Sinh viên ftu phát triển kỹ năng trong bối cảnh dại dịch covid 19

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH *** MÔN PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG BÀI TẬP GIỮA KỲ KỸ NĂNG LÀM VIỆC VÀ HỌC TẬP ONLINE MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 2 NỘI DUNG 3 1 Những thuận lợi và[.]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

-*** -MÔN PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG

BÀI TẬP GIỮA KỲ

KỸ NĂNG LÀM VIỆC VÀ HỌC TẬP ONLINE

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 2

NỘI DUNG 3

1 Những thuận lợi và bất lợi 3

1.1 Thuận lợi 3

1.2 Bất lợi 3

2 Kỹ năng làm việc và học tập online 3

2.1 Kỹ năng quản lý cảm xúc 4

2.1.1 Khái niệm: 4

2.1.2 Tầm quan trọng của quản lý cảm xúc khi làm việc Online 4

2.1.3 Phương pháp để rèn luyện tốt kỹ năng quản lý cảm xúc 5

2.2 Kỹ năng quản lý thời gian 9

2.2.1 Khái niệm 9

2.2.2 Vai trò, tầm quan trọng của quản lý thời gian khi làm việc Online: 9

2.2.3 Phương pháp quản lý thời gian hiệu quả 11

2.3 Kỹ năng teamwork 12

2.3.1 Khái niệm 12

2.3.2 Tầm quan trọng 12

2.3.3 Phương pháp rèn luyện 13

KẾT LUẬN 14

TÀI LIỆU THAM KHẢO 15

BẢNG PHÂN CÔNG CÔNG VIỆC 16

BẢNG ĐÁNH GIÁ THÀNH VIÊN 17

1

MỞ ĐẦU

Như các bạn biết thì, hiện nay, chúng ta đang sống trong một giai đoạn mang tính lịch sử của nhân loại - thời kỳ đại dịch Covid-19 Sau gần 2 năm xuất hiện, đến bây giờ

nó đang hoành hành mạnh mẽ hơn bao giờ hết Trong tình hình này, đòi hỏi mỗi quốc gia phải nhanh chóng kiểm soát dịch bệnh, đồng thời tập trung phục hồi và phát triển nền kinh tế Và như vậy là những sinh viên như chúng ta, may mắn không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi dịch bệnh, cần tiếp tục hoàn thiện và nâng cao trình độ trong mọi mặt để tiếp tục góp phần phục hồi và phát triển quốc gia

Chắc hẳn việc thực hiện giãn cách khiến cho sinh hoạt thường ngày của chúng ta đều bị đảo lộn Cuộc sống của sinh viên nói chung và với những sinh viên FTU nói riêng, vốn luôn rất năng động thì nay chúng ta không còn được tụ tập bạn bè hay đi chơi xa gần Bên cạnh đó, rõ ràng thời điểm hiện tại có những khác biệt rất lớn so với trước đây, đòi hỏi chúng ta phải phát triển bản thân để thích nghi

Nhưng nếu chúng ta nhìn vào mặt tích cực thì thời điểm này sẽ là một cơ hội tốt

để hoàn thiện và phát triển bản thân Quả đúng là thử thách bao giờ cũng đi kèm với cơ hội

Có thể thấy, hiện tại phần lớn mọi người đang phải thực hiện việc giãn cách tại nhà Điều đó cũng có nghĩa là việc học tập và làm việc Online là điều bắt buộc Vậy làm thế nào để chúng ta làm việc và học tập Online mà vẫn đạt hiệu quả cao?

Ngày hôm nay, nhóm chúng mình sẽ cùng mọi người tìm hiểu và xây dựng những phương pháp để giúp mọi người phát triển kỹ năng này nhé

Trước tiên, chúng ta cần hiểu khái quát về kỹ năng này Tại sao nó quan trọng đến vậy, liệu đây có phải một kỹ năng toàn diện trong bối cảnh hiện tại và trong kỹ năng này cần những kỹ năng nhỏ nào?

