Cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu mặt hàng giày thể thao sang thị trường anh của công ty cổ phần giầy cẩm bình

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA KINH TẾ & KINH DOANH QUỐC TẾ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU MẶT HÀNG GIÀY THỂ THAO SANG THỊ TRƯỜNG ANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN G

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

KHOA KINH TẾ & KINH DOANH QUỐC TẾ

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU MẶT HÀNG GIÀY THỂ THAO SANG THỊ TRƯỜNG ANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN GIẦY

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan khoá luận tốt nghiệp “Cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu mặt hàng giày thể thao sang thị trường Anh của Công ty Cổ Phần Giầy Cẩm Bình ” là công trình nghiên cứu độc lập của bản thân Số liệu và kết quả

nghiên cứu trong bài khóa luận này là hoàn toàn trung thực và chưa từng được sử dụng hoặc công bố trong bất kỳ công trình nào khác Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện khóa luận này đã được cảm ơn và thông tin trích dẫn trong khóa luận đều được ghi rõ nguồn gốc Em hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan của mình

Em xin gửi lời cảm ơn tới nhà trường, các thầy cô trong khoa Kinh tế và Kinh doanh Quốc tế đã giúp đỡ, giảng dạy và truyền đạt cho em những kiến thức quý báu

để thực hiện khóa luận Các thầy cô đã hỗ trợ em lựa chọn đề tài phù hợp và tạo điều kiện cho em hoàn thành báo cáo thực tập, khóa luận tốt nghiệp một cách tốt nhất Đặc biệt, em vô cùng biết ơn TS Nguyễn Bích Thủy, cô đã tận tình chữa bài

và hướng dẫn em qua các buổi họp để em có thể hoàn thành bài khóa luận quan trọng này

Do kiến thức và thời gian thực tập hạn chế nên bài làm không tránh khỏi những thiếu sót, nhưng em hy vọng đã có thể đáp ứng được các yêu cầu của nhà trường, cũng như giúp cho Công ty Cổ phần Giầy Cẩm Bình có cái nhìn tổng quát

về các vấn đề đang gặp phải Từ đó, đề xuất một số giải pháp giúp công ty có thể tận dụng được những cơ hội cũng như đối phó với thách thức khi tiến hành xuất khẩu sản phẩm giày thể thao sang thị trường Anh, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty trong thời gian tới

Em xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN 2

LỜI CẢM ƠN 3

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ 7

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 9

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU GIÀY THỂ THAO 10

1.1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu 10

1.2 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 11

1.3 Mục đích nghiên cứu 14

1.4 Đối tượng nghiên cứu 14

1.5 Phạm vi nghiên cứu 14

1.6 Phương pháp nghiên cứu 15

1.7 Kết cấu của khóa luận 16

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LUẬN VỀ XUẤT KHẨU VÀ CƠ HỘI, THÁCH THỨC ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU GIÀY DÉP CỦA CÁC DOANH NGHIỆP SANG THỊ TRƯỜNG ANH 17

2.1 Cơ sở lý luận về xuất khẩu 17

2.1.1 Khái niệm về xuất khẩu 17

2.1.2 Các hình thức xuất khẩu chủ yếu 18

2.1.3 Vai trò của xuất khẩu 18

2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu giày dép 21

2.2.1 Các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp 21

2.2.2 Các nhân tố bên trong doanh nghiệp 25

2.3 Khái quát về thị trường giày dép tại Anh 27

2.3.1 Quy mô và đặc điểm của thị trường giày dép tại Anh 27

2.3.2 Tình hình xuất nhập khẩu giày dép tại Anh 30

2.3.3 Một số yêu cầu đối với mặt hàng giày dép nhập khẩu tại thị trường Anh 33

2.4 Cơ hội và thách thức đối với các doanh nghiệp khi xuất khẩu giày dép sang thị trường Anh 35

2.4.1 Cơ hội 35

2.4.2 Thách thức 37

CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CƠ HỘI, THÁCH THỨC ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU GIÀY THỂ THAO SANG THỊ TRƯỜNG ANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN GIẦY CẨM BÌNH 40

