Họa tiết hoa văn trên gốm thời trần trong dạy học môn trang trí cơ bản 2 ngành thiết kế thời trang

TRƯỜNGĐẠIHỌCSƯPHẠMNGHỆTHUẬTTRUNGƯƠNG MAITHỊ DIỆP HỌA TIẾT HOA VĂN TRÊN GỐM THỜI TRẦNTRONG DẠY HỌC MÔN TRANG TRÍ CƠ BẢN 2NGÀNH THIẾT KẾ THỜI TRANG LUẬNVĂNTHẠCSĨ LÍLUẬNVÀPHƯƠNGPHÁPDẠYHỌCBỘ

TRƯỜNGĐẠIHỌCSƯPHẠMNGHỆTHUẬTTRUNGƯƠNG

MAITHỊ DIỆP

HỌA TIẾT HOA VĂN TRÊN GỐM THỜI

TRẦNTRONG DẠY HỌC MÔN TRANG TRÍ CƠ

BẢN 2NGÀNH THIẾT KẾ THỜI TRANG

LUẬNVĂNTHẠCSĨ LÍLUẬNVÀPHƯƠNGPHÁPDẠYHỌCBỘMÔNMỸTHUẬTKhóa 1 (2015-

2017)

HàNội,2017

Ngườihướngdẫnkhoahọc:PGS.TS.TRẦNĐÌNHTUẤN

HàNội,2017

Tôi xin cam đoan những vấn đề được trình bày trong bản luậnvăn,các số liệu, kết quả và các dẫn chứng là do tôi tự tìm hiểu, có sự thamkhảo,sưutầmvàsựkếthừanhữngnghiêncứucủacáctácgiảđitrước

Tôi xin chịu trách nhiệm trước pháp luật về những nghiêncứu,những số liệu và về những nội dung, đã được trình bày trong bản luậnvăncủamình

TÁCGIẢ

ĐãkýMai ThịDiệp

hà xuất bảnThạcsĩThiết kế thời trangPhươngphápdạyhọcSinhviên

TrangtríTrungương

MỞĐẦU 1

Chương1:CƠSỞLÝLUẬNVÀTHỰCTIỄNCỦAĐỀTÀI 7

1.1 Mộtsốkháiniệmcôngcụ 7

1.1.1 Dạy- học 7

1.1.2 Trangtrí 8

1.1.3 Trang phục 9

1.1.4 NgànhThiết kếThờitrang 11

1.1.5 Họatiết,hoa văn 12

1.2.Đặc điểmvàgiátrịnghệthuậthoavăntrêngốmthời Trần 14

1.2.1 Đềtàivàhìnhthức thểhiện 16

1.2.2 Kỹthuật 22

1.2.3 Phongcách 24

1.2.4 Ngônngữtạohình 25

1.3 KháiquátvềtrườngĐạihọcSưphạmNghệthuậtTrungương 27

1.4 MônTrangtrítrongđàotạongànhThiếtkếThờitrang Error! Bookmarknotdefined 1.5 Thựctrạnghọctậpvàứngdụnghọatiếtvốncổc ủ a sinhviênngànhT hiếtkếThờitrangtrườngĐạihọcSưphạmNghệthuậtTrungương 321

1.5.1 ĐặcđiểmcủasinhviênngànhThiếtkếThờitrang 311

1.5.2 Thựctrạngtrong dạyhọcchuyên ngành 32

Tiểukết: 35

Chương2:ỨNGDỤNGHỌATIẾTHOAVĂNTRÊNGỐMTHỜITRẦNTRONG DẠY HỌC MÔN TRANG TRÍ CƠ BẢN 2 CHO SINH VIÊNNGÀNHTHIẾTKẾTHỜITRANGVÀTHỰCNGHIỆMSƯPHẠM377 2.1 TínhđặcthùtrongdạyhọcmôntrangtrícơbảnngànhTKTTvàcácbướ cthựchànhbàitập 377 2.2 VậndụnghoavăntrêngốmthờiTrầntrongbàitậptrangtrícơbản2,ngàn hThiếtkếThờitrang

444

2.2.1 Hoavăntrong trang trí hình cơbản 44

2.2.2 Hoavăntrongtrangtríđườngdiềm 50

2.2.3 Hoavăntrong trangtrí nềnhoa 54

2.3 Thựcnghiệmsưphạm 58

2.3.1 Mụcđíchthựcnghiệm 58

2.3.2 Phươngphápthựcnghiệm 59

2.3.3 Nộidung,kếhoạchtổchứcthựcnghiệm 59

2.3.4 Tổ chứcdạyhọc thựcnghiệm 60

2.3.5 Kết quảthựcnghiệm 61

2.3.6 Đánh giá thựcnghiệm 63

Tiểukết 64

KẾTLUẬN 66

TÀILIỆUTHAMKHẢO 68

PHỤLỤCI 72

PHỤLỤCII 94

kĩ năng cơ bản và nâng cao cho người theo họcngànhThiếtkếThờitranglàvấnđềđặcthù.

Mục tiêu ngành Thiết kế Thời trang là đào tạo những nghệ sĩ sángtác:trang phục, phụ kiện, trang sức…vậy cần có những kiến thức, kỹ năngthựchành tốt hệ thống các bài trang trí mang tính sáng tạo bằng ngôn ngữ tạohình mang tính biểu tượng,tượng trưng, khái quát hoá… Bởi sinh viênngành Thiết kế Thời trangkhông những học Trang trí để biết cách vẽ, biếtcách phân tích, đánh giá,cảm nhận thẩm mỹ… mà còn ứng dụng cáchoạtiết,hoavănTrangtrívàonhữngbộsưutậpthiếtkếsảnphẩmthờitrang

MônT r a n g tr í g ầ n g ũ i c u ộ c số n g so n g n ó đ ò i h ỏ i p h ả i t h ự c sự l i n

h hoạt trong phương pháp dạy - học, tiếp thu những thành tựu sáng tạo củacha ông trên nền tảng vốn cổnơi các di vật hiện tồn, từ đó hình thành nênnhững ý tưởng sáng tạo hoavăn mang phù hợp xu hướng thời trang hiệnđại Việc kế thừa truyền thốngtrong lựa chọn các môtip cổ nhằm thể hiệntínhdântộctrong T h i ế t kế-Tra ng trítra ng p h ụ c hiệnđạin g ư ờ i V i ệ t làđiều bấy lâu giới Thời trang quan tâm Dướigóc độ một người theo họcngành Lý luận và Phương pháp dạy - học Mỹ thuật,chúng tôi nhận thứcđượcv a i trò củanghệthuậtTrangtríđối vớiđờisốnghiệnđại

Những họa tiết cổ trong truyền thống mỹ thuật người Việt đều cótínhkế thừa và phát triển, song mỗi thời lại có những nét đặc sắc riêng Nếuhoavăn triều Lý được đánh giá là chau chuốt, quy phạm, thì hoa văn thờiTrầnthểh i ệ n s ự k h o á n g đ ạ t , k h ỏ e k h o ắ n , s ự c h â n t h ậ t t r o n g d ò n

g c ả m x ú c

Nhữnghọatiếtđóđượcthêu,vẽtrênnhữngtrangphụccungđìnhxưahoặcchạmkhắctrêncác chấtliệugỗ,đá vàgốm.

Gốm thời Trần phát triển trên cơ sở kế thừa tinh hoa từ gốm thờiLývớinhiềuloạihìnhphongphú.Ngoàigốmmenngọc,thờiTrầnđánhdấusựp h á t t r i ể n r ự c r ỡ d ò n g g ố m h o a n â u v ớ i t ạ o h ì n h v à t r a n g t r í đ ặ c

s ắ c mang nét riêng biệt thể hiện tinh thần thượng võ, mộc mạc và tính hiệnthực Sự lựa chọn và ứngdụng vốn cổ trên gốm thời Trần trong giảng dạytrang trí cho sinh viênchuyên ngànhT h i ế t k ế T h ờ i t r a n g n h ằ m đ ả m b ả o tínhthẩm mỹ vừa thể hiện sự kế thừa truyền thống là điều mà giới thiết kếtừlâu đã rất quantâm, chú ý và tìm tòi thể nghiệm Bởi hoạ tiết trên gốmthờiTrần mang những giá trị tạo hình độc đáo, sinh động, gần gũi và phùhợpvớinhiềuthể loạitrang phục

Mặc dù đã có nhiều công trình nghiên cứu về Gốm, Thời trang,Lịchsử thiết kế trang phục, giáo dục Mỹ thuật, Dạy học Trang trí… tuynhiênhầu như chưa có công trình nào khai thác sâu về vấn đề dạy họcTrang tríngành Thiết kế Thời trang qua ứng dụng hoạ tiết hoa văn trên

gốm thờiTrần Vì vậy, chúng tôi chọn hướng nghiên cứu “Họa tiết hoa

văn trêngốmt h ờ i T r ầ n t r o n g d ạ y h ọ c m ô n T r a n g t r í

c ơ b ả n 2 n g à n h T h i ế t k ế Thời trang”nhằm hoàn thiện hơn

nữa khả năng ứng dụng và sáng tạo đốivới mônTrangtrí ngành ThiếtkếThờitrang

2 Lịchsửnghiêncứu

Trước đây, đã có nhiều công trình nghiên cứu về Gốm, Thờitrang,Lịch sử thiết kế trang phục, Lý luận dạy học, phương pháp dạy họcMỹthuật, giáo dục Mỹ thuật, dạy học Trang trí… ở các góc độ khác nhau.Phầnlớn hướng nghiên cứu của các tác giả đều giới thiệu tổng quan theo góc độlý luận, phương phápluận, lịch sử, văn hoá Những công trình đã đượccôngbốnhư:

