Trình bày lý thuyết về hiệu ứng cánh bướm của edward lorenz

Nhóm 14 Lý thuyết Hiệu ứng cánh bướm 1 BỘ NGOẠI GIAO HỌC VIỆN NGOẠI GIAO VIỆT NAM TIỂU LUẬN HỌC PHẦN ĐẠI CƯƠNG TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚNG Đề bài Trình bày lý thuyết về Hiệu ứng cánh bướm của Edward Lorenz[.]

BỘ NGOẠI GIAO HỌC VIỆN NGOẠI GIAO VIỆT NAM

-TIỂU LUẬN HỌC PHẦN: ĐẠI CƯƠNG TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚNG

Đề bài:

Trình bày lý thuyết về Hiệu ứng cánh bướm của Edward Lorenz

Giảng viên hướng dẫn: TS Phan Văn Kiền

MỞ ĐẦU

MỤC LỤC

I Lịch sử ra đời

1 Edward Lorenz và Hiệu ứng cánh bướm……… 5

2 Hiệu ứng cánh bướm của hiệu ứng cánh bướm……… 7

2.1 Cánh bướm thứ nhất: Từ see gulls đến butterflies……… 7

2.2 Cánh bướm thứ hai: cơn bão trong nền văn hóa đương đại ……… 7

II Nội dung, đặc điểm của Hiệu ứng cánh bướm 1 Khái niệm……… 9

2 Đặc điểm……… 10

III Ứng dụng về hiệu ứng cánh bướm trong các lĩnh vực đời sống, đặc biệt là báo chí, truyền thông. 1 Hiệu ứng cánh bướm : Cú đập cánh nhỏ có thể gây ra sự thay đổi lớn (theo hai xu hướng) ……….11

2 Dịch Covid - câu chuyện hiệu ứng cánh bướm: Bài học từ một con virus 14

3 Hiệu ứng cánh bướm và những sự kiện làm thay đổi thế giới……….17

4 Hiệu ứng cánh bướm trong kinh doanh……… 19

5 Hiệu ứng cánh bướm, truyền thông và những chiến lược……… 24

KẾT LUẬN

BẢNG PHÂN CÔNG CÔNG VIỆC THÀNH VIÊN

TT47A4 - 0595 Lập outline, mục lụcKết luận

Nội dung ứng dụng III (1,2,3,4,5)

TT47A4 - 0594

Bìa, mở đầuNội dung về lịch sử, khái niệm, đặcđiểm (mục I, II)

TT47A1 - 0538

Nội dung ứng dụng III (1,2,5)

MỞ ĐẦU

Trong cuốn tiểu tiểu thuyết vĩ đại của Stephen King - 11/22/63, Mr.Jake pháthiện ra một cánh cửa thần kì có thể đưa mình trở về nước Mỹ năm 1958 Sau một vàichuyến du hành và thử nghiệm, Jake nhận thấy mình có thể thay đổi lịch sử Đặc biệthơn cả: dù anh sống trong quá khứ bao lâu, thì hiện tại mới chỉ trôi qua hai phút Và thế

là Jake đã quyết định sống trong quá khứ đến năm 1963 để có thể ngăn chặn vụ ám sátTổng thống John F Kennedy vì tin chắc rằng sự thay đổi này sẽ mang lại vô vàn lợi íchcho nhân loại Sau nhiều năm theo dõi, Jake đã ngăn chặn vụ ám sát thành công

Thế nhưng, khi trở về hiện tại, tình hình thế giới không như Jake tưởng Thậmchí, thế giới hoàn toàn tương phản với mong đợi của Jake: động đất xảy ra khắp nơi,ngôi nhà cũ của anh nằm trong đống đổ nát, chiến tranh hạt nhân đã phá hủy thế giới.Quẫn trí, Jake quay trở lại năm 1958 một lần nữa và thiết lập lại lịch sử vốn có

Không chỉ là một cuốn tiểu thuyết viễn tưởng tuyệt vời, 11/22/63 còn là một ví

dụ điển hình về tác động của “hiệu ứng cánh bướm” trong suy nghĩ của công chúng xưa

và nay: một bài học về hệ quả từ những hành động tưởng như vô cùng nhỏ bé trongcuộc sống của mỗi con người

