ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ oOo BÀI TẬP LỚN Lựa chọn và phân tích một vấn đề thời sự quốc tế hiện nay dưới góc độ kinh tế chính trị quốc tế Nêu quan điểm của bản thân em và đề xuất[.]
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ -oOo -
BÀI TẬP LỚN
Lựa chọn và phân tích một vấn đề thời sự quốc tế hiện nay dưới góc độ kinh tế chính trị quốc tế Nêu quan điểm của bản
thân em và đề xuất giải pháp cho vấn đề này
Học phần : Kinh tế chính trị quốc tế
Giảng viên : T.S Nguyễn Thùy Anh
Th.S Hoàng Ngọc Quang
Sinh viên : Nguyễn Thị Duyên
Mã sinh viên : 18050036
Lớp : QH2018E – KT1
Hà Nội – 5/2021
Trang 2MỤC LỤC
Mở đầu 1
Chương I Tổng quan cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung và tác động 1
1.1 Nguyên nhân cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung 1
1.2 Diễn biến chung của cuộc chiến 3
1.3 Tác động của cuộc chiến thương mại 4
Chương II Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung nhìn từ góc độ kinh tế chính trị quốc tế 6
2.1 Tư tưởng “nước Mỹ trên hết” của tổng thống Donald Trump 6
2.2 Chủ nghĩa đa phương trước cơn gió lớn 8
Chương III Nêu quan điểm của bản thân và đề xuất giải pháp cho Việt Nam 9
3.1 Quan điểm của bản thân 9
3.2 Giải pháp cho Việt Nam 9
3.2.1 Tác động từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đến Việt Nam 9
3.2.2 Giải pháp cho Việt Nam trước ảnh hưởng từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung 11
KẾT LUẬN 12
TÀI LIỆU THAM KHẢO 13
PHỤ LỤC: BẢN CHECK ĐẠO VĂN (Phần mềm Doit) 14
Trang 3Mở đầu
Nước Mỹ tên đầy đủ là Hợp chủng quốc Hoa Kỳ (United States of America) với diện tích rộng lớn, hơn 9,8 triệu km2, đứng thứ 4 trên thế giới Đây là quốc gia có nền kinh tế lớn nhất trên thế giới, với các ngành nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ hiện đại Mỹ cũng là cường quốc xuất khẩu lớn nhất toàn cầu và là thị trường nhập khẩu lớn của nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ Chỉ tính riêng tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của
Mỹ đã chiếm ¼ tổng kim ngạch toàn cầu
Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới là Trung Quốc nếu tính theo GDP danh nghĩa và đứng thứ nhất nếu tính theo sức mua tương đương (PPP) Năm 2019, GDP Trung Quốc đạt 14.360 nghìn tỷ USD và GDP bình quân đầu người danh nghĩa đạt xấp xỉ 10.000 USD Và trong những năm gần đây GDP bình quân đầu người của quốc gia này liên tục tăng nhờ tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định ở mức cao
Kể từ khi Donald Trump lên làm Tổng thống Mỹ (năm 2017-2021), nước Mỹ đã phát động chiến dịch cạnh tranh chiến lược toàn diện với Trung Quốc trên nhiều chiến tuyến, và coi Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh chiến lược số 1, thực thi những chính sách cứng rắn đối với quốc gia này Trong vòng 4 năm, Mỹ lần lượt phát động chiến tranh thương mại, chiến tranh công nghệ và chiến tranh dư luận đối với Trung Quốc Chuỗi hành động của chính quyền tổng thống D.Trump nhằm gây sức ép, ngăn chặn và đưa mối quan hệ giữa 2 cường quốc chuyển sang giai đoạn mới – cạnh tranh chiến lược toàn diện Tuy nhiên khi nhìn từ góc độ kinh tế chính trị quốc tế, sự cạnh tranh gay gắt này còn có thể hiểu theo nhiều chiều hướng khác nhau và nó tác động đến nhiều quốc gia khác trong nhiều lĩnh vực Do vậy tiểu luận này nhằm phân tích cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung dưới góc độ kinh tế chính trị quốc tế để làm sáng tỏ hơn vấn đề này
