Hoa văn trang trí trang phục người cơtu trong dạy học mĩ thuật tại trường đại học quảng nam

Trên l nh vực nghệ thuật tạo hình, người Cơtu có những thành tựunổibật so với các dân tộc khác trong vùng được the hiện qua các côngtrìnhkiến trúc, tác ph m điêu khac và các đdùng, vật d

BỘGIÁODỤCVÀ ĐÀOTẠO

TRƯỜNGĐẠIHỌCSƯPHẠMNGHỆTHUẬTTRUNGƯƠNG

PHNTHNHĐẠM

HOVĂN TR NG TRÍ TR NG PHỤC NGƯỜI CƠTUTRONGDẠYHỌCMĨTHUẬTTẠITRƯỜNG

HOAVĂNTRANGTRÍTRANGPHỤCNGƯỜICƠTUTRONGDẠ

YHỌCMĨTHUẬTTẠITRƯỜNG ĐẠIHỌCQUẢNGNAM

LUẬNVĂNTHẠCSĨ Chuyên ngành: Mỹ thuật và Phương pháp dạy họcộ n M ĩ

t h u ậ t Mã số60140111

Ngườihướngdnh ahọc:PGSTST r nĐnhTun

HàNội,2018

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Cácsốliệu kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa được ai công bốtrongbất kỳ công trình nào khác Nếu có điều gì trái với lời cam đoan, tôi xinhoàntoànchịutráchnhiệm

Hà Nội,ngày tháng0 1 n ă m 2018

Tácgiả(

Đãký)

PhanThanhĐạ

MỞĐẦU 1

Chương1:COSỞU NVỀHOV NTRNGTRT R NGPHỤCNGƯỜIC OTUVÀH Á I Q U Á T VỀDẠHCMN TRNGTRT Ạ I TRƯỜNG ĐẠI HCQUẢNGNM 9

1.1 háiniệm:hoavăn;hoa văntrangtrítrangphục Cơtu 9

1.1.1 háiniệmhoa văn 9

1.1.2 Hoavăntrangtrítrangphục Cơtu 9

1.2 Thủ pháptạohìnhhoavăn 14

1.3 Cácmôtíp hoavăntrangtrítrangphục ngườiCơtu 17

1.3.1 Hoa vănphảnánhvề thếgiớiquan 17

1.3.2 Hoavănvề thực vật 18

1.3.3 Hoa vănvề độngvật 20

1.3.4 Hoa vănphảnánhvề conngười 21

1.3.5 Hoa vănđv ậ t 22

1.4 háiquátvềdạyhocmôntrangtrítạitrườngĐạihocQuảngNam 25

1.4.1 hái quátvềnhà trườngĐạihocQuảngNam 25

1.4.2 Chương trìnhđàotạonghành CaođẳngSưphạmMt h u ậ t 29

1.4.3 Chương trìnhđàocáchoc phầntrangtrí 29

1.5 Thựctrạnggiảngdạyhocphần trang tríchosinhviên Caođẳng SPMTởTrường ĐHQN 32

Tieukết 34

Chương2:MTPHOV N TRNGTRT R NG PHỤC NGƯỜICOTU 35

2.1 Vài ntvềtrangphục Cơtu 11

2.2 Bốcục hoa văn 36

2.3 Màu sac và chấtliệuthehiệnhoavăn 39

2.3.1 Màusac 39

2.3.2 Chất liệuthehiệnhoavăn 42

2.4 Tạohìnhhoavăntrêntrangphục Cơtu 44

2.4.1 Hìnhhochóa hoa văn 45

2.4.2 Sựliênkếtgiữa các môtíphoavăn 47

2.4.3 Tính ước lệ củahoavăn 49

2.5 ngh acủa hoavăntrangtríCơtu 49

2.5.1 ngh a hoavănvềvt r ụ 50

2.5.2 ngh ahoavănconngười 51

2.5.3 ngh ahoavăntượngtrưngchosựphnthực 52

2.5.4 ngh ahoavănthực vật 53

2.5.5 ngh ahoavănvềsựbảohộche chở 53

2.5.6 ngh ahoavăn vềtìnhyêuđôi lứa 53

2.5.7 ngh ahoavănvềsựgiàusang,noấm 54

2.5.8 Sựkếthợpcácmôtíphoa văn 54

Tieukết 55

Chương3:ỨNGDỤNG HOVNTRNG TRT R NG PHỤC COTUTRONGDẠ HC TR NG TRCHOSINHVIÊN NGÀNH MĨTHUT T Ạ I T R Ư Ờ N G ĐẠI HCQUẢNGNM 57

3.1 Điều chỉnh,sap xếpnội dungcáchoc phần trangtrí 57

3.1.1 Vềnộidungchươngtrình 57

3.1.2 Vềthờilượngchươngtrình 59

3.2 Mụcđích củaviệcứngdụng mô típhoavăn trang trí Cơtugiảngdạy cho sinhviênngànhCĐSPMT 60

3.2.1 SựcầnthiếtcủaviệcđưamôtíphoavăntrangtríCơtugiảngdạy 60

3.2.2 Mụctiêu,phươnghướng củaviệcđưamô típ hoavăntrang trí Cơtuvàochươngtrìnhđào tạongànhCaođẳngSPMT 61

3.3 Ứng dụng môtíphoavăn trang tríCơtu trongdạyhocTrangtrí 61

3.3.1 Cácyếu tốtạo hình củahoavăntrang trí trêntrangphụcCơtu đượcứngdụngtronggiảngdạy 62

3.3.2 ỨngdụnghoavănCơtutrong trongcác bàihoc 63

3.4 Phươngphápgiảngdạy Error!Bookmarknotdefined 3.4.1 Phươngphápquansát Error! Bookmarknot defined 3.4.2 Phươngpháptrựcquan Error!Bookmarknotdefined 3.4.3 Phươngphápgợimở Error! Bookmarknot defined 3.4.4 Phươngphápluyệntập Error!Bookmarknotdefined 3.5 Tổ chức thực nghiệmsưphạm 67

3.5.1 Mụcđíchthựcnghiệm 67

3.5.2 Cơsở,thờigianvàđốitượng thực nghiệm 68

3.5.3 Trienkhaithựcnghiệm 68

3.6 Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng vận dụng hoa văn Cơtutrong dạytrangtrí 64

3.6.1 Đốivới giảngviên 64

3.6.2 Đốivới sinhviên 66

Tieukết 78

KẾTLUN 79

TÀILIỆUTHMKHẢO 81

PHỤLỤC 86

MỞĐẦU 1L í dc h ọ n đ ề tài

DântộcCơtulàmộttrong54cộngđngcácdântộcViệtNam,theođiềutra dân số,tộc người Cơtu cho đến thời điem năm 2009 có khoảng61.588người,cưtrúlâuđờiởmiềnnúitâybactỉnhQuảngNam,tâynamtỉnhThừaThiênHuế,liềnkhoảnhvớiđịabànphânbốtộcCơtubênLào.HothuộcsốcưdâncưtrúlâuđờiởvùngTrườngSơn-TâyNguyên[19,tr.16]

Trong quá trình hình thành và phát trien, người Cơtu là mộttrongnhững dân tộc c n bảo lưu được các giá trị nguyên gốc của văn hoátruyềnthống,đólà kiếntrúc, nghệthuậttạohình, nghệt h u ậ t d i

n x ư ớ n g d â n gianĐ t ạ o nênbứctranhsinhđộng,phongphú,đadạng,đầysứcsống,là chủ nhân của một nền văn hóa với bản sac riêng và mangsac thái độcđáo Những di sản văn hóa của người Cơtu đvà đang được cácnhà khoahoc,vănhóatrongvàngoài nướcquantâmvà nghiên cứu

Trên l nh vực nghệ thuật tạo hình, người Cơtu có những thành tựunổibật so với các dân tộc khác trong vùng được the hiện qua các côngtrìnhkiến trúc, tác ph m điêu khac và các đdùng, vật dụng hằng ngày, đ cbiệttrên trang phục truyen thống được tạo hình, chế tác rất tinh xảo vớinhiềumô típ hoa văn độc đáo phản ánh cuộc sống lao động,s i n h h o ạ t

c n g n h ư tín ngưỡng có giá trị nghệ thuật cao, góp phần làm nên tính

đa dạng trongvăn hóa việtnam

Trangphụctruyềnthốngvàcácmôtíphoavăntrangtríchínhlàntđcs

ac trong di sản văn hoá của đ ng bàoC ơ t u , v ớ i n t đ ctrưng vềthủpháp tạo hình, chất liệu, màu sac, bố cụctừ lâu luôn được xem là niềmtựhào chung của dân tộc Cơtu với những n t đẹp tinh túy, hội tụ nhiều yếutốđộc đáo của đ ng bào vùng cao Tuy nhiên những giá trị truyền thốngcủadân tộc Cơtu đang có nguy cơ mai một do chịu sự tác động bởi mttráicủasựgiaothoavănhóavànềnkinhtếthịtrường.Việcnghiêncứu,giớithiệu,

bảot nvà phát huy các giá trị nghệ thuậttruyền thống Cơtut r o n g

đ ó c ó cácmôtíphoavăn trangtrítrêntrangphụclà bứcthiết

Là hoa s , giảng viên môn mthuật và đang công tác, cư trú tạiQuảngNam, được tiếp xúc, tìm hieu, nghiên cứu về nghệ thuật trang trítrên trangphục của người Cơtu, tác giả c ng thấy một phần trách nhiệm củamìnhtrong việc bảo t n và phát huy bản sac văn hóa dân tộc Có nhiều giảiphápđe giải quyết vấn đề trên Với tôi, cách bảo t n tốt nhất là hướng đếnviệcgiáodụcconngười,đưanhữnggiátrịvănhóacầnbảotnvàotrongcáccấp hoc, đe các thế hệ hoc sinh, sinh viên hieu và yêu thích, từ đó tựbảnthâncácemcót h ứ c phảibảotnvàpháthuynhữnggiátrịvănhóađó.T

ừ những ldo chủ quan và khách quan trên, với tình yêu nghệ thuật Cơtunói

chung và các mô típ hoa văn trang trí nói riêng, tôi chon: “Hoa văntrang

trí trang phục người Cơtu trong dạy học mĩ thuật tại trường Đại họcQuảng Nam”làmđềtàinghiêncứu của luậnvăn.

