả Các em đãbắtđầucónhữngbiểuhiệncảm xúc,thểhiệnsự yêughét rất rõràngvàthểhiệnchínhkiếncủamình,biếtmìnhthíchbộmôngìhaykhôngthíchhọcb
ộ môn gì Ngoài việc tôn trọng sở thích cá nhân của con, phụ huynh cũngcần có một định hướng đúngđắn để con được phát triển theo chiều hướngtốt
Ngược lại, có nhiều học sinh vẫn chưa kiềm chế được tâm trạngvàhành vi thể hiện cảm xúc của mình Trẻ có thể vừa cười đấy nhưng cũngcóthể khóc ngay được Khi vừa tiếp xúc với môi trường học mới, cô giáo mới,các em tỏ ra rất sợ hay không dám thể hiệnbản thân, nhưng chỉ sau một vàibuổi học, các em bắt đầu thích khẳng định và được thể hiện mình Có nhiềuphụ huynh haythan phiền rằng con họ có tính rất hay cả thèm chóng chán,mới đầu rất yêu thích một thứ đồ chơihay một môn học mới nhưng chỉ đihọcđượcvài hôm,trẻtỏrachánnảnvàkhông muốnđihọcnữa
Để phát triển tình cảm của học sinh, phụ huynh nên cho con họccácbộ môn liên quan đến nghệ thuật như: Ca hát, các môn nhạc cụ, vẽ,…cácbộ môn này ngoài việc giúp học sinh phát triển về năng khiếu mà cònthôngqua lời ca tiếng hát, tiếng đàn hay những bức tranh, học sinh có thể thể hiệnđược bản thân mình và từ đó giúp giáoviên có thể nắm bắt được nội tâmcủa học sinh Để học sinh hợp tác trong giờ học, giáoviên cần nắm rõ đượcsở thích của từng học sinh, tinh tế nhận biết sự thay đổi trong tâm tư, tìnhcảmcủahọc sinhđể từđóthayđổi phươngphápdạyhọc saocho phùhợp
Trang 271.3 Thực trạng dạy học đàn piano tại Trung tâm Ngôi Sao Nhỏ LongBiên-HàNội
-1.3.1 MộtsốnétvềcácTrungtâmnăngkhiếu
Hiệnn a y , k h i x ã h ộ i n g à y c à n g p h á t t r i ể n , v ớ i n h u c ầ u đ ư ợ c p
h á t triển toàn diện, làm phong phú hơn đời sống tinh thần của các em nên nhiềuphụ huynhtìm đếnvớibộmônpiano Đặcbiệt là ởc á c q u ậ n đ a n g p h á t triển hiện naytrên thành phố Hà Nội thì nhu cầu này ngày càng tăng cao.Do đó, để đápứng nhu cầu học piano của phụ huynh và học sinh trong lứatuổi tiểu học,thì ngoài những trường đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp ra thìcác Trungtâm hay câu lạc bộ năng khiếu mở ra ngày càng nhiều Mục tiêumà cácTrung tâm năng khiếu muốn hướng tới đó là dạy học và đào tạocácbộmônnăngkhiếuvớiđốitượnghọcsinhkhôngchuyên,tạochocácemcó được cơ hội để tiếp cận gần hơn với các bộ môn năng khiếuđ ể t ừ đ ó hình thành và pháttriển khả năng của cá nhân Hiện nay, với thời đại củacông nghệ thông tin,
để học piano, ngoài những phương pháp truyền thốnglà đưa con đếntrường học thì phụ huynh có thêm nhiều lựa chọn như chocon họctrênmạng,tựmuacác giáotrình họconline,muasáchtựhọc,…
Các phương pháp trên có nhiều ưu điểm như: Ít tốn kém hơn vềmặttiềnbạc,tiếtkiệmthờigianđilại,côngsứcđưađónconđihọccũngnhư
có thể chủ động về thời gian học,… nhưng lại gặp phải những khó khănkhác như: Học sinh không tựgiác học tại nhà, không có không gian và môitrường học tập phù hợp đểhọc sinh có nguồn động lực trong học tập, Cộng thêm việc có nhiều kiếnthức cần sự giải thích và hướng dẫn kỹ lưỡngtừ phía giáo viên, hay gặp những chỗ khó hiểu,học sinh cần có người chỉbảo thì lại không có Hay như việc học trong sách hay giáotrình onlinekhông có sự tương tác giữa thầy và trò do đó gây ra sự nhàmchán và khônghiệuquả
Trang 28Hiểu được điều đó, nhiều bậc phụ huynh vẫn trung thành vớiphươngpháp học truyền thống là đưa con đến với các trung tâm hay câu lạc bộ dạyhọc âm nhạc để tìmkiếm giáo viên và môi trường đào tạo phù hợp vớiconemmình.Cáctrungtâmhaycâulạcbộnăngkhiếuhiệnnaymởrađasốdạy học rất nhiều bộ môn năng khiếu như: Thanh nhạc, mỹ thuật, dancesport, đàn piano, đàn organ,đàn guitar,… Với mức học phí vừa phải cộngvới việc đăng ký học khá dễdàng, đây là những địa chỉ mà rất nhiều phụhuynh tìm đến Ngoài ra,không ít những thầy cô dạy học đàn tự mở lớp tạinhà, do đó việc kiểm soátchất lượng dạy học, phương pháp dạy học cũngnhưgiáotrìnhcònlà điềukhókhăn.