Chương I Tổng quan cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung và tác động
1.1 Nguyên nhân cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung
1.1.1 Nguyên nhân sâu xa
Theo dự báo, đến năm 2030, GDP danh nghĩa của Trung Quốc sẽ vượt Mỹ Tuy nhiên tính theo sức mua tương đương PPP thì hiện tại GDP của Trung Quốc đã vượt
Mỹ Cả 2 quốc gia này đều là cường quốc thương mại, do đó việc cạnh tranh gay gắt với nhau là điều không thể tránh khỏi Và những năm gần đây, sức mạnh của Mỹ có
Trang 4dấu hiệu suy giảm, trong khi đó Trung Quốc ngày càng bộc lộ tham vọng thay thế Mỹ
để thống lĩnh kinh tế-chính trị toàn cầu
1.1.2 Nguyên nhân cụ thể
Thứ nhất, chính sách bảo hộ mậu dịch của Mỹ Tổng thống Donald Trump dã
theo đuổi chính sách bảo hộ mậu dịch với mục tiêu “làm nước Mỹ vĩ đại trở lại” và
“nước Mỹ trên hết” Chính sách này không chỉ dẫn đến chiến tranh thương mại với Trung Quốc, mà còn dẫn đến xung đột thương mại với một số nước được xem là đồng minh của Mỹ (EU, Nhật Bản, Hàn Quốc) hay Canada, Mexico
Thứ hai, thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc đã liên tục gia tăng mạnh
trong hơn 20 năm qua và lên tới mức 375 tỷ USD trong năm 2017 Chỉ tính riêng trong
6 tháng đầu năm 2018 thì con số này cũng đã ở mức 185,7 tỷ đô la Do đó, trong nỗ lực
để đạt được cân bằng thương mại với Trung Quốc, chính quyền tổng thống Trump đã tiến hành áp thuế nhập khẩu lên các mặt hàng từ Trung Quốc, tạo sức ép để Trung Quốc phải tăng mua hàng hóa của Mỹ, qua đó giảm thâm hụt thương mại Ngoài ra, việc đánh thuế sẽ khiến hàng hóa sản xuất ở Trung Quốc nhập khẩu vào Mỹ ít nhiều mất đi lợi thế cạnh tranh về giá, buộc các công ty đa quốc gia đang đặt phần lớn nhà máy sản xuất tại Trung Quốc phải xem xét di dời về Mỹ Điều này giúp hỗ trợ sách lược đưa việc làm trở về Mỹ và khuyến khích sản xuất nội địa của chính quyền Trump
Thứ ba, tham vọng của Trung Quốc trở thành cường quốc công nghệ hàng đầu
thế giới Mặc dù thâm hụt thương mại của Mỹ - Trung được xem là nguyên nhân bên ngoài của cuộc chiến thương mại, song vấn đề cốt lõi giữa 2 nước chính là Mỹ lo ngại
về tham vọng của Trung Quốc trở thành cường quốc công nghệ hàng đầu thế giới Với mục tiêu trở thành nền kinh tế tiên tiến trên thế giới, không phụ thuộc vào nhập khẩu các công nghệ then chốt từ các đối thủ cạnh tranh chính, Trung Quốc hiện đang đầu tư hàng tỷ đô vào chương trình " Made in China 2025" để tạo động lực phát triển nhiều ngành công nghệ trọng yếu, trong đó có người máy, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ, ô tô chạy điện, công nghệ Internet 5G
Thứ tư, Mỹ cáo buộc tình trạng vi phạm bản quyền nghiêm trọng từ Trung Quốc
Chính quyền Mỹ cho rằng các công ty Mỹ đã mất hàng tỷ USD mỗi năm do việc ăn
Trang 5cắp bí mật thương mại của Trung Quốc Điều này xuất phát từ khả năng bảo vệ quyền
sở hữu trí tuệ yếu kém của hệ thống pháp luật Trung Quốc
Thứ năm, Trung Quốc đã có các biện pháp hạn chế đầu tư từ các công ty nước
ngoài Điều này được cho là không công bằng với các công ty của Mỹ Chính phủ Trung Quốc đã đưa ra cam kết là sẽ nới lỏng giới hạn chủ sở hữu nước ngoài trong các lĩnh vực sản xuất ô tô, đóng tàu và máy bay đồng thời hứa thúc đẩy các biện pháp đã công bố nhằm mở cửa lĩnh vực tài chính của quốc gia này
