Dạy học trang trí chuyên ngành cho học sinh ngành thiết kế thời trang trường trung cấp may và thời trang hà nội

Đặc điểm, nội dung và vị trí của phân môn vẽ trang trí trên vải trongmôntrangtrí chuyênngành...24 Tiểukết...27 Chương 2:DẠY THỰC HÀNH VẼ TRÊN VẢI TRONG MÔN TRANGTRÍ CHUYÊN NGÀNH CHO HỌC

HàNội,2017

DẠY HỌC TRANG TRÍ CHUYÊN

NGÀNHCHOHỌCSINHNGÀNHTHIẾT KẾTHỜI TRANG

TRƯỜNGTRUNGCẤPMAYVÀTHỜITRANGHÀNỘI

LUẬNVĂNTHẠCSĨ Chuyênngành:LýluậnvàPhươngphápdạyhọcbộmônMỹthuậtMã số:

60.14.01.11

Ngườihướngdẫn:TS.PhạmVănTuyến

HàNội,2017

LỜICAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan, đây là trải nghiệm thực tế 17 năm trong nghề vàlàcông trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu trong luận văn là trungthựcvà chƣa có công bố trong công trình nghiên cứu khoa học nào khác.Tôi xinhoàntoànchịutráchnhiệmvớilờicamđoan của mình

HàNội,ngày16tháng01năm2018

Tácgiảluậnvăn

Mai ThếHoa

DươngThịThuThương

MỞĐẦU 1

Chương 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄNDẠY HỌC NGÀNHTHIẾT KẾ THỜI TRANG CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG CẤPMAYVÀTHỜITRANGHÀ NỘI 7

1.1 CơsởlýluậndạyhọcThiếtkếthờitrangbậctrungcấp 7

1.1.1 Khái quátvềdạyhọcngànhThiếtkếthờitrangvà dạytrangtrí chuyênngành 7

1.1.2 Đặcđiểmcủachuyên ngành TKTT 10

1.2 Cơsởthực tiễn dạyhọcThiếtkếthời trangởbậcTrungcấp 14

1.2.1 VàinétvềtrườngTrungcấpmayvàthờitrangHàNội 14

1.2.2 ĐặcđiểmcủahọcsinhtrườngTrungcấpMayvàThờitrangHàNội 15

1.2.3 Thực trạng của việc dạy học Thiết kế thời trang ở trường Trung cấpmayvà thờitrangHàNội 16

1.3 Nộidungcủachươngtrìnhvàthờilượngmôntrangtríchuyênngành1 7 1.3.1 Đặc điểm và nội dung môn trang trí chuyên ngành trong chương trìnhdạyhọcngànhThiếtkếthời trang 17

1.3.2 Đặc điểm, nội dung và vị trí của phân môn vẽ trang trí trên vải trongmôntrangtrí chuyênngành 24

Tiểukết 27

Chương 2:DẠY THỰC HÀNH VẼ TRÊN VẢI TRONG MÔN TRANGTRÍ CHUYÊN NGÀNH CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG CẤP MAYTHỜITRANGHÀNỘIVÀTHỰCNGHIỆMSƯPHẠM 29

2.1 Xây dựng và bổ sung nội dung chương trình mới cho môn trang tríchuyênngành 29

2.1.1 Cơsởđềxuấtbổsungmới 29

2.1.2 Nộidungchươngtrìnhmới:Thựchànhvẽtrênvải 30

2.1.3 Cácphươngtiệnkỹthuậtphụcvụmônhọcmới 32

2.1.4 Phươngpháp dạyhọc 41

2.2 Thựcnghiệmvà đánhgiákếtquả 41

2.2.1 Thực nghiệm 41

2.2.2 Kết quảthựcnghiệm: 44

Tiểukết 46

KẾTLUẬN 48

TÀILIỆU THAM KHẢO 50

PHỤLỤC 55

Bảng1.1 KhungchươngtrìnhchuyênngànhThiếtkếthờitrang 12Bảng1.2 NộidungchitiếthọcphầnTrangtríchuyên ngành 18

Bảng2.1 Nộid u n g b ổ s u n g họcp h ầ n : K ỹ t h u ậ t v ẽ t r ê n v ả i

trongmôntrangtríchuyênngành

32

MỞĐẦU 1L ý d o c h ọ n ề t à i

May mặc là nhu cầu thiết yếu của con người, xã hội càng phát triểnthìnhu cầu đó càng được đề cao Bên cạnh các yếu tố công nghệ ngành may,mĩ thuật có vai trquantrọng trong sự phát triển ngành nghề May - thờitrang Trong thời trang đôikhi chỉ vì điểm nhấn trang trí trên sản phẩm màchúng taquyếtđịnhmuacảsảnphẩmđó

Ngày nay, các hoạt động nghiên cứu, sáng tác mĩ thuật kết hợpvàongành thiết kế thời trang đang được quan tâm Đây là một trongnhữngngành thuộc mĩ thuật ứng dụng Việc tìm t i, sáng tạo ra nhữngphươngpháp và ý tưởng mới trong ngành thời trang luôn là nhiệm vụ hàngđầu củacác nhà thiết kế và đặc biệt là những người giảng dạy về chuyên ngành thờitrang Là một người học và làm

tôimongmuốnđượckếthợpgiữamĩthuậtvớicôngnghệmayđểtạoranhữngsản phẩmphong phú hơn Thông qua bài học vẽ trên vải bằng phương phápthủ công đưa vào môn Trang trí chuyên ngành tạiKhoa Thiết kế thời trangtrường Trung cấp may và thời trang Hà Nội Đây là một

Bên ngoài thị trường các phương pháp xử lý chất liệu thời trangcókỹthuậtinlưới,innhiệt,thêuđính…đượcsửdụngnhiều.Vẽthủcôngđơnchiếcchotừngsản phẩm đangđược thịnh hành nhiều năm nay– h i ệ n t ạ i vẫnđang được thịnh hành và phát triển với nhiều kĩ thuật mới bao gồm cáckĩ

thuật vẽ trên vải Nhưngvẽ trên vảibằng phương pháp thủ công c n khálạ lẫm đối

với các em học sinh trong trường, nên nhiệm vụ của mĩ thuậttrong ngànhthời trang là cần phát triển mạnh phương pháp dạy vẽ trangtríchosảnphẩmđóthôngquaviệcđổimới chươngtrìnhmônhọc