- Nguyễn Phi Hoanh (1990),Lược sử Mỹ thuật Việt Nam, Nxb

Khoahọc xã hội Tác giả đi sâu phân tích thành tựu của Mỹ thuật Việt Nam(Hộihọa,điêukhắc,kiếntrúc,trangtrí)từthờikỳnguyênthủyđếnhiệnđại.Trongđó,MỹthuậtthờiTrầnđượctácgiảđềcậpđếnởchương3MỹthuậtthờikỳPhongkiến

- Trần Khánh Chương (2001),Gốm Việt Nam từ đất nung đến sứ,

NxbMỹ thuật Tác giả tập hợp 30 bàiv i ế t v ề g ố m V i ệ t N a m c ủ a c h í n h

t á c g i ả đã đăng trên các tạp chí khác nhau nhằm giới thiệu những nétchính củagốmViệtNamvà nghệthuậtgốmViệtNam

- Nguyễn Bá Vân (1977), “Đồ Gốm”,Mỹ thuật Thời Trần,

NguyễnĐức Nùng CB, Nxb Vănhoá Công trình này chota thấy đượccáin h ì n toàn cảnh về sự hình thành, phát triển về kiến trúc, điêu khắc,nhất là đồGốm của thời đại nhà Lý, tiếp sau đó là nhà Trần là giai đoạnhưng thịnhcủanghệthuậtPhongkiếnViệtNam

- Trương Minh Hằng (2011),Văn hóa gốm của người Việt vùng

đồngbằng sông Hồng, Nxb Khoa học xã hội Công trình thông qua việc

khảo sátmột số làng gốm thủ công vùng đồng bằng sông, đã phác dựngmột bứctranh tổng quan về lịch sử hình thành, không gian phân bố, hànhtrình vàquy trình sáng tạo đồ gốm, đặc biệt là vai trò, chức năng, giá trị của

đồ gốmtrong đờisốngxãhội

- Nguyễn Du Chi (2002),Hoa văn Việt Nam, Nxb Mỹ Thuật Tác

giảđã sưu tầm, nghiên cứu rất công phu về mỹ thuật cổ Việt Nam Tácphẩmđược chia thành 3 phần: Hoa văn thời Tiền sử, hoa văn thời sơ sử vàhoavăn nửa đầu thời phong kiến được nhà nghiên cứu sao chép lại từ cáchiệnvật còn sót lại, sự phát triển của hoa văn thể hiện sự phát triển củacộngđồng người Việtquacácthờikỳkhácnhau

- Tạ Phương Thảo (2005),Giáo trình Trang trí, Nxb Đại học

Sưphạm Tác giả biên tập các khái niệm và quy tắc trong các dạng trang trícơbản và ứngdụng

- Phạm Viết Vượng (2004),Giáo trình Lý luận dạy học đại học,

ViệnNghiên cứu sư phạm Tác giả hệ thống những khái niệm triết học vềdạyhọc,nhữngquyluật,nhữngnguyêntắc trongdạyhọc…

- Nguyễn Thu Tuấn (2011),Giáo trình phương pháp dạy học Mĩ

thuật1-2,Nxb Đại học sư phạm Giáo trình được biên tập nhằm góp phần

nângcao trình độ chuyên môn và năng lực nghiệp vụ sư phạm cho Sinhviên hệSư phạm Mỹ thuật Chú trọng cập nhật những thông tin đổi mới vềnộidung, phương pháp dạy học, về sử dụng kết hợp các phương tiện dạyhọccũng như đổi mới về cách kiểm tra đánh giá kết quả học tập theohướngtích cực

Từnhữngcôngtrìnhkểtrên,tôiđãkếthừavàpháthuy,đisâuvàokhaitháchoavăntrêngốmthờiTrầnứngdụngvàothựctiễnmôntrangtrícơbản2, ngành Thiết kế Thời trang, trường Đại

Trungươngvớicácsảnphẩmthựcnghiệm.Đềtàiluậnvăn“Họatiếthoavăntrêngốmt

h ờ i T r ầ n t r o n g d ạ y h ọ c m ô n T r a n g t r í c ơ b ả n

2 n g à n h T h i ế t k ế Thời trang” sẽ làm rõ giá trị nghệ thuật của hoa

văn trên gốm thời Trần,ứng dụng hoa văn dân tộc trên gốm thời Trần vào

bản,gópphầnnângcaochấtlượngdạyhọc,cũngnhưkhảnăngápdụngvàocácsảnphẩmthờitrang

3 Mụcđíchvà nhiệmvụ nghiêncứu

3.1 Mụcđíchnghiêncứu

Nângcaochấtlượngdạy-học,khảnăngứngdụngnghệthuậttrangtrídân tộc trên gốm thời Trần vào bài tập trang trí ngành Thiết kếThờitrang,trườngĐạihọcSưphạmNghệthuậtTrungương

- Làmrõ cơsởlýluậnvàthựctiễncủađềtài

- Phân tích làm rõ khả năng vận dụng các họa tiết trang trí trêngốmthời Trần vào bài tập trang trí cơ bản 2, ngành Thiết kế Thời trang,trườngĐạihọcSưphạmNghệthuật Trungương

- Đưa vào thực nghiệm và rút ra những giải pháp cụ thể nhằmnângcaochấtlượngdạyhọcmônTrangtrícơbản2,ngànhThiếtkếThờitrang

4 Đốitượngvàphạmvinghiêncứu

4.1 Đốitượngnghiêncứu

- Họa tiếthoa văntrangtrítrêngốmthờiTrần

- Cách vận dụng họa tiết hoa văn trên gốm thời Trần trong dạyhọcmônTrangtrícơbản2ngànhThiếtkếThờitrang,trườngĐạihọcSưphạmNghệthu

- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát, thựcnghiệm,liênhệthựctế.Thựchiệnthựcnghiệmsưphạmtrên bàitập trangtrícơbản2, chuyên ngành Thiết kế Thời trang, quan sát quá trình làm bài tập và liênhệ thực tế ứng dụng họatiết trang trí vốn cổ trên trang phục Đó lànhữngphươngphápquantrọngrấtcóíchvớisinhviênchuyênngànhThờitrang

6 Đónggópcủaluậnvăn

Luận văn chỉ ra được vẻ đẹp tạo hình thông qua các đặc điểm vềhìnhkhối, mảng miếng, đường nét, màu sắc của hoa văn trên gốm thờiTrần vàứng dụng vào dạy học môn trang trí cho sinh viên ngành Thiết kế Thờitrang

Luận văn còn góp phần làm tài liệu tham khảo cho Giảng viên, cácemsinh viên đang học ngành Thiết kế Thời trang và sinh viên theo họcMỹthuậttạitrườngĐạihọcSưphạmNghệthuậtTrungương

Chương1 CƠSỞLÝLUẬNVÀTHỰCTIỄNCỦAĐỀTÀI 1.1 Mộtsốkháiniệmcôngcụ

Dựa trên những cơ sở phương pháp và các quan điểm tiếp cậnkhácnhau, các nhà nghiên cứu Giáo dục học đại học đã đưa ra nhiều kháiniệmvềquátrìnhdạyhọcởđạihọc

Theo quan điểm tiếp cận hoạt động thì dạy học ở Đại học là quátrìnhhoạt động phối hợp, thống nhất của người dạy và người họcnhằmgiúp sinhviênchiếmlĩnhnộidunghọcvấnđạihọc

Theo quan điểm tiếp cận nhân cách thì dạy học ở đại học là quátrìnhhìnht h à n h v à p h á t t r i ể n n h â n c á c h c ủ a s i n h v i ê n –

n h ữ n g c ử n h â n khoahọc tươnglai

Dưới ánh sáng của lí luận dạy học hiện đại thì quá trình dạy học ởđạihọc là quá trình tổ chức, điều khiển và tự tổ chức, tự điều khiểncủangườidạyvàngười học.

Theo quan điểm tiếp cận hệ thống phức hợp, dạy học ở đại học làmộthệ thống phức hợp được cấu trúc bởi nhiều thành tố có mối quanhệtương tác với nhau, trong đó dạy và học là hai nhân tố trung tâm,đặctrưng cơbản nhất[38,tr.117]

Về bản chất, hoạt động dạy học là quá trình nhận thức độc đáo cótínhchất nghiên cứu của sinh viên được tiến hành dưới vai trò tổ chức,điềukhiểncủa giảngviênnhằmthực hiệntốtcác nhiệmvụ dạyhọc

cáccôngcụlaođộngthôsơbằngđácủangườinguyênthủyđượctrauchuốtvàtrang trí tốigiản Trải qua chiều dài lịch sử, trang trí gắn liền với cuộc sốngcủa con người, phát triển mạnh mẽsong hành cùng nền văn hóa và sự tiếnbộkhoahọc kĩthuật

Theotừđiển Hán Việt,trang trí cónghĩalàbầybiện cho đẹp.

Theotừ điển thuật ngữ mỹ thuật phổ thôngcủa tác giả Đặng BíchNgân

chủ biên “trang trí là nghệ thuật làm đẹp, phục vụ cho đời sống vậtchất vàtinh thần của con người Nhờ những yếu tố trang trí, các vật dụngvừa cógiá trị thẩm mĩ, vừa nâng cao được giá trị sử dụng Vì vậy trangtrínằmtrongnghệ thuậtứng dụng”[21,tr.134]

Đời sống con người với nhiều nhu cầu thiết yếu ở nhiều lĩnh vựcnhưăn mặc, ở, lao động, học tập, nghỉ ngơi, giải trí… nên nghệthuậtt r a n g t r í có nhiềuchuyên ngành khácnhauđểđáp ứngphùhợpcácn h u cầu ấy.