Tuy nhiên, Mỹ tỏ ra hoài nghi cam kết trên, bởi Trung Quốc đã từng đưa ra những cam kết tương tự khi gia nhập WTO vào năm 2001, song không thực thi Nhờ
đó, các công ty Trung Quốc đã tận dụng thời gian dài hàng chục năm được bảo hộ để tạo lập vị thế thống lĩnh tại thị trường nội địa đồng thời có khả năng phát triển, đầu tư ở nước ngoài
1.2 Diễn biến chung của cuộc chiến
Tổng mức thuế của Hoa Kỳ áp dụng riêng cho hàng hóa Trung Quốc: 550 tỷ USD Tổng mức thuế Trung Quốc áp dụng riêng cho hàng hóa Mỹ : 185 tỷ USD
Vào ngày 22/3/2018, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump sau nhiều tháng đe dọa
áp đặt thuế quan sâu rộng đối với Trung Quốc vì các hành vi thương mại bị cáo buộc không công bằng của nước này, theo đó Mỹ tuyên bố đánh thuế 50 tỷ USD đối với hàng hóa từ Trung Quốc xuất khẩu vào Mỹ
Ngày 6/7/2018, đợt đầu tiên áp dụng thuế quan dành riêng cho Trung Quốc, với mức thuế 25% đối với 818 sản phẩm nhập khẩu của Trung Quốc Trung Quốc đã trả đũa bằng cách áp thuế 25% đối với 545 hàng hóa Mỹ Đến thời điểm này, cuộc chiến thương mại đã trở thành cuộc chiến lớn nhất trong thời kỳ hậu Thế chiến thứ hai
Tháng 8/2018, Trung Quốc đưa ra thêm hai tuyên bố lên WTO liên quan đến thuế
tự vệ của Hoa Kỳ đối với hàng nhập khẩu Chính quyền Trump đã quyết định áp đặt mức tăng 25% thuế quan đối với 16 tỷ USD hàng hóa khác của Trung Quốc Đợt thuế quan thứ hai được áp đặt vào ngày 23 tháng 8, từ cả hai phía, với việc Trung Quốc yêu cầu một cuộc tham vấn WTO khác về các mức thuế gần đây do Mỹ áp đặt
Đợt thuế quan thứ ba, trị giá 200 tỷ USD, áp lên Trung Quốc vào ngày 17 tháng 9 Sau đó, Trung Quốc đưa ra danh sách thuế quan trả đũa trị giá 60 tỷ USD Ở giai đoạn
Trang 6này, cuộc chiến thương mại đã bắt đầu đạt đến giới hạn khả năng trả đũa của Trung Quốc với các mức thuế tương đương Trung Quốc đã phát hành Sách trắng đầu tiên với lập trường chính thức của mình về tình hình
Cuối năm 2018, Trung Quốc và Mỹ bắt đầu lại các cuộc đàm phán trước hội nghị thượng đỉnh G-20 Hai bên đồng ý thỏa thuận đình chiến tạm thời trong 90 ngày, đổi lại, Trung Quốc cam kết mua một lượng đáng kể hàng xuất khẩu của Mỹ để thu hẹp khoảng cách thương mại Đến giữa tháng 12, Bắc Kinh đã tạm thời dỡ bỏ các rào cản đối với năng lượng, ô tô và đậu nành của Mỹ
Và trong thời gian sau đó, Mỹ và Trung liên tục có những đòn đáp trả đối phương
và quan hệ Mỹ - Trung leo thang căng thẳng, vượt ra biên giới của 2 nước, tác động mạnh mẽ đến nền kinh tế chính trị toàn cầu
1.3 Tác động của cuộc chiến thương mại
Từ ngày 6/7/2018, Mỹ chính thức áp thuế quan 25% đối với 818 mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc trị giá 34 tỷ USD Trung Quốc cũng đã đáp trả bằng cách áp thuế 25% lên 545 mặt hàng nhập khẩu từ Hoa Kỳ Các nhà kinh tế học đã cảnh báo rằng tình trạng leo thang của cuộc chiến thương mại hoặc duy trì việc áp thuế quan trong một thời gian dài sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế Mỹ Nếu ông Trump và ông Tập không thể đạt được thoả thuận, hai nước sẽ lâm vào tình thế mà các chuyên gia gọi là "chiến tranh lạnh về kinh tế." Cả Mỹ và Trung Quốc sẽ đều chịu thiệt hại khi chiến tranh thương mại leo thang lên mức cao Đối với Trung Quốc, nước này sẽ chịu ảnh hưởng mạnh và nhiều hơn ở giai đoạn đầu của chiến tranh thương mại, đặc biệt ở khía cạnh thị trường chứng khoán và thị trường tiền tệ Đối với Mỹ, việc đánh thuế sẽ khiến hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc vào Mỹ trở nên đắt đỏ hơn, qua đó gây thiệt hại đối với các doanh nghiệp cũng như người tiêu dùng Mỹ