Được sự cho phép của nhà trường tôi đã mạnh dạn đưa kỹ

thuậtvẽtrên vảivào dạy thực nghiệm trong chương trình giảng dạy để các

em họcsinh chuyên ngành thiết kế thời trang có thể tiếp cận, hiểu và tựthực hiệnđược những ý tưởng thiết kế của mình Học phần mới này sẽgiúp cho họcsinh hoàn thiện hơn về khả năng thực hành trên sản phẩm,phát huy khảnăng sáng tạo của học sinh và tính làm việc độc lập để đưa rathị trườngnhững sản phẩm mang tính ứng dụng cao toàn diện hơn cả vềcông nghệ vàthẩmmỹsaukhicácemkếtthúc khóa học

Trên thực tiễn dạy học, qua quá trình nghiên cứu học tập, vớimongmuốn bổ sung một môn học có ý nghĩa thiết thực cho học sinh ngànhthiếtkế thời trang từ đó làm rõ vai tr , vị trí tính cần thiết của mĩ thuật trong

thờitrang nên tôi chọn đề tàiDạy học trang trí chuyên ngành cho học sinhngành thiết kế thời trang trường Trung cấp may và thời trang Hà Nộilàmđềtàiluậnvăncủa mình.

2T ì n h hìnhnghiêncứu

Các nghiên cứu về lĩnh vực thời trang có nhiều tài liệu, tuy nhiêncácnghiên cứu về dạy và đào tạo họa sĩ thiết kế thời trang thì không có nhiều.Một số tài liệuliênquantrựctiếp gồm:

TriệuThịChơi,Kỹthuậtcắtmaytoàntập[6],Giáotrìnhnàygiúpbạnđọc giải quyết

mọi vấn đề liên quan đến lĩnh vực may mặc, cả về phầnkỹthuậtmaythếnàochokhéochođẹpvàtăngnétthẩmmỹchongườisửdụngbởiđólàđiềuquantrọngtrongviệcpháttriểnngànhnghềvàchuyênmôn

Trần Thủy Bình,Giáo trình thiết kế trang phục[3], giáo trình

khôngchỉcungcấpnhữngnộidungcơbản,côđọngnhấtvềlịchsửtrangphục,mà cả kiến thức về thời trang và mốt Giáo trình gồm 2 phần: phần lịchsửthờit r a n g g i ớ i t h i ệ u k h á i q u á t v ề t h ó i q u e n , t h ị h i ế u t h ẩ m m ỹ , t ậ p

q u á n mặctrong quá khứ củadân tộc trên thế giới vàViệtN a m P h ầ n t h ứ

h a i bànv ềm à u sắ c , cácyếutố k h á c của m ỹ th uậ ttr an g p h ụ c , bốcụcvàcácthủphápxâydựngbốcục,hiệuquảmà các bố cụcđemlại

F.N.Vanderwalker; Người dịch: Ngọc Thạch,Kỹ thuật pha trộn

màuvà sơn[9] Nội dung đề cập các kĩ thuật pha trộn sơn và màu trong hội

hoạ,cácloạithuốc màu,sơnmàuvàtínhchấtcủachúng

Các công trình nghiên cứu đến thiết kế thời trang, phương phápgiảngdạythiếtkếthờitrangvà mỹthuậtứngdụnglà:

Nguyễn Hạnh,Nghệ thuật phối màu[11] Nội dung sách đề cập

đếnứng dụng trongđồ hoạ, thiết kế trang Web, thiết kế thời trang, thiết kếnộithất,thiếtkếmĩthuậtcôngnghiệp,quảngcáo,hộihoạ.Giớithiệuvớibạnđọcbảngtramàuchọnlọc,từ106màucóthểchọnlọcđểphốira1400cáchphốihợpđểtạorasựhàihoàtrongthiếtkế

Nguyễn Quân,Con mắt nhìn cái đẹp: Mỹ thuật học dùng cho

sinhviên Mỹ thuật, kiến trúc và Design[32] Cuốn sách được đúc rút từ

nghiêncứu ngôn ngữ tạo hình trong những năm 1978- 1983 của nhà nghiêncứu mĩthuật Nguyễn Quân Gồm 2 phần: 1/ con mắt tạo hình của chúng ta, 2/ Kiếnthức cơ bảnvềMỹthuật

Nguyễn Thu Tuấn,Phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục

mĩthuật[42].Giáotrìnhđượctácgiảđúckếttừsựtíchlũykinhnghiệmcủa

nhiều năm nghiên cứu và giảng dạy trong lĩnh vực giáo dục nghệthuật,cùng với sự kế thừa và tham khảo các tài liệu liên quan của nhiều nhàkhoahọc Giáo trình gồm 4 phần: phần 1, những vấn đề chung về nghiêncứukhoah ọ c P h ầ n 2 , p h ư ơ n g p h á p n g h i ê n c ứ u k h o a h ọ c g i á o d ụ c

P h ầ n 3 , Tiến trình thực hiện một đề tài nghiên cứu khoa học giáo dục mỹ thuật.Phần 4, Xây dựng đềcương và viết báo cáo kết quả nghiên cứu đề tàinghiên cứu khoa họcg i á o

d ụ c M ĩ t h u ậ t G i á o t r ì n h g i ú p h ọ c v i ê n

t h a m khảođểhoànthiệntốt hơnluậnvănThạc sĩ

Một số tài liệu tiêu biểu, nghiên cứu về mĩ thuật có liên quan đếnnộidungcủa đềtàigồmcó:

Đặng Thị Bích Ngân, Trần Việt Sơn, Nguyễn Thế Hùng,Từ điển

Mỹthuật phổ thông[26] Nội dung: Giới thiệu các thuật ngữ mỹ thuật một

cáchchính xácvàgiảithíchthoảđáng ýnghĩa vàcáchdùng cácthuậtngữđó

Phạm Khải,Hội họa toàn thư[19] Hội họa toàn thưgiới thiệu đếnbạn

đọc về học cách nhìn, cách cảm nhận hội họa, cách tự tìm hiểu, tự họcvàthực hành họa pháp các chất liệu như: sươn dầu, acrylic, màunước,tempera Cuốnsáchgồm3phần:Phần1tựhọcvàthựchànhhọaphápsơn dầu, Acrylic, màu nước, tempera Phần 2 nghiên cứu kỹ thuật vàphong cách danh họa quốc

tế Phần 3 nói về lược sử kỹ thuật hội họa từ cổđiển tới hiện đại Cuốnsách giúp học viên tìm hiểu sâu hơn về chất liệuvàcáchsửdụngchấtliệuAcrylic