Trangtrímỹnghệlàmđẹpchocácsảnp hẩ m gốmsứ,m ây tređan,thủytinh,vàngbạc…

Trangtríấnloátlàmđẹpchocáctạp chí,ấnphẩmsáchbáo…

Trangtrísânkhấuphụcvụcácyêucầuvềmặtmỹthuậtcủasânkhấu,đạocụ,phôngmàn,hóa trang…

Trangtrí côngnghiệpvẽ vàthiếtkếcácsản phẩmcôngnghiệp…

Trang trí là một “hình thái nghệ thuật đặc biệt” của con người, làmộtphạm trù thẩm mỹ phục vụ cuộc sống con người, là nghệ thuật làm ra

“cáiđẹp”đểth ỏa mãnn h u cầ u tr ư ớ c hết l à thông t i n , giaot iế pvớin hữ

ng k í hiệu gắn liền với những tiến bộ và sự phát triểnt ấ t y ế u c ủ a đ ờ i s ố n g

v ậ t chất và tinh thần của con người Bởi vậy nó mang đầy đủ những đặcđiểmvăn hóa cótính dântộc và phùhợpvớithời đại

1.1.3.Trangphục

Trang phục được ghép bởi hai từ, trong đó có thể hiểu một cáchnômna “trang” là trang sức, phụ kiện như dây chuyền, vòng, giầy, túi xách…và“phục”làbộyphụcnhưáo,váy,quần…

TheoTS.TrầnThủyBình“Trangphụcbaogồmtấtcảnhữnggìconngườimang,khoáclêncơthể,kểcảđội

lên đầu, đồ đi dưới chân, đồ đắp trên mặt và những gì được sử dụngkèmtheoquầnáo”[5,tr.14]

Chúng ta đã biết, trang phục xuất hiện rất lâu từ thời kỳ nguyênthủy,với mục đích đầu tiên là mặc để giữ ấm và bảo vệ cơ thể Cùng với sựpháttriển của loài người, trang phục cũng thay đổi theo với nhiều chứcnăngkhác nhau Chức năng đầu tiên của trang phục là “giúp cơ thể đượcantoàn”[5, tr.9] Ví dụ, trongcác điều kiện khí hậu bất lợi, quầná o

g i ú p chúng ta ấm áp vào thờit i ế t l ạ n h g i á , g i ú p t r á n h

n ắ n g , t r á n h g i ó … h o ặ c tránhthương tích

Chức năng thứ hai ở cấp độ cao hơn đó là “nhu cầu giaotiếp”[5,tr.9].Xã hội phát triển với những quan niệm và khuôn khổ về đạođức và vănhóa Mỗi một nước, thậm chí một vùng đều có những nét vănhóa riêng.Chính vì vậy, trang phục phải phù hợp với lứa tuổi, giới tính,phải phù hợpvớiđiều kiện thời tiết,phù hợp với hoàn cảnh giaotiếpvàm a n g b ả n s ắ c dân tộc Thế nênxuất hiện nhiều loại trang phụckhác nhau như trang phụcởnhà,trang phụcdạophố,trang phụccôngsở,trangphụcdạhội…

Tiếpđếnmứcđộ“trangphụcthểhiệnđẳngcấpvàđịavịxãhội”[5,tr.10].Vínhưkhichúngta cùngngắmnhìnngườidiễnviêntrênsânkhấu Có lúc anh ta là chiến sĩ xông pha trậnmạc, khi lại nhà doanh nhân,lúc nữa lại là nghệ sĩ, lần sau lại là nhà vua Tại sao cùng

là một người màmỗi lúc một khác? Trang phục chính là một phương tiệnhữu hiệu diễn đạtthân phận của mỗi người trong xã hội cùng phong tục tậpquán, tôn giáo,bản chất,hànhđộng…

Và cuối cùng đến mức độ cao hơn nữa, đó là “trang phục thể hiệncáitôi cá nhân của mỗi người”[5,tr.10] Trang phục để tô điểm, làm đẹpthêmcho người mặc, giúp con người trở nên hấp dẫn hơn.Thể hiện khiếuthẩmmỹ riêng Thể hiện tiềm năng bản thân như kinh tế, nhân cách, nănglực,trình độvănhóa

Như vậy, trang phục đáp ứng cả nhu cầu vật chất và tinh thần củaconngười.

Với thời đại bùng nổ các phương tiện khoa học kĩ thuật, truyềnthông,cái đẹp được tôn vinh và quan tâm hơn bao giờ hết Ngành thiết kếthờitrang ngày càng phát triển Nó trở thành một ngành công nghiệp mỗingàymột lớn mạnh, sản xuất nhiều mẫu mã phong phú đa dạng Các hãngthờitrang danh tiếng thế giới nhưHermès, Chanel, Guci, Louis Vuitton,Ralphlauren,D&G,Dior,Armani ngàycàngthểhiệntầmảnhhưởngcủamình.Những sản phẩm nổi tiếng đó là mơ ước hầu hết của tất cả mọi người Yếutố quan trọng trong ngành thiết kế thời trang hiện đại

là đòi hỏi sự mới lạ,đẹp về thẩm mỹ, độc đáo về phong cách, vừa có tính kế thừa,vừa phát huycácyếutốmới

Thiết kế thời trangl à n g à n h g ắ n l i ề n v ớ i n ề n c ô n g

n g h i ệ p l à m đ ẹ p gồm ba lĩnh vực chính: trang phục, phụ kiện, trangsức Các sản phẩm thờitrang ra đời luôn đi theo xu hướng thẩm mỹ của xãhội giúp làm đẹp chocon người, cho cuộc sống với cả hai hướng: Trình

ố t là

trang phục đương thời, là tập hợp những thói quen và thị hiếu thẩm mỹphổbiến nhất trong cách ăn mặc, là cái mới đang được số đông hưởng ứng, làthị hiếu thẩm mỹ mớinhất đang được đa số người ưa chuộng Tuy vậy,Mốt được chấp nhận vàtheo đuổi bởi số ít trong khoảng thời gian ngắn.Thời trang thay đổi diệnmạo, sôi động nhờ có các xu hướng mốt qua từngmùa,từngnăm.

Thời tranggắn liền với văn hóa, xã hội, mang đậm bản sắc dân tộcvàmang dấu ấn cá nhân Trong lịch sử thời trang, mỗi một quốc gia lại có quátìnhpháttriểnvàxuhướng thờitrangkhácnhau

Ở nước ta, thiết kế thời trang ngày càng được ưa chuộng vớinhiềunhững tên tuổi nhà thiết kế nổi tiếng trong và ngoài nước như nhàthiết kếMinh Hạnh, Việt Hùng, Công Trí, Đỗ Mạnh Cường, Lý QuýKhánh… vớinhững bộ thiết kế ấn tượng và đẹp mắt, phù hợp thị hiếu vàvăn hóa Việt.Số ngườimuốn theo đuổi nghề nghiệp này ngày càng nhiềuhơn Chính vìvậy các trường đại học, các học viện mở mã ngành thời trangnhằm đào tạocácnhàthiếtkếthờitrang cókiếnthứcchuyênmônsâu một cáchbàibản

1.1.5 Họatiết,hoavăn

Từ ngàn xưa, thiên nhiên vẫn là nguồn cảm hứng bất tận của sựkhámphá và sáng tạo Với nhu cầu làm đẹp bản thân, làm đẹp cuộc sống,conngười đã đưa hình ảnh của thế giới tự nhiên lên các đồ vật, kiến trúc,trangphục,thậmchítrên cơ thểthông quanhữnghọa tiết,hoavăn

TheoTừ điển Bách khoa Việt Nam“Hoa văn là mô-tip trang trí

rấtphong phú, đa dạng, có thể là hình hoa lá được cách điệu, hoặc hình

chữtriện”[14,tr.318].Trongđómô-tipcóthểhiểunhưcôngthứccótínhướclệ,biểu

trưng nghệ thuậtvà thường lặp đi lặp lại trên một tác phẩm Ở đâyngười ta có thể

hiểu từ này với ý nghĩa là chủ đề, một dạng đề tài hay tưtưởng chính đượcnhắc đi, nhắc lại, trong đó các hình vẽ được nhất quánphongcáchtạohìnhtrongmộttácphẩm

Hoa văn xuất hiện từ rất lâu đời với những di chỉ bằng đá, xươngvàđất sét từ thời tiền sử Ở thời kì này hoa văn chủ yếu là những hình kỉhàđơn giản Theo dòng thời gian, hoa văn ngày càng đa dạng, phong phúvàphứctạphơn.

Hoa văn trang trí chính là một yếu tố quan trọng thể hiện văn hóacủamột triều đại, một đất nước hay một nền văn minh Nó mang tínhbiểutượnglớnlao,chỉcầnnhìnvàohoavănchúngtacóthểnóiđượctênvàđặctrưngcủanềnvăn minhnóđại diện

Ví dụ, khi nhắc đến hoa văn trên trống đồng với những hình vẽchimlạc, người chèo thuyền…, người ta nhớ ngay đến nền văn hóa ĐôngSơn.Hay như những mảng hình tam giác nhỏ nhiều màu sắc được xếpchéonhau thành hình vuông trên vải, người ta nghĩ ngay tới dân tộc Lô LôởvùngnúiTâyBắc

TheoMỹ thuật Huế nhìn từ góc độ ý nghĩa và biểu tượng trang

trícủatác giả Nguyễn Hữu Thông “Họa tiết là hình vẽ đã được cách điệu

hóa,dùngđ ể t r a n g t r í ” [ 3 4 , t r 4 6 ] M ỗ i m ộ t t á c p h ẩ m t r a n g t r í l

à m ộ t b ố c ụ c phong phú kết hợp nhiều họa tiết khác nhau về độ lớn, nội dung và vị tríkhác nhau làmnên vẻ đẹp riêng trong tổng thể Họa tiết cũng mang cảphong cách nghệthuật trang trí riêng, dễ nhận thấy cho từng tác phẩm Họatiết trang trí có hình thể rõràng, được sáng tạo theo lối vẽ đặc trưng củatrangtrí:vẽ đơn giảnhóa,cáchđiệuhóa…

Bắt đầu từ những hình đơn giản như hình kỉ hà, cho đến hoa lá,độngvật, cây cỏ, sóng nước, mây trời, những hoạt động lao động, vui chơicủaconngườiđềutrởthànhnhữnghọatiếttrangtríthôngquacáchđiệu

Cách điệu là một cách đơn giản hóa, làm đẹp vật thể lên, nhưngvẫngiữ những đặc điểm của vật thể đó Con người sử dụng những hìnhcáchđiệuđểsắpxếp,trangtrílêncácvậtdụnghàngngày,sách,quầnáo,kiến

trúc… thông qua các quy tắc trong trang trí như đối xứng, nhắc lại, xenkẽ,pháthế.

