Hóa trị liệu dược lý các thuốc kháng nấm

HÓA TRỊ LIỆU DƯỢC LÝ CÁC THUỐC KHÁNG NẤM... Phân loại được các nhóm thuốc kháng nấm chính theo cơ chế tác dụng, chỉ định trong điều trị và phổ tác dụng 2.. Trình bày được đặc điểm dược đ

HÓA TRỊ LIỆU DƯỢC LÝ CÁC THUỐC KHÁNG NẤM

Mục tiêu học tập

1 Phân loại được các nhóm thuốc kháng nấm chính theo

cơ chế tác dụng, chỉ định trong điều trị và phổ tác dụng

2 Trình bày được đặc điểm dược động học, cơ chế tác

dụng, chỉ định, tác dụng không mong muốn và tương tácthuốc của các thuốc kháng nấm chính: amphotericin B vàfluconazol

3 Phân tích được điểm khác biệt về hoạt tính, dược động

học và tương tác thuốc giữa các azol chống nấm ứngdụng trong điều trị

PHÂN LOẠI THUỐC KHÁNG NẤM

PHÂN LOẠI THEO CƠ CHẾ TÁC DỤNG

dùng t ạ i ch ỗ

dùng toàn thân

Polyen và azole tác d ụ ng trên nhi ề u lo ạ i n ấ m khác nhau => ph ổ r ộ ng Còn l ạ i là ph ổ h ẹ p

=> ph ả i h ọ c ph ổ , liên quan đế n ch ỉ đị nh

THUỐC KHÁNG NẤM DẪN CHẤT POLYEN

Dược chất vừa thân dầu vừa thân nước nhưng

kích thước phân tử lớn => kém hấp thu => liên quan đế n

d ượ c d ụ ng

AMPHOTERICIN B

TDKMM

Cơ chế tác dụng

ergosterol có CT t ươ ng đố i gi ố ng cholesterol ((cholesterol có trong màng tb)) => amphotricin

B có nhi ề u tác d ụ ng KMM liên quan đế n không ch ọ n l ọ c

t ạ i đườ ng tiêu hóa

Ít h ấ p thu vào d ị ch não t ủ y => khi tiêm t ủ y

s ố ng trong ch ỉ đị nh viêm màng não do n ấ m

=> bình th ườ ng không dùng các con đườ ng này mà ch ỉ tiêm truy ề n

CHỈ ĐỊNH:

- Truyền tĩnh mạch : điều trị nhiễm nấm nội tạng, nhiễm nấm đe

dọa tính mạng (Aspergillus, Histoplasma, Candida,…)

- Điều trị và dự phòng nấm tái phát ở bệnh nhân AIDS

- Phối hợp với flucytosin điều trị viêm màng não do

Cryptococcus

AMPHOTERICIN B

AMPHOTERICIN B

Tác dụng không mong muốn:

- Tức thì (phản ứng tiêm truyền): sốt, rét run, đau đầu

nôn, buồn nôn, tụt huyết áp, hạ huyết áp  dùng trước

kháng H1 hoặc glucocorticoid

- Độc với thận

- Thiếu máu (dài hạn) (do giảm tổng hợp erythropoietin ở thận => giảm sx

h ồ ng c ầ u

DẠNG LIPOSOM CỦA AMPHOTERICIN B (AMB)

Dạng liposom: thân nước, dễ hấp

thu, giảm độc tính

- AmBisome: túi liposom 2 lớp có

AMB gắn xen kẽ trên màng

- Amphotec: AMB deoxycholat ổn

định bằng cholesteryl sulfat tạo

DẠNG LIPOSOM CỦA AMPHOTERICIN B

CÁC AZOL KHÁNG NẤM: DẪN CHẤT IMIDAZOL VÀ TRIAZOL

=> ứ c ch ế luôn c ả cyp450 c ủ a ng ườ i

các azol có các đườ ng kháng thu ố c khác nhau

CÁC AZOL KHÁNG NẤM: TÁC DỤNG KHÔNG MONG MUỐN

- Triazol đặc hiệu hơn imidazol

- Ketoconazol: ức chế tổng hợp steroid thượng thận => vú to, ↓ khoái cảm, rối loạn kinh nguyệt

- Azol khác: ít TDKMM (rối loạn tiêu hóa)

(các td ph ụ liên quan đế n hoormon)

(triazol ch ọ n l ọ c, ít TDKMM h ơ n imidazol)

(VD: fluconazol)

SO SÁNH CÁC AZOL KHÁNG NẤM

Ngừng sử dụng ketoconazol đường uống

SKD không thay đổ i, r ấ t cao

=> không ả nh h ưở ng b ở i các y ế u t ố khác

thay đổ i => ả nh h ưở ng = pH, b ở i các thu ố c làm thay đổ i pH

Không đ tri viêm màng não do n ấ m

Chỉ định

- Điều trị nhiễm nấm Candida toàn thân, miệng-họng, thực

quản

- Điều trị viêm màng não do Cryptococcus neoformans

- Dự phòng nhiễm nấm nặng ở bệnh nhân HIV/AIDS

CÁC AZOL KHÁNG NẤM

CÁC AZOL KHÁNG NẤM: TƯƠNG TÁC THUỐC

- Tương tác với antacid, thuốc kháng H2, thuốc ức chế bơmproton: ↓ hấp thu ketoconazol, itraconazol, posaconazol

- Hấp thu fluconazol, voriconazol không ảnh hưởng bởi pHdịch vị

• Tương tác thuốc

CÁC AZOL KHÁNG NẤM: TƯƠNG TÁC THUỐC

Giai đ o ạ n h ấ p thu Giai đ o ạ n chuy ể n hóa lq đế n

ứ c ch ế enzym gan

CÁC AZOL KHÁNG NẤM: TƯƠNG TÁC THUỐC