3M cí c h vànhiệmv nghiêncứu

3.1 Mụcđíchnghiêncứu

NghiêncứudạyhọcTrangtríchuyênngànhmaythờitrangđểđềxuấtbổsungthêmhọcphầnKỹthuậtvẽtrênvảibằngphươngphápthủcôngvàomônTrangtríchuyênngànhtạitrườngTrungcấpmayvàthờitrangHàNội,giúphọcsinhcóthêmnănglựcthựchànhchuyênmônsaukhóahọc

3.2 Nhiệmvụnghiêncứu

Tìm hiểu thực trạng hoạt động dạy học của trường Trung cấp mayvàthờitrang Hà Nội.

Nghiên cứu để xây dựng chương trình của học phần, tài liệu,giáotrình dạyhọccho mônTrangtríchuyên ngành

Đề xuất mô hình dạy học và thực nghiệm sư phạm học phầnKỹ

thuậtvẽ trên vảivào môn Trang trí chuyên ngành cho học sinh trường Trung

5P h ư ơ n g phápnghiêncứu

- Phương pháp khảo sát thực địa: tìm hiểu, khảo sát chính xácthôngtin về thực trạng cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, học sinh và thựctrạngviệcdạyvàhọcngànhTKTTcủatrườngTrungcấpmayvàthờitrangHN

- Phương pháp nghệ thuật học: dùng cho việc nghiên cứu các vấnđềthẩm mĩ thời trang, đào tạo mĩ thuật ứng dụng, các vấn đề về kiến thứccơbản của mĩthuậttrongdạyhọc chuyênnghiệp

- Phương pháp nghiên cứu phân tích, tổng hợp, so sánh: nhằmgiúptổng hợp, phân tích các thông tin, dữ liệu liên quan đến quy định vềpháttriển chương trình, phương pháp dạy học, những thông tin thực tiễn

có giátrị.Mụcđích tổngkếtđểtạonênnhữnglýthuyết mớicógiá trị

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm: là phương pháp đặc biệt,chophép tác động lên đối tượng nghiên cứu một cách chủ động, can thiệp

có ýthức vào quá trình diễn biến tự nhiên, để hướng quá trình ấy diễn ratheomục đíchm o n g m u ố n c ủ a c h ú n g t ô i n h ằ m đ á n h

- Góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn TTCN , đặc biệt làviệctăng kĩ năng thực hành nghề cho học sinh thông qua học phần Kỹthuật vẽtrênvải

- Luận văn có thể làm tư liệu tham khảo cho các giáo viên (GV)dạychuyên ngành thời trang và học sinh (HS), sinh viên (SV) đã và đangtheohọcchuyênngànhthờitrang

Trong đó Trang phục được hiểu là “… không chỉ thể hiện quanniệmthẩm mỹ, lối sống, trình độ của một nhóm người, một cá nhân mà c n thểhiệnđặctrưngvănhóacảmột cộng đồng”[39,tr.5].

“Thời trang chỉ liên quan đến lĩnh vực may mặc và thời trangthườngbó hẹp trong một phạm vi không gian nhất định vì nó là khuynh hướnggắnvớimộtbộphậnxãhội,mộtđịaphương,mộtdântộchaymộtvùngthếgiới.Mốtvàthờitrangcótínhvănhóa-xãhộivàtínhnghệthuật”[2,tr.24]

Ngoài ra, thời tranglà những phong cách đang thịnh hành vànhữngsáng tạo mới nhất của các nhà thiết kế trang phục Thông thường,nhữngthử nghiệm thiên về trình diễn nghệ thuật là ý tưởng ban đầu choviệc thiếtkếcácmẫuthờitrangứngdụng.Cácbộsưutậpnặngvềtrìnhdiễnlàđểtạoấntượng và khẳng định phong cách trước đồng nghiệp, các nhà chuyênmôn.C ncácbộsưutậpmangtínhứng dụngthì để nhắm tớisốđ ô n g người tiêu dùng Đó là hai mặtkhông thể tách rời của thời trang Thiếu mộttrong hai cái, thời trang sẽ mất đi tính chất đặc trưng Vì thời trang là tổnghợpcủa nghệthuậtvà kinhdoanh

“Thiết kế: lập dự án kế hoạch xây dựng một công trình, sản xuấtmộtthiết bị, sản phẩm công nghiệp Thiết kế bao gồm công việc lập các tàiliệu,các thông số kỹ thuật, các bản tính toán, các bản vẽ, các mô hình vv Làmcăn cứđểtiếnh à n h thicông côngtrình,giacôngsản phẩm”[13,tr.371]

“Thời trang là trang phục đương thời, là tập hợp những thói quenvàthị hiếu phổ biến trong cách mặc, thịnh hành trong môi trường xã hộinhấtđịnh,vàokhoảngthờigiannhấtđịnh.”[2,tr.23]

Từ hai khái niệm thành phần trên chúng ta có thể hiểu TKTT là baogồm những công việc lập các bản vẽ, các tính toán, các thông số kỹ thuậtv.v đểcho ra nhữngsảnphẩmcôngnghiệp trong ngành thờitrang.