2

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Chúng ta đang bước sang thập niên thứ 3 của thế kỷ 21, kỷ nguyên số hóa với nhiều cơ hội rộng mở và những thách thức đan xen Trong bối cảnh nền kinh tế đang phải chịu tác động nặng nề của đại dịch COVID-19, Báo cáo Triển vọng Việc làm và

Xã hội Thế giới, Xu hướng 2021 của ILO (WESO) dự đoán sẽ có 205 triệu người thất nghiệp trên toàn cầu vào năm 2022, tăng cao so với mức 187 triệu năm 2019 Và tại Việt Nam, trong Quý II, cả nước có đến gần 1,2 triệu người thất nghiệp, con số cao nhất trong vòng 10 năm qua

Tuy nhiên đại dịch Covid-19 cũng chính là cơ hội để mỗi người chúng ta thay đổi bản thân để phù hợp với xu hướng làm việc mới trong kỉ nguyên số hóa, đặc biệt đây là

cơ hội để các bạn trẻ, nhất là các bạn sinh viên tận dụng cơ hội này trau dồi thêm cho bản thân kiến thức, các kỹ năng mềm để phát triển bản thân hơn nữa để nhanh chóng phù hợp và thích ứng với những nhu cầu mới của thị trường lao động hiện nay Và kĩ năng thật sự cần thiết trong bối cảnh ngày nay đó chính là kỹ năng học tập, làm việc online

Hiện nay, vì diễn biến phức tạp của dịch bệnh covid-19, mọi hoạt động thường ngày như mua sắm, làm việc hay học tập phần lớn đều chuyển sang môi trường online Tuy nhiên, khi học tập, làm việc online ta dễ bị mất tập trung, ngắt quãng; tính kỷ luật giảm sút, dễ chây ỳ, thụ động do môi trường làm việc quá thoải mái, không tạo cảm giác chúng ta đang đi học hay đi làm, không có ai dám sát, không gặp thầy cô, bạn bè, đồng nghiệp dẫn đến việc chúng ta dễ dãi với bản thân, cho phép mình sao nhãng khiến thời gian làm việc vô cùng tùy hứng Hơn thế nữa, đối với các bạn trẻ, internet chứa đầy những cám dỗ nên việc chểnh mảng học tập, công việc dẫn tới việc học tập sa sút, công việc trình trệ là điều chắc chắn sẽ xảy ra nếu ta không trang bị tốt cho mình kỹ năng học tập và làm việc online

Hơn thế nữa năm 2020, Diễn đàn kinh tế thế giới đưa ra dự đoán 85 triệu việc làm

có thể bị thay thế bởi sự thay đổi lớn trong cách phân chia lao động giữa con người và máy móc vào năm 2025 Những ngành nghề từ trước đến nay có thể được yêu thích chưa chắc sẽ có nhiều nhu cầu tuyển dụng trong tương lai

Vì thế sinh viên cần chú ý trau dồi cho bản thân mình những kỹ năng cứng và kỹ năng mềm cần thiết, đặc biệt là kĩ năng kỹ năng học tập, làm việc online để bản thân có được cơ hội nghề nghiệp trước những biến động bước ngoặt; để nắm bắt những xu thế mới, đồng thời liên tục thích ứng, thực hành để đáp ứng nhu cầu thị trường

3

NỘI DUNG

1 Những thuận lợi và bất lợi

1.1 Thuận lợi

Tự do sắp xếp thời gian học và làm việc cá nhân phù hợp: Đây là ưu điểm mang lại tính tiện lợi cực cao cho người làm việc Tập trung làm việc khi đúng thời điểm nhất đó là một điều mà ai cũng mong muốn

Thoải mái tìm không gian làm việc hiệu quả của riêng mình

Không mất thời gian di chuyển và tiết kiệm chi phí đi lại cũng như các chi phí phát sinh khác

Có nhiều thời gian để học tập, làm việc và chăm sóc bản thân hơn

1.2 Bất lợi

Dễ bị mất tập trung, ngắt quãng; Tính kỷ luật giảm sút, dễ chây ì, thụ động Do môi trường làm việc quá thoải mái, không tạo cảm giác chúng ta đang đi học hay đi làm Khi không có ai dám sát, không gặp thầy cô, bạn bè, đồng nghiệp, chúng ta hay dễ dãi với bản thân, cho phép mình sao nhãng Điều này khiến thời gian làm việc vô cùng tùy hứng