2L ị c h sửnghiêncứu

Văn hóa là nền tảng tinh thần là mục tiêu vừa là động lực pháttrienkinh tế - xhội của một cộng đ ng, một dân tộc Đây chính là điem cốtlõithúc đ y sự phát trien văn hóa Qua đó, bảo t n, phát huy những giá trịvănhóatruyềnthốngcủadântộc

Văn hóa dân tộc Cơtu được nhiều nhà khoa hoc quan tâm nghiêncứu.Đcó nhiều công trình nghiên cứu về văn hóa vật the, phi vật the, trongđócó nghệ thuậtCơtu,tiêubieug mcó:

Cuốnsáchảnh“NgườiCơtuởViệtNamN x b Thôngtấn,HàNội,năm2009 củaTrần Tấn Vịnh đ cho chúng ta thấy một bức tranh vô cùngphongphúvềvănhoáCơtu,từnhữngntgiảndịnhấttrongđờisốnghằngngàyđếnsựhoànhtrángtrongcáclh ộ i b ằ n g hìnhảnh

Trongcuốnsách“TìmhiểuvănhóaKatuN xb ThuậnHóa,năm2002.TácgiảTạ

ĐứcTrungtâmNghiêncứuVănhoáDângianHuếđđềcập

đến những vấn đề và cách l giải những khía cạnh đời sống văn hóa củadântộcKatunhư;tụcxămhìnhvàn gh acủacáchìnhxăm,cáchìnhtượngđượcđiêu khac

trên cột l , nhàGươl,nhà mCủa người Cơtu Nhìn chung, cuốnsách đgiới

thiệu tương đối khái quát về văn hoá Cơtu nói chung và nghệthuật trang trínói riêng, qua đó người đoc có the tiếp cận những giá trịnghệthuậtđelàmcơsởkhitìmhieuvềvănhoáCơtuởQuảngNam

Cuốn “Góp phần tìm hieu văn hóa Cơ TuNxb Khoa hoc xh ộ i ,

H à Nội, năm 2006 của tác giả Lưu Hùng trong đ giới thiệu những n t cơbản vàđienhìnhnhấtcủavănhóadântộcCơtunhư;nhữnggiátrịtínngưỡngvàtậptục lạc hậuđbiến mất và các tập tục c n lưu giữ trong đời sống củangườiCơtuởQuảngNam

Trong cuốn “Nhà Gươl của người Cơtutác giả Đinh H ng HảiNxbVănhóa Dân tộc, Hà Nội, năm 2006 là một nghiên mang tính chuyên khảovề

kiến trúc nhàGươlvà các phong tục, tập quán, lhội trong đời sống

củangườiCơtu,từđótácgiảliênhệ,sosánhđc trưngvănhoáCơtuvớivănhoácủacácdântộckhácđegiúpngườiđoccómộtcáinhìnkháiquátnhấtvềvănhoáCơtu

Tác giả Bh’riu Liếc trong cuốn “Văn hóa người CơtuNxb ĐàNẵng,năm 2009) viết về chínhbản thâncùng với những n t đ c trưng của dântộcCơtu,đg i ớ i thiệumộtcáchsinhđộngvàđầyđủnhấtvềtộcdanh,địabàncơtrú,đờisốngkinhtế,cácnghềtruyềnthống,tínhcáchconngườicùngvớinhữngphongtục,tậpquánvàcáclhộitruyềnthốngcủangườiCơtuởQuảngNam

Trong cuốn sách “Katu - Kẻ sống đầu ngu n nướcNxb Thuận Hóa,năm

2005 của tác giả Nguy n Hữu Thông đ l giải về ngu n gốc tộc người,phạm

vi cư trú và tộc danh của người Cơtu đ ng thời tác giả c ng giớithiệumộtsốphongtục,tậpquán,lh ộ i đc trưngcủadântộcnày

Giáo trình “Trang phục các dân tộc Việt NamNxb Đại hoc QuốcgiaTP.HCMnăm2013củatácgiảNguynThịLiêngiớithiệukháiquátvề

những yếu tố độc đáo tiêu bieu trong trang phục truyền thống của mỗitộcngười, đ ng thời chỉ ra những n t tương đ ng c ng như khác biệt trêntrangphục của mỗi dân tộc dựa trên ngành, nhóm, hay do cư trú trên cácđịaphương khác nhau nên chịu sự ảnh hưởng văn hóa của các dân tộc khácởnhữngkhuvực đó.

Thông qua tìm hieu về trang phục của các dân tộc, giúp chúng tahieuhơnvềđờisốngvănhóatinhthầncngnhưtrìnhđộpháttrienkinhtế-xhộicủa dân tộc đó Và cuốn giáo trình này đm ô t ả k h á đ ầ y đ ủ v ề

t r a n g phụccủa các dântộcViệtNam

Luận văn thạc skhoa hoc “Vấn đề phát huy giá trị văn hóa dântộcCơtu ở tỉnh Quảng Nam hiện naycủa Nguy n Hoàng Phước Tuyên bảovệnăm2010.Tácgiảchútrongtìmhieu,nghiêncứuđelàmrõnhữnggiátrịđ ctrưng của văn hóa dân tộc Cơtu ở Quảng Nam, đóng góp một phần nhvào công cuộc nghiên cứu bảo

t n và phát huy giá trị văn hóa truyền thốngCơtu ởQuảngNam

Luận án tiến s“Nghề dệt và trang phục cổ truyền của người CơtutỉnhQuảng Namcủa tác Trần Tấn Vịnh Tác giả chú trong nghiên cứu vềnghềdệt và trang phục cổ truyền của người Cơtu, làm rõ đc t r ư n g

t ừ n g d â n t ộ c , ởcácđịa phương,tìm ranhữngn t t ư ơ n g đ n g

t r i e n , biếnđ ổ i c ủ a n g h ề d ệ t v à t r a n g p h ụ c q u a c á c t h ờ i k ỳ , ở t ừ n g đ ị

a p h ư ơ n g khác nhau Từ đó tiến tới nghiên cứu, sưu tầm, phục dựng các giá trị vănhóa của người Cơtu.Trong luận án, tác giả có dành ra một chương đebànvềc á c h o a t i ế t h o a v ă n t r a n g t r í t r ê n c á c s ả n p h md ệ t v à t r a n

g p h ụ c Nhưng tác giả chỉ chú trong đi vào giới thiệu và di n giải ngh acủa

cácloạihoavănchứchưađivàophântíchsâuvềgiátrịtạohìnhcủacácmôtíphoavănđó

Tuy nhiên, hầu hết các tác giả đều chú trong vào đời sống văn hóacủangườid â n C ơ t u C ó t h e k h ẳ n g đ ị n h c h o đ ế n n a y chưac ó c ô n g t r ì n h n

à o

công bố mà trùng với hướng tiếp cận và nội dung đề tài“Hoa văn trang

trítrang phục người Cơ Tu trong dạy học mĩ thuật tại trường Đại học QuảngNam” Điem mới của đề

tài ở chỗ, tác giả đi vào nghiên cứu những mô típhoa văn trang trí trongnghệ thuật tạo hình Cơtu Trong đó, tác giảmuốnkhaith ác g i á t r ị đ ộ c đá oc ủ a t ừ n g m ô t í p h o a v ă n t r ê n t h ổ c mvàt r

a n g phục, đe tìm ra những giá trị th m mỹ riêng dựa trên nền tảng củamthuậthoc và từ đó ứng dụng vào giảng dạy cho sinh viên chuyên ngànhcao đẳngsưphạmmthuật

Cùngvớithờigian,vănhóacóthemaimộthocpháttrienmạnhmẽdo quyluật của sự phát trien Mô típ hoa văn trang trí Cơtu có lịch sử pháttrien lâu đời, trong đó có sự giaothoa với những nền văn hóa khác, tạo nênnhững vẻ đẹp có sức hấp dẫn kỳ

lạ Tác giả luận văn chỉ mong cố gang làmrõ một phần l nh vực liên quanđến hoa văn Cơtu Đó là những mô típ hoavăn trang trí ttrên trang phụcCơtu, chứa đựng những vẻ đẹp hoang sơ vớibiết bao quan niệm về cuộcsống, tâm linh và vtrụ qua nhiều thời đạicủacácdântộcCơtu,Tácgiảlàmluậnvănnàyvớisựđammêtrướcvẻđẹpcủanhữngmôtíphoavănhếtsứcphongphúvàgiátrị,chỉmongcóthecả

m nhận được nó, đe đoc được nó, từ đó hieu sâu hơn những giá trị vănhóa mà nó mang trên mình, gópphần làm phong phú thêm kho tàng tư liệuvề văn hóa Cơtu, nhằm bảo t n,quảng bá và phát huy bản sac văn hóacủamôt í p h o a v ă n t r a n g t r í t r a n g p h ụ c C ơ t u v à ứ n g d ụ n g n ó v à o c ô

n g t á c giảng dạycủa mình

3M ụ c đíchvànhiệv ụ nghiên cứu

3.1 Mụcđíchnghiêncứu

Tìmhieusâuhơn,làmsángtthêmlịchsửhìnhthànhvàpháttrien,giátrị nghệ thuật, phong cách sáng tạo của từng mô típ hoa văn trang trítrongnghệ thuậttạohìnhcủangườiCơtu