Như vậy, TKTT có yếu tố “…mỹ hóa hình tượng người mặc yphục,điều này cần phải sáng tạo trên hình thể con người Những tri thức vềkếtcấu nhân thể và chức năng các bộ phận trên thân thể người có thể giúpchochúng ta hiểu biết những đặc trưng cơ bản của ngoại hình” [47, tr 7].Khicoi TKTT là một phần của nghệ thuật Design, thì theo Bosiepe đã chỉranăm1967:“phươngphápluậnDesignchẳngquachỉlàtrchơitrongthựctếsản xuất - dưới con mắt của các nhà tạo dáng” [45, tr.20] Để đào tạovềmỹthuậtcôngnghiệpđihỏingườihọasĩthiếtkếphảiđạthaiyêucầu:“Cóđượcnhững kiến thức cơ bản cần thiết cho hoạt động thực tiễn sau này củamình

và có khả năng tư duy logic, phương pháp làm việc khoa học, hợp lýtrongnhững điều kiện phức tạp của cuộc sống” [45, tr 6] Đó cũng chínhlàđiềukiệnđểngườihọasĩthiếtkếmỹthuậtcôngnghiệptồntạivàpháttriểntrongmộtnềncôngnghiệpmớipháttriểnnhưnướctahiệnnay

Thiết kế thời trang thuộc ngành “Mỹ thuật công nghiệp: Vẻ đẹpthẩmmĩ phục vụ cho sản xuất công nghiệp” [25, tr 205] Hay c n là nghệthuậtcácứngdụngcủathiếtkếvàthẩmmỹhayvẻđẹptựnhiênchoquầnáovà

phụ kiện Thiết kế thời trang chịu ảnh hưởng của vĩ độ văn hóa và xãhội,đãthayđổitheothờigianvà địađiểm.

Ngành thiết kế thời trang đào tạo một số chuyên ngành như: Thiếtkếthời trang, xã hội học thời trang, vật liệu dệt may, tạo mẫu, thiết kế dựnghình tổng hợp, trang điểm,thẩm mỹ học, vẽ mỹ thuật, thiết kế thời trangtrên máy tính,Coreldraw “ T ố t n g h i ệ p n g à n h t h i ế t k ế t h ờ i t r a n g ,

c á c b ạ n có thể đảm nhiệm các công việc tại doanh nghiệp may, công tythiết kế thờitrang, viện nghiên cứu khoa học thuộc lĩnh vực này hoặc những cơ sở sảnxuấtvềmaymặc”[18]

-DạyhọcThiết kếthời trang

TheotácgiảBùiHiềnvàcộngsựthìcáckháiniệmđượcviếtnhưsau:Dạy–

Học,Truyềnlạinhữngkiếnthức,kinhnghiệm,đưađếnnhữngthôngtin khoa học cho

người khác tiếp thụ một cách có hệ thống, có phươngpháp nhằm mục đích tự nâng cao trình độvăn hóa, năng lực trí tuệ và kỹnăng thực hành trong đời sống thực tế Dạy-

ratrênhaituyếnsonghànhgiữangườidạyvàngườihọc”[13,tr.61]

Như vậy cũng từ những khái niệm thành phần đã nêu trên chúng

tôicó thể quan niệm rằng: Dạy học TKTT là truyền lại những kiến thức,

kinhnghiệmn g h ề v ề c á c b ả n v ẽ , c á c t í n h t o á n , c á c

t h ô n g s ố k ỹ t h u ậ t v v đ ể cho ranhữngsảnphẩmcông nghiệptrongngànhthời trang

Có thể nói,dạy trang trí chuyên ngành ở đây là một thuật ngữ chỉviệc

tổ chức, truyền thụ những kiến thức của phân môn trang trí đối vớichuyên ngành TKTT nhằm giúp học sinh có kiến thức cơ bản và khả năngứng dụng nó vào trong thực tiễn học tập cũng như công tác sau khi ratrường.

Dạy trang trí chuyên ngành đối với ngành TKTT không ngoài mụcđíchgiúp người học có thẩm mĩ tốt, từ đó có tác động đến lĩnh vực thờitrangvàgópphầnnângcaothẩmmĩxã hội

1.1.2 ặcđiểm củachuyênngànhThiết kếthờitrang

DạyTKTTởtrườngTrungcấpmayvàthờitrangHàNộithựcchấtlàdạy nghề.Theo Quy chế đào tạo Trung cấp chuyên nghiệp được quy địnhtại Thông tư số 22 /2014/TT-BGDĐT ngày 09 tháng 7 năm 2014 của Bộtrưởng Bộ GD và Đào tạo [15]

Từ yêu cầu thực chất là dạy nghề, cácnhàthiếtkếthờitranghọcvàtheonghềphảinhậnthứcđượcnhữngyêucầucủathời trangmay mặc.Trước tiên họ phải rất thích thú trong việc học hỏinhững cáimớimẻvàđọc nhữngcuốntạpc h í , n h ữ n g b à i b á o v à n h ữ n g cuốn sách về lịch sử thờitrang và những xu hướng mới Họ cũng phảiyêuthíchnghệthuật,thamquancácphngtrưngbàynghệthuậtvàgiaotiếpvớitấtcảcácnghệsĩbấtcứkhinàohọcócơhội.Mộtsựamhiểutốtvềnhucầu và yêu cầu của khách hàng và phong cách sống của khán giả cũngcần phải có trong thiết kế thờitrang Các em HS ngành thiết kế thời trangcần có khả năng giao tiếp tốt và

có thể thể hiện các ý tưởng của mìnhmộtcáchrõràng.Nhưngquantrọngnhất,đólàhọphảicóđượcnhữngýtưởngđộcđáo,tươimới và sángtạo

Thiết kế thời tranglàm ộ t m ô n n g h ệ t h u ậ t ứ n g d ụ n g

đ i h ỏ i n g ư ờ i làm nghề và theo nghề phải có tài năng và óc sáng tạokhông ngừng Cácsáng tạo không chỉ đơn thuần là về kiểu dáng trang phục

mà c n bao gồmcác phụ kiện thời trang sao cho phù hợp với nền văn minh

xã hội và thờiđại Những tác phẩm thời trang được chia làm 2 hướng riêngbiệt: hướngtrình diễn nghệ thuật và hướng ứng dụng thực tế Người làmnghề có thể làngười trực tiếp đứng ra thiết kế hoặc cũng có thể là người quản lý một độingũ thiết kế ởmột công ty thời trang, hay tự gây dựng một thương hiệuriêng Đây làngành học phù hợp với các bạn trẻ yêu thích nghệ thuật thờitrangvà cónăngkhiếutrongnhữnglĩnhvực này

Nghề thiết kế thời trang (fashion design) đang được xem là mộttrongnhững nghề thời thượng Đây là ngành học phù hợp với các bạn trẻ yêuthích mỹthuật,thờitrang.