Đặc biệt, hiện nay, khi mà cuộc sống hiện đại với nhịp sống dồn dập, lượng thông tin phải tiếp nhận hằng ngày là rất lớn Đồng thời thì việc làm việc online khiến

ta phải dính lấy các thiết bị điện tử hằng giờ liền Những thứ này sẽ khiến não quá tải, từ đó làm giảm khả năng tư duy, tập trung, sáng tạo và năng suất

Không có môi trường giao tiếp với mọi người cũng làm giảm hiệu quả giao tiếp, trao đổi và tương tác

Khó kiểm soát sự tham gia trong các nhiệm vụ, cũng như nắm bắt thông tin

Tốc độ đường truyền có thể bị gián đoạn sẽ khiến cho việc học tập, làm việc bị gián đoạn

Ngoài ra, thì thầy cô, bạn bè, đồng nghiệp hay cấp trên cũng sẽ khó đánh giá, nhắc nhở và hướng dẫn khi cần

2 Kỹ năng làm việc và học tập online

Để làm việc và học tập hiệu quả trong mùa dịch đòi hỏi sự tổng hòa của rất nhiều

kỹ năng; trong đó quan trọng nhất có lẽ là 3 kỹ năng: Quản lý cảm xúc, Quản lý thời gian và Teamwork

4

2.1 Kỹ năng quản lý cảm xúc

Cuộc sống hiện đại diễn ra với nhịp độ ngày càng nhanh, áp lực cũng nhiều hơn trước Điều này khiến con người đôi lúc phải đối mặt với những cảm xúc tiêu cực Đó

có thể là sự lo lắng, sợ hãi, hay nổi giận, cáu gắt Khi đó con người ta khó lòng làm chủ được cảm xúc của bản thân Nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống thường ngày và công việc của bạn

Khi giao tiếp, những hành vi bốc đồng, những hành động thể hiện sự chấp nhặt, tức giận, … có tác động rất xấu đến mối quan hệ của bạn và người đối diện Ai trong chúng ta cũng đều nhận thức được hậu quả của việc không giữ được bình tĩnh và mất lý trí do nông nổi nhất thời

Tâm lý của mỗi cá nhân và chất lượng các cuộc giao tiếp giữa người với người đang bị tổn thương trong xã hội hiện đại nhiều áp lực Trong bối cảnh này, chỉ số EQ - chỉ số trí tuệ xúc cảm trở nên quan trọng hơn bao giờ hết Biết cách làm chủ cảm xúc của mình bạn sẽ nắm bắt được chìa khóa để nâng cao chất lượng công việc, xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp và nuôi dưỡng nội tâm mạnh mẽ

Quản lý cảm xúc là khả năng con người nhận thức rõ cảm xúc của mình trong

một tình huống nào đó, giúp họ làm chủ những cảm xúc cá nhân trong mọi tình huống giao tiếp Cho dù trong hoàn cảnh tệ hại thế nào đi nữa họ vẫn có thể tự chủ được Quản lý cảm xúc không đồng nghĩa với việc bạn loại bỏ hoàn toàn những cảm xúc của mình, hoặc là khống chế hay kìm hãm nó Quản lý cảm xúc ở đây được hiểu là bạn hiểu rõ cảm xúc của chính mình và người đang giao tiếp với bạn Qua đó bạn có thể điều chỉnh cảm xúc một cách phù hợp, hài hòa

Hầu hết chúng ta đều thể hiện bản thân qua màn hình máy tính nhiều hơn là khi gặp mặt trực tiếp Vì vậy trong mùa dịch này, việc học online, đặc biệt là làm việc nhóm trở nên dễ dàng hơn khi chúng ta có thể thoải mái đặt câu hỏi, bày tỏ ý kiến mà không

sợ bị “quê” Tâm trạng dễ chịu, không bị áp lực giúp ta giao tiếp tự tin hơn, đồng thời tương tác giữa giảng viên và học sinh cũng hiệu quả hơn rất nhiều, chất lượng buổi học cũng từ đó mà nâng cao