Với tâm lý chung muốn con phát triển toàn diện, tuy nhiên nhiềuphụhuynh lại không thật sự chú trọng đến việc học đàn của con Qua quá trìnhdạy học và tiếp xúc vớinhiều phụ huynh học sinh, chúng tôi nhận thấy córất nhiều phụ huynh thật
sự quan tâm đến việc học piano của con Ngoàiviệc đưa đóncon đi học, họtìm hiểu thêm thông tin trênm ạ n g h o ặ c h ỏ i giáo viên các kiến thức
có liên quan để có thể về học cùng và nhắc nhở conhọc tập thêm Vì đặcđiểm của môn học mang tính thực hành cao nên việccó được sự quan tâm
và nhắc nhở thường xuyên của phụ huynh sẽ giúp chohọcsinhhọctậptốthơn
Đối với học sinh đang ở lứa tuổi phát triển, các em cần có đượcsựnhắcnhởthườngxuyêncủabốmẹvềtưthếđặttay,tưthếngồihayviệccânđốithờigianđểluyệntậppianohàngngày.Việcđếnlớphọc1tuầntừ1 – 2 buổikhông thể giúp các em có được những kỹ năng trong việc họcpianom à c ầ n đ ư ợ c t h ự c
h i ệ n t h ư ờ n g x u y ê n ở n h à , k ế t h ợ p v ớ i s ự
h ư ớ n g dẫn của giáo viên thì việc học piano mới mang lại hiệu quả cao.Nhận biếtđược điều đó, nhiều phụ huynh kiên nhẫn tìm hiểu để học cùngcon, độngviên và khuyến khích con học tập, hiểu được bộ môn này mangtính
nghệthuậtvànăngkhiếucao,khôngphảihọcsinhnàocũngcókhảnăngcảm
Trang 29thụ để học nhanh ngay từ đầu do đó việc phối hợp giữa giáo viên vàphụhuynhtrởnênnhịpnhànghơn.
Ngược lại, cũng có phụ huynh coi piano chỉ là bộ môn mang tínhgiảitríđơnthuần,họchoconđihọcđểconbiếtchơiđàn,đểkhôngthuathiệts
o với các bạn khác Họ không thật sự quan tâm đến việc học đàn của con,giao phó hoàn toàn tráchnhiệm cho giáo viên và để mặc cho con tự pháttriển, con thích thì con học,con không thích thì thôi khiến cho giáo viên rấtkhó khăn trong việc dạy học cho những họcsinh này Nắm bắt được tâm lýđó của phụ huynh, nhiều trung tâm âm nhạc được thànhlậpm à k h ô n g thông qua khâu kiểm duyệt chất lượng đào tạo cũng nhưtrình độ của giáoviên
Các trung tâm này thuê giáo viên là các sinh viên hiện còn đangđihọc với chi phí rẻ, đồng thời áp dụng phương pháp học vẹt, truyền tayđểhọc sinhnhanhthuộc và đánhđược nhiềubài, phụhuynhnhìnt h ấ y
c o n chơi được nhanh lại rất tin tường, cứ nghĩ con học có hiệu quả Chínhnhững điều này đã gây ranhững tiêu cực không đáng có và làm giảm sự tintưởng của các bậc phụhuynh về các trung tâm năng khiếu hiện nay.Ngoàicáct r u n g t â m n ă n g k h i ế u r a t h ì t r ê n đ ị a b à n t h à n h p h ố H à N ộ i
c ũ n g c ó nhiều hình thức và địa điểm dạy học piano khác như: Tại các trường họctiểuhọccônglậpvàdânlập,tạicácnhàvănhóa,…
h ọ c , được rất nhiều học sinh yêu mến, cô đã và đang truyển cảm hứng vàlòngyêup i a n o đ ế n v ớ i đ ô n g đ ả o h ọ c s i n h B a n đ ầ u c h ỉ c ó c á c l ớ p d
ạ y h ọ c
Trang 30do đó nhu cầu học các bộ môn năng khiếu tại đây tương đối cao Đồng thờivới mức thu nhập ổn định,trình độ dân trí cao cũng khiến cho nhiều phụhuynh không chỉ mong conhọc tốt các môn học ở trường mà còn được traudồi thêm khả năng cảm thụ âm nhạc thôngqua các môn học năng khiếu vềâm nhạc Do đó, bộ môn piano tại Trung tâm Ngôi SaoNhỏ luôn được cácemhọc sinhđónnhậnnhiệttình.