Như vậy, hoa văn và họa tiết gần như mang nghĩa tương đồng.Songđiểm mấu chốt để có sự phân biệt đó là: Hình vẽ được người vẽ đơngiản,cách điệu tạo thành đứng riêng lẻ thì gọi là họa tiết Còn khi họa tiếtđóđượcđặt,sắpxếptrangtrítrênmộtđồvậtnàođóthìgọilàhoavăn

1.2.Đặcđiểmvàgiá trịnghệthuật hoavăntrêngốmthờiTrần

Triều đại nhà Trần bắt đầu từ thế kỉ XIII đến thế kỉ XIV 1400)làmộttrongnhữngtriềuđạiphongkiếnhưngthịnhnhấtnướcta.Thắnglợihuyhoàng của ba cuộc chiến đấu chống quân Nguyên-Mông có tầm quantrọng tới sự tồn tại và pháttriển của dân tộc Đồng thời có ảnh hưởngsâusắcđếnđờisốngtinhthầnvàvănhóanghệthuậtcủangườidânViệt

(1226-Nếu như mỹ thuật thời Lý được đánh giá là “tinh vi, trau chuốt,trangnghiêm”[39,tr.9] thì mỹ thuật thời Trần lại có “phong cách khoángđạt, đơngiản, khỏe khoắn, muốn vươn thoát khỏi khuôn khổ lễ nghi để đi vào dòngcảm xúc chân thànhcủa nhân dân”[39,tr.9] Được thừa hưởng nhữngtinhhoan g h ệ t h u ậ t c ủ a t h ờ i L ý , s o n g k ế t h ợ p v ớ i t i n h t h ầ n h à o k h í Đ ô

n g A quật cường đã tạo nên một nền nghệ thuật đặc sắc với nhiều thành tựu độcđáo,trongđócónghệthuậtGốm

Gốm là những sản phẩm làm từ đất sét, có thể tráng thêm lớp mensauđược nung qua lửa mà tạo thành những sản phẩm trang trí hoặc đồgiadụng Trong quá trình phát triển nghề gốm ở Việt nam từ thời Lý,nghệthuật chế tạo đã đi được những bước tiến khá dài với trình độ cao vềkỹthuật cũng như nghệ thuật tạo hình và nghệ thuật trang trí Thời Lý có2loại chính: gốm đất nung thường được trang trí trên các công trìnhkiếntrúc với những nét đẽo gọt, hình khối tinh tế và gốm gia dụng đượctrángmen ngọc trau chuốt và thanh nhã Đặc biệt, nghệ thuật trang trí trêngốmkhôngsửdụngmenmàumàtheolốikhắchoavăntrựctiếptạonênnhững

đường nét khắc họa linh hoạt Thời Trần phát triển trên cơ sở truyềnthốngtừ thời Lý nhưng có những dấu ấn riêng biệt mang đậm phong cáchhiệnthực thể hiện tinh thần thượng võ, mộc mạc nhưng không kém phầnduyêndáng

Gốm đất nung trên các công trình kiến trúc tạo hình những đầurồng,chim phượng, đầu đao… được tìm thấy ở khu Thiên Trường (NamĐịnh)hay ở khu lăng mộ đền thờ các vua Trần đều thể hiện một thủ phápthoángđạt, đơn giản, chắc khỏe chứ không mang tính trau chuốt, tỉa gọtđậm nétnhưthờiLý

Đồ gốm gia dụng phủ men gồm có: Gốm men ngọc, Gốm hoanâu,gốmmennâu,gốmhoa lam,gốmmentrắng,trắngngà

Gốm men ngọc là loại gốm nổi tiếng từng được sản xuất ở mộtsốnướcĐôngÁnhưTrungquốc,Triềutiên Ởnướcta,gốmmenngọcxuấthiện từ thời

Lý Tiếp nối truyền thống, gốm men ngọc thời Trần được sảnxuất với đặc điểm tạo dáng chắckhỏe, cốt dầy dặn, cân đối, đế dầy[39,tr.103] Nó là những sản phẩm sànhtrắng được phủ một lớp men màu xanhnhạt, khi hoàn thành có thể đạt những sắc độ khác nhaunhư: xanh lá non,ngả màu da trời, màu lá cây úa, hoặc lá cây hơi ngả nâu Lớp

bênngoàithườngđượctrángdàyvàkhôngđều,chỗdàychỗmỏng,cóđộtrongtạo cảmgiác như ngọc thạch Kết hợp với những nét hoa văn khắcchìmtinhtế,gốmmenngọcmangvẻđẹpsâuthẳm,quýphái

Gốm hoa nâu là loại gốm độc đáo, được sử dụng rất phổ biếntrongthờiđạinhà Trần

Kiểu dáng to khỏe, phóng khoáng, cốt gốm dầy dặn, chất đất thôxốphơn gốm men ngọc, phủ ngoài một lớp men màu trắng ngà hay vàngnhạt Trang trí hoavăn trên gốm theo lối vẽ khắc thành đường viềnrồi dùng màu nâu(được chiết xuất từ đá son tự nhiên) tô vẽ thànhmảng trên nềnthoáng màu vàng nhạt.Cókhi lànền nâukhắcvẽmen

Gốm men nâu cũng có đặc điểm nhƣ gốm hoa nâu nhƣng toàn bộsảnphẩmlàmộtmàunâubaophủ.

Hoa văn trang trí trên gốm có ba loại: hoa khắc, hoa in, và đắpnổi.Các sản phẩm gốm thời Trần đƣợc trang trí với nhiều loại hoa vănphongphú cùngvớikĩthuậtvà phong cáchtạohìnhriêngbiệt

cáchđiệu có nhiều mẫu đẹp,độcđáo[phụ lục1.36,tr.88].

Hoa sen là loài hoa mọc ở dưới ao hồ, thường có màu hồnghoặctrắng, có mùi hương thơm mát thanh tao Hoa sen có ý nghĩa và gắnliềnvớitriếtlícủanhà Phật

Hoa sen đã ăn sâu vào tiềm thức của người dân đất Việt, nênkhônglấygìlàmlạkh i họat iế t hoasenlại rấtphổbiếnnhưvậy.Hoa sentrê ngốmthờiTrầnđượcvẽvớinhiềuhìnhdạngvàtrạngtháikhácnhau

+ Hoa văn bốcục cả cụm sen bao gồm hoa, lá, nụđ ứ n g t h à n h

k h ó m rấttựnhiên.Trongđó,hoasenchủyếuđượcnhìntrongbốcụcnghiêngvớicá

c cánh cách điệu, đăng đối với nhau Lá sen cái nhìn nghiêng, cái nhìnchính diện từ trên xuống vớinhiều chi tiết gân lá theo đúng cấu trúc lá sen.Cànhsencái thẳng, cáinghiêng, cáicongx u ố n g p h í a d ư ớ i b á o h i ệ u s ắ p héo tàn

Có bố cục còn điểm xuyết thêm cây cỏ, sóng nước trông thật tựnhiênvàsinhđộng

Hoa cúc là loài hoa được nằm trong “tứ quân tử” như quan niệmcủaTrung Hoa Ở Nhật Bản, hoa cúc chỉ dành cho nhà vua và quý tộc Ở

ViệtNam, hoa cúc là loài hoa được yêu quý, bởi lẽ nótượng trưng cho

phẩmchấtthanhcao,chịuđượcgiálạnhsươngsa,cónhiềumàurựcrỡvàrấtlâu

+Hoavănhoacúccáchđiệuthànhdâybăngdàiuốnlượnhìnhsinvớilối

nhìnnghiêng,bổdọc.Cónhữngnhữngloại cònkết hợp cảhoasen

+ Hoa cúc trêngạch lát nhà cóthể nằm trongbốcục hìnht r ò n

v ớ i hình bông cúc lớn ở giữa, vòng ngoài là các bông cúc nhỏ hơn ở cáccạnhvuông của viên gạch Cũng có loại trang trí thành đường dây uốnlượn vớihình bông cúcđượccáchđiệukhácao

+ Hoa cúc có xu hướng hiện thực, đó là hình cả cây cúc mọc lêncóhoa và lá, nhiều cây cúc mọc lên với nhau tạo cảm giác như một chậucúctựnhiên

Họatiếthoathịvàhoachanhcủayếuđượcsửdụngtrêncácsảnphẩmxâydựngnhưgạchlát,gạchphùđiêu,gạchtrổthủngdùngđểlợpmáihoặcốplátsân,tường

Hoavănđộngvật

Hoavănhìnhrồng,phượng

RồngphươngĐôngvốnlàđềtàitrangtríquenthuộctượngtrưngchoquyền lực, vuachúa, là biểu tượng của điềm lành và sự phồn thịnh Chínhvì vậy rồng hay được chạm khắc vàtrang trí ở những nơi trang trọng.Hìnhtượngrồngchủyếuđượcthểhiệntrêndònggốmđấtnung