Trong các buổi học online không thể thiếu những bài tập nhỏ của giảng viên để kiểm tra sĩ số sinh viên với khoảng thời gian rất ngắn Nền tảng học tập online dễ dẫn

5

đến nhiều vấn đề bất cập như không load được đề, mạng lỗi không nộp bài kịp giờ Khi đối mặt với những trường hợp này, phần lớn chúng ta đều hoang mang, sốt ruột, không biết làm sao để giải quyết Tuy nhiên, sốt ruột cũng không giúp mình nộp được bài, thay vào đó ta hãy bình tĩnh, liên hệ với giáo viên, trình bày rõ sự cố của mình, vấn đề sẽ được khắc phục hiệu quả

Quản lý cảm xúc tốt cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với chất lượng học tập Khi gặp phải bài tập khó, thay vì sốt sắng, cuống cuồng nhắn tin hỏi bạn bè, chúng

ta hãy bình tĩnh suy nghĩ kết hợp tham khảo tài liệu để tìm ra cách giải hay nhất Từ đó bạn vừa giải quyết được bài tập, vừa nhớ lâu hơn, đồng thời rèn được tính tự lập, không

ỷ lại vào người khác

Khi đã tương tác, trò chuyện hòa hợp với bạn bè qua hình thức online, bản thân sinh viên cũng trở nên dạn dĩ, tích cực hơn Trong các buổi họp online, nếu biết cân bằng giữa tính nghiêm túc và sự vui vẻ, hòa đồng thì chúng ta sẽ dễ dàng nhận được sự tín nhiệm, yêu quý của mọi người, đồng thời có thêm nhiều bạn bè hơn

Khối lượng công việc dày đặc, deadline dồn dập khiến bạn bị choáng, lúc nào cũng canh cánh nỗi lo về bài tập, sợ không làm được bài, dẫn đến mất ăn mất ngủ Nếu gạt những suy nghĩ ấy sang một bên, từng bước hoàn thiện công việc được giao, việc học tập sẽ trở nên dễ dàng hơn rất nhiều

Những thành phần tạo nên trí tuệ cảm xúc

Daniel Goleman, tác giả cuốn sách nổi tiếng “Trí thông minh cảm xúc”, cho rằng trí tuệ cảm xúc có 5 thành phần:

Sự tự nhận thức chính là khả năng nhận biết suy nghĩ và cảm xúc của bạn Đó

là việc bạn hiểu được những mong muốn, hành động của bạn trong tương quan với bản thân và những người xung quanh

Là khả năng điều khiển và kiểm soát cảm xúc cho đến khi tìm được thời điểm phù hợp để bộc lộ

Động lực của những người có trí tuệ cảm xúc thường đến từ mong muốn hoàn thành những mục tiêu có ý nghĩa trong cuộc đời

6

Thấu cảm chính là việc bạn hiểu, cảm thông và chia sẻ với cảm xúc của người khác một cách thận trọng, tử tế

Kỹ năng xã hội chính là việc bạn nhận biết được cảm xúc của mình và người khác Nhờ đó, có thể giao tiếp hiệu quả trong mọi tình huống hàng ngày

Sau đây là một vài phương pháp giúp chúng ta quản lý cảm xúc hiệu quả

Bạn có biết, chúng ta có thể trải qua khoảng 34.000 cảm xúc Cảm xúc mà chúng

ta có nhiều khi lại là hỗn hợp các cảm xúc khác nhau Như khi bạn đọc một bài đăng trên Facebook của một người bạn khoe về thành công của cô ấy nào là GPA cao ngất ngưởng, nào là học bổng này nọ Bạn có thể thấy mừng cho thành công của cô ấy Xen lẫn vào đó là một chút ghen tị Có thể còn là tự ti, chán nản với chính mình, hay bực bội với bản thân

Dành thời gian gọi tên cảm xúc sẽ giúp bạn hiểu rõ bản thân mình và kiểm soát cảm xúc tốt hơn Bạn có thể sử dụng một công cụ có tên là The Emotion Wheel để học cách gọi tên cảm xúc của mình