3.1 Giới thiệu về CTCP Giầy Cẩm Bình 40

3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 40

3.1.2 Lĩnh vực kinh doanh 40

3.1.3 Cơ cấu tổ chức 41

3.1.4 Cơ sở vật chất kỹ thuật 43

3.1.5 Năng lực tài chính 43

3.2 Khái quát hoạt động kinh doanh của công ty trong giai đoạn 2018 – 2020 44

3.2.1 Tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của CTCP Giầy Cẩm Bình giai đoạn 2018 – 2020 44

3.2.2 Tình hình hoạt động xuất khẩu giày thể thao của CTCP Giầy Cẩm Bình giai đoạn 2018 – 2020 45

3.3 Thực trạng xuất khẩu giày thể thao của CTCP Giầy Cẩm Bình sang thị trường Anh giai đoạn 2018 – 2021 48

3.3.1 Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Vương quốc Anh (UKVFTA) 48

3.3.2 Thực trạng xuất khẩu giày thể thao sang thị trường Anh của CTCP

Giầy Cẩm Bình 51

3.4 Thực trạng cơ hội và thách thức đối với hoạt động xuất khẩu giày thể thao sang thị trường Anh của CTCP Giầy Cẩm Bình 53

3.4.1 Cơ hội 53

3.4.2 Thách thức 61

CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP ĐỂ TẬN DỤNG CƠ HỘI VÀ ĐỐI PHÓ VỚI THÁCH THỨC KHI XUẤT KHẨU GIÀY THỂ THAO SANG THỊ TRƯỜNG ANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN GIẦY CẨM BÌNH 67

4.1 Định hướng đối với xuất khẩu của công ty trong bối cảnh thực thi Hiệp định UKVFTA 67

4.1.1 Định hướng chung đối với hoạt động xuất khẩu của công ty 67

4.1.2 Định hướng đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường Anh trong bối cảnh thực thi hiệp định UKVFTA 68

4.2 Các đề xuất giải pháp giúp CTCP Giầy Cẩm Bình tận dụng cơ hội, đối phó với thách thức trong xuất khẩu giày thể thao sang Anh 69

4.2.1 Giải pháp tận dụng cơ hội 69

4.2.2 Giải pháp đối phó với thách thức 71

4.3 Một số kiến nghị với các bên liên quan 75

4.3.1 Đối với Công ty 75

4.3.2 Đối với phía Nhà nước 76

4.3.3 Đối với Hiệp hội da giày - Túi xách Việt Nam (Lefaso) 78

KẾT LUẬN 80

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 82

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ

Bảng 2.1 Top 10 quốc gia xuất khẩu giày dép nhiều nhất vào Vương Quốc Anh năm

2019 32 Bảng 3.1 Năng lực tài chính của CTCP Giầy Cẩm Bình qua các năm 2018, 2019,

2020 43 Bảng 3.2 Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty giai đoạn 2018-2020 44 Bảng 3.3 Kim ngạch xuất khẩu theo danh mục hàng của CTCP Giầy Cẩm Bình giai đoạn 2018 -2020 46 Bảng 3.4 Kim ngạch nhập khẩu theo thị trường của công ty giai đoạn 2018 – 2020 47 Bảng 3.5 Kim ngạch xuất khẩu giày thể thao sang thị trường Anh của CTCP Giầy Cẩm Bình giai đoạn 2018-2021 51 Bảng 3.6 Kim ngạch xuất khẩu giày thể thao sang thị trường Anh theo danh mục hàng của CTCP Giầy Cẩm Bình giai đoạn 2018-2021 52 Bảng 3.7 Danh sách khách hàng chủ lực tại Anh của CTCP Giầy Cẩm Bình trong năm 2020-2021 56 Bảng 3.8 Thu nhập bình quân đầu người của công nhân tại CTCP Giầy Cẩm Bình giai đoạn 2020-2021 60 Bảng 3.9 Xuất xứ nguồn cung nguyên vật liệu cho sản xuất giày thể thao của CTCP Giầy Cẩm Bình 61 Bảng 3.10 Cơ cấu nhân sự của công ty Cổ phần Giầy Cẩm Bình năm 2020 65