Thế nhưng, các nhà vật lý học thuộc Đại học Oxford lại cho rằng đây là một sự

“nhầm lẫn” Vậy hiệu ứng cánh bướm “thật sự” là gì? Hơn hết, hiệu ứng cánh bướm đã

có tác động như thế nào đến công chúng? Trong bài tiểu luận này, nhóm chúng em xinphép được làm rõ về đề tài đó

Vì đây là lần đầu tiên thực hiện bài tiểu luận “Hiệu ứng cánh bướm’’, với gócnhìn và kiến thức còn hạn chế cũng như khả năng nghiên cứu không đủ sâu sắc nênchúng em sẽ không thể tránh khỏi những thiếu sót, thậm chí là sai sót, vì vậy cả nhóm

em rất sẵn lòng đón nhận những lời nhận xét từ thầy để bài tiểu luận này được hoànthiện hơn Chúng em cũng xin gửi lời cảm ơn vì những kiến thức thú vị, bổ ích của thầy

đã truyền đạt lại ở môn Truyền thông đại chúng

I Lịch sử ra đời

1 Edward Lorenz và Hiệu ứng cánh bướm

Theo bài viết về Hiệu ứng cánh bướm của nhóm tác giả Catherine Rouvas

Nicolis và Gregoire Nicolis trên website Scholarpedia, hiệu ứng cánh bướm là kháiniệm do Edward Norton Lorenz (1917 – 2008) đưa ra Edward Lorenz là một nhà toánhọc và khí tượng học Mỹ, đồng thời cũng là cha đẻ của Thuyết Hỗn loạn

Trong những năm 1950, nhận ra mô hình tuyến tính được sử dụng trong việc dựbáo thời tiết lúc bấy giờ không hiệu quả, Lorenz đã bắt đầu tìm kiếm một hướng đi mới

để có thể dự báo một cách chính xác

Năm 1961, khi Lorenz mô phỏng dự đoán về thời tiết trên máy tính, ông đã nhập

số liệu là 0.506 thay vì nhập đầy đủ là 0.5061271 Ngạc nhiên thay, kết quả của bản dựbáo thời tiết trả về trên máy tính đã khác xa so với dự tính ban đầu

Từ sai lầm này, Lorenz đã bắt đầu manh nha ý tưởng về việc một sự thay đổi nhỏtrong hệ điều kiện ban đầu sẽ gây ra ảnh hưởng lâu dài Năm 1963, trên bài báo kinh

điển “Dòng chảy không theo chu kỳ nhất định” (Deterministic Nonperiodic Flow),

Lorenz đã đưa ra những dẫn chứng và kết luận rằng các mô hình dự báo thời tiết hoàntoàn không chính xác, vì việc biết chính xác các điều kiện ban đầu là phi lý, và chỉ một

sự thay đổi nhỏ thôi cũng có thể làm sai lệch kết quả.2

2Edward N Lorenz (1963), Deterministic nonperiodic flow, Journal of the Atmospheric Sciences, Vol 20,

p.130–141

1Nancy Mathis (2007), "Storm Warning: The Story of a Killer Tornado", Touchstone.

Nguồn ảnh Fs.blog: một lỗi nhỏ trong hệ quy chiếu ban đầu phóng đại theo thời gian

Bài báo trên cũng chính là cơ sở cho bài diễn thuyết của ông trong cuộc họp lần

thứ 139 của Hiệp hội vì sự tiến bộ của khoa học Mỹ (the American Association for the

Advancement of Science) được tổ chức tại Washington DC với tựa đề “Điều có thể dự

báo: Phải chăng một lần vỗ cánh của một con bướm Brazil đã gây ra lốc xoáy ở Texas?”