Ýnghĩavàvaitròcủa

dạyhọcthiếtkếthờitrangởtrườngtrungcấpmayvàthờitrangHàNộithểhiệnquanộidungvàmụctiêudạyhọc.Saukhihọcxongkhóahọc,họcsinhsẽđượctrangbịđầyđủnhữngkiếnthứcnhư:

- Nắm vững các nguyên lý thiết kế, có kỹ năng thiết kế các thểloạithờitrangvà kỹthuậtthểhiệntrangtrísảnphẩm

Ngành TKTT có 15 môn học trong 2 năm, gồm 840 tiết/2 năm,baogồm315tiếtlýthuyết,445tiết thựchành,bàitậpvà80tiếtkiểmtra.

Bảng1.1.KhungchươngtrìnhchuyênngànhThiếtkếthờitrang

TT TÊNMÔNHỌC

THỜIGIAN(tiết)Tổng

số

Lýthuyết

Thựchành

Kiểmtra

* Môn Luật xa gần 15 tiết chiếm thời lượng 16.7%: môn họcgồmcác kiến thức về luật xa gần nhằm phục vụ các môn học chuyênngànhTKTT (hình hoạ, trang trí, v.v…) HS hiểu được vai trò của luật xagần đốivới hình hoạ, nắm được phạm trù tâm lý về thị giác, hiểu được thếnào làphối cảnhvà ánhsángtrongvẽmỹthuật

* Môn Mỹ học 30 tiết chiếm thời lượng 33.3%: là môn học gồmcáckiến thức về mỹ học nhằm phục vụ các môn học chuyên ngànhTKTT.Trình bày khái niệm và vai trò thẩm mĩ đối với con người Trìnhbày đượclịch sử nghiên cứu về cái đẹp HS hiểu được bản chất của cái đẹp

và ợcc á c t í n h c h ấ t v à cấut r ú c c ủ a t h ị h i ế u t h ẩ m m ĩ P h â n l o ạ i cácc h ủ t h

mĩhọc.Nắmđượcvaitròvàtácdụngcủathẩmmĩđốivớiconngười.Hiểuđư-ể thẩmmĩ.Biếtđượcthờiđimĩhọc.Nắmđượcvaitròvàtácdụngcủathẩmmĩđốivớiconngười.Hiểuđư-ểmxuấthiệnlýtưởngcủaconngười.Nắmđượcquanhệcấutrúc củalý tưởngthẩmmĩ

* Môn Mỹ thuật trang phục 45 tiết chiếm thời lượng 50%: làmônhọc mang tính tích hợp giữa ngành mỹ thuật cơ bản( cơ sở tạo hình)vàchuyên nghành Đồ hoạ thời trang (đồ hoạ trang phục) học sinh cókhảnăng: trình bày được lịch sử phát triển thế giới và Việt Nam qua cácthế kỷ,các kiến thức cơ bản về tạo hình trang phục Nắm được khái niệm nguồngốc xuất xứ của quần

áo Trình bày khái niệm về Mốt thời trang Phân tíchđánh giá đặc điểmchungvà các hiện tượng về Mốt thời trang Nắmđượccácyếutốảnhhưởngtớisựpháttriểncủathờitrang.Phântíchđánhgiácác đối tượng, các mục tiêu nghiên cứu về cơ sở thẩm mỹ Làm chủ ý tư-ởng, nhạy bén với cáimới, tìm tòi phong cách riêng trong công việc tư duysángtạonghệthuật

Nhómcácmôn Chuyênngànhgồm420tiết

* Môn Sáng tác mẫu trang phục 180 tiết chiếm thời lượng 42.8%làmônđứngthứ hai trongchươngtrìnhkhung: làmộnhọcchuyên môntrong

danh mục các môn học, mô đun đào tạo bắt buộc của nghề may và thiếtkếthời trang Sáng tác mẫu là môn học nâng cao của Vẽ mỹ thuật trangphục,đòi hỏi sự sáng tạo, tư duy thẩm mỹ, kỹ năng thực hiện các bản vẽthiết kếtrang phục đạt hiệu quả thẩm mỹ và có tính tương tác công nghệsản xuấtchuyên ngànhcôngnghệ maythờitrang.

* Môn Trang trí chuyên ngành 240 tiết chiếm thời lượng57,2%,nhiều nhất trong chương trình khung: Sau khi học xong học sinh cókhảnăng:trìnhbàyđượcmộtsốloạihìnhtrongtrangtrí.Hiểuđượcthếnàolà mảngchính thế nàol à m ả n g p h ụ N ắ m đ ư ợ c t ầ m q u a n

12C ơ sởthựctiễndạy học Thiếtkếthờitrang ởbậcTrung cấp

1.2.1 VàinétvềtrườngTrung cấpayvà thờitrang HàNội

Trường Trung cấp may và thời trang Hà Nội Địa chỉ số 56,KhâmThiên, Phường Khâm Thiên, Quận Đống Đa, Hà Nội Là mộttrường cônglập thuộcSở Lao động Thương binh và Xãhội HàNộic ó

t h â m n i ê n 4 2 năm về đào tạo nghề, nay đã mở thêm nghề đào tạo

“Thiết kế thời trang”-mộtngànhsángtạo đầy thúvị.Mãnghề40540206.Thờigianh ọ c 2 4 tháng.Ngànhđàotạochính:đào tạonghềMayvàthiếtkếThờitrang

Cơsởvật chất

TrườngTrungcấpnghềmayvàthờitrangHàNội,códiệntíchđấtlà:901,8 m2,được xây dựng thành 5 khu nhà để sử dụng làm phòng làm việc,phòng học

và các xưởng thực hành Các công trình phòng học sửdụngchungbaogồm5dãynhà:A,B,C,D,E.Nhìnchungcơsởvậtchấtphụcvụ

học tập TKTT của trường đã đáp ứng được các yêu cầu cơ bản về họctập.Trong đó có 4 phòng học lý thuyết, 8 xưởng thực hành và trang bị 149cáimáy may, 29 máy chuyên dùng, 2 máy chiếu đa năng và một số máymócthiết bị côngtrìnhkhác phụcvụ choviệcdạyhọc.