Trung tâm Ngôi Sao Nhỏ có đầy đủ các phương tiện dạy chogiáoviên và cơ sở vật chất để học cho học sinh Mỗi bạn được trang bị mộtđànriêng, có cả piano điện cho các bạn tiện cắm tai nghe trong quá trìnhhọc,đàn piano cơ cho các bạn luyện tập ngón tay và rèn luyện tai nghenhạc.Cùng với đó, Trung tâm xây dựng cho học sinh không gian xanh vàsạch,môi trường học tập lý tưởng giúp cho các em có thêm nhiều trảinghiệm đểhọctậpbộmôntốthơn
1.3.3 ThựctrạngdạyhọcđànpianotạiTrungtâmNgôiSaoNhỏ
1.3.3.1 Môhình dạyhọc
Trung tâm Ngôi Sao Nhỏ xây dựng cho học sinh môi trường họctậpchuyênnghiệpvàlýtưởnggiúpcácemđượchọctrongđiềukiệntốtnhấtđể phát huy hết khả năng học tập của mình Cùng với đó, Trung tâm còn tổchức nhiều mô hình học tậpkhác nhau, phù hợp với mọi nhu cầu vàkhảnăngcủatừnghọcsinh.Cócácmôhìnhlớphọccánhân,họctheonhóm
Trang 31(từ 2-3 học sinh) mỗi học sinh học 1 bài riêng, lớp tập thể (6-8 học sinh)cảlớp học chung1bài.
Mỗi học sinh đến học với Trung tâm đều sẽ được kiểm tra trìnhđộđầuvào.Dựavàonhucầuhọccủahọcsinh,khảnăng tiếpthu,khảnăngtậptrungcũngnhưnăngkhiếucủatừnghọcsinhmàTrungtâmsẽtưvấnvàxếpmôhìnhlớphọc phù hợpvớitừnghọc sinh
- Với học sinh từ 6-8 tuổi và chưa học đàn bao giờ, với mức độtiếpthuvàtậptrungởmứcđộtrungbìnhtheolứatuổi,họcsinhsẽđượcxếphọc lớp tập thể từ 6-8 học sinh và cả lớp sẽ học chung 1 bài Mục tiêu củamôhình họcnày là giúpchohọcsinhlàm quen vớicây đàn piano,r è n luyện được tư thế ngồi, đặt tay saocho đúng, nhớ được vị trí của các nốtnhạctrênđànvàtrênbảnnhạc,…
Mô hình học này sẽ không quá chú trọng vào việc luyện ngón hayđisâu vào những kiến thức nhạc lý quá phức tạp, chủ yếu xây dựng chocácem có môi trường học đàn vui vẻ, có thể chơi được vài tác phẩm ở mứcsơgiản từ đó giúp học sinh làm quen và yêu thích bộ môn piano Đối vớimôhình học tập này, sẽ có 1 giáo viên chính đứng lớp, giảng bài cho họcsinhvà có 1 trợ giảng để giải đáp các thắc mắc của học sinh và đi xuốngtừngđàn,chỉnhsửatưthếtay,ngồichotừng học sinh
Ở mô hình học này, có ưu điểm đối với phụ huynh là học phí sẽrẻhơn so với lớp học nhóm hay lớp học cá nhân Với học sinh, mô hìnhlớphọcn à y khiếnh ọ c s i n h c ả m thấyh ào h ứ n g k h i đ ư ợ c t h a m gian h i ề
u c á c hoạt động với nhạc, được trao đổi và có thêm nhiều bạn mới Đối với giáoviên, khi dạy học ở môhình này, giáo viên sẽ quan sát được bao quát lớphọc, tổ chức được cáchoạt động tập thể hoặc những tiết học như rèn luyệnkhả năng nghe nhạc, tổchức vận động theo nhạc, giúp học sinh hào hứngvới mônhọc
Trang 32Tuynhiên, vớ i m ô h ì n h h ọ c t ậ p t h ể n à y t ồn t ạ i k h á n h i ề u h ạ n c h
ế như việc tổ chức, ổn định trật tự lớp làm sao cho học sinh ngồi yên, tậptrung nghe giảng và thực hiệnđúng những yêu cầu của giáo viên Việc họcchung 1 bài khiến cho tốc độgiảng bài của giáo viên bị giới hạn, làm saophải đảm bảo cho tất cả họcsinh trong lớp cùng tiếp thu được nhữngkiếnthứcmàgiáoviênmuốntruyềnđạt.Trongthựctế,cácgiáoviêndạyhọcmô hình này nhận ra rằng sẽ xảy ra trường hợp học sinh có năng khiếu sẽ bịhọc chậm hơn hoặc học sinh yếu lại bịhọc quá sức, phải chạy đua với cácbạn tronglớp