Để những khán giả không nghiên cứu khoa học đọc hiểu một cách dễ dàng hơn,Lorenz đã sử dụng phép ẩn dụ thông qua hình ảnh con bướm Theo ông, một lần đậpcánh của bướm thể hiện những thay đổi nhỏ trong áp suất khí quyển, và những thay đổinày là sẽ “tích tiểu thành đại” khi một mô hình vận hành

Từ đó, một cái đập cánh của con bướm nhỏ bé có thể gây ra sự thay đổi (dù là rấtnhỏ) trong điều kiện gốc của hệ vật lý dẫn đến kết quả là những thay đổi rất lớn về thờitiết ví dụ như cơn lốc tại một địa điểm cách nơi con bướm đập cánh hàng vạn

ki-lô-mét3

Vốn được sử dụng ban đầu như một khái niệm khoa học đơn thuần, đến nay, hiệuứng cánh bướm đã trở thành một hiện tượng phổ biến và đi sâu vào trong nền văn hóahiện đại và viral trên khắp các trang báo, blog, đặc biệt là trong các bài viết có đề cập

3 Edward N Lorenz, Un battement d'aile de papillon au Brésil peut-il déclencher une tornade au Texas?, Alliage

22 (1993), 42-45 Traduction française du texte de la conférence de 1972, publié (en anglais) dans: The essence of chaos, The Jessie and John Danz Lecture Series, University of Washington Press (1993).

tới quan hệ nhân quả hoặc nghịch lý thời gian (ví dụ như bộ phim Hiệu ứng cánh bướm

được đặt tên và lấy cảm hứng theo khái niệm này)

Điều gì đã khiến một khái niệm khoa học trở nên viral trong văn hóa đại chúng?

Thứ nhất là sự đặc biệt trong hình ảnh ẩn dụ - cánh bướm Theo Lorenz, “cánh

bướm” là hình ảnh tượng trưng cho “vẻ ngoài yếu ớt và thiếu sức mạnh, là hình ảnh

biểu tượng của một điều phi thường nhỏ bé.” 4

Thứ hai là mối quan hệ nhân quả trong cụm từ “hiệu ứng – cánh bướm” ẩn dụ

cho nguy hiểm ập đến do những sự kiện nhỏ, dường như không đáng kể, mà chúng takhông thể lường trước.5

Và lý do quan trọng nhất chính là do tác động của hiệu ứng cánh bướm lên hiệu

ứng cánh bướm.

2 Hiệu ứng cánh bướm của hiệu ứng cánh bướm

2.1 Cánh bướm thứ nhất: Từ see gulls đến butterflies

Trong bài báo có tựa đề Sea gulls, butterflies, and grasshoppers: A brief history

of the butterfly effect in nonlinear dynamics, ông Robert C Hilborn – Phó Giám đốc

điều hành Hiệp hội Giáo viên Vật lý Mỹ nhận định: trên thực tế, trong bài báo năm

1963 về độ nhạy cảm của hệ đối với điều kiện gốc (sensitivity on initial conditions) và

ảnh hưởng của nó đối với khả năng dự đoán của các hệ thống cũ, Lorenz đã lấy mòng

biển (sea gulls) để làm hình ảnh ẩn dụ Tuy nhiên, điều này chỉ tồn tại trong một thời

gian ngắn, tại sao?

Cũng trong bài báo trên, vào năm 1972, Lorenz dự định sẽ tham gia diễn thuyếttại Hiệp hội vì sự tiến bộ của khoa học Mỹ Nhưng, bởi Lorenz không có mặt để viếttiêu đề cho bài diễn thuyết, người triệu tập phiên họp Philip Merilees đã viết tiêu đề nổitiếng ngày hôm nay: “Điều có thể dự báo: Phải chăng một lần vỗ cánh của một conbướm Brazil đã gây ra lốc xoáy ở Texas?”