ộingũgiáo viên

Đội ngũ cán bộ, giáo viên và nhân viên nhà trường có đủ năng lựccótrình độ chuyên môn, nghiệp vụ và được đảm nhiệm công việc theo đúngtiêu chuẩnchứcdanhchuyênmôn

Số lượng đội ngũ cán bộ, giáo viên: 29 người Trong đó có 22giáoviêntrìnhđộ Đạihọc,2 giáoviêntrìnhđộCaođẳng

1.2.2 ặcđiểcủahọcsinhtrườngTrungcấpayvàthờitrangHàNội

Đặcđ i ể m chung c ủ a t â m lýl ứ a t u ổ i T H P T b a o g ồ m tấtc ả n h ữ n

g đặc điểm chung của học sinh cùng trang lứa và đặc điểm riêng của HStrường Trung cấp may và thờitrang Hà Nội được phân biệt rõ ràng hơn vềsự phát triển trí tuệ và học tậphướng nghiệp của HS trong trường Nộidung và tính chất của hoạt độnghọc tập ở HS THPT khác nhiều so với lứatuổi trước, đòi hỏi HS phải năngđộng hơn, tính độc lập cao hơn đồng thờicần phát triển tư duy lý luận sâusắc Xuất hiện nhu cầu nguyện vọng chọnnghề nghiệp cho tương lai, vìvậy hoạt động học tập ở lứa tuổi này bắt đầumang tínhhướngnghiệp

Thái độ của các em đối với việc học tập cũng có những chuyểnbiếnrõrệt.HSđãlớn,kinhnghiệmcủacácemđãđượckháiquát,cácemýthứcđượcrằng mình đang đứng trước ngưỡng cửa của cuộc đời tự lập Thái độcó ý thức đối với việc học tậpcủa các em được tăng lên mạnh mẽ Họctậpmangýnghĩasốngcòntrựctiếpvìcácemđãýthứcrõràngđượcrằng:

Ý thức về nghề nghiệp và sự chuẩn bị cho cuộc sống tương lai.Cácem HS ở trườngđộ tuổi từ 15 trở lên Tốt nghiệp THCS, THPT vàtươngđương.H ộ k h ẩ u : H à N ộ i

( k h ô n g c ó h ộ k h ẩ u H à N ộ i t r ư ờ n g t u y ể n s i n h

ngoài chỉ tiêu) Tâm lý lứa tuổi của học sinh dự thi và thi vào trườngMayvà thời trang Hà Nội cũng bao gồm tất cả các tâm lý nêu trên, ngoài racóđặc điểm đáng lưu ý hơn là các em đều có năng khiếu về thẩm mỹ vì thếđãxuất hiện nhu cầu nguyện vọng chọn nghề TKTT cho tương lai Hoạt độnghọc tập ở lứa tuổi này bắtđầu mang tính hướng nghiệp và đòi hỏi HS phảinăng động hơn, tính độclập cao hơn đồng thời cần phát triển tư duy lý luậnsâusắc.

Các em đã có khả năng tư duy lý luận, tư duy trừu tượng mộtcáchđộc lập và sáng tạo hơn Năng lực phân tích, tổng hợp, so sánh, trừutượnghóa phát triển cao giúp cho các em cóthể lĩnh hội mọi khái niệmphức tạpvà trừu tượng Các em thích khái quát, thích tìm hiểu những quyluật vànguyên tắc chung của các hiện tượng hàng ngày, của những tri thứcphảitiếp thu…

1.2.3Thực trng của việc dy học Thiết kế thời trang ở trường TrungcấpayvàthờitrangHà Nội

Thực tế cho thấy TKTT ở trường Trung cấp may và thời trangHàNội là một ngành học giống như nhiều ngành học khác mà học sinhđượchọctrongchươngtrìnhđàotạocủatrường.Theochươngtrìnhđàotạonày,HSkhông được học chuyên sâu về kỹ thuật vẽ vải mà chỉ lĩnh hội đượcnhững kiến thức cơ sở trang tríchuyên ngành, thực hiện các bài vẽ trang trícơ bản, hòa sắc, sắc độ vàtrang trí trên trang phục Đó là những kiến thứcvà kỹ thuật cơ bản đối vớimôn trang trí chuyên ngành thời trang chứ chưađạt đến yêu cầu cao để điđến sự hoàn thiện về thẩm mỹ của sản phẩmcuốicùngkhihoànthànhsảnphẩm

Trong việc lựa chọn HS theo học hệ Trung cấp may và thời trangHàNội thì khả năng cắt, may, trang trí hoàn thiện sản phẩm là những tiêutríquan trọng, song cũng không quákhắt khe và yêu cầu cao như SV hệCĐhoặcĐH.Việcphânbốvềthờilượng,khốilượngchươngtrình,phương

yêu cầu đề ra, bài tập mới đạt đƣợc sự hoàn hảo về nội dung và hìnhthứcnghệ thuật Để thực hiện đƣợc các nội dung học tập đúng với đúngvới tínhchất vàýnghĩacủa các kiếnthức củanó.

1 Dùng cácmàu tinhkhiết cấp I,cấp IIchobàivẽ

2 Đối lập sáng, tối (các màu tinh khiết cơ bản đƣợc

phavớimàuđen,trắngbằngnhiềusắcđộkhácnhau)

3 Màu nóng và lạnh (nửa vòng màu bên nóng kết

hợpvới nửavòngmàubênlạnh)

4 Đốilậpnhữngmàubổ túc(vòngmàucấpIII)

5 Đối lập về chất: đó là những màu chói và chết

(chếtpha với đen và xám), (Chết pha với trắng và

nhợtnhạt)

6 Đốilậpmàuvàkhôngmàu

Kiểmtra 5Chương3:Màusắctronglĩnhvựcthờitrang

II Tácđộng tâmlý của màu sắc

5 Cânnhắccách sửdụng màutheo mùakhihậu

6 Cânnhắcmàusắctrangphục trongk h ô n g gians

- Khả năng phân tích và thực hiện một bài vẽ trang trí có chủ đề,bốcục,phươngphápđánhgiáchínhxácchấtlượngcủangườihọc(từýtưởngsángtạođếnkỹnăngthựchiện)

- KiếnthứcchuyênsâuvềTrangtríchuyênngành

- Cơsởvậtchất: phònghọc rộng thoáng,đầyđủ ánhsáng.