Để cho mô hình học này đạt hiệu quả, giáo viên cần có phươngphápcụ thể giúp cho học sinh tập bài, các bạn phải thực hiện đúng theo mệnhlệnh, các tiếng đàn phát racủa cả lớp phải cùng 1 lúc, đều nhịp Trên thựctế, có những bạn thuộc bài
và có những bạn chưa thuộc bài Việc dung hòađược tiếng đàn của cả lớpđều nhau như nhau cũng là một vấn đề nan giảiđối vớicácgiáoviêndạyhọctạimô hìnhhọc này
Với học sinh từ 8-10 tuổi chưa học piano bao giờ hoặc các họcsinhđã từng học piano trước đó (có thể từ 6-10 tuổi), Trung tâm sẽ xếp họcsinhhọc lớp nhóm từ 2-3 học sinh nhưng học mỗi bạn 1 bài khác nhau Với đặcđiểm là các bạn đã có đủnhận thức và tính tự giác, đồng thời mức độ pháttriển và khả năng tiếp thucủa các bạn không đồng đều (có nhiều bạntiếpthuở m ứ c đ ộ b ì n h t h ư ờ n g n h ư n g c ó n h i ề u b ạ n l ạ i t i ế p t h u n h a n h
v à c ó năng khiếu) do đó, tùy vào khả năng và năng khiếu của từng bạn, giáo viênsẽ có những phươngpháp và đưa ra các dạng bài tập phù hợp với từng cánhân
Ưu điểm của mô hình này là học sinh được học theo đúng nănglựccủa mình, không bị ảnh hưởng bởi các học sinh khác, nếu học sinh cóviệcbậncóthểxinnghỉmàkhôngsợbịhọcchậmhơnsovớicácbạn.Trongquátrìnhhọc,Trungtâm đãtrangb ị ch ohọcsinhta ingheđểthuận t iện
Trang 33trongviệchọcsinhtậpbài,khônggâyồntrong lớphoặclàm ảnhhưởngđến các bạn xung quanh Giáo viên khi đến từng đàn dạy cho từng bạnmộtcũngsẽđeotaingheriêngdođànpianođiệntửđượcthiếtkếcó2lỗcắmtainghe nên rất thuận tiện Đồng thời, Trung tâm cũng rất chú trọng trongviệc lựa chọn những loại tainghe có nhiều kích cỡ, nhẹ, có đệm mút êm đểphù hợp với mọi độ tuổi củahọc sinh cũng như đảm bảo cho học sinh sẽkhôngbịđautaitrongquátrìnhsửdụng.
Các học sinh học tại mô hình nhóm học theo khả năng thườnghọcnhanh hơn so với các mô hình học cả lớp chung 1 bài Tuy nhiên,nhượcđiểm của mô hình này là việc mỗi bạn thường học 1 bài riêng, trongquátrình học được đeo tai nghe khiến cho các học sinh trong lớp không cócáchoạt động chung, từ đó không gắn kết được các thành viên trong lớp lạivớinhau Để học tốt trong mô hình học này, đòi hỏi học sinh phải có sự tự giácvà tập trung cao độ, khi giáo viên giao bài vàquay sang hướng dẫn bạnkhác, học sinh bắt buộc phải tự giác tập bài nếu như họcsinh không chủđộng thìsẽ khôngđạtđược hiệu quả cao
Việc học sinh đeo tai nghe cũng khiến cho giáo viên không thểkiểmsoát thường xuyên được việc tập luyện của học sinh, có nhiều họcsinh biếtđược điều đó nênc ó n h ữ n g h à n h v i đ ố i p h ó v í d ụ
n h ư k h i c ô k i ể m t r a t h ì tập bài còn khi cô sang dạy bạn khácthì toàn đánh bài linh tinh Cùng vớiđó, học sinh học tại mô hình này cũng
dễ bị nhàm chán do không được tiếpxúc với các học sinh khác, khôngđược thay đổi các hoạt động Do đó, môhình học này chỉ phù hợp với cáchọc sinh từ 8-10 tuổi chưa học bao giờhoặc đối với các học sinh có độ tuổi
từ 6-10 tuổi đã từng học piano trướcđó
Ngoài ra, Trung tâm còn có mô hình học cá nhân với ưu điểm là1thầy kèm riêng 1 trò khiến cho học sinh tập trung hơn trong giờ học, tốcđộhọcnhanhhơn.Tuynhiên,họcphícủamôhìnhnàysẽcaohơnhẳnsovới
Trang 34các mô hình học theo nhóm hay học tập thể, đồng thời việc học cá nhândễkhiến cho học sinh cảm thấy nhàm chán do đó mô hình lớp học cá nhâncókháíthọc sinhđăngkýtheohọc.