Nếu như thời Lý, rồng thân rắn mảnh mai, uốn lượn hình thắt túi,đầucổ ngước cao, mắt to hơi lồi, chân dài có ba móng, lưỡi, bờm dài, có màolửa, răng nhọn và cong, cóhoa văn hình chữ s trên đầu và luôn luôn trongtư thế nghiêng ngẩn lên hámiệng hứng một viên ngọc Toàn thân hầu nhưkhông có vẩy Người xưatrang trí rồng ở các công trình kiến trúc cungđình và kiến trúc phật giáo

Có thể là cả thân rồng nhìn nghiêng, hoặcđầurồngnhìnnghiêng.Đặcbiệtcócấu trúcbốcụcrồngchầuláđề

RồngthờiTrầnlạiđượcpháchọadướinhiềuhìnhthức,kiểudạng,bố

cục phức tạp hơn Thời Trần, hình tượng Rồng cũng có hình dánggầngiống với rồng thời Lý, song có những nét đặc trưng khác biệt RồngTrầnchắc khỏe, mập mạp, độ uốn lượn thân thoải mái hơn, có vẩy xuốngtậnđuôi Đầu rồng đơn giản hơn rồng thời Lý, có sừng, răng nanh dàinhọn, vàđôi tai mang dáng vẻ uy nghi Hình dáng rồng Trần cũng rất đa dạng: códạng đuôi vút nhọn,

có dạng đuôi xoắn tròn, hay có dạng đuôi có vân xoắnốc.CóRồng bamóng,

và đặc biệt xuất hiệnrồng 4móng Bốcụcr ồ n g cũng có sự đa dạng Rồngtrong bố cục tròn; Rồng chầu nghiêng; đôi rồngvờn nhau; rồng uốn lượn

từ trên xuống, đầu ngẩn lên;thậm chí có bố cụcchỉ thấy đầu và một phầnđuôi rồng, không thấy thân Đối với đồ gốm,Rồng chủ yếu trong bố cụcnhìn nghiêng uốn lượn, bố cục rồng chầu lá đềtrang trí trên các công trìnhkiến trúc Ngoài ra còn hình đầu rồng nhìnnghiêngởcácđầuđao,hoặcrồngcuộn tròn tronglòng đĩatrángmen

Phượng là một loài chim thiêng và được coi là chúa tể của cácloạichim Nó được mô tả có bộ lông rực rỡ, đầu là đầu chim trĩ, mào gàtrống,mỏ chim nhạn, đuôi công, lông mượt như lụa, óng ánh như rựclửa.Phượng là điềm báo cho sự tốt lành, xã hội thái bình, an vui, có thánhnhânxuấthiện[6,tr.132]

Hoa văn hình chim phượng thường được dùng trang trí trên nhiềuditíchc h ù a , n h ư c h ù a B ố i K h ê , c h ù a H a n g …

đ ố i v ớ i g ố m đ ấ t n u n g , k i ể u cáchvàhìnhdángchimPhượngrấtgiốngvớiPhượngđấtnungthờiLý.Từkiểu cách bố cục cho tới các chi tiết lông Đuôi, mỏ, cổ… Chúng tathường thấychúng được bố cục thành đôi trong các khuôn hình lá đề hoặcđứng độc lậptrên một đao lửa của ngói bò Phượng thường bố cục theo lốinhìn nghiêng, lôngđuôi dài bay uốn lượn lên phía trên [phụ lục 1.25, tr.84]Phía trong cốt đuôi được thể hiện thành những chấm tròn chạm thànhdảidài Hai cách phượng dang rộng trong tư thế vỗ bay lên Cổ phượngngắn,mắttròn,đầunhỏ,bờmgáybayvútlênphíatrên.Haichânphượngngắn

Hoa văn động vật được mô tả rất sinh động với nhiều loài vànhiềuđộng tác khác nhau trên gốm thời Trần Hoa văn động vật thườngđược

kếthợpvớicácdạnghoavănkhácnhưhoaláhayconngườivớicáchoạtđộngmang tínhhiện thực Hình vẽ các loài động vật ở đây chủ yếu được vẽ theobố cục nhìn nghiêng với đầy đủ các đặc điểm giống loài kếthợp với các tưthếphùhợpvớinộidung trangtrítrêngốm

+ Hoa văn loài chim: thể hiện khá nhiều loài chim khác nhau:chàomào,cò,gà,vẹt…

[phụlục1.38,tr.91]Môtảchúchimđangđi,cúiđầutìm kiếm thức ăn với đặc điểmhình dáng tương đối thực, hay chú gà chọikiếmănđangngậmđược con mồi

+ Hoa văn hình ngựa thể hiện chú ngựa đang chạy rất nhanh, haivóchitrướctungvàokhôngtrung,đầulaovềphíatrước,haichânsautungvềphía sau.Trên có yên ngựa cho thấy đây là ngựa dùng để cưỡi Cũngcónhữnghọatiếtngựacóngườicưỡiđirấtthongdong

+ Hoa văn hình voi: hoa văn diễn tả chú voi với dáng tương đốithựcđang đi, có những tấm thảm phủ lên thân voi Cũng có hình dạng voixungtrận vớinhữngchiếnsĩởtrên mìnhvoi

+ Hoa văn hình Hổ: Mặc dù chỉ lướt qua các nét hình rất đơngiảnnhưng hình dáng con hổ hiện lên rất động và rất thực, thể hiện đượcđặcđiểmgiốngnòicủaloàimãnhthú

Hoavănhìnhconngười

ConngườitrêngốmthờiTrầnđượcthểhiệnrấthiệnthực,sinhđộng

và phong phú về cuộc sống Có bố cục hình người đơn lẻ, bố cụchaingười,haybốcụccảmộtnhómngười,tấtcảđềunhìntrongtưthếnghiêngvới nhữngnét đơn giản và mộc mạc kết hợp với các họa tiết cây cỏ hoặcđộng vật Họa tiết diễn tả về các hoạtđộng thường nhật của con người vớilốinhìn ướclệ,khoáng đạt vàmang tínhhiện thực.

+Hìnhngườimúakhiênvớinhiềunétcáchđiệu.Taytráicầmkhiên,tayphảicầmkiếmvớithếđứngchiếnđấu

+ Haingườiđấukiếm, luyệntậpvõnghệvớicácđộngtác

rấtthựcthểhiệntinhthầnthượngvõ

+Conngườivớinhữnghoạtđộngnhưsănbắn,ghánhnước,rướclễthành nhữngnhómdàinốinhauvòng quanhthân gốm

Hoavănmây,sóng,nước

Các họa tiết như mây, sóng, nước trên gốm chủ yếu dùng để bổtrợcho những dạng họa tiết khác Các họa tiết này mang tính cách điệucao, cóthể lặp đi lặp lại thành một đường diềm hoặc kết hợp nhiều nét đồng dạngvới nhau với nhiềubiến thiên lên xuống mềm mại tạo vẻ đẹp bay bổng, ổnđịnh,cânbằngchobốcục

NghệthuậtthờiTrầnmangyếu tốhiệnthựcnêncónhiềusảnphẩmkếthợpnhiều loạihoavăntrên cùngmột sảnphẩmgốm

Vd: Một số những mẫu vật như thạp gốm chia thành nhiều ô vớicácdạng họa tiết khác nhau Ô thứ nhất vẽ hai chiến sĩ đấu võ, mình trầnđóngkhố, vũ trang khiên, giáo, chuẩn bị lao vào cuộc chiến đấu Ô vẽngườiđứng xoạc chân Ô nữa vẽ voi xung trận với những người lính ngồitrên.Chúng ta có thể thấy tinh thần thượng võ của nhà Trần được phảnánh rấtsinh độngquanhững hoavăntrang trítrêngốm

Hay ví như chiếc thạp có trang trí tả cảnh săn bắn trong đó cóngườicầm đao, người cầm cung tên đuổi bắn một con hươu Trên thạp kếthợpcâycỏbiểutượng chorừng

Có thạp lại trang trí hình người gánh nước, người đi lại nốivòngquanh thạp Phía trên là đàn chim với nhiều dáng vẻ khác nhau chạyvòngquanh.

Các dạng họa tiết kết hợp với nhau theo từng chủ đề trang trí vàđặtphù hợpvớitừngvịtrítrênsảnphẩmgốm

1.2.2 Kỹthuật

Gốm thời Trần mang nhiều nét đặc sắc không chỉ nằm ở chất gốm,màcòn phụ thuộc rất nhiều vào kĩ thuật tráng men và trang trí các hoa văn trêngốm Như chúng ta đã biết thời Trần nổi trộivới các thể loại gốm menngọc, gốm men nâu, gốm hoa lam và đặc biệt là gốm hoanâu Mỗi một loạigốm đều có đặc điểm và kĩ thuật chế tác khác nhau, tạo nên những vẻđẹpriêng.S o n g đ ú c k ế t l ạ i , gố m Trầnc ó c á c k ỹ t h u ậ t t r a n g t r í c h í n h , đ

ó l à : đắp nổi,khắc chìmvà trángmen

Trong quá trình đắp cốt gốm, người thợ đắp những hình hoa vănnổilên trên mặt sản phẩm theo ý tưởng trang trí Có thể là tạo trực tiếp trênsảnphẩm, hoặc nặn tạo hình bên ngoài và đắp cho chúng bám chặt vàosảnphẩm.Đóchínhlàkĩthuậtđắpnổi.Khắcchìmlàhìnhthứcđơngiảnhơnvàkhôngtốncôngnhưđắpnổi.Saukhisảnphẩmđãđượcnặn,chuốtvàđểse lại, người thợdùng dao hoặc vật sắc nhọn vẽ lên thân sản phẩm các họatiết trangtrí

Và bước cuối cùng là tráng men Men là lớp áo ngoài của đồ gốmcóvai trò bảo vệ, tăng độ bền, độ cứng và làm đẹp cho sản phẩm Nhìnlớpmenngoàingườitacóthểđánhgiáđượctrìnhđộkĩthuậtcủangườithợ