Mỗi khi bị cô giáo mắng hay làm bài thi không tốt, bị điểm kém, đừng lảng tránh cảm xúc của chính mình bằng cách cố tỏ ra bình thường, nhưng bên trong có hàng vạn nỗi niềm khó tả Hãy luôn trung thực với cảm xúc của mình Bạn có thể buồn, có thể khóc, miễn là đó chính là cảm giác thực sự bạn đang có Chỉ có như vậy, bạn mới tìm ra cách để giải tỏa được cảm xúc của mình

Trong cuộc sống, nhiều khi chúng phản ứng về mọi việc trong vô thức Điều này

có thể tạo ra những ảnh hưởng không tốt trong cuộc sống Ví dụ bạn là người hay nổi cáu và quát tháo người khác, trong nhóm học tập của mình, khi ai đó làm sai hoặc không vừa ý bạn, bạn lại mất bình tĩnh, chửi mắng họ Đến khi mình làm không tốt, bị quở trách, bạn lại thấy giật mình hoặc tủi thân trong khi chính bạn đã từng như vậy

Vì vậy, hãy chú ý hơn đến cách cư xử của mình với những người khác, tập chủ động bấm nút “dừng” mỗi khi chuẩn bị nổi cáu Có một mẹo nhỏ là mỗi khi chuẩn bị mất kiểm soát, hãy đi ra một góc, hoặc vào nhà vệ sinh để bình tĩnh lại Sau khi bình tĩnh, cơn giận cũng đi qua, đối phương cũng bình tĩnh lại mọi việc trở nên dễ dàng hơn

Ví dụ khi được phân công làm một bài tập nhóm, bạn không hoàn thành deadline

vì lý do chính đáng, bất đắc dĩ, nhưng nếu mọi người không tin, phê bình bạn, bạn sẽ dễ dàng tức tối và tổn thương, điều này thể hiện rõ bạn là người vô trách nhiệm, đặc biệt là đối với cảm xúc của mình Chịu trách nhiệm về cảm xúc nghĩa là không đổ lỗi cho sự

7

vật, sự việc hay bất kỳ ai khác Có thể đó là nguyên nhân gây nên những cảm xúc của bạn Nhưng bạn mới là người quyết định nên cư xử như thế nào Nếu bạn cảm thấy khó chịu vì những hành động của người khác, thì đó là việc bạn cho phép người khác tác động lên cảm xúc của mình Trong tình huống trên, thay vì tức giận, để bụng thì bạn hãy nhận lỗi và trình bày lý do rõ ràng, sau đó tự chứng minh thực lực và thái độ của mình trong những bài tập sau

Chắc hẳn, khi làm việc trong một tập thể, ai cũng đã từng nghe được nhiều lời chỉ trích về mình Trước mặt thì mọi người vui vẻ nói cười Nhưng sau lưng thì bực bội, khó chịu, lúc nào cũng nghĩ đến những lời đàm tiếu đó, tinh thần bị ảnh hưởng rất nhiều, rồi lại trút giận lên người thân

Nhưng tất cả đều là do chính bạn khi đã để những suy nghĩ của người khác điều khiển cảm xúc của mình Thay vì tức giận, chúng ta hãy tập viết nhật ký, dùng “The Five Whys” 5 câu hỏi Why liên tiếp để đào sâu vào cảm xúc của mình Từ đó chúng ta

sẽ nhận ra rằng, “dù ai nói ngả nói nghiêng”, chỉ cần mình hạnh phúc với cuộc sống của mình là đủ Vì chỉ có mình mới chịu trách nhiệm cho chính mình

Có một tư duy mở giúp bạn không bị đóng khung bởi những định kiến đã lỗi thời Không phải cứ ai nộp chậm deadline cũng là lười biếng, không phải ai chê bai phần việc của mình cũng là người đó ghét bạn, muốn dìm bạn Hãy mở lòng mình, kết nối lại và lắng nghe câu chuyện của họ để thấu hiểu họ hơn Suy nghĩ như vậy giúp bạn dễ dàng hiểu được người khác, quan hệ của cả hai cũng trở nên tốt đẹp hơn