Hướngđếnkhám phánhữngn t đẹp, sự bín t r o n g t ừ n g m ô t í p

h o a văn trang trí, giải mngh a của những hoa văn, hoa tiết, hình khối,nhịpđiệu của nó trên trang phục truyền thốngC ơ t u , b ổ s u n g m ộ t

s ố t ư l i ệ u khiêm tốn vào kho tàng văn hóa Cơtu, đ ng thời đưa ra một

số đề xuất kiếnnghị về bảo t n và phát huy những giá trị nghệ thuật đ c saccủa đ ng bàoCơtu

Từ những nghiên cứu về mô típ hoa văn trang trí Cơtu, tác giả sẽứngdụng vào dạy và hoc mthuật cho sinh viên chuyên ngành nhằm tìmranhững biện pháp, phương pháp nâng cao chất lượng dạy hoc cho sinhviênchuyên ngành mthuật trường Đại hoc Quảng Nam Từ đó, sinh viênđượctrang bị những kiến thức mt h u ậ t m ộ t c á c h t ố t n h ấ t k h i

r a t r ư ờ n g v à á p dụng trongquá trìnhgiảng dạysaunày

3.2 Nhiệmvụnghiêncứu

Tìmh i e u v ề v ă n h ó a v à n g h i ê n c ứ u n g h ệ t h u ậ t t ạ o h ì n h c ủ a n g

ư ờ i Cơtu ở Quảng Nam, đe thấy những n t độc đáo c ng như các giá trị nghệthuật của các mô típ hoavăn trang trí trang phục Cơtu nói riêng và đời sốngvăn hóa nghệ thuậtcủangườiCơtunóichung

Đưa ra các biện pháp khai thác giá trị của các mô típ hoa văn trangtrívào giảng dạy, nhằm nâng cao chất lượng dạy mthuật cho sinh viênngànhsưphạmmthuậttạitrườngĐạihocQuảngNam

Đềtàiđượctrien khaithựchiện từđầu năm2016đến 2017

4.2 Phạmvinghiêncứu

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào người Cơtu sinh sống ở cáchuyệnmiềnnúitỉnh Quảng Namlàhuyện ĐôngGiang,NamGiang,TâyGiang.Trong phạm vi nghiên cứu, tác giả chỉ ứng dụng các mô típ hoavăntrang trí trong giảng dạy hoc phần trang trí của sinh viên chuyên ngànhsưphạmmthuật

5P h ƣ ơ n g phápnghiêncứu

Phươngpháptổnghợpphântích,sosánhĐoctàiliệuthamkhảođecónhữngsosánh,đốichiếu

Phương pháp mthuật hock h a i t h á c c h ấ t l i ệ u , n h ữ n g đ

c t r ư n g t i ê u bieu của môtíphoa văntrangtrí Cơtu )

v i ệ c đ ề xuấtđưa hoavăntrangtrí trangphụcCơtuvào giảngdạy

Đề tài khi hoàn thành có the vận dụng, bổ sung ngu n tư liệu vàoviệcgiảng dạy mthuật cho sinh viên chuyên ngành mthuật tại trường ĐạihocQuảng Nam

7C u trúccủaluậnvăn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận

văng mcó 3chương,cụthenhưsau:

Chương1:CơsởlluậnvềhoavăntrangtrítrangphụcCơtuvàkháiquátvề dạyhoc môn trangtrítạitrườngĐại hoc QuảngNam

Chương2:MôtíphoavăntrangtrítrangphụcngườiCơtu

Chương3:ỨngdụnghoavăntrangtrítrangphụcCơtutrongdạyhoctrangtríchosinhviênngành mt h u ậ t t ạ i t r ư ờ n g Đ ạ i h o c QuảngNam

Chương1 CƠSỞLLUẬNVH O A VĂNTRANGTRÍTRANGPHỤCNGƯỜIC ƠTUVK H IQUTVD Ạ Y HỌCMNTRANGTRÍ

TẠITRƯỜNGĐẠIHỌCQUẢNGNAM 11K h á i n i ệ :havăn; ha văntrang trí trangphụcCơtu

1.1.1 Khi niệmhov n

Hoa văn là những hình vẽ tượng trưng mang tính ước lệ về độngvật,hoalá,đvật,t h ậ m chícảconngườiđượcchonloc,cáchđiệuđelàmđẹp hơn với sự đa dạng về hình dáng nhưng không làm mất đi n t đ ctrưngcủađốitượngvàcó giátrịt h

m mđ ượ cdùngđ etrangtr í Hoavăntuyđơng i ả n n h ư n g l ạ i b i e u h i ệ n

t ư t ư ở n g , t ì n h c ả m , t h m m ỹ , l à c á c h c ả m nhận,phảnánhlạithế giới củaconngười

Trong nghệ thuật tạo hình nói chung và nghệ thuật trang trí nóiriêng,hoa văn luôn đóng vai trc h ủ đ ạ o đ e t ô đ i e m , p h ả n á n h t h ế

g i ớ i v ớ i đ c trưngcủa nó Trong nghệ thuật trangtrí Cơtu,hoa văn-t ự

t h â n n ó đ l à một thứ ngôn ngữ hình tượng được người Cơtu sáng tạo,gửi gam theonhững ước mơ giản dị về cuộc sống và c n gìn giữ những kức

về văn hóamột tộc người Trên trang phục của người Cơtu, các mô típ hoavăn

thậtsốngđ ộ n g v à h nn h i ê n đ p h ầ n n à o b i e u h i ệ n đ ư ợ c n h ữ n g t â m t ư t

ì n h cảm, quan điem th m m , và cả niềm tin tín ngưỡngc h ứ k h ô n g c

n c h ỉ l à một giá trịvậtchấtđơn thuần

1.1.2 ov n trngtrí trngphụct u

Mô típ hoa văn là sự kết hợp của các hoa văn, chuyen tải nộidungchủ đề trang trí Hoa văn trang trí trang phục Cơtu được các nghệnhân xâydựng chủ yếu bằng ngôn ngữ hình hình hoc nhằm phản ánh vềvtrụ, trờiđất, vạn vật c ng như phong tục - tập quán, sinh hoạt của cộng đ

ng ngườiCơtu Có ba loại hoa văn đó là hoa văn gợn sóng, hoa văn chỉ

hoavăncườm,nhữngmôtíphoavănđượcngườiCơtudệthoàntoànthủcông,

màu sac chủ đạo của hoa văn là màu đ , vàng, và đ c biệt là màu trangcủacườmđượcthe hiệntrênnềnvảichàmhocđencủatrangphục

Hoa văn Cơtu, với sự đa dạng về chất liệu và cách the hiện nênnghệthuật tạo hình hoa văn, qua đó đtrở nên phong phú, với nhiều kỹthuậtkỹthuậtadockếthạtchì,arátkếthạtcườmv à hìnhthứcthehiện,tạođượcn t cá tính, cái riêng, cái độc đáo mà người nghệ nhân Cơtu, bằng sựsángtạo đtạo ra trong tác ph m của mình làm cho nó trở thành đ c trưngvàkhông bị nh a lẫn Qua đó làm nổi bật được đăc trưng văn hóa, quanđiem,tư duy th m mc ủ a d â n t ộ c , b i ế n t r a n g p h ụ c c ù n g

n g h ệ t h u ậ t t r a n g t r í h o a văn trên đó thành một sản ph m nghệthuật có tính th m mcao và độc đáo,đi sâu vàop h ả n á n h n h â n s i n h

q u a n , t h ế g i ớ i q u a n c ủ a n g ư ờ i C ơ t u v ề

v trụ,phongtục,tậpquán,sinhhoạtcủacộngđngdântộcCơtuchứkhôngcnlàtrangphụcthôngthườngtrongđờisốnghằngngàyhaytrongcácdịplhội

Hoa văn trang trí dân tộc Cơtu là sản ph m vừa là vật chất vừa làvănhóa, bieu hiện được trình độ th m m , kỹ thuật the hiện, và quan điemsốngcủa người Cơtu Cách tạo hình hoa văn trang trí trang phục của ngườiCơtuluônthe hiện được những đ c điem văn hóariêng, mộtđ ờ i s ố n g

t â m h n giàuchấtmc ả m v à p h o n g p h ú , h a q u y ệ n v ớ i

n h i ê n , vượtquagiátrịtrangtríthôngthườngđe nânglênthànhbieutượngcủa văn hoá Cơtu

Mô típ hoa văn của dân tộc Cơtu nhìn chung đều được the hiện khátỉmỉ, ngoài màu trang của hoa văn cườm, c n có màu đ , vàngc ủ a c h ỉ

m à u nổibậttrênnềnvảichàmđen,nângmàusactừđơnđiệutẻnhạtlêntrangnhvà trở thành sản ph m trang trí đầy nghệ thuật, phản ánh được quátrìnhlaođộngvấtvả nhưngkiên trìcủa ngườiphụnữCơtu

Về mô típ hoa văn trang trí Cơtu, nhìn chung đều được cách điệuhóadướidạnghìnhhoc,phầnlớnlàhìnhtamgiác,hìnhvuông,đườngthẳng,

hình thoi, zích zac tuy nhiên, những hình này khi đứng riêng lẽ ho ckếthợpmộtcáchlinhhoạt,lngghp,chngxếp,mócnối đềukhônglàmp

há vỡ bố cục chung, sẽ tạo ra những mẫu trang trí với ngh a khác nhauvớinhiềubiếndạngphong phú mangđậmmàu sacvănhoá củanúirừng