Nghiên cứu tháng 9 năm 2019 của Moody's Analytics cho thấy cuộc chiến thương mại đã khiến nền kinh tế Mỹ thiệt hại gần 300.000 việc làm và ước tính khoảng 0,3% GDP thực tế Báo cáo năm 2019 từ Bloomberg Economics ước tính rằng cuộc chiến thương mại khiến nền kinh tế Mỹ thiệt hại 316 tỷ đô la vào cuối năm 2020, trong khi gần đây Nghiên cứu từ Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York và Đại học Columbia cho thấy các công ty Mỹ đã mất ít nhất 1,7 nghìn tỷ USD giá cổ phiếu do
Mỹ áp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc
Trang 7Còn về phía Trung Quốc, nước này chịu ảnh hưởng mạnh và nhiều hơn ở giai đoạn đầu của chiến tranh thương mại Điều này đã được chứng minh qua thực tế, nhất
là ở khía cạnh thị trường tài chính và tiền tệ Kể từ khi thông tin xung đột thương mại bùng phát, chỉ số chứng khoán chính của Trung Quốc là Shanghai Composite đã giảm giá hơn 20%, chính thức bước vào thị trường giá xuống (bear market) Bên cạnh đó, đồng Nhân dân tệ cũng lao dốc gần 10%, kéo theo dòng vốn nước ngoài rút mạnh ra khỏi thị trường Trung Quốc Điểm bất lợi cho Trung Quốc là chiến tranh thương mại diễn ra trong lúc nền kinh tế nước này vẫn đang trong giai đoạn giảm tốc và các chiến dịch giảm đòn bẩy nợ, xử lý hệ thống ngân hàng ngầm vẫn đang được Chính phủ Trung Quốc thực hiện mạnh mẽ Tuy nhiên, để đối phó với nhân tố bất ngờ là chiến tranh thương mại với Mỹ, Trung Quốc đã phải tạm thời dừng việc thực thi chính sách tiền tệ thắt chặt bằng cách liên tục giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc (3 lần tính từ đầu năm
2018 đến nay), giúp bơm thêm khoảng 107 tỷ USD cho hệ thống ngân hàng, qua đó giảm lãi suất và thúc đẩy hoạt động cho vay các doanh nghiệp vừa và nhỏ
Cuộc chiến thương mại với Mỹ cũng gây thiệt hại cho nền kinh tế thế giới và đặc biệt là các đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc như Hàn Quốc, Nhật Bản, Chile và Brazil Trong trường hợp của Hàn Quốc, xuất khẩu của nước này sang Trung Quốc đã giảm 21,3% trong tháng 8 năm 2019 so với cùng tháng một năm trước đó, khiến xuất khẩu giảm 13,6% Tại Nhật Bản, chi tiêu vốn trong lĩnh vực sản xuất của nước này đã giảm 9,3% vào cuối năm 2019 - mức giảm đầu tiên trong hai năm, do các công ty Nhật Bản phải vật lộn với sự sụt giảm gần hai con số trong xuất khẩu của họ sang Trung Quốc Cả ở Nhật Bản và Hàn Quốc, tác động đặc biệt rõ rệt đối với các bộ phận và sản phẩm công nghệ cao được mua bởi các nhà máy ở Trung Quốc, chẳng hạn như chất bán dẫn của Hàn Quốc và phụ tùng ô tô Nhật Bản Các nhà máy ở Trung Quốc sử dụng những nguyên liệu đó để sản xuất thành phẩm, một số sau đó được xuất khẩu sang Mỹ Do đó, cuộc chiến thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ
Ngược lại, cũng có một số quốc gia được hưởng lợi từ cuộc chiến này, ví dụ là Việt Nam - với tổng kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ tăng 35,6% trong năm 2019 do các nhà sản xuất Trung Quốc chuyển hoạt động ra nước ngoài để tránh thuế