Tùy vào từng đối tượng học sinh và nhu cầu học, Trung tâm sẽlựachọn mô hình lớp học cho học sinh đồng thời sắp xếp các giáo viên cótrìnhđộ chuyên môn và kỹ năng sư phạm phù hợn để theo dõi và dạy cho họcsinh Hiểu được những
ưu, nhược điểm của từng mô hình dạy học, Trungtâm đã khắc phục bằngcách với mô hình lớp tập thể, để giúp cả lớp có thểchơi được các tác phẩmmột cách trôi chảy và đều nhau, giáo viên hướngdẫn bài chậm, chia câu,đoạn cho học sinh dễ tập Ngoài ra, trợ giảng củalớp học cũng xuống từngđàn, chỉ dạy cho học sinh còn kém Giáo viên trựctiếp giao bài tập để học sinh thực hànhluyện tập tại nhà Đồng thời, Trungtâm yêu cầu phụ huynh của các học sinh học tại môhình lớp học tập thể sẽđi học cùng con, có những đoạn khó hay những kiếnthức lý thuyết quantrọng, phụ huynh cùng con ngồi nghe giảng và từ đóphụ huynh dễ dàngkèmthêmchocontạinhà
Đối với lớp học theo nhóm, giáo viên thường xuyên kiểm tra kếtquảcủa việc thực hành luyện tập đã được giao, tạo cho học sinh thói quentựgiác tập luyện tại nhà cũng như trên lớp học Khi hướng dẫn học sinh,giáoviên vẫn quan sát, chú ý mức độ luyện tập và thái độ học tập của họcsinhtrong lớphọc
Đồng thời, trung tâm thường xuyên tiến hành trao đổi học sinhgiữacác lớp và thay đổi các mô hình học khác nhau nhằm tạo ra cho họcsinhnhững trải nghiệm với nhiều mô hình học, giúp học sinh không bịnhàmchán
Ngoài ra, Trung tâm còn tổ chức các buổi kiểm tra đánh giá địnhkỳgiúp phụ huynh nắm bắt được tình hình học tập của con, giúp học sinhcóthêmđộnglựcđểphấnđấutrongnhữngkhóahọctiếptheo.Saukỳkiểm
Trang 35tra,Trung tâmsẽđánhgiávàphânloạihọcsinhtừ đótìmkiếmcáchọcsi
nh có năng khiếu để phát triển và bồi dưỡng, đồng thời cũng phát hiện cáchọc sinh yếu kém để có phương pháp dạy họcphù hợp hơn, giúp học sinhcó thể cải thiện điểm số trong lần kiểm tra tiếp theo hoặcthay đổi mô hìnhlớp học phù hợp hơn với học sinh Tuy có nhiều mô hìnhhọc tập phù hợpvới học sinh nhưng việc tổ chức mô hình học sao cho sinhđộng và hợp lývới thời gian biểu của học sinh, cách xếp lớp cũng là điều
mà Trung tâmNgôi Sao Nhỏcầnkhắc phục
Tóm lại,để khắc phục được các nhược điểm vàp h á t h u y
đ ư ợ c c á c ưu điểm của các mô hình lớp học này, giáo viên cần linh hoạttrong cách sửdụng phương pháp dạy học, có kinh nghiệm trong việc tổ chức và ổn địnhlớp học, biếtcách giải quyết các tình huống sư phạm đồng thời cập nhật cácphương pháp dạyhọc mới để làm đa dạng và phong phú hơn, giúp học sinhhọctậpcóhiệuquả tốtnhất
1.3.3.2 Tàiliệudạyhọc
Về tài liệu dạy học của Trung tâm Ngôi Sao Nhỏ, chúng tôi
tríchdẫntrongBáocáotổngkếtnămhọc2016-2017[32].TrungtâmNgôi Sao Nhỏ đang sử dụng tài liệuLet’s Learn Pianodo cô Nguyễn
ThúyHà– quản lý của Trung tâm Ngôi Sao Nhỏ tự biên soạn với các tácphẩmđược chọn lọc và tham khảo từ 1 số các giáo trình cũng như tài liệukhác.Qua nhiều năm dạy học, với những kinh nghiệm đã tích lũy đượccùng vớisự am hiểu của mình về học sinh ở lứa tuổi tiểu học, cô đã sưu
tầm và tổnghợp để cho ra đời tài liệu dạy học mang tênLet’s Learn Pianovới các phầnphù hợp với mọi lứa tuổi học sinh Đặc biệt đối với học sinh tiểu học thì sẽchỉ sử dụng
tài liệu piano B1 và B2 với các tác phẩm cơ bản, chủ yếu đisâuvàoviệchướngdẫnchocácemlàmquen,ghinhớđượccaođộvàtrườngđộ
các nốt nhạc Không giống như những tài liệu dạy học khác,Let’s LearnPianohướngtớiđốitượnglàcácemhọcsinhtiểuhọcchưađượclàmquen
Trang 36với piano, giúp việc học piano đối với học sinh trở nên dễ dàng hơn, tạosựhứngthúvàgiúpcácemlàmquendầnvớiviệc họcđàn.