Sơ đồ 3.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức của công ty 41 Biểu đồ 2.1 Xếp hạng các quốc gia tiêu thụ giày dép trên đầu người năm 2018 (Đơn vị: đôi giày dép/người) 28 Biểu đồ 2.2 Tình hình xuất nhập khẩu giày dép của Anh giai đoạn 2017 – 2021 30 Biểu đồ 2.3 Kim ngạch xuất khẩu giày dép Việt Nam vào thị trường Anh giai đoạn 2016-2020 31 Biểu đồ 3.1 Tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu theo thị trường của công ty giai đoạn 2018- 2020 47

Biểu đồ 3.2 Kim ngạch xuất khẩu giày thể thao sang thị trường Anh của CTCP Giầy Cẩm Bình giai đoạn 2018 – 2021 54 Biểu đồ 3.3 Kim ngạch xuất khẩu giày thể thao sang thị trường Anh theo danh mục hàng của CTCP Giầy Cẩm Bình giai đoạn 2018 – 2021 54 Biểu đồ 3.4 Cơ cấu giá thành sản phẩm giày thể thao của CTCP Giầy Cẩm Bình 58

6 FTA Free Trade Area Hiệp định thương mại tự do

Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership

Hiệp định đối tác toàn diện

và tiến bộ xuyên Thái Bình

Hiệp định thương mại tự

do Việt Nam - Vương quốc

Hiệp định Đối tác Toàn diện

và Tiến bộ xuyên Thái Bình

1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU GIÀY THỂ THAO

1.1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu

Trong quá trình hội nhập kinh tế với các quốc gia và khu vực trên thế giới, Việt Nam đã và đang tham gia ký kết nhiều Hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương và đa phương như CPTPP, RCEP, ASEAN +6, … tạo ra nhiều cơ hội mới cho xuất khẩu, các ngành công nghiệp và thương mại Phần lớn các rào cản và điều kiện trong buôn bán đã được cam kết dỡ bỏ chủ yếu là các hàng rào thuế quan (hầu hết về 0% hoặc dưới 5%) đã mang rất nhiều cơ hội cũng như triển vọng tươi sáng cho nhiều ngành sản xuất hàng hóa trong nước Cùng với đó là sự gia tăng dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tập trung vào ngành công nghiệp sản xuất sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong nước tiếp thu tri thức, công nghệ hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thêm nhiều hoạt động kinh doanh

ra thị trường quốc tế, trong đó tiêu biểu là hoạt động xuất khẩu Hoạt động xuất khẩu được nước ta đẩy mạnh lựa chọn làm mục tiêu hàng đầu trong phát triển kinh

tế Những cơ hội lớn được mở ra khi dần có thêm nhiều hiệp định thương mại giữa nước ta với các nước trong khu vực và trên thế giới tạo điều kiện thuận lợi cho xuất nhập khẩu hàng hóa Cùng với đó là những thách thức không nhỏ đặt ra trước mắt các doanh nghiệp nước ta buộc các doanh nghiệp phải nỗ lực thích ứng mới có thể vượt qua được

Ngành giày dép là một trong những ngành đem lại giá trị kinh tế cao, đóng góp lớn vào tăng trưởng kinh tế đất nước Cả nước hiện có hơn 3000 doanh nghiệp hoạt động trong ngành này với hơn 1 triệu lao động làm việc trong ngành thuộc da

và hơn 500 nghìn lao động trong ngành công nghiệp hỗ trợ Các cơ sở, nhà máy sản xuất giày dép tập trung chủ yếu ở hai vùng kinh tế trọng điểm Bắc Nam như: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Hải Dương, Thanh Hóa, Bình Dương, Đồng Nai Đây là những vùng có số lao động tập trung đông nhất cả nước và có hệ thống giao thông cảng biển, hàng không, đường bộ thuận lợi cho hoạt động giao thương, vận tải Có thể thấy, xuất khẩu mặt hàng giày dép đang là thế mạnh cũng

như mũi nhọn trong phát triển kinh tế nói chung và phát triển hoạt động thương mại quốc tế nói riêng