Về bố cục hoa văn Cơtu, nhìn chung dạng bố cục phổ biến nhấtvẫnlà bố cục thành dải, bên cạnh đó c n có dạng bố cục theo ô c ngthườngđược the hiện trên nhiều trang phục truyền thống Cơtu Ta thấy,qua lối thehiện bố cục hay mô típ hoa văn trang trí, đt h e h i ệ n đ ư ợ c

t i n h h o a , đ c trưng vănhoá củadântộc khôngthetrộnlẫn

1.2 VàintvềtrangphụcCơtu

Trang phục truyền thống của người Cơ tu với sac màu hoa văn rựcrỡtrên nền vải thổ c m the hiện bản sac riêng trong đời sống vậtc h ấ t , t i n h thầnvànchứanhiềunthoangdcủa nhữngcưd â n s ố n g t r ê n v ù n g Trường Sơn, hình thànhnên một bản sac văn hóa riêng - văn hóa Cơ tu Từnhững n t riêng biệt vàđộc đáo đó đlàm cho trang phục của người Cơtukhông giống bất kỳ trangphục truyền thống nào của các dân tộc khác Theotập quán, trang phục cổ truyền của người

trần,phụn ữ C ơ t u m cv á y v à đ e t r ầ n p h ầ n t h â n k h i c nl à c o n g á i c h ư a l ấ ych

ng,đếnkhilấychngthìmangthêmchiếcyếm(ad o) chetrướcngựcho c

sử dụng chiếc váy dài, choàng phía trên ngực chỉ chừa lại đôi vai trầnvàthường dùng một chiếc dây buộc quanh ngang bụng ho c ở ngực đecốđịnh Ngày nay, rất ít thấy trường hợp người con gái chưa ch ng m c váyởtrần; cóthenhưthếlàbieuhiện sựthayđổivề quanniệmthmmỹ

có sẵn trong rừng, g m có; váy(hđooh) Trong đó; váy ngan(âng ly)là

váyhình ống, dài khoảng 78 đến 80 cm khi mcchỉ đến ngang hông và

dùngdây buộc; váy dài(cơ đooch), đây là một tấm thổ c m dài khoảng hơn

5m,được gấp và khâu lại thành hai lớp, chiều rộng của váy tuỳ thuộc vàochiềucao người sử dụng, váy c ng được trang trí hoa văn bằng chỉ và cả

hoa văncườm ở nữa dưới của thân váy Áo(a dooh)là loại áo cánh ngan,

làmộttấmvảirộng50cm,dài100cm,đượcgậpđôilại,khâuhaibên,khotcổ

và nẹp viền hình chữ V, áo được trang trí hoa văn ở vai và mttrước củaáo,

có loại áo chỉ có hoa văn bằng chỉ màu(zreh), áo có hoa văn hạt cườmvà hoa văn bằng chỉ màu(adooh arc) Dây that váy(cơ ting papah), đượcdệt

bằng vải sợi bông, thường có màu trang, được trang trí các hoa văn hìnhthoinối tiếp bằng chỉ màu Nó không chỉ làm that ch t y phục mà c n làmtăng thêm vẽ đẹp cho trang phục.Ngoài ra c n có dây buộc đầucơ tingtrvinglàm tôn lên vẽ duyên dáng,quyến rcho thiếu nữ khi nhảy múa (pl6.1, tr.103)

Trangphụctruynthng cađànn g Cơtu

Đàn ông người Cơtu đóng khố, ở trần, đầu thường đe tóc ngan

bìnhthường nhưng đôi khi có vấn khăn Khố(hgiăll ghull cha lon), khố

dùnghằng ngày thì không được trang trí hoa văn và ít màu sac, khố dùngtrong lhội khác với khố dùng hằng ngày, thường dài rộng về kích thước vàđượctrangtríhoavăncườmvớicácmảngmàusactươngphảntrênnềnchà

m,có the kết hợp với áo(a dooh), áo của đàn ông c ng giống như áo của phụnữ, c ng

là loại áo ngan may kieu chui đầu và không có viền cổ Mùa

lạnhhoctrongcácdiệplhội,hokhoácthêmtấmchoàng(adâychơrguộc)dàitừ

6 đến 8m Tấm choàng c ng được the hiện với nhiều mảng màu đ , vàngkếthợp với các hoạ tiết hoa văn cườm được trang trí thành từng dải,từngmảngvàđộchênhlệchcầnthiếtgiữacácdảihoavăncườmtrangvớicác

mảng màu sac khác tạo nên được độ sâu và sự nền nmang đậm sacmàutrong trangphục.

Trong truyền thống của người Cơtu, trang phục trẻ em c ng tươngtựnhư trangphụcngườilớn Trongcáclhộit r u y ề n t h ố n g ,

b t r a i đ ó n g nhữngchiếckhốnhgon.Bg á i diệnváyáo,tươngtựnhưcủacácthiếunữ được mẹ tự tay dệt và trang trí bằng các mô típ hoa văn hạtcườm đẹpmatđe các emthamgia lh ộ i

C ng như bao dân tộc khác, trang phục lhội của người Cơtukháctrangp h ụ c s ử d ụ n g h à n g n g à y N g ư ờ i p h ụ n ữ c ó n h ữ n g c h i ế c

á o , c á c h mang váy riêng, người đàn ông khoác thêm tấm áochoàng ch oh ì n h

n giúpngườiCơtu thíchnghi vớim ộ t s ố h o ạ t đ ộ n g k h á c

t r o n g cuộc sống như săn ban, phát rẫy , đây c ng là yếu tố định hình nênphongcáchtrangphụcdântộc

Ngày nay, trang phục bằng vcây truyền thống như một di sảnmangdấuấncổxưa mà ta chỉbat gp trongcác dịpl h ộ i t r u y ề n t h ố n g ,

l à m phongphúhơnbứctranhvăn hóa Cơtu

Trang phục, đ trang sức, và đầu tóc chình là những yếu tố kếthợpthànhtrangphụctruyềnthốngCơtu.TrangsứccủangườiCơtukháphongph

ú và đ c sac, ho ưa mang các đ trang sức như; chuổi đeo cổ, v ng đeotay, đối với những người cóđịa vị trong làng thì thường đeo tới 5-6 cái.Khuyên tai, với đa dạng vềchất liệu;gỗ, xương, hay đ ng xu, v ng cổbằng đ ng, sat c ng như cácchuỗi hạt cườm, v s , m n o răng, nanh,vuốt thú Đối với trang sức trênđầu, ta thấy rõ nhất ở đàn ông Cơtu, hothường dùng nanh lợn rừng, lôngnhím,đuôi chim tr , lông chim đe làmtrang sức cho mình trong các dịplhội, c n phụ nữ ho dùng v ng tre có kếtnút hoc n h ữ n g v n g d â y

r ừ n g t r a n g (rơnơkv à c a m m ộ t s ố l o ạ i l ô n g c h i m đe

đội trên đầu Trang sức đối với nam nữ thông thường là búi tóc, xâutai:Một vài vùng trước kia c n có tục xăm mình, xăm m t, hay tục cưarăngchonamnữđếntuổitrưởng

Thời gian gần đây, quan điem và trang sức của người Cơtu cónhữngthayđổitrướcsựxâmnhậpcủanhiềuloạihình,loạivậttrangsứchiệnđạikhácnhau.Đcbiệtsựthayđổinàydinramạnhmẽđốivớinamnữthanhniên

đường n thoa văn từng mảng mà nổi bật trên cả là hoa văna yáở trung tâm

cànglàmchochiếc khốthêmnổibậtvàsinhđộng.Trênváycủa phụnữcónhiều

hoa văn cách điệu được sap xếp tập trung thành mảng lớn phía dướithânváy,c á c h o ạ t i ế t h o a v ă n t h ư ờ n g đ ứ n g r i ê n g l ẻ đ ư ợ c t h e h i ệ n d ư ớ

i d ạ n g hình hoc hoá, màu sac đơn giản Tấm choàng của đàn ông Cơtu, các mô típhoa văn cườm đượcthe hiện trên nền chàm đen kết hợp với các hoa văn chỉmàuho ccácdymàutrang, đ , vàngmộtcáchh à i h o à c à n g l à m t ă n g thêm giá trị th m m khiđược khoác lên người Đây chính là những n triêngbiệtvà độcđáo củatrangphụclh ộ i

t r u y ề n thống đngbào Cơtu

Đe tạo ra được những bộ trang phục mang bản sac riêng của dântộc,người phụ nữ Cơtu phải trải qua rất nhiều công đoạn, từ tr ng bông,đay, đetạor a s ợ i , t ớ i n h u ộ m m à u đ ề u đ ư ợ c l à m r ấ t c

n t h ậ n N g ư ờ i C ơ t u s ử dụng các cây ccó sẵn ở núi rừng tự nhiên đe tạo

khácnhaud ù n g n hu ộm màuc h o s ợ i b ô n g , “ m à u đ ,đ ư ợ c l ấ y từc ủ nâ u,

m à u vàngn g h i ề n t ừ c ủ m a r ớ t , m à u c h à m t ấ y t ừ

c â y t à r â m [ 4 5 ] , k h i n h u ộ m phải nhuộm từ 2 đến 3 lần đemàu được bền và đều Hoa văn được tạo ratrong chính quá trình dệt, khungdệt được làm từ tre và gỗ kết hợp lại Khidệt, người phụnữ Cơtung i, lấychânc ă n g k h u n g d ệ t r i d ù n g c o n t h o i lunqua cácsợi

Trước đây, hoa văn trên thổ c m được người Cơtu sử dụng hạtcườmlàmb ằ n g c h ì d o c h í n h h o t ạ o r a đ e t ạ o h ì n h , n h ư n g t ừ k h i c