Các tác phẩm piano ban đầu thường với giai điệu đơn giản, đi từdễđến khó, từ bài làm quen với 3 nốt nhạc đầu tiên là đô, rê, mi đến nhữngbài5 nốt và 7 nốt nhạc Từ bài cho học sinh tập riêng tay phải đến tay trái rồimới ghép 2 tay Các em đượclàm quen với việc đặt các ngón tay trênđàntheothứtựvàchơicácnốtliềnbậcđểnắmvữngđượcsốngóntayvànhớvị trícủa nốt nhạc trên đàn Trường độ nốt nhạc của các bài đầu tiênchủyếulàcáctrườngđộcơbảnnhưnốtđen,trắnghaytròn,đitừdễđếnkhóđểlàmsaocác emnắmđược các kiếnthức nhạc lýcơbản
Ngoài ra ở phần sau của tài liệu còn bổ sung thêm các bài tậplýthuyết nhằm giúp học sinh nắm vững được các kiến thức về nhạc lý cơbản,phục vụ tốt hơn cho việc thị tấu các tác phẩm sau này Tài liệu cũng chútrọng đến việc giúp học sinhlàm quen với việc xếp ngón tay và rèn luyệnđược cho học sinh khả năngthị tấu khá tốt Đa số học sinh đều có thể nắmvững được các kiến thức vềnhạc lý cơ bản và có thể chủ động trong việchọcbàimới
Tuy nhiên, tài liệuLet’s Learn Pianovới các bài tập thực hành
cùngcác tác phẩm để đưa vào dạy học còn khá dễ, tiến trình dạy học cònchậm.Lượng kiến thức không nhiều, giai điệu của các tác phẩm chưa hay
và chưacó các tác phẩm tiêu biểu trong và ngoài nước nên khiến nhiều học sinh cónăng khiếu cảm thấynhàm chán Tài liệu này mặc dù có đề cập đến cáckỹthuậtcơbảncủapianothôngquacáctácphẩmnhư:Kỹthuậtnonlegato,kỹ thuật legato,… nhưng chưa đi sâu vào chi tiết từng kỹ thuật, các tácphẩm để thực hành luyện tập các
kỹ thuật này cũng còn khá dễ chỉ phù hợpvới học sinhtừ6-7tuổiđanghọcởgiaiđoạnđầu
Nếu như cứ áp dụng tài liệuL e t ’ s L e a r n P i a n o vào mô hình
lớpnhómh o ặ c c á n h â n v ớ i đ ố i t ư ợ n g h ọ c s i n h 8
-1 0 t u ổ i h o ặ c đ ã t ừ n g h ọ c
Trang 37piano trước đó thì sẽ không phù hợp Cùng với đó, việc luyện ngón chohọcsinh thông qua các dạng bài như: Gamme, Hanon và Etude cũng chưa đượcđưa vào giáo trình Tài liệu chưa có thêmphần học bổ trợ các kỹ năng kháccho học sinhnhưrènluyện tiếttấu,xướngâm,
Khi thực hiện xây dựng tài liệu, Trung tâm hướng tới việc rènluyệncho học sinh khả năng đọc nốt tốt và chơi được các tác phẩm ở mức
sơ giảnđồng thời việc luyện ngón hàng ngày đối với các em học sinh tiểu họcthường gây cảm giácnhàm chán, khiến các em không hứng thú và gắn bólâu dài với Trung tâm
do đó trong tài liệu dạy học chưa bổ sung thêm cácbàitậpgiúphọcsinhrènluyệnkỹthuậtluyệnngón
Để hướng dẫn luyện ngón cho học sinh, các giáo viên khi dạyhọcphải tự chuẩn bị các dạng bài tập luyện ngón, mỗi giáo viên lại cóđịnhhướng riêng cho học sinh dẫn đến việc không đồng nhất trong phươngphápdạy học Tài liệu cũng chưa có những tác phẩm giúp học sinh rèn luyện cáckỹ thuật cơ bản của piano như: Kỹ thuậtlegato, non legato,… cùng với đócác trường độ khó hơn như nốt móc đơn, nốt đenchấm dôi, cũng phải đếncuốitàiliệuB2mớibắtđầuxuấthiện