Malaysia và Thái Lan cũng được hưởng lợi Vào tháng 9, Thái Lan đã công bố một gói các biện pháp mới nhằm thu hút các nhà sản xuất bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến thương mại
Trang 8Tuy nhiên, môi trường hiện tại chỉ đơn thuần thúc đẩy xu hướng các nhà sản xuất Trung Quốc chuyển một số hoạt động ra nước ngoài để tìm kiếm nguồn lao động
và đất đai dồi dào và chi phí thấp hơn - sản xuất ở Việt Nam chỉ bằng một phần ba so với ở Trung Quốc Đổi lại, Trung Quốc đang nâng cao chuỗi giá trị Xu hướng này, được thúc đẩy bởi cuộc chiến thương mại, là tích cực cho cả Việt Nam và Trung Quốc Bất động sản cũng có những lợi thế Bất động sản công nghiệp Việt Nam đang bùng nổ, với giá đất và giá thuê tăng mạnh khi quốc gia này trở thành nhà sản xuất lớn Giá thuê khu công nghiệp tại Bình Dương, một quận phía bắc của Thành phố Hồ Chí Minh, đã tăng 54,4% trong năm tính đến tháng 6 năm 2019
Trong khi đó, việc Trung Quốc tăng cường chuỗi giá trị sẽ giải phóng đất công nghiệp cũ bên ngoài các thành phố để sử dụng có lợi hơn và ít gây ô nhiễm hơn Hàng triệu người vẫn đang di chuyển đến các thành phố của Trung Quốc và có rất nhiều tiền
để chuyển đổi đất công nghiệp sang đất ở và sử dụng thương mại
Một quốc gia hưởng lợi nữa là Ấn Độ Các công ty hoạt động trong ngành công nghiệp ở Ấn Độ báo cáo sự phát triển của ngành công nghiệp nhẹ, đặc biệt là trong các ngành công nghiệp ô tô phụ trợ
Việc đa dạng hóa các nhà sản xuất từ Trung Quốc làm tăng thêm sức nặng cho
sự hồi sinh của Ấn Độ trong vài năm qua, vì nước này được hưởng lợi từ chính phủ ủng hộ doanh nghiệp của Narendra Modi Các nhà đầu tư bất động sản toàn cầu như Ban Đầu tư Kế hoạch Hưu trí Canada, Brookfield và Blackstone đã ghi nhận sự hồi sinh này và đầu tư hàng tỷ USD vào bất động sản Ấn Độ
Chương II Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung nhìn từ góc độ kinh tế chính trị
quốc tế 2.1 Tư tưởng “nước Mỹ trên hết” của tổng thống Donald Trump
Thời gian đầu của chính quyền Trump, Mỹ đã rời khỏi Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương, một liên minh thương mại của hầu hết các nước châu Á và hiệp định khí hậu Paris năm 2015 Vào tháng 5 năm 2020, với việc Hoa Kỳ dẫn đầu thế giới về các ca nhiễm COVID-19, Trump đã cắt giảm tài trợ cho Tổ chức Y tế Thế giới, tổ chức đang dẫn đầu hoạt động ứng phó với đại dịch toàn cầu
Trang 9Tổng thống Trump thích các thỏa thuận song phương, trong đó Mỹ thường là đối tác mạnh hơn, hơn là các thỏa thuận đa phương trong đó sức mạnh của họ được bù đắp bởi nhiều quốc gia khác
Thỏa thuận thương mại Mỹ-Canada-Mexico mới của chính quyền ông có những cải tiến vừa phải so với Thỏa thuận Thương mại Tự do Bắc Mỹ ban đầu , bao gồm các tiêu chuẩn lao động khắt khe hơn ở Mexico Nhưng các cam kết khác để thay thế các giao dịch bị loại bỏ bằng các giao dịch tốt hơn vẫn chưa được thực hiện
Trump vẫn chưa đưa ra một thỏa thuận "cứng rắn hơn" đối với thỏa thuận hạt nhân Iran 2015, cũng như tiếp tục cam kết "đàm phán một thỏa thuận khí hậu quốc tế tốt hơn nhiều" Do đó, Mỹ đã đứng bên lề các cuộc khủng hoảng lớn trên thế giới và hợp tác quốc tế trong ba năm qua