ó s ự g i a o thương buôn bán với người Kinh, thì cườm chì đkhông c n được sử dụngmàthayvàođólà hạtcườmnhựa

Hoa văn cườm chì giúp cho các chiến binh Cơtu tránh bịsátthươngtrong khi chiến đấu Hoa vănc ư ờ m c h ì t r ê n

t r a n g p h ụ c rất phong phú và phức tạp hơn như hoa văn

khúcvàmộtsốmôtípđihisựsángtạovànghệthuậtcaonhưhoavă

n hình ngôi sao, hoa văn lá atút, ngon chông, Nhưng vì hạtchìhơi n ng, mỗi chiếc khố phải dùng đến hàng nghìn, hàngvạnhạtchì,việctìmđủnguyênliệuđedệtlàrấtkhókhănchonên

người thợ dệt Cơtu dùng hạt cườm nhựa ho c cườm đá đe dệttạohoa văn, thay thế hoàn toàn cườm chì [9, tr.16-17tìm hieuvănhoáCơtu

Đối với hoa văn cườm, người Cơtu phải có sự thống nhất chtchẽgiữa

kỹ thuật dệt với mục đích tạo hình trang trí, Các mô típ, bố cục, màusachoa vănđ ề u đ ư ợ c t i ế n h à n h c ù n g m ộ t l ú c , k h i d ệ t

x o n g m ộ t t ấ m t h ổ c m thì đđịnh hình hoa văn trên đó Chính vìvậy, người Cơtu thường tínhđược số lượng hạt cườm cho các mô típ hoavăn, sau đó cườm được phảixâu vào trong một thanh tre nh , “người dệtkhi lườn sợi, phải xtừng hạtcườm vào một vị trí thật chính xác và làm thậtđều tay theo định tạo hìnhđe tạo thành những hoa văn trên nền vải thì hoavăn mới đẹp[44 Mỗimôtíp hoa văn trang trí đều tượng trưng, phản ánh

cho n t văn hóa của dântộc Cơtu như; hoa văn hoaAblơmhoa tình yêu , hoa

Trang phục của người Cơtu với lối bố cục hoa văn thành từngdải,từng mảng cùng độ chênh lệch giữa các dải hoa văn cườm với các dảimàutương phản trên nền chàm đen của trang phục luôn trầm lang, khôngrực

rỡvàc ngk h ô n g c h ó i m at ,t ạo n ê n đ ộ s â u và sự n ề n n H o a v ă n t r a n g tr ítrangphụcCơtuđơngiản,phảnánhvềvt r ụ , trờiđất,thầnlinh,vạnvậtcngnhưcác phong tục,tậpquán,sinhhoạt của đngbào Cơtu

1.4 Cáct í p havăntrangtrítrangphụcngườiCơtu

Mô típ hoa văn trang trí Cơtu đóng vai trquan trong trong vănhoáCơtu nói chung và trên trang phục truyền thống nói riêng Trong sinhhoạthằng ngày, hay trong những dịp di n lhội truyền thống, người Cơtutrongtrang phục truyền thống được trang trí bằng những mô típ hoa vănđộc đáovà rực rỡ sac màug i ữ a n ú i r ừ n g t â y n g u y ê n , l à m

n ê n m ộ t b ứ c t r a n h v ă n hoásinhđộngcủadântộcCơtu

Giới thiệu về trang phục truyềnt h ố n g C ơ t u , c h ị r ấ t T h ị

G i a n g 3 0 tuổi ở thôn Đhrô ng, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam

nnh,khilớnlênđcóthetựdệtvàmay trang phục cho mình Hoa văn trang trítrang phục được chính ho tạomẫu và dệt, tuỳ theo mục đích và người sửdụng chứ không theo mẫu cốđịnh, một tấm vải thổ c m đẹp thì phải cónhiều hoa văn cườm, nếu ít hoavăn cườm thì tấm vải sẽ không được đẹp Đ

c biệt, theo phong tục, ngườiphụ nữ Cơtu phải dệt được thật nhiều váy, áo,tấm choàng trước khi về nhàch ng đe làm của h i môn dâng lên mẹ ch ng,chứng tho là người phụ nữđảmđang

Các mô típ hoa văn trang trí trang phục được người Cơtu tạo ratừchính những gì gần gủi, quen thuộc trong cuộc sống của ho, mỗi mộthoavăn,ngoàivaitrt r a n g tríc

ncónhữngcó vaitrk h á c nhauvền g h acủa nó nhưng nhìn chung chúng

trongcuộcsốngnhư;sựchechởcủathầnlinh,đượccoinhưmộttấmbùahộmệnhcótácdụngbảovệngườikhicáiáclàmhạivàđượcphânchianhưsau:

1.4.1 ov n phảnn h v t h ế giới quan

NgườiCơtu,bêncạnhtụcthờđathần,thờvậttổ,cnquanniệmcósựtntạibathếgiớikhácnhau:Thầnlinh-Người-Maquvàđượcthehiện

rõtrêncâycộtcáinhàlàng(r’mâng)vàcộtl( s i n u a r )

Phần cột chôn dưới đất tượng trưng cho thế giới của ma qu ,âmphù, phần thân cột tượng trưng cho con người và phần trêncùngtượngtrưngchothếgiớithầnlinh,vớihìnhtượngtrongtâmlàmtt r ờ i đ ư ợ c t h e h i ệ n b ằ n g m ộ t v n g t r

n x u n g q u a n h c ó t i a nhonhochìnhhoa thị,trungtâmcủavtrụ[11,tr.44]

Trên áo nữ Cơtu, mô típ hoa văn mttrời xuất hiện khá nhiều,nóđượctượnghìnhbằngnhữngdấuhoathị.Đcbiệttrênkhiên,mộtloạivkh

í tự vệ và c ng là đvật mà các chàng trai sử dụng khi tham gia nhảy hộivới

điệutung tung Mô típ hoa văn m t trời trong trang trí Cơtu có nhiều n

ttươngđngvớihoavănmt trờitrêntrốngđngĐôngSơnp l 1 1 , tr.86)

Mô típ hoa văn miêu tả về các ngôi saodạng 4 cánh ho c 8

cánh(ch’menhich’tur),được bố trí kết hợp với các hoa văn khác đe tạo nên

mộtcụmh o a v ă n T r o n g h o a v ă n v ề n g ô i s a o , t h ư ờ n g c ó v à i l o ạ i k h á

c n h a u

một loại có hình ngôi sao 4 cánh, ở giữa có lỗ tr n; một loại có 4 hìnhthoixếp kề nhau thành một đường thẳng , chúng tượng trưng cho ngu nsáng,mangn g h a l à t h i ê n thầnp l 1 2 , tr.86)

1.4.2 Hoavǎnvethựcv¾t

Mô típ hoa văn miêu tả vẻ đẹp của hoa lá, ccây, thế giới thựcvật,những sac màu, hình ảnh của thiên nhiên, núi rừng gan vó với cuộcsống làsở trường của người thợ dệt Cơtu Hoa văn thực vật là một tất yếucủa mcảm, chen chúc và nở rộ trong nghệ thuật trang trí dân gian Cơtu.Thôngqua công việc, lao động, chức năng của người phụ nữ trong cuộcsống,chìnhlànguncảmhứngđengườiphụnữsángtạonênmộtkhotàngvềhoavănthựcvậtvà bieutượngthựcvậttrongtrangtríCơtu

Do chức năng hái lượm, người phụ nữ có điều kiện làm quenvớithếgiớithựcvậtđemanglạichogiađìnhbữaănthườngnhật.Cngtừcôngviệcháilượmnàymàphụnữlàtầnglớpxhộiđ

phát hiện ra cây lúa trong hoang dại, làm nảy sinh nghề nông,tạobước ngo t cho lịch sử sản xuất, dấu ấn là tục thờ Mẹ lúa, một tínngưỡng liên quan đếnchu kỳ sinh trưởng, phát trien và thu hoạchcủa cư dân miền núi Giới nữ c ng làngười phát hiện ra nhữngcây hoang dạiđ e l à m đ m c : c â y

c h u ố i , c â y s u i , g a i , l a n h , đ a y và nhất là câybông, làm xuất hiện nghề dệt vải, dệt cối, lá lácNhư vậy, hoa vănthực vật có xu hướng từ lao động hái lượm vàcông việc nội trợ,

là sáng tạo nghệ thuật, bieu cảm th m mỹ củanữ giới, nó ghi lạidấu ấn và là bieu tượng của lao động nữ [23,tr148-149]

Hoa văn lá cây đùng đình(hla atut)là loại hoa văn đien hình, tiêubieu

được tạo nên bởi các tam giác cân xếp so le nhau thành những hìnhchongchóng nối tiếp, ho c đứng độc lập Người Cơtu tin rằng “câyđùngđìnhcóliênquanđếnthầnlúa[9,tr.53.Nếutrongtrangtrítrangphục,mô típ lá đùng đình thường đứng đơn lẻ ho c c p đôi thì khi được the

hiệntrên nhàgươl, nhà m , cột nêu, hoa văn này được xếp cạnh nhau và nối

n g a n g á o h o c v á y v ớ i b ố c ụ c c h t c h ẽ , g o n g à n g ,

l à m tôn thêm n t đẹp cho bộ trang phục của người Cơtu Bên cạnh hoa

vănPơlơmc n có nhiều hoa văn mô ph ng sự duyên dáng, hết sức thanh

thoát củacây c , hoa dại trong rừng như hình hoa 3 cánh, được x e ra trênmột thâncâymongmanh(pl2.2,tr.88)

Mô tip hoa văn búp măng rừng được the hiện chủ yếu trên chiếc

thiết đến cuộc sống vật chất, tình thần của người Cơtu, là nguyênliệu chính giúp người Cơtu chế biến