CTCP Giầy Cẩm Bình với hơn 20 năm kinh nghiệm hoạt động sản xuất kinh doanh, chuyên sản xuất để xuất khẩu các mặt hàng giày thể thao sang các thị trường như EU, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc,… Thị trường EU (chủ yếu là các nước Anh, Hà Lan, Pháp,…) là thị trường xuất khẩu chủ lực của công ty với hơn 37% kim ngạch xuất khẩu giai đoạn từ năm 2018 – 2020 Trong số đó, Anh là quốc gia luôn dẫn đầu giá trị nhập khẩu từ công ty Anh cũng là thị trường mà công ty định hướng phát triển và đặt tầm nhìn chiến lược xuất khẩu quan trọng, đặc biệt trong năm 2021, khi

mà hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Vương quốc Anh (UKVFTA) bắt đầu

có hiệu lực, hứa hẹn tiếp tục tạo ra nhiều động lực mới cho việc hợp tác kinh tế - thương mại giữa hai nước Song cũng phải nhìn nhận rằng, việc xuất khẩu mặt hàng giày thể thao sang thị trường Anh cũng đặt ra rất nhiều thách thức cho công ty bởi ngoài các yếu tố liên quan đến môi trường, chính trị, đây còn là một thị trường khó tính, hệ thống pháp luật chặt chẽ, cùng hệ thống rào cản tinh vi, Vì vậy, nhận thức được tầm quan trọng của việc phân tích những cơ hội và thách thức đối với xuất

khẩu giày thể thao sang thị trường Anh của công ty, em đã chọn đề tài “Cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu mặt hàng giày thể thao sang thị trường Anh của Công ty Cổ phần Giầy Cẩm Bình” để làm luận văn tốt nghiệp Em hy vọng với đề

tài này sẽ mang lại cho công ty một số đóng góp trong quá trình phát triển nâng cao hoạt động xuất khẩu, để từ đó giúp cho công ty tận dụng hơn nữa được cơ hội cũng

như đối phó được với thách thức khi thực hiện xuất khẩu sang thị trường Anh 1.2 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Xuất khẩu là hoạt động đem lại nguồn lợi kinh tế lớn, về giá trị trực tiếp cũng như cơ hội hợp tác trong tương lai với bạn bè quốc tế Do vậy hoạt động này được đẩy mạnh, và trở thành đối tượng nghiên cứu nhằm tối ưu hóa hiệu quả và năng lực cũng như năng suất tham gia Các doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu các mặt hàng khác nhau, có quy mô, hình thức kinh doanh khác nhau nhưng khi tiến hành xuất khẩu sang một thị trường, họ đều quan tâm đến những cơ hội cũng như thách thức liên quan đến hoạt động xuất khẩu mặt hàng của họ Chính vì vậy đề tài nghiên cứu

cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu sản phẩm của các doanh nghiệp nói riêng hay sản phẩm xuất khẩu nói chung của cả nước của các công trình nghiên cứu khác

có rất nhiều, có thể kể đến một vài nghiên cứu sau:

- Luận văn: “Cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu mặt hàng thép sang thị

trường EU của Công ty TNHH Tiến Đạt trong bối cảnh thực thi Hiệp định EVFTA”

do sinh viên Trần Đức Lâm thực hiện năm 2020 dưới sự hướng dẫn của TS Nguyễn Duy Đạt Đến với đề tài này sinh viên thực hiện đã tạo nên bố cục rõ ràng giúp người đọc dễ hiểu Tác giả đã đưa ra đặc điểm thị trường mặt hàng nhập khẩu, hoạt động kinh doanh xuất khẩu của công ty Tác giả cũng đã nêu lên những cơ hội và thách thức của công ty khi xuất khẩu mặt hàng thép trong bối cảnh thực thi hiệp định EVFTA và đưa ra được những giải pháp mang tính chân thực Tuy vậy, tác giả lại chưa đưa ra rõ được thị trường có đặc điểm một cách cụ thể, chưa nêu ra sự phát triển và tầm quan trọng của thị trường Bên cạnh đó, đề tài này cũng chưa đưa ra giải pháp sát với những thách thức mà công ty đang đối mặt

- Luận văn: “Cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu giày sang thị trường EU

của công ty TNHH Hóa Dệt Hà Tây dưới tác động của hiệp định EVFTA” do sinh

viên Nguyễn Thị Phương Thảo thực hiện năm 2020 dưới sự hướng dẫn của TS Nguyễn Duy Đạt Với đề tài này, sinh viên đã đi sâu phân tích cả về lý luận lẫn thực tiễn trong hoạt động xuất khẩu giày của công ty sang thị trường EU Sinh viên cũng