5 March, J G (1994) A primer on decision-making New York: Free Press.

4Edward N Lorenz, The Essence of Chaos, University of Washington Press, Seattle, 1994

Douglas Lilly - người sở hữu văn phòng tại Trung tâm Nghiên cứu Khí quyểnQuốc gia năm 1972, nơi gần với Philip Merlees, đã cho rằng mình là người đã đề xuất ýtưởng sử dụng cánh bướm trong tiêu đề bài báo của Lorenz, bởi được truyền cảm hứng

từ câu nói trong cuốn tiểu thuyết Storm (1941) của George R Stewart.”6

2.2 Cánh bướm thứ hai: cơn bão trong nền văn hóa đương đại

Mặc dù hiệu ứng cánh bướm vẫn còn được biết đến với một vài nhà khoa họctheo dõi công trình của Lorenz, nhưng theo Timothy Palmer - nhà vật lý khí quyển tạiĐại học Oxford, phải đến khi “hỗn loạn” trở thành hiện tượng văn hóa qua cuốn sáchnổi tiếng Chaos của James Gleick (1987) thì cụm từ này mới được phổ biến rộng rãitrong công chúng

Trong cuốn tiểu thuyết này, Gleick đã đặt tên cho chương đầu tiên là “hiệu ứngcánh bướm” và giải thích rằng “một con bướm đập cánh ở Bắc Kinh có thể gây ra biếnđổi các cơn bão vào tháng tới ở New York”.7

Khi sử dụng hình ảnh ẩn dụ nhưng không trong một trường hợp cụ thể như bàitoán của Lorenz, câu từ của Gleick nghiễm nhiên cho thấy điều quan trọng ở đây là một

“cánh bướm” cụ thể đã “vỗ cánh” thật sự Giờ đây, cánh bướm đã không phải là mộtyếu tố ngẫu nhiên dẫn đến sự thay đổi như trong bài diễn thuyết của Lorenz, mà là một

hệ quả gây ra do tác động của cánh bướm

Bên cạnh đó, Gleick đã sử dụng một hình ảnh trực quan mạnh mẽ: biểu đồ pha

xz của hệ thống Lorenz, trùng hợp thay, hình ảnh này lại trông giống như hai cánh củamột con bướm

7James Gleick, Chaos, Viking, New York, 1987

6Robert C Hilborn, Sea gulls, butterflies, and grasshoppers: A brief history of the butterfly effect in nonlinear

dynamics, American Journal of Physics 72, 425 (2004)

Cũng giống như Lorenz đã đưa ra giả thuyết rằng hiệu ứng cánh bướm thực sựchỉ có thể xảy ra trong môi trường hỗn loạn và không gian “đóng”, vì vậy Gleick cũngđưa ra một hình ảnh ẩn dụ khác nhằm nhấn mạnh hiệu ứng này xảy ra trong không gian

“gần” ổn định:

“Vì thiếu một chiếc đinh, không đóng được móng sắt

Vì thiếu chiếc móng sắt, ngựa chiến không sẵn sàng

Vì thiếu ngựa chiến, hiệp sĩ đã không đến

Vì hiệp sĩ không đến, cuộc chiến đã thất bại

Vì cuộc chiến thất bại, vương quốc đã sụp đổ

Và tất cả chỉ vì, thiếu chiếc đinh móng ngựa.”

Chaos, James Gleick, 1987, bản dịch của Nguyễn Vĩnh Khanh.

Cách sử dụng này khiến hình ảnh ẩn dụ “cánh bướm” mang ý nghĩa sâu sắc hơn

và từ đó cũng lan tỏa mạnh mẽ hơn (là nguyên nhân dẫn đến chiến tranh và một loạt hệlụy kéo theo sau cuộc chiến), đồng thời đưa “cánh bướm” bay ra khỏi cái kén khoa họcban đầu của nó Và khi điều này xảy ra, “cánh bướm” bắt đầu bị đóng khung bởi sứcmạnh của nền văn hóa

Ví dụ, ngành công nghiệp điện ảnh đã sử dụng “hiệu ứng cánh bướm” để chứngminh rằng: những sự kiện nhỏ trong lịch sử có thể gây ra hậu quả lớn đến nhường nàotrong tương lai Trong bộ phim “Hiệu ứng cánh bướm”, diễn viên chính trong phim đã

có cơ may được “du hành thời gian” và thay đổi lịch sử

Tờ Washington Post đã chỉ ra: cách giải thích này hoàn toàn ngược lại với kháiniệm của Lorenz Trong khi Lorenz muốn làm nổi bật giới hạn của khoa học và việcchấp nhận sự may rủi trong các hệ thống phức tạp, thì cách sử dụng trong văn hóa hiệnđại đã giải thích hiệu ứng cánh bướm như một quy luật nhân - quả và đây là một sự