Gốm men ngọc là loại gốm đẹp và sang quý nhờ lớp men trong nhìnnhưngọc bao ở bên ngoài “Gốm men ngọc thường có chất xương đấtmịn, dàydặn, thường là nặng và được nung ở nhiệt độ cao”[11,tr.102] Hoa văntrang trí được khắcchìm trên thân sản phẩm với nét khắc sâu nôngkhácnhau,thậmchícùngmộtnétnhưngcạnhsâunổigờlên,cạnhnôngbiến

vào thân gốm rất linh hoạt Gốm cũng phối hợp kỹ thuật khắc chìm vớikĩthuật đắp nổi tạo sự phong phú đa dạng cho gốm Men ngọc được làm từôxít nguyêndạng tự nhiên lẫn trong đất đá, thành phần chủy ế u l à d o

ô x í t sắt tạo nên Men ngọc trong và nhẹ nên yêu cầu phải tráng dày thìmàu mớisâu và mượt Khi kết hợp với các hoa văn trang trí được đắp nổi hoặc khắcchìm sẽ tại ra những chỗ mỏngdầy các nhau Nhiệt độ, thời gian và vị tríđặt trong lò nung cũng ảnh hưởng đến màu menkhi hoàn thành Do vậychúng ta thấy gốm men ngọc có nhiều sắc độ: xanh

lá cây, xanh da trời,xanh lá úa, xanh cây ngả nâu…Vì lẽ đó mà tạo hiệuứng hoa văn ẩn hiện,lung linhvà có chiềusâu

Gốmhoan â u c ó m à u m e n t r ắ n g n g à t ô h ọ a t i ế t m à u n â u , h o ặ c n ề nnâu, họa tiết màu trắng Màu nâu được lấy từ đá son, đá thối, gỉ sắt, và phùsa mang hàm lượng sắt cao.Các họa tiết trang trí chủ yếu sử dụng kĩ thuậtkhắc chìm lên thân sảnphẩm Trong giai đoạn này, gốm Việt Nam xuấthiện kĩ thuật tô màu lêncác họa tiết trang trí, mặc dù màu sắc còn hạn chế.Sau khi đã hoàn chỉnhxương đất và tráng một lớp men, người thợ dùngdao nhọn vẽ họa tiếtbằng nét lên thân gốm, sau đó mới dùng màun â u t ô lên đó rồi đemnung Cũng có thủ pháp thứ hai đó là tạo hoa văn bằng nétchìm rồi cạo lớpmen phủ lên hình hoa văn, và sau đó dùng bút tô màu nâulên.Ngoài ra,gốm hoa nâu còn có những kĩ thuật đắp nổi, chạm lộng lênnhững chi tiết ởphần phụ sản phẩm Khi nguyên liệu màu nâu trở nên dưthừa hơn, gốmhoa nâu chuyển thêm sang giai đoạn mới là tráng men màunâu lên toàn bộsản phẩm chứ không phải tô nữa Theo nghiên cứu của

thuậttrang trí gốm[11,tr.92].

Vào giai đoạn cuối Trần cũng đã manh nha tìm được loại menmàulam làm từ ô xít cô ban Không có dấu ấn rõ ràng về gốm hoa lam ởthờiTrần, nhưng đó chính là một minh chứng về dấu gạch nối giữa gốmhoanâu vàgốmhoa lamthờikìsaunày

1.2.3 Phongcách

Mỗi một thời kì lịch sử đều có những biến động ảnh hưởng đếntưtưởng, văn hóa và nghệ thuật Thời kì nhà Trần với những chiếnthắngNguyên Mông hiển hách, với sự du nhập nho giáo song hành cùngvới đạophật đã tạo ra một nền nghệ thuật đặc sắc mang nét hào hùng, giản

dị vàđậm chất hiện thực Nghệ thuật trang trí gốm cũng không nằm ngoàiluồngtưtưởngấy

Gốm thời Trần tiếp nối tinh hoa từ gốm thời Lý Vẫn là những họatiếtvề tứ linh, về hoa lá, muông thú, con người, về thiên nhiên, song hoa vănthời Trần toát lên vẻ giản dị,thô mộc nhưng rất duyên Chúng ta đãbiết,NghệthuậtthờiLýđượcđánhgiálàchauchuốt,trangnghiêm,quyphạmthìđ

ế n t h ờ iT r ầ n c h ú n g t a lạicảmthấy khoángđạt,k h ỏ e k h o ắ n v à đơn giảnhơn Về cơ bản, những hoa văn trang trí trên gốm thời kì này nhưhoa lá, động vật đều được đơngiản hóa và cách điệu cao Nhưng điểmkhác biệt lớn nhất đó là nó mangtính hiện thực Những bông hoa sen, hoacúc không chỉ có tạo hìnhnghiêng, đăng đối nữa, mà nó được thể hiện vớinhiều bố cục, có khi là cảkhóm hoa với đầy đủ lá, hoa, nụ Hay nhưhìnhtượngcủaconngười,củamuôngthúcũnghiệnravớinhữnghoạtđộngnhưchiến đấu,luyện tập võ nghệ, gánh nước hổ voi đuổi nhau, cò bắt cá… Tấtcả những họa tiết được hiện ra theocảm nhận của người vẽ về cuộc sống,vềthiênnhiênmộtcáchsốngđộng

Dáng gốm thường dầy dặn, to mập, chắc khỏe nhưng lại kết hợpvớihọatiếttrênthângốmkháthoáng,mềmmạiuốnlượntạonênvẻđẹpgiản

Hoa văn thời Lý thường có tính quy phạm, song hoa văn thời Trầnlạimang tính tự do thoát khỏi khuôn khổ đó Loại liễn dáng cao thành,thânthẳng, miệng hơi thu nhỏ, vai bằng, chung quanh vai đắp nổi cách sentrònmập, sát vai gắn bốn núm tai ngang Trang trí thân liễn chia thành baphần:hai phần nhỏ hẹp chạy quanh miệng và chân liễn khắc hoa cỏ cáchđiệu.Phần giữa rộng nhất vẽ một đàn công năm con đang lội nước nối đuôinhauđivòngquanh,mỗi conmột dángvẻkhácnhau rấtsinhđộng

Có thể nói, từ kĩ thuật trang trí gốm thời Lý, gốm thời Trần vậndụngvà sáng tạo hoa văn dựa trên chính tinh thần chiến đấu chống ngoạixâm,tìnhcảmchân chấtvàướcmơtrong sáng củahọ

1.2.4 Ngônngữtạohình

Mỗi một loại hình nghệ thuật đều có những ngôn ngữ tạo hìnhriêng.Đối với nghệ thuật gốm, ngôn ngữ tạo hình được thể hiện qua: bốcục,mảng,nét,màusắc

Các họa tiết trên gốm thời Trần thể hiện những chủ đề rất thânthuộcvới người Việt Đó chính là hình ảnh của thiên nhiên, con người vàcáchoạt động trong cuộc sống hàng ngày, nên khi vẽ lên mặt gốm họkhông hềsao chép vụng về mà dựa vào trí nhớ, bắt lấy cái thần của sự vật bằng nétđiển hình, chọn lọc

Đó chính là tính cách điệu Các dạng họa tiết như hoavà động vật chủ yếuđược nhìn dưới hai góc độ: nghiêng và chính diện từtrên xuống Chính vìthế có thể chọn lọc ra đặc điểm bao quát, trình bàydưới dạng đơn giảnnhất mà vẫn đảm bảo tính đặc thù và trang trí cao Cáchọa tiết hoa lá chimmuông được diễn tả một cách chân thật, giản dị và rõràng Có thể dễ nhậnthấy từ cách nhìn đó đã hình thành nên các quytắcđăngđốiquatrục,nhắclạicủa nghệthuậttrangtrí

Bố cụcthiên về gợi ý hơn là sao chép Một khoảng không trên đầu

cácvõs ĩ , n gư ời t a nhậnra đ ó l à k h o ả n g t r ờ i H a y vài c à n h l á c h o t a t ư ở

n g

tượng ra con hươu đang đi trong rừng Thậm chí bông hoa còn to ngangcảcon ngựa Đó chính là không gian ước lệ Không câu nệ vào tỉ lệ thực, màchỉ diễn đạt sao cho thuậnmắt Các họa tiết được sắp xếp trên thângốmkhôngtheoluậtxagần,khôngcótrướcsau,chỉsắpxếptheoýđồtrangtrí.

Bốcụcđượcthểhiệnnhiềukiểukhácnhau“Bốcụcthoáng,nhằmnêubật chủ đề.Họa tiết được quy định thành những mảng lớn sắp xếp theođường lượn, có mảng chính mảngphụ, mảng to, mảng nhỏ rõ ràng Mảngvà đường nét cân đối, mô tip đượcước lược đến cao độ, không chấp nhậnchi tiết rườm rà, khó lòng mà thêmbớt gì được”[11,tr.90] Một số nhữngdạng bố cục là: bố cục thành dải baoquanh sản phẩm, bố cục thành ôdọctrênthângốm,cóthểlàhoavănnhắclạihoặcxenkẽnhau,ngoàiracònkết hợp với dạng bố cục phức tạp trong các họa tiết hoa lá liên kết dây nốidây, cành nối cành trông rấtđẹp mắt Ví dụ như thạp gốm trang trí hìnhđoàn người gánh nước, quancưỡi ngựa, lính dắt ngựa… theo một dải lớnvòng quanh thân gốm, phíatrên còn kết hợp những dải nhỏ trang trí loàichim và hoa lá Hay thốngtrang trí chia thành nhiều ô dọc trên thân gốm,mỗi một ô là một hình sendây, kết hợp với hoa văn đắp nổi hình cánh senthànhvòngtròntrênmiệngthống

Gốm thời Trần còn trang trí kết hợp “hình khối của điêu khắcvớiđường nét và màu sắc của hội họa”[11,tr.88] Nếu như gốm đất nungthờikì trước chỉ có nét khắc, không có men và màu trang trí, gốm hoa lamcủathời kì sau chỉ có nét vẽ, thì gốm ở thời kì này kết hợp cả khắc nét vàmàusắc của men Mặc dù gốm khá ít màu, chủ yếu là nâu và trắng ngà củagốmhoa nâu và xanh ngọc của gốm men ngọc nhưng đã thể hiện được độđậmnhạt thông qua sự kết hợp hai màu men như gốm hoa nâu Hay sựthay đổiđộ dầy mỏng của men, chất lượng của men không đều nhau, quanung ởnhiệt độcao dẫn đến kết quả sản phẩm có sắc độm à u k h á c

c ả gốmhoanâulẫngốmmenngọc.Hơnnữa,khikếthợpvớinhữngnétkhắc

chìm trên thân gốm rất linh hoạt, lúc to, lúc nhỏ, cạnh thẳng, cạnhnghiêng,nét nông, nét sâu, tự do, phóng khoáng kết hợp với màu tô chỗdầy mỏngkhôngđều nhau tạovẻđẹp linh hoạt,sốngđộng cho sảnphẩm.