Hãy ngừng đổ lỗi cho bản thân mình mỗi khi gặp thất bại Đừng than thân trách phận khi kết quả học tập không tốt Thay vào đó, hãy cảm ơn chính mình vì đã làm việc chăm chỉ Thất bại đồng nghĩa với việc mình cần phải cố gắng nhiều hơn nữa Suy nghĩ này sẽ giúp bạn kiên trì bước đi trên con đường của mình

Trong các buổi học online, tập trung lắng nghe người khác để hiểu thông điệp của

họ và đưa ra phản hồi là một biểu hiện rất đáng khen Bạn có bao giờ ở trong một cuộc họp mà người phát biểu cứ nói, còn bạn thì vẫn đang miên man trong dòng suy nghĩ của mình? Dù cho đó là những điều bạn không đồng tình hay không quan tâm, hãy dành sự tôn trọng cho họ bằng cách lắng nghe

Bạn cũng nên sử dụng giao tiếp phi ngôn ngữ như gật đầu, hay duy trì biểu cảm trên khuôn mặt, ánh mắt Lắng nghe tích cực sẽ khiến bạn hiểu người khác và có được kết nối chất lượng với mọi người

Ví dụ, khi video call, hãy thường xuyên “vâng”, vô thức “gật đầu” hoặc cười thành tiếng để mọi người biết bạn vẫn đang lắng nghe Tôi tin rằng, lắng nghe chủ động như

8

vậy sẽ khiến cuộc nói chuyện hiệu quả hơn Người nói cũng cảm thấy vui vẻ hơn trong mối liên hệ với bạn

Những bài test đánh giá năng lực trí tuệ cảm xúc là nguồn tham khảo hữu ích giúp bạn biết được mình đang ở đâu, mình nên làm gì để việc học online được hiệu quả nhất Sau khi thực hiện bài test, hãy vạch ra những hành động cụ thể cho bản thân để cải thiện khả năng của mình

Thấu cảm chính là khả năng đặt mình vào vị trí của người khác để hiểu cho họ Hãy thực hành thấu cảm bằng cách ngừng phán xét Hãy ngừng phán xét người ta ồn ào khi mic nhà họ quá ồn, ngừng phán xét người ta bừa bộn chỉ qua màn hình máy tính, ngừng phán xét người ta ngớ ngẩn khi câu trả lời của họ không được chính xác Tất cả những gì mọi người nói ra, chúng ta nên tiếp thu và không phán xét đúng sai, từ đó cố gắng tìm ra những lý do để hiểu cách suy nghĩ của họ Bởi vì không có đúng sai, chỉ có phù hợp hay không phù hợp Cách làm của người khác cũng là một điều mà ta có thể học hỏi khi bạn biết mở cửa tư duy của mình

Chắc hẳn các bạn đã biết đến quy tắc 10,000 giờ Mỗi một kỹ năng cần 10,000 giờ khổ luyện để có thể thành thục Nhưng hãy quên nó đi 10,000 giờ thật quá nhiều Bạn chỉ cần luôn tỉnh thức trong mỗi hành động của mình Kiên trì thực hiện mỗi ngày Đừng

bỏ cuộc

Hãy xem đại dịch Covid 19 là một thử thách, việc học online là một cơ hội quý báu để nâng cao EQ của bản thân, để học cách quản lý cảm xúc cá nhân một cách hiệu quả nhất

Kết hợp lại, bạn đã có cho mình rất nhiều cách để cải thiện EI của bản thân Điều quan trọng là, hãy lấy giấy bút ra, chọn cho mình 3 điều quan trọng nhất và bắt đầu thực hành Kiến thức mãi mãi chỉ là kiến thức nếu bạn không thể biến nó thành trí tuệ của mình

Ngoài ra bạn có thể tham khảo thêm phương pháp “giữ ngón tay” kiềm chế cảm

xúc của người Nhật:

Ngón cái - giảm lo lắng

Ngón trỏ - giảm sợ hãi

Ngón giữa - giảm sự giận dữ

Ngón áp út - giảm nỗi buồn

Ngón út - giảm căng thẳng

Những cuốn sách giúp bạn nâng cao kỹ năng quản lý cảm xúc