“hiểu nhầm” đối với khái niệm này trong suy nghĩ công chúng.8

II Nội dung, đặc điểm của Hiệu ứng cánh bướm

1 Khái niệm

Đến nay, hiệu ứng cánh bướm (Butterfly effect) được hiểu theo hai hàm nghĩa:

Trong khoa học, hiệu ứng cánh bướm là một cụm từ dùng để mô tả khái niệmtrong Thuyết Hỗn loạn về độ nhạy cảm của hệ đối với điều kiện ban đầu.9

Trong văn hóa đại chúng, hiệu ứng cánh bướm là cụm từ mang ý nghĩa dẫu chỉ

có một thay đổi nhỏ cũng có thể mang đến ảnh hưởng to lớn không thể lường trước:10

“Mọi người nghĩ rằng những sự kiện làm thay đổi thế giới phải là những quả

bom khủng, những chính trị gia điên cuồng, những trận động đất diễn ra trên diện rộng hay các cuộc di dân với quy mô lớn Nhưng giờ đây, người ta mới vỡ lẽ đó chỉ là một quan điểm lạc hậu bởi những người quá đỗi cổ hủ Điều làm thay đổi thế giới, theo Thuyết Hỗn loạn, là những điều vô cùng nhỏ bé Một con bướm vỗ cánh trong rừng rậm Amazon, và thế là một cơn bão đã tàn phá nửa trời Âu.” 11

Trích tiểu thuyết Good Omens (1990), Terry Pratchett & Neil Gaiman, em tạm dịch vậy ạ.

11 Nguyên văn là:“It used to be thought that the events that changed the world were things like big bombs, maniac politicians, huge earthquakes, or vast population movements, but it has now been realized that this is a very old-fashioned view held by people totally out of touch with modern thought The things that change the world, according to Chaos theory, are the tiny things A butterfly flaps its wings in the Amazonian jungle, and

subsequently a storm ravages half of Europe.”

10Huyền Nguyễn, Hiệu ứng cánh bướm là gì, trang web MarketingAI, truy cập link

https://marketingai.admicro.vn/hieu-ung-canh-buom-la-gi/ ngày 16/6/20201

9Nancy Mathis, Storm Warning: The Story of a Killer Tornado, Touchstone, 2007

8Jeremy Deaton (2020), The butterfly effect is not what you think it is, The Washington Post, truy cập link

washingtonpost.com/butterfly-effect-is-not-what-you-think-it-is/ ngày 16/6/2021

2 Đặc điểm

Trong văn hóa đại chúng,hiệu ứng cánh bướm làlý thuyết mang tính đề nguyên

nhân - kết quả, là mối quan hệ giữa hiện tại - tương lai và chỉ xảy ra trong không gian

“gần” ổn định.12

III Ứng dụng về hiệu ứng cánh bướm trong các lĩnh vực đời sống, đặc biệt là báo chí, truyền thông.

Ngày nay, hiệu ứng cánh bướm không chỉ gói gọn trong ứng toán hc và dự báo

tt, nhiều ng tin rằng mọi thứ xảy ra đều có lý do và k có j là ngẫu nhiên, những điều nhỏnhoi k đáng lưu tâm hay chuỗi các sk dường như k quan trọng cx có thể tác động đếntương lai chúng ta, có thể thay đổi lịch sử, tạo nên vận mệnh mớiHiệu ứng cánh bướm

có mặt trong nhiều lĩnh vực và ngay trong cuộc sống thường nhật Nó biểu thị cho ýniệm mọi sự vật đều nằm trong một thể thống nhất, mỗi hành động lại có sự tương tác,ảnh hưởng nhất định đến môi trường xung quanh Và đặc biệt, mỗi hành động củachúng ta đều có thể thay đổi thế giới này Dù đã có nhiều dự án khoa học cố gắng chứngminh tính sai lầm của hiệu ứng cánh bướm về mặt khoa học thực nghiệm, giá trị của nóđối với các nguyên lý sống vẫn không thay đổi