đã đưa ra những cơ hội và thách thực mà Hiệp định EVFTA mang lại đối với xuất khẩu giày của công ty Tuy nhiên, với đề tài này người viết vẫn chưa phân tích được đặc điểm của mặt hàng giày dép cũng như phân tích, đánh giá được nhu cầu, sự phát triển của thị trường giày dép tại châu Âu

- Luận văn: “Cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu mặt hàng dệt may của

Việt Nam khi Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU được ký kết” do sinh viên

Đỗ Hà Vân thực hiện năm 2009 dưới sự hướng dẫn của TS Nguyễn Quang Minh, trường Đại học Ngoại Thương Đề tài đã phân tích rất kỹ về Hiệp định EVFTA và thị trường dệt may tại EU, đưa ra được những cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu hàng dệt may khi hiệp định EVFTA được ký kết và cuối cùng đưa ra được những giải pháp thúc đẩy xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam sang EU Tuy nhiên, bài nghiên cứu được thực hiện từ năm 2009, các số liệu đưa ra, dự báo xu

hướng và giải pháp chỉ đúng tại thời điểm bài nghiên cứu được thực hiện, không có tính ứng dụng cao hiện nay Bên cạnh đó, các giải pháp được đưa ra còn mang tính chung chung, chưa giải quyết được hết các hạn chế của các doanh nghiệp Việt Nam đang gặp phải

- Luận văn “Thực trạng và giải pháp thúc đẩy xuất khẩu giày dép của CTCP

Giày An Lạc sang thị trường EU” do sinh viên Nguyễn Thị Khánh Linh thực hiện

năm 2015 dưới sự hướng dẫn của ThS Nông Thị Như Mai, trường Đại học Tài Chính – Marketing Bài viết đã nêu lên được những đặc điểm của thị trường giày dép tại châu Âu, phân tích những cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp Việt Nam khi thực hiện xuất khẩu giày dép sang thị trường này, dự báo và đánh giá triển vọng của ngành giày dép trong tương lai và đưa ra những giải pháp để thúc đẩy hoạt động xuất khẩu cho CTCP Giày An Lạc Bài nghiên cứu tổng hợp được rất tốt những lý thuyết, tuy nhiên vẫn còn những thiếu sót đôi chút khi chưa đề cập đến hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam - EU đang tiến hành đàm phán thời điểm bấy giờ và tác động của nó đến hoạt động xuất khẩu trong tương lai của doanh nghiệp

- Luận văn thạc sĩ: “Cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu thủy sản của Việt

Nam sang thị trường EU trong điều kiện thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên Minh Châu Âu (EVFTA)” do Võ Thị Mai Phương thực hiện năm 2020

dưới sự hướng dẫn của TS Nguyễn Quang Minh, trường Đại học Ngoại Thương Bài viết cung cấp các thông tin tổng quan của EVFTA và thị trường EU, đánh giá thực trạng xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang EU, phân tích các cơ hội và thách thức mà EVFTA mang lại cho thủy sản xuất khẩu Việt Nam Trên cơ sở đó, tác giả

đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy hơn nữa hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang EU

- Bài viết “Cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam

sang Anh sau khi Hiệp định thương mại tự do Việt Nam và Vương quốc Anh được

ký kết” (6/2021), Hà Văn Hội – Đại học Kinh Tế, Đại học Quốc Gia Hà Nội trên

Tạp chí Kinh tế và Kinh doanh ĐHQGHN Đây là một trong số rất ít bài phân tích

về hiệp định UKVFTA và tác động của nó đến xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam Bài viết đã cho thấy được những cái nhìn tổng quan nhất về hiệp định này và một số ảnh hưởng của nó đến các mặt hàng như dệt may, thủy sản, nông sản, giày dép,…

Nhưng nhìn chung, những nội dung này bao hàm quá rộng, dành chung cho tất cả các lĩnh vực nhưng chưa đi sát và tập trung vào một ngành cụ thể như là giày dép xuất khẩu