- Dụng cụ,họa phẩmvà trangthiếtbịdạyhọc:

- Mẫut r ự c q u a n A 4 , A 3 ( c á c b ả n v ẽ m à u c ơ b ả n v à c h u y ể n m à u, Vòng trònmàu…)

*.Phươngpháp vànộidung đánhgiá

Kiếnthức:Kiểmtrakháchquan vềnộidungkiếnthức

- Kháiniệm,tínhchấtcơbản củamàu sắc

- Phântích,đánhgiá,cácmụctiêunghiêncứutrongtrangtríchuyênngành

- Nghệthuậttrangtrímangđậmbảnsắc, vănhoáViệt, và nghệ

thuậttrangtríhiệnđại

- Tưduyvàxâydựngcácýtưởngchocôngviệcthiếtkếtrangtrítrangphục

- Kỹnăng:Kiểmtravềkỹnăng,tưduysángtạo

- Kỹthuật,thủphápsửdụngcácchấtliệunhư:Phấnmàu,bộtmàu,màu nước…

- Sửdụngphối hợpmàu sắcđạthiệu quảthẩmmỹ

- Đểd ạ y t ố t m ô n h ọ c g i á o v i ê n p h ả i n g h i ê n c ứ u , t ì m h i ể u k ỹ

n ộ i dung chương trình

- Căncứvàođặcđiểmmônhọcvàđiềukiệnthựctếgiảngdạyhọchếtlýthuyết từngphần,cho bàitậpthựchànhngay

1.3.2.1 Đặcđiểmh ọ c p h ầ n đ ề xuất

Môn Trang trí chuyên ngành gồm có 6 chương Ban đầu nhàtrườngchưa đưa kỹ thuật vẽ trên vải vào chương trình học của chuyênngànhTKTT Nay được sự cho phép của trường tôi mạnh dạn bổ sung

bài:“Kỹthuật vẽ trên vải”vào môn Trang trí chuyên ngành cho học sinh

năm thứ 2ngành may và thời trang - Khoa thiết kế thời trang Mã số mônhọc: MH.Thờigianthựcnghiệmdựkiến24tiết

Vẽ trên vải là một học phần trong môn Trang trí chuyên ngànhcủangành TKTT

Học phần được bố trí học vào 24 tiết cuối, bổ xung thành chương7của môn trang trí chuyên ngành vào năm học thứ hai, song song vớicácmôn học cởsởkhác của chuyênngành TKTT

1.3.2.2 Nội dung học phần và thời lượng chương 7: Kỹ thuật vẽ trên

vảiBảng 1.3: Thời lượnghọcphần Kỹthuậtvẽtrênvải

1.3.2.3 Cácphươngpháp

Phạmviápdụng chươngtrình:

Trangtríchuyênngànhlàmônhọccơsởtrongchươngtrìnhđàotạohệtrungcấpnghề chuyên ngànhTKTT

Phươngphápgiảngdạy:

Để dạy tốt môn học giáo viên phải nghiên cứu, tìm hiểu kỹ nộidungchương trình sử dụng các nhóm phương pháp: nhóm PPDH trựcquan,nhóm PPDH thực hành, nhóm PPDH nhằm kiểm tra, đánh giá kếtquả họctậpcủa HS

Căn cứ vào đặc điểm môn học và điều kiện thực tế giảng dạy họchếtlýthuyếttừng phần,chobài tậpthựchànhngay

Đánh giákhách quanvềchấtlượngngười học:

+Kiếnthức: Cơsởtrang trí chuyênngành

+ Kỹ năng: Thực hiện các bài vẽ trang trí cơ bản, hoà sắc, sắc độvàtrangtrítrêntrangphục.

Bài tập thực hành:Nhằm củng cố kiến thức, rèn luyện kỹ năng,

Đánh giá khách quan về chất lượng người học:HS thực hiện

nghiêmtúc quy trình học tập và cố gắng phát huy năng lực, cá tính sáng tạo trongcác bài tập của mình.Các bài tập thiếu tính sáng tạo, lặp lại theo thói quen,giống nhau đềukhông đƣợc chấp nhận HS đã tích cực trao đổi với thầyvàbạnhọcvềnộidunghọctập.Cụthểbiếttrìnhbàynhậnthức,quanđiểmcủa bản thân, biết tranh luận để bảo vệ kiến thức, bài tập mình đã thực hànhdo mình tự phám phá và cũng đã biết tự điềuchỉnh, học hỏi để nâng cao trithức về bố cục, về kỹ năng sử dụng màu Acrylic, và quantrọng hơn cả làcách xử lý màu sau khi khô Tất cả cho thấy HS đã có sựthay đổi trongnhận thức, cách nhìn nhận về cái đẹp trong thời trang và đócũng là mụcđích chúngtôinhắmtới

p h ẩ m c ô n g n g h i ệ p trongngànhthờitrang.

Thiết kế thời trang là một môn nghệ thuật ứng dụng đòi hỏingườilàm nghề và theo nghề phải có năng lực chuyên biệt và óc sáng tạokhôngngừng Để có khả năng ấy học sinh cần được học các kiến thức thựchànhchuyên môn gần với thực tiễn công việc Đó là lý do chúng tôi nghiêncứuđềxuấtđưaphânmônVẽtrênvảivàochươngtrìnhđàotạo.Mônnàycũngđượcnghiên cứu qua các căn cứ pháp lý và điều kiện thực tiễn của nhàtrườngnơiápdụng

Đốiv ớ i p h â n m ô n đ ề x u ấ t K ỹ t h u ậ t v ẽ t r ê n v ả i n ằ m t r o n

g m ô n TTCN của chuyên ngành TKTT với thời lượng 24 tiết bố trí giảng dạyvàonăm học thứ hai trên cơ sở HS

đã học tập và nghiên cứu 6 chương tronghọc phần chuyên ngành Trang trí HS đã nắm bắtKiến thức chuyên sâu vềTTCN, cho nên việc học tập môn học này là sựtích hợp kiến thức liên mônvà điều kiện thực tế giảng dạy học hết lý thuyết từng phần, cho bài tập thựchànhngay Vẽ trang trí trên vải bằng phương pháp thủ công vào mônTTCN của ngành TKTT nhằm tăngtính hấp dẫn cho môn học và tạo sựsángtạo,độc lập,dámnghĩ,dámlàmchoHSsaukhi tốtnghiệpkhóahọc

Chúng tôi đã nghiên cứu về đặc điểm tâm lý lứa tuổi để tìmphươngpháp dạy học phùhợp Theo đó, dạy học theo kiểu áp đặt hiệu quảkhôngcaosovớiphươngphápdạyhọckhuyếnkhíchpháttriểntưduy.Cácnội

dung của chương một đã giải quyết các vấn đề lý luận và cơ sở khoahọc,thực tiễn, tìm hiểu những vấn đề chuyên môn liên quan đến mục đíchđềxuất bổ sung học phần mới cho ngành TKTT của trường Trung cấp mayvàthờitrangHà Nội.