đe tạo ra hai màu cơ bản: màu đen vàmàu chàm xanh, là màu nền của trang

phục Cơtu Do đó, người Cơtu đtạohình hoa vănta râmtheo lốitả thực chứ

khôngm a n g t í n h c á c h đ i ệ u n h ư các hoavănkhác(pl2.4, tr.89)

1.4.3 Hoavǎnveđn g v¾t

Hoa văn côn trùng là một đề tài phong phú, quan trong bat ngu ntừthực tế được in sâu trong tâm trí và chiếm một ví trí quan trong đốivớingườiphụnữCơtu.Hoavănnàyđượcsửdụngkháphổbiếntrêntấtcảcáclnhv

ự c c ủ a n g h ệ t h u ậ t , đ cb i ệ t l à t r ê n c á c s ả n p h mt ừ d ệ t v à c á c v ậ t dụng

trong cuộc sống Hoa văn hình con nhện nước (a ding dang), hìnhrăng

nhện đất, hình đuôi dế, hình con rết thường được trang trík h á p h ổ biếntrên trang phục và các sản ph m thổ c m Cơtu Mô típ hoa văn nàyđược tạohìnhmộtcách đơngiản, g m mộtv à i n h á n h đ ố i x ứ n g

q u a t r ụ c trục chính giống như m i tên, gần giống với hoa văn xương cáhay cây mây(pl3.1,tr.90)

Người Cơtu có tục thờ vật tổ Chính vì thế, trên trang phục c ngxuấthiệnkhánhiềuhoavănvănvề độngvật vậthoangdvàvật nuôiphongphú như voi, rùa, cá, ran, trăn, rết (pl 3.2- 3.3, tr 90-91), đ c biệt có

hailoài chim trở thành chim thiêng của người Cơtu, đó là chimgrooevà chimtringlàhìnhtượngđctrưngvàkhôngthethiếutrongnghệthuậtđiêukhac

và được the hiện rõ n t trên nóc nhàGươl Người Cơtu coi chimtringthehiện

sự gan bó, đoàn kết của làng Cơtu, là sứ giả của Thần Lúa hướng dẫnngườiCơtu tìm đất mới đe canh tác và lập làng và cầu mong cuộcsốnghạnhphúc,sựganchungthủyvợ ch ng

TrênváyphụnữCơtutathấymộthoavănđẹpvàđượcdùngtrangtrí

tương đối phổ biến là hoa văn hình xương cá(hang ca dhoonglarếchasiu) Hoa văn này g m

những đường xiên đối xứng qua nhau qua mộtđường ngang và chẳng khác

gì một chiếc xương cá với một kieu tạo hìnhđầy kỹ thuật và sáng tạo C ng

dạng với hoa văn xương cá là hoa văn hoacây mây(a dương) Hoa văn này

là dạng đứt đoạn của hoa văn xương cá.Trên trang phục Cơtu nếu hoa mâyđược bố trí thẳng đứng thì hoa vănxương cáthườngđược sapxếpnằmngang(pl3.4,tr.91)

Conrùa(acoop)c ng được người thợ dệt thehiệnxuấts a c t r ê n trangphục Hoa văn con rùa là tập hợp, liên kết giữa các hoa văn hình hoc,chothấytưduythmmỹkhá hoànchỉnhcủangườiCơtu(pl3.5,tr 92)

1.4.4 Hoa vǎnphảnn h veconngưi

Trong nghệ thuật tạo hình nói chung và trong các mô típ hoavăntrang trí nói riêng, con người là chủ the sáng tạo và c ng là đối tượngđượcphản ánh khá phổ biến là đ c tính chung của nhiều dân tộc, tượng nhà

m ,tượng người the hiện các hoạt động của con người trong cuộc sống ,haycáchoavănmiêutảconngườidướidạngtrangtrítrêncácsảnphmthổcmnhưhoavănthehiệnngườigithóc,ngườimúa,hìnhtượngdngs của các dân tộc Tây Nguyên với những phong cách tạo hình khácnhau.Trong nghệ thuật trang trí trên trang phục Cơtu, mô típ hoa văn nổi

bật nhấtlàya yá Hoa văn này xuất hiện phổ biến trên váy, áo phụ nữ và trên khổ áocủa đàn ông (pl 4.1, tr 93).a y á là điệu múa khá phổ biến của người

phụnữtrongcáclhội,thehiệnđộngtácdânglvậtlênchothầnlinhvàcầuxinnhữngđiềutốtlànhtrong cuộcsống

Bên cạnh hoa văn người phụ nữ múaya yá, trên trang phục Cơtu c ncó hoa văn người đàn ông nhảy hội(tung tung).Tung tunglà điệu múa di

ntả, tái hiện cảnh đi săn thú, là điệu múa mừng chiến thang the hiện tinhthầnthượng võ của người Cơtu Khi tham gia nhảy hội, ngoài tấm áo choàng vàchiếc khố chữ T, người

múa c n có đeo gùi(ta leo)và một số vkhí củachiếnbinhthờixưa nhưkhiên,

máchocgiáo (pl4.2, tr.93)

Ngoài hoa văn người múatung tung, ya yá, trên trang phục dân

tộcCơtu c n có một số dạng hoa văn hình người khác phản ánh hoạt độngcủacộng đ ngnhư hình cáccô gáim cv á y d à i , n g ư ờ i c h ă n t r â u ,

p h ụ n ữ đ ộ i chr ư ợ u c ầ n , h ì n h n g ư ờ i d a n g t a y C á c m ô

t í p h o a v ă n n à y k h ô n g x u ấ t hiện nhiều trong trang trí trangphục truyền thống, và không có tính đienhình, ít phổ biến, đây chỉlà sựsáng tạom a n g t í n h n g ẫ u h ứ n g c ủ a n g ư ờ i phụ nữ Cơtu.Tuy nhiên, chúng c ng góp phần làm phong phú thêm nhữngmô tip hoavăn phản ánh về đời sống con người trên trang phục dân tộcCơtu(pl4.3-4.4,tr.93)

1.4.5 Hoavǎnđồv¾t

Trong các mô típ hoa văn trang trí trang phục Cơtu, thì mô típhoavăn về công cụ c ng được the hiện khá phong phú và đa dạng, các côngcụđe sản xuất, vật dụngsinh hoạt, phục vụ chocuộc sống, mưusinhhằngngày c ng được c ng được các phụ nữ Cơtu tạo hình với sự phóngkhoángnói lên được sự chân thật của mình thành các mô típ hoa văn trangtrí kỳ lạvà đẹp mat, được the hiện khá rõ ràng và đậm n t trên trang phụctruyềnthống củadântộc Cơtu

Hoa văn trang sức mn o(ma nao hay l’ lát)được tạo hình bằngnhững

hình thoi nối tiếp nhau trên nền thổ c m, đây là vật dụng có giá trịđượcngười phụ nữ Cơtu chon lựa đe the hiện nhờ tính nổi bật và tiêu bieucủa nótrong cuộc sống, biến nó thành mô típ hoa văn có vị trí quan trongtrongnghệ thuậttrangtrítrang phụcCơtu(pl5.1-5.2,tr.95)

Hoa văn chày cối là hoa văn về đề tài gigạo, được the hiện khá

phổbiến bằng nghệ thuật chạm khac trên cây nêu, cột cái nhàgươl, trên các

mthìtathấychúnghiệndiệntrêntrangphục,nhấtlàváyn ữ với lối tạohình được tối giản, hoa văn chiếc cối được phụ nứ Cơtu the hiệnbằng haihình tam giác xếp đối đầu với nhau, hoa văn chiếc chày được

tạohìnhbằnghaihìnhtamgiácđốixứngquahìnhthoi(hjêê)(pl5.3-5.4,tr.96).

Hoa văn hàng rào (g’roong) là mô tip chủ đạo, chiếm vị trí

quantrong và xuất hiện khá phổ biến trên váy phụ nữ Cơtu Người Cơtu thehiệnhoa văn hàng rào với lối tượng hình khá độc đáo, chúng được tạo rabằngnhiềuhàngcườmđanchonhauhìnhchữX.Dảihoavănhìnhhàngràolàtổhợphoavănhìnhhocbaogmhìnhtamgiác,hìnhthoiđanxenđềunhau giốngmột cái hàng rào vững chac Hoa văn này hơi rườm rà và tỉmỉvìnóđượckếthợpnhiềuloạihoavănvớinhau(pl5.5,tr 97)

Hoa văn ngon chông (chơ râng) của người Cơtu được the hiện

bằngcáchìnhtamgiácnhoncham

ilêntrời.Hoavănnàychiếmvịtríđasốtrên chiếc váy của người Cơtu,được phối hợp nhịp nhàng, hài hoà và kếthợp chtchẽ với các hoa văn kháctạo nên nhịp điệu uyen chuyen linh hoạt(pl5.6,tr.97)

CácloạivkhícổcủatộcngườiCơtucnglàđềtàiđượckhaithácvàcáchđiệuthànhcácmôtíphoavăntrongnghệthuậttrangtrí,trongđócó hiện diện mô

típ hoa văn m i tên (cha rấh),cây kiếm, ngon lao chính làmột trong những công cụ

phục vụ đac lực nhất cho việc săn ban, hái lượm,khai thác tự nhiên đephục vụ cuộc sống hay trong đấu tranh chống lạikẻthùcủađngbào.Hoavănchiếcná,mitên,đuôicủamitêncnglàmộtchitiếtkhásốngđộng trêntrangphụcdân tộc Cơtu(pl5.7,tr.98)

Hoa văn cây nêu(đơ doong)là hoa văn chiếm vị trí ít nhất trong

cácmôtíphoavăntrangtrítrangphụccủangườiCơtu,nhưnghoavănnàylại

là một trong những mô típ hoa văn đ c trưng, tiêu bieu nhất the hiệnđượcvăn hoácủa ho.