Nhìn chung, tất cả các công trình nghiên cứu ở trên đều đề cập đến cơ sở lý luận chung là hoạt động xuất khẩu Tuy nhiên các đề tài chỉ tập trung đến khía cạnh

cơ hội, thách thức của các hiệp định thương mại tư do mà chưa nghiên cứu sâu đối với lĩnh vực, thị trường cụ thể và giải pháp chưa có tính khả thi Xuất khẩu giày da đang được xem là một trong những ngành quan trọng của nền kinh tế nước ta hiện nay Em đã tìm hiểu và nhận thấy có rất ít đề tài nghiên cứu về vấn đề cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu mặt hàng giày thể thao So với các đề tài đã nghiên cứu, đề tài của em sẽ đi sâu vào phân tích các khía cạnh của xuất khẩu, tiềm năng thị trường giày dép tại Anh, đánh giá được những cơ hội và thách thức của công ty khi xuất khẩu sản phẩm sang Anh và đưa ra những kiến nghị, giải pháp cụ thể cho công ty tận dụng được cơ hội cũng như đối phó với những thách thức

- Đưa ra định hướng và đề xuất một số giải giải pháp để tận dụng cơ hội và đối phó với thách thức khi xuất khẩu mặt hàng giày thể thao sang thị trường Anh của CTCP Giầy Cẩm Bình

1.4 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài khóa luận tập trung nghiên cứu hoạt động xuất khẩu mặt hàng giày thể thao sang thị trường Anh của CTCP Giầy Cẩm Bình

1.5 Phạm vi nghiên cứu

- Không gian nghiên cứu: Nghiên cứu tại CTCP Giầy Cẩm Bình và cụ thể là

tại phòng Kế hoạch vật tư

- Thời gian nghiên cứu: Số liệu sử dụng ở nghiên cứu này được thu thập trong

khoảng thời gian từ 01/01/2018 đến 01/01/2022

- Nội dung nghiên cứu: Tìm hiểu, phân tích và đánh giá cơ hội và thách thức

khi xuất khẩu mặt hàng giày thể thao sang thị trường Anh của CTCP Giầy Cẩm Bình, từ đó tìm ra các giải pháp phù hợp để tận dụng cơ hội và đối phó với thách

thức khi thực hiện xuất khẩu mặt hàng giày thể thao sang thị trường Anh

1.6 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp

 Thu thập và tổng hợp các thông tin liên quan đến hoạt động xuất khẩu, hiệp

định UKVFTA… trong các tài liệu tham khảo như sách, báo, internet…

 Thu thập các thông tin liên quan đến hoạt động xuất khẩu công ty sang thị trường Anh trong các tài liệu từ văn phòng chuyên môn của CTCP Giầy Cẩm Bình

- Phân tích dữ liệu:

Từ các dữ liệu thu thập được qua các phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp, thu thập dữ liệu thứ cấp, phương pháp phân tích dữ liệu sẽ tiến hành phân tích các dữ liệu đó, kết hợp với các kỹ năng phân tích để đưa ra được các hướng giải quyết cho

đề tài

- Phương pháp tập hợp và xử lý thông tin:

Thông qua sách báo mạng và các tài liệu thực tế tại các ban của Văn phòng Tổng công ty cũng như thư viện trường Đại học Thương Mại

1.7 Kết cấu của khóa luận

Ngoài lời cảm ơn, mục lục, các danh mục bảng biểu, từ viết tắt và các tài liệu tham khảo, căn cứ vào yêu cầu thực hiện đề tài, nội dung của đề tài và mục tiêu mà

đề tài hướng đến, kết cấu của khóa luận bao gồm 4 chương như sau:

Chương 1: Tổng quan về cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu giày thể thao Chương 2: Cơ sở luận về xuất khẩu và cơ hội, thách thức đối với xuất khẩu giày dép của các doanh nghiệp sang thị trường Anh

Chương 3: Phân tích thực trạng cơ hội, thách thức đối với xuất khẩu giày thể thao sang thị trường Anh của CTCP Giầy Cẩm Bình

Chương 4: Giải pháp để tận dụng cơ hội và đối phó với thách thức khi xuất khẩu giày thể thao sang thị trường Anh của CTCP Giầy Cẩm Bình