Trong cuộc sống, hiệu ứng cánh bướm được xem như một phép ẩn dụ của nhữngkhoảnh khắc, hành động tưởng chừng không đáng kể nhưng lại thay đổi được cả lịch sử

và thay đổi số phận của mỗi người Qua lăng kính của quan hệ nhân quả hiệu ứng nàythể hiện rõ qua các câu ca dao tục ngữ như “Sai một li đi một dặm” hay “Một đốm lửa

có thể đốt cháy cả cánh rừng “gieo nhân nào gặp quả nấy”, chúng đều ám chỉ một thayđổi nhỏ của điều kiện ban đầu sẽ dẫn đến sự thay đổi lớn Hiệu ứng cánh bướm chútrọng đến tư tưởng và sự tương quan của hành động, lời nói, tư tưởng, nó biểu hiện địnhluật toàn cầu “Vạn vật đồng nhất thể” Nhiều người thường có xu hướng tự ti về bảnthân, về khả năng của mình, và họ cũng không tin rằng mình có khả năng thay đổi haytác động đến thế giới Tuy nhiên, mọi thứ đều có thể xảy ra, thế giới chúng ta đang sống

có sự thống nhất và ràng buộc lẫn nhau, vì vậy mọi hành động dù là nhỏ nhặt cũng gópphần thay đổi thế giới này

12James Gleick, Chaos, Viking, New York, 1987.

Chúng ta có thể nhận định vấn đề này một cách dễ hiểu hơn qua lăng kính Nhân- Quảcủa Phật giáo bởi tính chất tương đồng, tuy nhiên suy xét cho cùng, sự khác biệt nằm ởchỗ Nhân- Quả chỉ ra nguyên nhân của sự việc đã dẫn đến kết quả như thế nào(mộtcách cụ thể), còn hiệu ứng cánh bướm là một tập hợp chuỗi các nguyên nhân dẫn đếnkết quả Dù vậy, tựu chung lại nó vẫn là hiệu ứng mang tính chất nguyên nhân- kết quả,

và đang hiện hữu trong thực tế

1 Hiệu ứng cánh bướm : Cú đập cánh nhỏ có thể gây ra sự thay đổi lớn( theo hai

xu hướng)

Hiệu ứng cánh bướm không chỉ đến từ những hành động to lớn, mà nó còn xuất phát

từ những thứ nhỏ bé nhất trong cuộc sống Một hành động nhỏ nhưng có thể tạo ra sựthay đổi lớn Chúng ta hãy hành động hết sức của mình khi làm bất cứ việc gì, để tạo rasức ảnh hưởng lớn nhất Những trào lưu- trend luôn tạo ra một sự thu hút với ngườixung quanh Dù chẳng phải người nổi tiếng hay những người có sức ảnh hưởng lớn đếncộng đồng, những influencer nhưng mỗi hành động của chúng ta đều có ý nghĩa, dùphạm vi nhỏ và sức ảnh hưởng không lớn Chính vì vậy mỗi cá nhân cần nên có nhữnghành động ý nghĩa và tích cực bởi khi bản thân thật sự ý nghĩa khi chúng ta có thể giúp

đỡ người khác trở nên tốt đẹp hơn, ở bất cứ mặt nào

Bạn có thể không biết được rằng sau khi đi tình nguyện bạn sẽ đạt được gì, nhưngbằng quyết định tham gia, bạn đã gặp gỡ và quen biết những con người mới Hành độngnhỏ như vứt rác đúng nơi, trồng cây mỗi năm, hay chỉ đơn giản là tiết kiệm… Sau này,những hành động ý nghĩa, những thái độ tích cực đó sẽ tạo ra những kết quả đẹp Và rồithế hệ sau cứ tiếp nối thế hệ đi trước, làm cho cả một vùng khó khăn sẽ trở nên tốt đẹphơn rất nhiều