Chương2 DẠY THỰC HÀNH VẼ TRÊN VẢI TRONG MÔN TRANG TRÍCHUYÊNNGÀNHCHOHỌCSINHTRƯỜNGTRUNGCẤPMAYT

HS đclĩnh hội kiếnthức về màus ắ c t r o n g l ĩ n h v ự c t h ờ i

t r a n g , t í n h c h ấ t c ơ b ả n củamàu sắc, hòa sắc,m à u c ơ b ả n

v à c h ư ơ n g c u ố i c ù n g l à k i ế n t h ứ c v ề hòa sắc trên trangphục nhưng toànbộ nội dung chương trình chưa chútrọng đến thực hànhtrang trí trên sản phẩm vì vậy tôi mạnh dạn xinphépBanG i á m h i ệ u ( B G H ) v à n h à t r ư ờ n g c h o c á n h â n t ô i đ ư ợ

c x â y d ự n g thêm bàivẽtrangtrítrênvảibổsungthêmvàomônt r a n g t r í c h u y ê n ngànhhoaTKTT

Căn cứ theo quy định về việc thiết kế chương trình đào tạo thìnhàtrường có thể điều chỉnh 10% tỉ trọng số giờ so với chương trìnhkhungđược ban hành.Giờ chương trình khung là 240 tiết nên việc đề xuất

là phùhợp số giờ cho học phần mới là 24 tiết, trong đó có 2 tiết lý thuyết, 17 tiếtthựchànhvà 5tiếtkiểmtra

Về cơ sở về mặt chuyên môn thì vẽ trang trí trên vải là học phầncóthể giúp học sinh nắm chắc về kiến thức và kỹ năng Ngoài ra cấu trúcmôncần đitừlýthuyếtđếnthựchành,cuối cùng là thực nghiệmsản phẩmvàđó

cũng là cái đích quan trọng hướng tới của dạy nghề Các văn bản pháplýcủa nhà nước đã quy định rằng Dạy nghề nhằm đào tạo nhân lực kỹthuậttrựctiếptrongsảnxuất,dịchvụcónănglựcthựchànhnghềtươngxứngvới trình độ đào tạo “Nội dung giáo dục nghề nghiệp phải tập trung đào tạonăng lực thực hành nghề nghiệp” [14,Điều 34] Như vậy văn bản đã chothấy năng lực của nghề là then chốt, vì vậy vớingành TKTT thì thực hànhcơ bản chính là kỹ năng sáng tạo, kỹ năng thựchành nghề thông qua cácmôn học cơ bản như Tin học, thiết bị máy, nhântrắc học, mỹ thuật trangphục,sángtácmẫutrang phục,trangtríchuyên ngành

Nộidung chương trìnhới:Thựchànhvẽtrênvải

* Vịtrítính chấtcủamônhọc

VẽtrangtrítrênvảilàbàihọcnằmtrongmônhọcTTCNvàlànhómcácmônhọcbắtbuộccủa chuyênngànhTKTT

* Mụctiêucủa mônhọc

Chương

trìnhcânbằnggiữaviệctiếpcậnthựctếvàpháttriểncáckỹnăngbằngviệcđàotạo nền tảng vữngchắcgiữalýthuyếtvàthựchành

SaukhihọcxongH S đ ượ ctrangbịc á c kiếnthứcvề m àu Ac ry li c, cáchpha màu,làmkhômàu,xửlýmàusaukhô

Sử dụng thành thạo các kỹ thuật, thủ pháp chất liệu

AcrylicCáchcăngvảitrướckhivẽvàxửlýchấtliệutrướckhivẽ…

Rèn luyện kỹ năng thực hành sản phẩm, để mục đích cuối cùngđưara thị trường sản phẩm có trang trí họa tiết bố cục đẹp, hình thức bắtmắtngười tiêudùng

* Nộidunghọcphần

Họcphầnxâydựng bổsung:

Chương7:Kỹthuậtvẽtrênvảibằngphươngphápthủcông

nhựa acrylic Màu acrylic khô bằng quá trình bốc hơi,các phân tử nhựa khi khô kết

lớpmàngmềmdẻo,bóngdịuvàhoàntoànkhángnước

2 Đặc điểmcơbản:

+Sạchvà gọn ghẽhơnsơndầu

+ Nhanh khô, hầu nhưvẽlà khô ngaysauvàiphút(đólà mặthạn

chếchoHS khimớihọc làmquenvới màu)

+Phải rửabútngaysaukhi không vẽnữa,đểlâu màu khôcứngsẽ

hỏngbútlông

3 Đặctínhkỹthuật:

Các sắc tố được nghiền cực mịn và được trộn phân tán vào

mộtdung dich nhựa acrylic Màu acrylic khô bằng quá trình bốc

hơi,các phân tử nhựa khi khô kết cấu chặt vào nhau tạo nên một

lớpmàngmềmdẻo,bóngdịuvàhoàntoànkhángnước

*Cácthôngsố trênsảnphẩm

Các thông số về chất lƣợng đều đƣợc ghi rõ trên mỗi tuýpmàu :thành phần sắc tố, độ che phủ, độ bền màu Màu acrylic sảnxuất tại Hà Lan đƣợckiểm định chất lƣợng dùng cho mỹ thuậttheotiêuchuẩn của HoaKỳASTMD4236.

Hìnhvuôngmàu đen=độchephủmạnh

Hình vuông nửa đen, nửa trắng có độ che phủ trung

bìnhHình vuông màutrắng= màu có độ trongcao

Bài 3: Kỹ thuật vẽ màu

loangBài 4: Kỹthuật cắt,dán vải

Bài5:Kỹthuậtđinétbằngkimtiêmsố18

Bài 6:KỹthuậtXửlýsauvẽvà hòanthiệnsảnphẩm