2 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LUẬN VỀ XUẤT KHẨU VÀ CƠ HỘI, THÁCH THỨC ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU GIÀY DÉP CỦA CÁC DOANH NGHIỆP SANG THỊ TRƯỜNG ANH

2.1 Cơ sở lý luận về xuất khẩu

2.1.1 Khái niệm về xuất khẩu

Theo Thư viện Học liệu Mở Việt Nam (VOER), xuất khẩu là một hoạt động

cơ bản của hoạt động ngoại thương, nó đã xuất hiện từ lâu đời và ngày càng phát triển Từ hình thức cơ bản đầu tiên là trao đổi hàng hóa giữa các nước, cho đến nay

nó đã rất phát triển và được thể hiện thông qua nhiều hình thức Hoạt động xuất khẩu ngày nay diễn ra trên phạm vi toàn cầu, trong tất cả các ngành, các lĩnh vực của nền kinh tế, không chỉ là hàng hóa hữu hình mà cả hàng hóa vô hình với tỷ trọng ngày càng lớn

Mục đích của hoạt động xuất khẩu là tiêu thụ một phần sản phẩm ra khỏi quốc gia và dùng tiền tệ làm phương tiện thanh toán nhằm thu lại lợi nhuận Tiền tệ ở đây

có thể là ngoại tệ đối với một quốc gia hoặc cả hai quốc gia Xuất khẩu không chỉ là hành vi buôn bán riêng lẻ mà nó là cả một chuỗi các quan hệ mua bán thương mại, nhằm chuyển đổi kinh tế và nâng cao đời sống của công ty

Theo Luật Thương mại 2005 sửa đổi và bổ sung năm 2019, tại điều 28, khoản 1 có đưa ra khái niệm về xuất khẩu như sau: “Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hóa được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”

Vậy tóm lại có thể hiểu hoạt động xuất khẩu là việc đưa hàng hóa (hàng hóa

có thể là hữu hình hoặc vô hình) ra nước ngoài để thực hiện trao đổi, buôn bán trên

cơ sở dùng tiền tệ là đồng tiền thanh toán Đó không phải là hành vi bán hàng riêng

lẻ mà là hệ thống bán hàng có tổ chức cả bên trong lẫn bên ngoài nhằm mục tiêu lợi nhuận, thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, ổn định và từng bước nâng cao mức sống của người dân

2.1.2 Các hình thức xuất khẩu chủ yếu

Hiện nay, hoạt động xuất khẩu hàng hóa được thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau dựa trên đặc điểm sở hữu hàng hoá trước khi xuất khẩu và căn cứ vào nguồn hàng xuất khẩu:

Xuất khẩu trực tiếp: là hình thức doanh nghiệp bán các sản phẩm của họ trực

tiếp cho người mua ở thị trường mục tiêu, hai bên mua và bán liên hệ trực tiếp với nhau thông qua gặp mặt trực tiếp, qua thư từ hay điện tín để bàn bạc, thỏa thuận về hàng hóa, giá cả, các điều kiện giao dịch khác và tiến hành ký kết hợp đồng mua bán hàng hoá

Xuất khẩu gián tiếp (ủy thác): là hình thức xuất khẩu trong đó doanh nghiệp

bán các sản phẩm của họ cho các trung gian thương mại rồi các nhà trung gian này lại bán lại cho những người mua trong thị trường mục tiêu Những kênh trung gian này đảm nhiệm vai trò tìm kiếm người mua hàng nước ngoài, vận chuyển sản phẩm

và thu tiền hàng

Gia công hàng xuất khẩu: là hình thức công ty trong nước nhận tư liệu sản

xuất (chủ yếu là máy móc, nguyên vật liệu) từ công ty nước ngoài về để sản xuất hàng hóa dựa trên yêu cầu của bên đặt hàng Hàng hóa làm ra sẽ được xuất khẩu ra nước ngoài theo chỉ định của công ty đặt hàng

Hình thức tạm nhập – tái xuất: có thể hiểu là việc thương nhân của nước A

mua hàng hóa của nước B để bán cho nước C trên cơ sở hợp đồng mua bán ngoại thương và có làm thủ tục nhập khẩu hàng hóa vào nước A Sau đó chính hàng hóa này lại được làm thủ tục xuất khẩu ra khỏi nước A mà không qua gia công chế biến