Hoa văn hình cây nêu liên quan đến một thành tố van hóa đctrưng nhất của người Cơtu đó là cây cột l Cây nêu là mộtthànhtố có quan hệ mật thiết với cây cột lnhưng lại hoàn toàntách rờivới cây cột l Trong khi cây cột lđược chôn chính giữa

sân nhàgươlthì cây nêu (thường là hai cây tre) được chôn ở v ng

ngoàicâu ngon vào phía trong tạo thành hình cung g y ngay trênđỉnhcủa cột l Trên ngon cây này thường được trang trí hìnhchim -đạidiệncholinhvậttầngtrên[11,tr.106

Trước đây, mô típ hoa văn hình cây nêu được trang trí thành dảitrêngấu áo nữ với sự giản lược, cô đong cao Hiện nay, ở làng nghề dệttruyềnthống của người Cơtu, mô típ hoa văn cây nêu được the hiệnv ớ i

l ố i t ạ o hình hoàn toàn khác, hoa văn cây nêu được the hiện dựa trênnguyên bảncủa cây nêu trong thực tế Với trí tưởng tượng phong phú củangười

Cơtu,hoavăncâynêuđượcphóngđại lên,táchhẵnrathànhmộtmôtípriêngbiệt và trở thành hoa văn chủ đạo trên trên tấm áo của người phụ nữ chứkhông c n nằm trên mộtdải và hoà chung vào với các mô típ hoa văn khác(pl5.8,tr.98)

Trên hệ thống các mô típ hoa văn trang trí trang phục truyềnthốngngười Cơtu, chúng ta c n thấy xuất hiện một số mô típ hoa văn độcđáo đemiêu tả các loại hình kiến trúc của mình được các phụ nữ Cơtusángtạo

ranhư;nhàlàng(gươl),ngôinhàở(đngmoong),nhàrẫy(yong),nhàkho,

chu ngtrạitrongcáchoavăntrên, hoav ă n n h à l à n g t h ư ờ n g đ ư ợ c

t h e hiện trên áo nam, phần trước ngực Bên cạnh việc khac hoa toàn thengôinhà,ngườitacnkhôngbquaviệcmôtảmộtvàichitiếtnhcủakiếntrú

c dân gian như mô tip chiếc thang lên nhà sàn, cửa sổ, thậm chí là

nhữngchitiếtnhhơnnhưdâybuộcnhàgươl(hơmacating),ôcửa(chrơchar

),

màđngbàogoilà“cửasổtìnhyêu,cúixếptrênbếplửa( t i n g trơloh),một

hình ảnh nói lên sự no ấm trong mỗi ngôi nhà Hoa văn cái cầu thanglên

ngôi nhà làng(arata)được the hiện bằng hai d y hạt cườm nằm songsong

thẳng đứng, các d y hạt cườm ngang ở giữa được xếp kề nhau ôm lấycáchình con thoi tượng trưng cho các bậc cấp củacầu thang của ngôi nhàlàng

Kho lúa(zơng)đi liền với hoạt động kinh tế nương rẫy của đ ng

bào.Hoa văn kho lúa là một hoa văn hiếm, khá độc đáo, với những đường

n tđơng i ả n , t ạ o h ì n h k h á i q u á t nh ưn g k h ô n g k

m phầnấ n t ư ợ n g v à g i à u tưởngchứa đựngnhiềuyếutốth mm( p l 5.9 5.10,tr.99)

7, Thủ tướng Chính phủ đb a n h à n h Q u y ế t đ ị n h s ố

7 2 2 / Q Đ - TTg thành lập Trường ĐHQN trên cơ sở nâng cấp từ TrườngCao đẳng SưphạmQuảngNam

Ke từ khi trường ĐHQN được thành lập, nhà trườngk h ô n g

n g ừ n g mở rộng quy mô, hình thức đào tạo theo hướng đa ngành, đa hệ,đa

cấp.Trảiq u a 2 0 n ă m x â y d ự n g v à p h á t t r i e n , đ ế n n a y t r ư ờ n g Đ H Q

N c ó 0 8

ph ng, ban; 12 khoa chuyên môn; 1 trường mầm non thực hành và 04trungtâm Hiện nay, “trường ĐHQN đđược Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phptuyen sinh, đào tạo hệ chính quy 15 ngành trình độ đại hoc, 25 ngànhtrìnhđộ cao đẳng, 18 ngành trình độ trung cấp; hệ liên thông vừa hoc vừalàm(VLVH) có 8 ngành từ cao đẳng lên đại hoc, 4 ngành từ trung cấp lênđạihoc, 3 ngành từ trung cấp lên cao đẳng[47] Đối với hệ chính quy,hằngnăm tuyen sinh trên 1000 hoc sinh, sinh viên Bên cạnh đó, nhằm đápứngnhu cầu hoc tập, nâng cao trình độcủa cán bộ và con em trên địa bàntỉnhnhà Trường đc h ủ đ ộ n g l i ê n k ế t v ớ i c á c t r ư ờ n g

chứctìnhnguyệnviênquốctế,“trườngĐHQNcnđóntiếp,kk ế t biênbảnghi nhớ với các cơ sở đào tạo nước ngoài như Đại hoc Line 3 (Pháp),ĐạihocU b ô n ( T h á i l a n ) , Đ ạ i h o c D i x i e ( H o a k ỳ )[ 4 7 ] , b ư ớ c đ ầ u đ m a n g lại hiệu ứng tích cực trong việc trao đổi hoc thuật giữa trường với cácđốitác nước ngoài, giúp GV và SV có điều kiện co xát với môi trường quốctế,đe nâng cao trình độ chuyênm ô n , t ạ o đ i ề u k i ệ n c h o s ự

p h á t t r i e n c ủ a trường trong tương lai, từng bước hội nhập với cáctrường Đại hoc trongnướcvà quốc tế

Vc á c ngànhđàotạo,hiện nay,trườngcócácngànhnhưsau:

- Đại hoc: Công nghệ thông tin, Giáo dục tieu hoc, Giáo dụcmầmnon, Kế toán, Quản trị kinh doanh, Ngôn ngữ nh, Việt Nam hoc (vănhóa-dulịch),SưphạmVậtl,SưphạmSinh,SưphạmNgữvăn,SưphạmToán

- Caođ ẳ n g : N g ô n n g ữ n h , C ô n g t á c X h ộ i , V i ệ t N a m h o c , T à ichínhngânhàng,Côngnghệthôngtin,Kếtoán,Quảntrịkinhdoanh,Giáo

dục Mầm non, Giáo dục the chất, Giáo dục Tieu hoc, Sư phạm Sinh,Sư phạm L- K ỹ t h u ậ t , S ư p h ạ m N h ạ c - C T Đ ộ i ,

Hóa-S ư p h ạ m M t h u ậ t (Hóa-SPMT),Hóa-SưphạmToán,Hóa-SưphạmVăn

- Trungcấp: GiáodụcMầmnon,Giáodụctieu hoc[47]

1.5.1.2 Độingũgiảngviên

Hiệnnay,toàntrườngĐHQNcótấtcả400cánbộ,giảngviên,côngnhânviênphụcvụ;trongđó:

- Giảngviên:300;trongđó:

+Thạcs:180 (Năm2014 là: 149)+Tiếns:15 (Năm2014là:08)

- Cánbộphụcvụ:100 (Ngunphngtổchức&Thanhtra)

1.5.1.3 KhoaNghệthuật

Trường ĐHQN phát trien từ trường Trung hoc Sư phạm, nêntrướcđây đội nggiảng viên mthuật được luân chuyen từ ngu n giáo viêngiảngdạy mt h u ậ t ở c á c t r ư ờ n g T r u n g h o c c ơ s ở c ủ a

đ ị a p h ư ơ n g C ù n g v ớ i s ự phát trien lớn mạnh của trườngĐHQN, từ một tổ bộ môn trực thuộc khoaTH-MN, đdược tách ra thànhkhoa Nghệ thuật vào tháng 7 năm 2013 theoquyết định số 228/QĐ-ĐHQN của Hiệu trưởngTrường Đại hoc QuảngNam.Khoa g m có2 t ổ c h u y ê n m ô n ; t ổ m n h ạ c

v à t ổ M ỹ t h u ậ t T ổ M thuật có 6 giảng viên, trong đó bốn giảngviên có trình độ thạc svà haigiảng viên đang hoc cao hoc Đội nggiảngviên mthuật luôn yêu nghề,không ngừng tìm hieu, vận dụng các hình thứcdạy hoc c ng như đổi mớiphương pháp giảng dạy nhằm nâng cao hiệu quảgiờ lên lớp, có thức tựhoc đe nâng cao trình độ chuyên môn Khoa hiện

chuyênngành:2l ớ p c a o đẳ ng sư p hạ m âmnhạcvà 2 l ớ p c a o đẳ ng sư p hạmmthuật Sinh viên ngành SPMT ra trường được phân công giảng dạytrong vàngoài tỉnh, nhiều sinh viên đạt được danh hiệu cao trong các cuộc thi giáoviêngiicấptỉnh,thànhphố

1.5.1.4 Vàint vs i n h viên khoa Nghệthuật

Trường ĐHQN đào tạo sinh viên ngành cao đẳng sư phạm mthuậttừ năm 2004 Hiện nay trường có 2 lớp với hơn 40 sinh viên đangtheo hoc.Các sinh viên ngành mthuật được tuyen sinh đầu vào g m các mônnăngkhiếu (hình hoạ, trang trí) và x t tuyen môn văn của khối C Tuynhiên, chấtlượng tuyen sinh c n thấp do tình hình khó khăn chung của công táctuyensinh.Dođócónhiềukhókhăntrongcôngtácgiảngdạy,đihisựnổlựcrấtlớntừphíagiảngviênvàt h ứ c hoctậpcủasinhviên