Như vậy, với lối tạo hình đơn giản, cách điệu, kết hợp lối bốcụcthoáng, không câu nệ thực, mảng lớn bé rõ ràng, lớp nét khắc to nhỏ,nôngsâu thay đổi cùng lớp men đọng chỗ dày chỗ mỏng tạo nhiều sắc độtrênmộtnề nm à u c h u n g , l àm nênv ẻ đẹpgiảndị, nồnghậu,gầ ngũi c h o

c h o gốmTrần

1.3 KháiquátvềtrườngĐạihọcSưphạmNghệthuậtTrungương

Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương nằm ở địa chỉsố18, Ngõ 55, Đường Trần Phú, Quận Hà Đông, Hà Nộilà ngôi trườngđàotạo giáo viên nghệ thuật lớn nhất cả nước, cũng là ngôi trường tạonênnhữngnhạc sĩ,casĩ,họasĩtàinăngqua các thếhệ

Trường có bề dầy lịch sử, được ra đời từ năm 1970 với têngọiTrườngSưphạmThểdục–Nhạc–HọaTrungươngvới3chuyênmônđàotạo là sưphạm thể dục, sư phạm âm nhạc và sư phạm hội họa Đây cáinôiđàotạorấtnhiềuthếhệgiáoviênthểdục,nhạc,họacótrìnhđộtrungcấpvàcác trình độ thấp hơn để bổ sung nguồn giáo viên có chuyên môn chongành giáo dục đang còn nhiềukhó khăn Từ năm 1980 đến năm 1985,trường đổi tên thành trường Caođẳng Sư phạm Thể dục Nhạc – Họa.Tháng 11 năm 1985, Hội đồng Bộtrưởng (nay là Chính Phủ) ký quyết địnhthành lập trường Cao đẳng Sư phạm Nhạc – Họa

điểmKm9NguyễnTrãi,ThanhXuân,HàNội)vàtrườngCaođẳngSưphạmThểdụcTrungươngsố1(tạiđịađiểmxãPhụngChâu,huyệnChươngMỹ,tỉnhHà Tây, nay là thành phố

Hà Nội) trên cơ sở Trường Cao Đẳng Sư phạmThể dục – Nhạc – Họa Trung ương Đây làdấu mốc đánh dấu sự phát triểnbền vững về chuyên môn và cơ sở vật chất

chứcvàcơsởvậtchấtđượcxâydựngtheocáctiêuchuẩnthiếtkếcủacáctrường

đại học đã được ban hành và theo yêu cầu của một trường cao đẳngsưphạm chuyên ngành Âm nhạc và Hội họa Các thế hệ sinh viên ratrườngluôn được đánh giá cao về chuyên môn và khả năng sư phạm.Trường trởthành một địa chỉ uy tín bậc nhất trong cả nước về chất lượngđào tạo sưphạmnghệ thuật.

Ngày 26/5/2006, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định thànhlậptrường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương trên cơ sở nângcấptrường Cao đẳng Sư phạm Nhạc – Họa Trung ương với mục tiêu đưanghệthuật vào giảng dạy ở các bậc học phổ thông và đáp ứng nhu cầu hoạt độngvăn hóa nghệ thuật của

xã hội Để đáp ứng nhu cầu xã hội, trường ngàycàng lớn mạnh, mở rộngthêm nhiều chuyên ngành mới Cho đến ngày nay,trường có tổng cộng 13 khoa và một bộmôn, đó là: Khoa Sư phạm Mỹthuật, Khoa Sư phạm Âm nhạc, Khoa Nhạc Cụ, Khoa

Mỹ thuật Cơ sở,Khoa Văn hóa Nghệ thuật, Khoa Tại chức và Đào tạo liênkết, Khoa SauĐại học, Khoa Thanh Nhạc, Khoa Thiết kế Đồ họa, KhoaThiết kế Thờitrang, Khoa Lý luận Chính trị, Khoa Tâm lý giáo dục vàGiáo dục thể chất,Bộ môn Piano, Khoa Công nghệ May Mỗi khoa đào tạonhững chuyênngành chuyên sâuvới tổng số lên tới gầnmộtngàn sinhviênm ỗ i k h ó a Nhà trường cũng xây dựng 9 phòng ban chức năng, 3Trung tâm, 1 Việnnghiên cứu và hai ban biên tập nhằm phối hợp phục vụcông việc hoạt độngdạy học, nghiên cứu, học tập của sinh viên và giảng viên Đội ngũ cán bộgiảng viêntrong trường đều là những người có chuyên môn tốt và có nhiệthuyết nghềnghiệp, luôn có tinh thần học tập nâng cao khả năng chuyênmôn,học hỏicáimới

Trong bối cảnh xã hội và giáo dục hiện nay còn có nhiều thay đổivàbất cập chắc chắn sẽ có ảnh hưởng tới các hoạt động của trường Dùvậy,với một bề dày lịch sử phát triển và chất lượng đào tạo đã được khẳngđịnhtrongnhiềunămquacộngvớitinhthầnđoànkếtcũngnhưcácchiếnlược

năng động sáng tạo, không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệpvụtrong đội ngũ cán bộ giảng viên sẽ là nền tảng vững chắc để trườngĐHSPNghệThuật TWtiếnxahơntrong tương lai.

1.4 Môntrang trítrong ngànhđàotạoThiếtkếThời trang

Thiết kế Thời trang là ngành đào tạo được ra đời trước đòi hỏi củaxãhội vềnhững người có kiến thức chuyên sâu thời trang, nhằm phục vụnhucầulàmđẹpngàycàng tăngcủacon ngườiquatrang phục

Ởnướctacórấtnhiềutrườngđạihọc,họcviệnmởmãngànhThiếtkếThờitrangnhưĐHMỹthuậtCôngnghiệp,ViệnĐHMở,ĐHSPNghệthuậtTW, Kiến Trúc, Học viện thờitrang Luân Đôn, Học Viện thời trang ÁChâu đào tạo vàcung cấp đội ngũ chuyên nghiệpphục vụ cho nền côngnghiệp thời trang ngày càng lớn mạnh Trongchương trình đào tạo, sinhviên chuyên ngành Thiết kế Thời trang phải họcrất nhiều môn về chuyênngành như: Tạo mẫu, Công nghệ may, Thực hànhcông nghệ may, các mônSáng tác phụ trang, Tin học chuyên ngành, Đồ họa thời trang, rồi nhữngmôn

về Lịch sử Thời trang, Maketing Thời trang…và không thể thiếu bộmônTrangtrí

Thiết kế thời trang phục vụ nhu cầu làm đẹp của con người thôngquatrang phục Trang trí là nghệ thuật làm đẹp phục vụ cho đời sống tinhthầncủa con người Do vậy trang trí và thời trang là hai phạm trù luônsonghànhvà gắnkếtcùngnhau

Trang trí là loại hình nghệ thuật ứng dụng.Trong trang trí có rấtnhiềunhánhkhácnhauvớinhiềucáchtrìnhbàyphongphúvàhấpdẫnnhưTrangtrínộithất,trangtríấnloát…

Thiết kế thời trang là một nhánh trong nghệ thuật trang trí ứngdụng.Vì vậy, điều đầu tiên mà sinh viên cần tiếp thu đó chính là những bàihọctrangtrí cơ bản

Muốnl à m t ố t đ ư ợ c c ô n g v i ệ t t h i ế t k ế t h ờ i t r a n g , c á c s i n h v i ê n c ầ n

phải nắm được kiến thức thenchốt, xuyên suốtquá trình sángtạoc ủ a mình, đó chính là nghệ thuật trang trí Từ đó mới có thể ứng dụngnó

vàocácb ài c h u y ê n n g à n h Mục tiêuc ủ a cá c bàitrangtrítrong c h ư ơ n

g trìnhhọc thiết kế thời trang là giúp các em nắm chắc, nắm rõ, vận hành tốt cáckhái niệm, nguyên tắctrang trí, cách vận dụng vào thực tiễn trang phục.Không những thế, trangtrí còn giúp các em có cái nhìn thẩm mĩ, tưduysángtạovàphântíchđượcvẻđẹpcủatrang phục