Các chính sách nhập cư của Hoa Kỳ như lệnh cấm nhập cư Hồi giáo và từ chối tiếp nhận hầu hết những người dân tị nạn càng khiến đất nước cô lập với thế giới Vào tháng 6, chính quyền thậm chí đã ngừng cấp cho người nhập cư hầu hết thị thực lao động và thẻ xanh mới , cho rằng chúng đã gây tổn hại cho công dân Mỹ trên thị trường việc làm trong thời kỳ đại dịch Điều đó đã khiến các công ty lớn của Mỹ như Microsoft và Apple, những công ty phụ thuộc vào những nguồn lao động tay nghề cao
từ quốc tế có những phản ứng trái chiều
Chính sách “nước Mỹ trên hết” đã phá vỡ rất nhiều mối quan hệ kinh tế chính trị của Mỹ "Nước Mỹ trên hết" đã dẫn đến quan hệ căng thẳng với Liên minh châu Âu,
mà Trump gọi là "kẻ thù" thương mại trong chiến dịch bầu cử năm 2016 Ông càng xa lánh các đồng minh châu Âu của Mỹ khi liên tục ra mặt ủng hộ Brexit - việc Anh rời
EU gây xáo trộn - và khuyến khích các nước EU khác đi theo sự dẫn dắt của Anh Năm
2018, ông nói với các cố vấn nhiều lần rằng ông đang xem xét rút Mỹ khỏi NATO, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương được thành lập vào năm 1949 để bảo vệ quân sự các lợi ích của châu Âu và Mỹ Đây là những khác biệt rất lớn so với quá khứ Tất cả các tổng thống của Đảng Cộng hòa và Dân chủ kể từ Thế chiến II đều bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ - và quan trọng - đối với một châu Âu thống nhất và cho NATO
Ở châu Á, mối quan hệ với các đồng minh lâu đời cũng có xung đột Trump yêu cầu Hàn Quốc và Nhật Bản đóng góp tài chính gấp đôi, thậm chí gấp bốn lần để duy trì các căn cứ quân sự của Mỹ trên đất của họ, dường như không nhận ra rằng những căn
Trang 10cứ này mang lại cho Mỹ sự hiện diện chiến lược trong khu vực do Trung Quốc và Triều Tiên thống trị
Sự hiện diện quân sự của Mỹ ở châu Á giúp Mỹ thu thập thông tin tình báo và phản ứng nhanh chóng, chẳng hạn như một cuộc tấn công hạt nhân của Triều Tiên
Từ những chính sách ngoại giao trên và nhìn từ diễn biến của cuộc chiến thương mại
Mỹ - Trung, có thể thấy rằng dưới thời tổng thống Donald Trump, chính quyền của ông đang thiên về chủ nghĩa hiện thực để ban hành những chính sách cho quốc gia của mình Những ưu điểm của chủ nghĩa hiện thực là:
- Giúp các quốc gia phải cạnh tranh lẫn nhau để phát triển Điều này thể hiện rõ trong chiến lược “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại” của chính quyền tổng thống Trump
- Nhấn mạnh các quốc gia phải tự lực, tự cường
- Tỉnh táo trong các mối quan hệ quốc tế Tức là chủ nghĩa này không tô hồng về mối quan hệ quốc tế, từ đó có cái nhìn đa chiều, thực tế hơn
- Coi trọng chủ quyền quốc gia
- Chứng tỏ mỗi quốc gia đều có quyền tự cai trị, nâng cao vai trò và tính tự trị của các quốc gia trong quan hệ quốc tế
2.2 Chủ nghĩa đa phương trước cơn gió lớn
Rõ ràng, chủ nghĩa đa phương đang nổi rõ những khó khăn trong giai đoạn hiện nay Sự suy thoái toàn cầu, cùng với sự trỗi dậy vượt bậc của một số quốc gia, điển hình là Trung Quốc đã và đang đe dọa quyền bá chủ của các cường quốc phát triển Phản ứng đối với thách thức này có 2 chiều hướng Một mặt là sự trả đũa mạnh mẽ của chủ nghĩa bảo hộ và chủ nghĩa trọng thương từ Mỹ và một số quốc gia phát triển khác dẫn đến gia tăng rào cản thương mại Mặt khác, là sự chuyển dịch khỏi chủ nghĩa đa phương và chuyển sang thiết lập và tham gia các khối, hiệp định thương mại Các khối thương mại này chủ yếu do các cường quốc về kinh tế dẫn dắt, do vậy việc ra quyết định sẽ dễ dàng hơn so với các mô hình dựa trên sự đồng thuận, ví dụ là WTO