Sinh viên ngànhSPMT hầuhếtcó độ tuổit ừ 1 8 đ ế n 2 3 , t r o n g

đ ó sinhviên người dân tộc thieusốc h i ế m g ầ n 3 0 ( n g u n : P h

n g c ô n g t á c sinh viên) Hầu hết các em xuất thân từ các vùng nôngthôn, vùng núi củatỉnh QuảngNam nênc á c e m đ ề u r ấ t c ầ n c ù ,

c h ị u k h ó v à h a m h o c h i nhưng lại ít năng động và ngại giaotiếp, khả năng tự thức, đánh giá vềbản thân mình của các em c n hạn chế,nên c n khó khăn trong việc hoànhậpvớimôitrườnghoc tậpmới

VềkhảnăngnhậnthứcvềMthuật,đaphần,cácemđcómộtsốtrảinghiệm nhất định Trong đời sống hiện đại, sinh viên được tiếp xúc vớimôitrường mthuật theo nhiều lu ng thông tin phong phú và đa dạng, nênnhìnchung, khả năng cảm thụ của sinh viên tương đối tốt nhưng chưa có sựnhấtquán Qua khảo sát thực tế về việc hoc các phân môn mthuật,chúngtôin h ậ n t h ấ y t ư d u y t h ẫ m m , k h ả n ă n g c ả m n h ậ n c á i đ ẹ p , k n

ă n g t ạ o hìnhtronghoctậpcácphânmônm thuật làtươngđối tốt,nhưngkhảnăng tư duy, sáng tạo c n hạn chế, đa số các em the hiện bài thườnghay bịlệ thuộc vào những bài hoc hay tác ph m mà các em tham khảo chứchưathật sự phát huy được năng lực cùng sự sáng tạo bản thân Thực ti nchothấy, chất lượng đào tạo sinh viên ngành Cao đẳng SPMT phụ thuộckhánhiềuvàomứcđộcảmthụ,knăng,khảnăngsángtạo,thứchoctậpcủa

sinh viên và môi trường hoc tập, cách thức tổ chức, phương pháp giảngdạycủagiảngviên.

1.5.2 hưngtrìnhđàotạonghànha o đngư phạmMt h u ¾ t

Trường ĐHQN đã mở chuyên ngành đào tạo giáo viên bậc CaođẳngSPMT từ năm 2004, dựa trên khung chương trình của dự án đào tạogiáoviêntrunghoccơsởcủaBộGiáodục-

Đàotạobanhànhtheoquyếtđịnhsố 5803/QĐ - BGD&ĐT - TCCB ngày 24-10-200 Đến năm

2010 trườngĐại hoc Quảng Nam đã chuyen đổi phương thức đào tạo từ niênchế sangdạyhoct í n c h ỉ t h e o q u y ế t đ ị n h s ố 4 3 / 2 0 0 7 / Q Đ -

B G D & Đ T c ủ a B ộ G i á o dục và Đào tạo, chương trình đào tạo ngành cao đẳng SPMT được tậpthegiảng viên tổ m thuật biên soạn lại gom 113 TC hoc phần bat buộc và 4TChocphầntựchon.Trongđó28TCkiếnthứcgiáodụcđạicương,85TCkiếnthức cơ sởngành và kiến thức ngành Trong tổng số 85 TC kiến thức cơ sởngành và kiến thức ngành, thì haihoc phần trang trí và bố cục chiếm 20 TC[8,tr.55]

Trong tổng số 85 TC kiến thức cơ sở ngành và kiến thức ngành,thìcáchocphầntrangtríchiếm12TC

Đềcươngcáchocphầntrangtrídochínhgiảngviêntrựctiếpgiảngdạybiên soạndựa trên số TC và mô tả của chương trình đe xây dựng đề cươngchi tiết hoc phần và phải bảo vệtrước tổ chuyên môn, chỉnh sửa theo góp ýcủa tổ, phòng Đào tạo, phòng

Nội dung chương trình còn dàn trải và được xây dựng từ lâu,chưacập nhật được tính mới, nội dung chưa phản ánh được những chủ đềliênquanđến văn hoác ngn h ư t h ự c t ế đ ị a p h ư ơ n g , đ ô i c h ổ

c h ư a t h ậ t s ự h ợ p lý, một số bài trong chương trình hiện naykhông còn phù hợp với ngànhCĐ SPMT Cụ the; trước khi hoc trang trí cơbản thì sinh viên phải đượchoc về vốn cổ và hoạ tiết trang trí Nhưng ởđây, phần kiến thức về vốn cổvà cách điệu hoa lá lại được tách riêng thànhmột hoc phần riêng biệt, đượcbố trí hoc sau hoc phần trang trí cơ bản.Phần kiến thức về cách điệu độngvật lại được bố trí trong hoc phần trangtrí ứng dụng như vậy là không hợplý

Thờilượngchươngtrình

Nộid u n g v à c h ư ơ n g t r ì n h h o c p h ầ n t r a n g t r í c ò n d à n t r ả i , c á c

b à i thực hành ứng dụng chưa phong phú, không phát huy được vai trò trongviệc phản ánh văn hoá địaphương” Chưa khai thác và đưa nghệ thuật tạohình Cơtu vào giảng dạycho sinh viên, trong đó có số lượng không nhỏ làngười dân tộc Cơtu” Vềthời lượng chương trình, từ khi chuyen đổisanghoct h e o t í n c h ỉ , c h ư ơ n g t r ì n h c á c h o c p h ầ n c h u y ê n n g à n h

b ị c a t g i ả m nhiều, Điều kiện và ý thức tự hoc của sinh viên còn hạn chế Bên cạnh đó,một số hoc phầnthe hiện sự bất cập giữa thời lý thuyết với thực hành,đòihỏisinhviênphảipháthuycaotinhthầntựhoc,tựnghiêncứu,songsong

với việc tự nghiên cứu phải có điều kiện cơ sở vật chất tương ứng.Nhưnghiện nay việc dạy và hoc các hoc phần trang trí vẫn theo lối truyềnthống.Bên cạnh đó, việc phân bổ lượng kiến thức giữa lý thuyết và thựchành

1 Trang trí cơ

bản

2tiết/tuần

3 Trangt r í ứ n

g dụng 1

3tiết/tuần

4 Trangt r í ứ n g

dụng 2

3tiết/tuần

1.6 ThựctrạnggiảngdạyhọcphntrangtríchsinhviênCađẳngSP MTởTrường ĐHQN

Mục tiêu hàng đầu của nhà trường trong xu thế hội nhập hiện naylàđàotạopháttrientoàndiệnnănglựcvàph

mchấtngườihoc.Vìvậyđòihỏigiảng viênvàsinh viênphảiđiềuchỉnh,cậpnhậtnội

Nhìn chung tập the giảng viên tổ mĩ thuật rất tâm huyết trongviệcgiảngdạy,luôntraudoichuyênmôn,hochỏinhữngkiếnthức,k i n h nghiệmtừthầycô, đongnghiệp

- Giảng viên soạn giáo án còn sơ sài, mang tính đối phó, chưa cótínhsángtạovàchưacậpnhậtnhữngnộidungkiếnthứcmới,nhấtlànhữngchủđềvềvănhoávàđờisốngngườidânQuảngNam.

- Cách thức tổ chức; giảng viên chủ yếu là hướng dẫn, giao bài,sinhviên làm bài theo các bước được yêu cầu, chưa phát huy được tính tíchcựccủasinhviên

- Về phương pháp:giảng viên ít sử dụng cách ì n h t h ứ c ,

p h ư ơ n g pháp, kỹ năng dạy hoc tích cực, làm mất đi sự hứng thú hoc tậptrong sinhviên Khi dạy các phân môn trang trí, giảng viên chưa có nhữngphươngpháp dạy hoc phù hợp với đối tượng hoc.Đây làcác phânmônt h i ê n v ề thực hành, nhưng sinh viên chưa thật sự được tiếp cậnvới môn hoc mộtcáchdd à n g và hứngthú

- Về đánh giá; giảng viên còn mang tính áp đ t trong quá trìnhhướngdẫn, đánh giá, chưa chú ý đến năng lực cá nhân , vô tình tạo áp lực,triệttiêusựsángtạo,mấtđisựhưngphấntronghoctập,ảnhhưởngtrựctiếpđếnchấtlượngđào

- Về hoạt động hoc tập; sinh viên hiện nay, hầu hết hoc tập cáchocphần trangtrímộtcáchkháthụđộng.Chủyếuvẫnlàthamkhảocácbàihoccủa khoátrước ho c từ các nguon khác, roi thay đổi, sao ch p thành bài củamình, điều đó cho thấy, sinh viênchưa có sự đầu tư đúng nghĩa, nội dungchưa có tính thực tế, chưa the hiện

hoc.Việctựhoccủasinhviênhầunhưchưathànhnềnếpvàthóiquen,đasốsinhviênkhôngbiếtcáchtựhoc,chưacóýthức,tíchcựctrongtraođổithôngtin,bài hoc với giảng viên và tiếp cận vớicách hoc năng động, sáng tạo, tíchcực,bàihoccònmangtínhđốiphó

Từ thực trạng này dẫn đến kết quả là các kiến thức, kỹ năng củasinhviênSPMTkhôngđượcpháthuytốtnhất.Cóthenói,tronggiảngdạy,giảngviênítchútrongtớikhảnăngcủasinhviên,chưaphânhóađượcđốitượng