13Câu chuyện của cậu bé Andy Đào Nguyên (11 tuổi) dùng 10 triệu đồng tiền lì xìTết để mua khẩu trang y tế phát miễn phí cho mọi người đã góp phần thúc đẩy phongtrào ủng hộ thiết bị bảo hộ, nhu yếu phẩm cho người dân cũng như các cán bộ y tế trongcộng đồng Đó chắc hẳn không phải là sự khởi đầu, nhưng chắc chắn sau câu chuyệnnày, vẫn sẽ có nhiều cá nhân, tập thể tiếp tục những câu chuyện giúp bà con giải cứu

13 Vũ Ninh (2020), Andy Đào Nguyên, 11 tuổi, dành toàn bộ tiền mừng tuổi mua khẩu trang đem tặng, Giáo dục Việt Nam, truy cập link giaoduc.net.vn/andy-dao-nguyen-danh-toan-bo-tien-mung-tuoi-mua-khau-trang

nông sản, hỗ trợ từ thiện những nhu yếu phẩm Những câu chuyện tích cực dù theo tràolưu hay xuất phát từ tấm lòng, lớn hay nhỏ không còn quan trọng, bởi tựu chung lại, đóđều là những hành động có giá trị tích cực Sự tích cực, lạc quan sẽ tiếp thêm cho chúng

ta năng lượng để vượt qua những khó khăn trong cuộc sống

14Hay câu chuyện của nhiếp ảnh gia người Brazil Sebastiao Salgado và vợ Lélia

Deluiz Wanick Salgado có thể xem như một ví dụ cho hiệu ứng cánh bướm trong việcsống xanh Trong suốt 20 năm ròng, cặp đôi này đã nỗ lực khôi phục một cánh rừng ởBrazil với 2 triệu cây xanh và đưa nơi này trở thành “mái nhà” của hệ động thực vậtphong phú, góp phần “hồi sinh” nguồn nước sạch, cải thiện nền nhiệt và giảm thiểu tìnhtrạng lũ dốc tại địa phương Câu chuyện truyền cảm hứng trên đã góp phần thúc đẩytrào lưu “Sống xanh” hay “Zero Waste” trở thành một tiêu chuẩn sống mới của những

cư dân hiện đại, văn minh Một cái cây bạn trồng hôm nay có thể là khởi nguồn cho mộtcánh rừng trong tương lai Một chiếc vỏ chai hay túi nilon được tái chế sẽ góp phần cảithiện hệ sinh thái trong suốt 1.000 năm sau

Chắc hẳn chúng ta vẫn nhớ trào lưu dọn rác ở trên thế giới và Việt Nam được đínhkèm với những hashtag #trashtag, #Challenge For Change, những bức ảnh về mộtkhông gian nào đó với sự thay đổi ngoạn mục before- after “Thử thách dọn rác” bắtnguồn từ bài viết của người dùng Facebook Byron Román Anh đã đăng tấm ảnh trước

và sau tại một địa điểm với hai trạng thái đối lập: trước đầy rác và sau rác được cho vàobao sạch sẽ Trào lưu này đã nhanh chóng lan tỏa mạnh mẽ trên thế giới với hơn mộttriệu lượt chia sẻ, Việt Nam cũng là một trong những quốc gia hưởng ứng trào lưu này

Dù người tham gia với tâm thế thực sự muốn bảo vệ môi trường, hay đơn giản chỉ là đểđăng facebook, thể hiện sự “thức thời” nhưng tựu chung lại, có thể nói đây là một tràolưu tốt, được hưởng ứng một cách tích cực dù bên cạnh nó vẫn có những cá nhân bị tố “dựng chuyện” ( bày rác ra một khu vực không có rác sau giả vờ dọn) Trào lưu củaByron Román có thể là sự khởi nguồn cho rất nhiều trào lưu môi trường về sau- đó lànhững trào lưu “ xanh-sạch-đẹp” khi mà trái đất đang thực sự gặp vấn đề nghiêm trọng

14 NDT Bureau, Sebastiao Salgado’s photography work focuses on Climate Change, New Delhi Times, truy cập link https://www.newdelhitimes.com/sebastiao-salgados-photography-work-focuses-on-climate-change-2/