Như vậy chúng ta có thể thấy rằng, trang trí đóng vai trò nềntảngxuyên suốt quá trình học tập và làm việc sau này Thời trang luôn gắnliềnvới sự phát triển và nhu cầu đòi hỏi của con người Thị hiếu của ngườitiêudùng thường xuyên biến đổi, vì vậy, người làm thiết kế phải luôn thay đổi,sáng tạo ra những mẫu mã mới nhằm đáp

vữngkiếnthứctrangtrí,sinhviênsẽkhóđạtđượcthànhcôngtrênconđườngđãchọn.Trongchươngtrìnhgiảngdạychosinhviênthiếtkếthờitrang,trườngĐHSP nghệthuật TW, môn trang trí sẽ được học xuyên suốt quá trình họctập từ năm thứ nhất đến năm thứ ba,

và được chia thành 4 phần: Trang trícơ bản 1, trang trí cơ bản 2, trang tríchuyên ngành 1, và trang trí chuyênngành 2 Trong đó trang trí cơ bản 1,2cung cấp cho sinh viên những kiếnthứccơbảnvềnghệ thuậttrangtrí, vớinhững khái niệm vàvai tròc ủ a trang trí, nghiên cứu vốn cổ dân tộc, sáng tạo họa tiết, cách trang trícáchình cơ bản, đường diềm, nền hoa, chữ Trang trí chuyên ngành 1,2vớinhững bài trang trí tranh tĩnh vật, tranh phong cảnh, tranh tường, thiếtkếsânkhấuthờitrang, ứngdụngvốn cổtrongtrangphục

Các bài tập từ thấp đến cao, từ cơ bản đến ứng dụng đóng vai tròlànền tảng vững chắc để các sinh viên có thể nắm được chìa khóa nghệthuậttrangtrí

1.5 Thực trạng học tập và ứng dụng họa tiết vốn cổ của sinh viênngànhThiếtkếThờitrang,trườngĐạihọcSưphạmNghệthuậtTW.

1.5.1 ĐặcđiểmcủasinhviênngànhThiếtkếThờitrang

Sinh viên là thế trẻ với lực lượng hùng hậu, có tri thức và nhữnghiểubiết xã hội Hàng năm, cả nước có tới mấy trăm ngàn thí sinh thamgiatuyểns i n h v à o c á c t r ư ờ n g đ ạ i h ọ c v ớ i n h i ề u c h u y ê n n g à n h k

h á c n h a u , trong đócóTKTT

TKTT làmột ngành nghệ thuật với nhiều đặc thùm a n g t í n h

ứ n g dụng thực tế Bởi vậy sinh viên TKTT nói chung và SV TKTTtrườngĐHSPNghệThuậtTWnóiriêng,thườnglànhữngemcóniềmđammêvớing

hề, có cá tính và có khả năng sáng tạo Các em vào trường với niềmmong ước trở thành nhà TKTTthực thụ Đa phần SV thời trang là nhữngem thích làm đẹp, và mong muốnđược làm đẹp cho người khác thông quatrang phục Khác với những thế

hệ trước, sinh viên ngày nay khá năngđộng, thực tế, có khả năng tốt vềtruy cập internet, tìm kiếm tài liệu và xuhướng thời trang Các em vừa học

lý thuyết, vừa kết hợp thực hành tại lớpvàtham gia những hoạt độngthờitrang bênngoài thôngquav i ệ c l à m thêm Từ đó hình thành nên những

kĩ năng tốtnhư tự lập, suy nghĩ có mụcđíchvàthêmnhiềukinhnghiệmnghềcũngnhưtrongcuộcsống

Để đạt được kết quả trong học tập cũng như sự thành côngnghềnghiệp trong tương lai, SV học TKTT cần phải có: con mắt hội họa,nhữngtố chất về thẩm mĩ; sự am hiểu về chất liệu vải; thành thục kĩ năng may vàkhâu vá; có khả năngsáng tạo và thực hiện ý tưởng thông qua các phácthảo tạo mẫu; luôn nắmbắt được xu hướng thời trang thế giới; khả năngquảng bá các mẫu thiết kế

và biết cách thương lượng với khách hàng.Ngoài ra còn khá nhiều kĩ năngmềm mà trong quá trình học tập và rènluyện SV cần phải học hỏi Muốn

có được những kết quả đó, ngoàiniềmđammêvànăngkhiếuthiênbẩm,SVthựcsựvấtvảhọctậpvàrènluyện

trong 4 năm ngồi trên ghế nhà trường Trên thực tế, rất ít SV ra trườngcóthể đạt hết những tiêu chí trên, mà còn phải học hỏi rất nhiều năm thựctếsaunữa.

Với xu thế chung hiện nay, chất lượng tuyển sinh đầu vào khá mở,kiếnthức nền tảng về mỹ thuật của các em còn nhiều chỗ hổng nên khibướcchân vào học sẽ gặp nhiều khó khăn hơn Nhiều SV ban đầu rất mơmộngvới ngành TKTT khi vấp phải thực tế rèn luyện và học tập vất vả trởnênchán nản, chưa thực sự cố gắng Dù vậy, các em có lòng yêu nghề,thíchsángtạo,yêuthíchcáiđẹptruyềnthốngcũngnhưhiệnđạisẽlàđộnglựcđểcácemtiến lênphíatrước

Nhìn chung, sinh viên TKTT trường ĐHSP Nghệ Thuật TW cótiềmnăngvềnghề,songrấtcầnsựcốgắngvànỗlựchơnnữacủabảnthânđểcóthểđạtkếtquả caohơntronghọctập

đi đúng mục tiêu đào tạo, phù hợp với chương trình chung củachuyênngành Bởi vậy khi giảng dạy, GV phải bám sát vào chương trìnhkhung đãđượcphêduyệt,đểcóthểđạtkết quảtốt nhất.

Cùng theo tập đề cương bài giảng trang trí cơ bản 2 của khoa MĩthuậtCơ sở, các thầy cô giáo cung cấp cho sinh viên rất chi tiết các kiến thức cơbản về trang trí Từ cáchsắp xếp bố cục, đậm nhạt, màu sắc, sử dụng họatiết đều rất bài bản, cụ thểcho từng dạng trang trí cơ bản khác nhau(hìnhvuông,tròn,chữnhật,tamgiác;đườngdiềm;nềnhoa).Đâylàmộtvốnnềnkiếnthức vững chắc giúp cho sinh viên nắm được những nguyên tắc trangtrí cơbảnđểcóthểpháttriểntốtchuyên ngànhsâu

Vớiđ ặ c t h ù c ủ a n g à n h T K T T v ừ a m a n g t í n h n g h ệ t h u ậ t , v ừa m a

n g tính ứng dụng, áp dụng trên nhân thể con người nên những bài trang trícũng có những nét riêng biệt.Ứng dụng vốn cổ truyền thống trên các trangphục vốn là một trong nhữnghướng đi mà giới thời trang đã, đang và sẽtiếp tục khai thác, bởi nó manglại hiệu quả thẩm mĩ và ứng dụng tốt, phùhợp vớixuhướngxãhội

Trên thực tế dạy học môn trang trí cơ bản 2, ngành TKTT tôinhậnthấy cácem sinh viêns ử d ụ n g k h á p h o n g p h ú c á c

d ạ n g h ọ a t i ế t h o a v ă n Từ thực vật như hoa lá, cỏ cây, đếnđộng vật và có cả những hoạt động củacon người Song những họa tiết trang trí đó ít cách điệu,hình họa tiết cònthô mộc, ít có chọn lọc Cách xây dựngbốc ụ c , p h â n

m ả n g c h í n h p h ụ v à tìm đậm nhạt cho bài vẽ còn nhiều lúng túng

chưacao.Đặcbiệt,rấthiếmkhithấycácemsửdụngcácdạnghọatiếtcổdântộc để ứng dụng vào bài vẽ trang trí Về cơ bản trong quá trình học tập môntrangtríc ơ bản 2 cónhững ưuđiểmvàhạn chếsau:

Ưuđiểm:

- ĐHSP nghệ thuật TW là một trường chuyên về đào tạo nghệthuật,cóbềdầylịchsửvàcóchấtlượngtốtđãtrởthànhthươnghiệu.Chínhvì

- Đội ngũ các giảng viên là những người có trình độ chuyên môncao,nhiều kinh nghiệm dạy dỗ, nhiệt tình và rất gần gũi với sinh viên Đaphầncác thầy cô đều là những người yêu vốn cổ, hiểu và có kiến thức vềmỹthuật cổ

- Sinh viên là những con người có sức trẻ đầy nhiệt huyết, yêunghệthuật, có khả năng sử dụng thành thạo công nghệ, truy cập internetnên cóthểtìmhiểuthôngtin,tàiliệu nhanhchóng,tiệnlợi

- Sinh viên được nghiên cứu vốn cổ dân tộc qua môn trang trí cơbản1, biết tới các dạng họa tiết cổ thông qua các chuyến đi thực tế chuyênmônvàtruycậpinternet

Hạn chế:

- Sinh viên Thiết kế Thời trang luôn nghĩ những môn họcchuyênngành về thời trang là chính, vì vậy môn trang trí ít được coi trọngnhiều.Do đó chưa đầu tư công sức vào môn học, làm bài tập một cách đốiphó.Mộtsốbộphậnhọcsinhchưatíchcựctìmhiểu,thựchànhvàthamkhảotài liệu Lúng túng trong việc đưa các họa tiết trang trí lên trang phục mộtcách phù hợp, dẫn đến ứngdụng nghệ thuật trang trí vào các bài học tạomẫuđạthiệuquảthẩmmĩchưacao

- Mặc dù các em đã được học bài nghiên cứu vốn cổ trongchươngtrình trang trí cơ bản 1, song thời gian học có hạn, và đa phần đềukhai thácvốn cổ về chạm khắc trên các công trình kiến trúc hoặc tranh dân gian.Trong khi đó vốn cổ thìrất phong phú nên chưa biết hết và hiểu sâu về ýnghĩa cũng như vẻ đẹptạo hình, khả năng ứng dụng của vốn cổ Hơn nữa,xu hướng của các em làvươn tới những show thời trang thế giới, nhữnghọa tiết phương tây mà ítkhai thác, đưa những họa tiết dân tộc vào trangphụcthờitrang

- Mộtsốthầycôgiáorấtítsửdụngcôngnghệ,giáoánđiệntử,hình