Việc rèn luyện tư thế ngồi, tư thế đặt tay trên đàn sao cho đúngcũngchưa được tài liệu đề cập đến và thiếu những hình ảnh minh họa đểphụhuynh và học sinh tham khảo Đặc điểm của học sinh tiểu học làthườngnhanh quên, có thể hôm nay làm tốt nhưng hôm sau đi học lạikhông nhớ.Cùng với đó, nhiều bậc phụ huynh không nắm được các kiếnthức cơ bảncủa piano nên khi ở nhà học sinh ngồi sai tư thế hay đặt tay sai,phụ huynhcũng không thể làm mẫu để hướng dẫn đúng cho con được Do
đó tài liệudạy họcLet’s Learn Pianocần bổ sung thêm phần rèn luyệnc á c
k ỹ t h u ậ t cơ bản bao gồm tư thế tay, tư thế ngồi kèm theo hình ảnh và
ví dụ minh họađểphụhuynhvà họcsinhdễdàngtheodõi
Trang 38Với đặc điểm mô hình dạy học chủ yếu là các lớp học tập thểhoặchọc theo nhóm do đó việc sử dụng tài liệu với các tác phẩm và dạngbài tậpquá dễ sẽ không phù hợp và không ứng dụng được với sự đa dạngtrongtrình độ tiếp thu của học sinh Trên thực tế, có nhiều học sinh khi đếnvớiTrung tâm NgôiSao Nhỏ đã được học đàn từ năm 4-5t u ổ i , k h i
b ắ t đ ầ u bước vào cấp bậc tiểu học, các em đã được rèn luyện trong ítnhất từ 1-2năm học piano nên các em này chắc chắn đã có được những nềntảng nhấtđịnh Hay như các em học sinh có năng khiếu và tiếp thu nhanh,
cóthểchỉtrongthờigianngắnđãnắmđượchếtcáckiếnthứcvàchơiđượccác tác phẩm trong tài liệu dạy học vì thế việc đa dạng hóa các dạng bài tậpđồng thời bổ sung thêm nhiều các tác phẩm ở
mức độ từ dễ đến khó vào tàiliệudạyhọcLet’s Learn Pianodành chohọcsinhtiểuhọclàđiềucần thiết.
1.3.3.3 Trìnhđộgiáoviên
Trung tâm Ngôi Sao Nhỏ được quản lý bởi cô Nguyễn Thúy Hàvànhiều thầy cô giáo tâm huyết và nhiệt tình với công tác giảng dạy Đasốgiáo viên tại Trung tâm đều là những giáo viên trẻ, đã tốt nghiệp hoặcđanghọcnămcuốicáctrườngđạihọcnhư:ĐHSPNTTW,HVANQGVN,ĐHVHNTQĐ,… [32; 1] Giáo viên có đủ kiến thức chuyên môn để có thểdạy bộmôn piano từ cơ bản đến nâng cao, lồng ghép vào đó là kỹ năng dạyxướng
âm, rèn luyện tiết tấu cho học sinh Tuy nhiên, với đối tượng màTrung tâm hướng tới là học sinh lứatuổi tiểu học, do đó ngoài những kiếnthức về piano để dạy học cho học
việclựachọncácgiáoviêncókinhnghiệmdạyhọc,cókỹnăngsưphạmtốt
Khi dạy học tại Trung tâm, các giáo viên ngoài những kiến thứctíchlũy được qua quá trình học tập tại trường học thì cũng được trau dồi
học,cáchtraođổivớiphụhuynhhọcs i n h , phương pháp giúp học sinh yêuthích hơn đối với bộ môn và được trảinghiệmthực tế đểtíchlũythêmnhữngkinhnghiệmchobảnthân
Trang 39Tuy nhiên, trình độ giáo viên tại đây còn chưa đồng đều, các thầycôđa số đều là sinh viên năm cuối hoặc vừa tốt nghiệp nên kinh nghiệmdạyhọc, kỹ năng sư phạm còn hạn chế, việc bao quát lớp, phương pháp tổchứcvà quản lý học sinh còn thiếu sót Các phương pháp mà giáo viên ứng dụngtrong dạy học chưa bám sát với thực tế,hay như cách trao đổi với phụhuynh là những điều mà giáo viên dạy học piano tạiTrung tâm Ngôi SaoNhỏ cònđangcầnphải họchỏivà traudồithêm.
1.3.3.4 Phươngphápdạyhọc
Phương pháp dạy học là một trong những điều làm nên sự khácbiệtgiữa các giáo viên và là nền tảng để giúp giáo viên truyền đạt tri thứcđếnvới học sinh một cách dễ dàng hơn Để tạo được hứng thú và sự yêuthíchcủa học sinh, giáo viên cần linh hoạt, kết hợp nhiều phương pháp dạyhọckhác nhau Giáo viên cần nắm vững được tâm lý và đặc điểm của từnghọcsinh để làm sao khuyến khích, cổ vũ tinh thần học tập của các emnhưngvẫnphảicósựcứngrắnnhấtđịnhđểhọcsinhhiểuđượctầmquantrọngcủa việc học Là một người giáo viên tốt, phải có tính kiên nhẫn, đặc biệtđối vớicácem họcsinhở lứa
hiếuđộng,v i ệ c k i ê n n h ẫ n g i ú p h ọ c s i n h d ầ n h i ể u r a b ả n c h ấ t c ủ
a v i ệ c h ọ c pianovàtừđókhắcphụcđượccácnhượcđiểmcủamình
Giáo viên cần vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học làmsaođể phát huy tối đa khả năng sáng tạo và năng lực học tập của học sinhđồngthờivẫnđemlạihiệuquảcaogiúphọcsinhnắmvữngđượccáckiếnthứclýthuyếtvàtừđóứngdụngvàothực hành
Cùng với đó, đối với mỗi đối tượng học sinh, giáo viên lại cầncónhững cách thức và phương pháp dạy học khác nhau để làm sao phùhợpđược với từng cá thể học sinh Để làm được tất cả những điều trên, đòihỏingườigiáoviênphảicókỹ năngsưp h ạ m tốt,có nhiềukinh nghiệmdạy
Trang 40Nắmbắt đ ư ợ c t h ự c t ế đ ó , c á c g i á o v i ê n t h ư ờ n g x u y ê n t r ò c h u y
ệ n , trao đổi tình hình học tập thực tế của học sinh với phụ huynh và cũngkhuyến khích các giáo viênkhác trao đổi trực tiếp với phụ huynh học sinh.Ngoài việc giúp phụ huynhnắm bắt rõ được tình hình học tập của con emmình thì thông qua đó, côkhiến cho phụ huynh hiểu những khó khăn màcác em gặp phải trong quátrình học tập để từ đó phụ huynh có cái nhìn baoquát hơn về môn học và hiểu hơn về quátrình học tập của con Nhiều phụhuynh cảm thấy rất thích thú khi được hiểu rõ quá trìnhhọc tập cũng nhưnhìn thấy sự tiến bộ của con qua từng ngày đi học Cô
thấyđượcsự q ua n t â m củam ì n h đ ế n vớit ừ n g h ọ c si n h , sự sát sa o c ủ a c
ô đãgiúpkhông ít họcsinh tiến bộvàcảmthấyyêu thích bộmôn pianohơn
Nhìn chung, các giáo viên dạy học piano tại Trung tâm NgôiSaoNhỏ đều sử dụng các phương pháp dạy học truyền thống nhưng manglạihiệu quả cao như: Phương pháp thuyết trình, phương pháp sử dụng cácgiáocụ trực quan, phương pháp trình diễn hay phương pháp thực hành luyệntập,… ngoàira giáoviêncòn lồngghép thêm phương pháp tổc h ứ c t r ò chơi, xây dựng môhình học tập lý tưởng và thay đổi theo chủ đề hay khônggian môhìnhlớphọcđể tạothêmhứngthúchohọcsinh
Tuy nhiên, với đặc thù của piano là bộ môn mang tính thực hànhcao,giáo viên tại Trung tâm ngoài việc sử dụng các phương pháp truyền thốngkể trên để áp dụng vàodạy nhạc lý, giúp học sinh bổ sung kiến thức cầnthiết phục vụ cho việc họcpiano thì để giúp học sinh thực hành piano vàđàn được các tác phẩm 1cách thành thạo, giáo viên cần kiên nhẫn,rènluyệnchohọcsinhđểtạođượckỹnăngcơbảnnhư:kỹnăngluyệnngón,
kỹ năng thực hiện 1 số các kỹ thuật cơ bản của piano hay kỹ năng đọc caođộ,phânbiệttrườngđộ,