2.1.3 Vai trò của xuất khẩu

a Đối với nền kinh tế mỗi quốc gia

Thứ nhất, xuất khẩu mang lại nguồn thu ngoại tệ lớn, tạo nguồn vốn chủ yếu

cho nhập khẩu, phục vụ công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước Đối với các nước đang phát triển như Việt Nam, một trong những vật cản chính đối với sự tăng trưởng kinh tế là thiếu tiềm lực về vốn Vì vậy, nguồn vốn huy động từ nước ngoài, đặc biệt là xuất khẩu được coi là nguồn vốn lớn để phát triển kinh tế đất nước

Thứ hai, thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy nền sản xuất

phát triển nhanh chóng bởi phải chịu sự tác động của nhiều loại hình cơ cấu và sự chuyển dịch cơ cấu giữa các nước

Thứ ba, xuất khẩu nhằm nâng cao chất lượng sống của người dân, đảm bảo

cho họ có nguồn thu ổn định, giải quyết công ăn việc làm Đồng thời, tạo động lực cho nhiều ngành kinh tế khác phát triển Chẳng hạn những công ty vận tải biển hay hàng không khi có hợp đồng với công ty xuất khẩu theo CIF thì các công ty vận tải

sẽ phát triển

Thứ tư, xuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các mối quan hệ kinh tế

đối ngoại Xuất khẩu và các mối quan hệ kinh tế đối ngoại có sự tác động qua lại, phụ thuộc lẫn nhau Hoạt động xuất khẩu là một loại hoạt động cơ bản, là hình thức ban đầu của kinh tế đối ngoại, từ đó thúc đẩy phát triển các mối quan hệ khác như

du lịch quốc tế, bảo hiểm quốc tế, tín dụng quốc tế

b Đối với doanh nghiệp

Thứ nhất, thông qua xuất khẩu các doanh nghiệp trong nước có điều kiện

tham gia vào cuộc cạnh tranh trên thị trường thế giới về giá cả, chất lượng Những yếu tố này đòi hỏi các doanh nghiệp phải hình thành một cơ cấu sản xuất phù hợp với thị trường Nhờ có xuất khẩu mà doanh nghiệp luôn luôn sẵn sàng đổi mới và hoàn thiện cơ cấu sản xuất kinh doanh phù hợp với thị trường và theo kịp sự phát triển chung của thế giới

Thứ hai, xuất khẩu đặt ra cho doanh nghiệp nhiều nhu cầu, đòi hỏi mới như:

mở rộng quy mô để đáp ứng được nhu cầu thị trường, tăng cường hiệu quả sản xuất

và nâng cao chất lượng để thỏa mãn nhu cầu mới, nghiên cứu sản phẩm mới phù hợp với thị trường, có thể phải thay đổi cả quy trình sản xuất, cải tiến kỹ thuật để vượt qua được những rào cản phi thuế quan

Thứ ba, doanh nghiệp có thể mang lại lợi ích cho xã hội nhiều hơn thông qua

sản xuất hàng xuất khẩu thu hút nhiều lao động tạo thu nhập ổn định, đồng thời tạo

ra thu nhập để nhập khẩu vật tư, tư liệu sản xuất, vật phẩm tiêu dùng phục vụ cho sản xuất cũng như đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân Sản xuất hàng xuất khẩu đòi hỏi doanh nghiệp phải luôn luôn đổi mới và hoàn thiện công tác quản

lý kinh doanh, đồng thời có vốn để tiếp tục đầu tư vào sản xuất không chỉ về chiều rộng mà cả chiều sâu

Thứ tư, xuất khẩu tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng thị trường, mở

rộng quan hệ kinh doanh với các bạn hàng trong và ngoài nước, trên cơ sở cả hai bên đều có lợi Vì vậy đã giúp doanh nghiệp tăng được doanh số và lợi nhuận, đồng thời chia sẻ được rủi ro mất mát trong hoạt động kinh doanh, giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào thị trường, tăng cường uy tín kinh doanh của công ty

Thứ năm, xuất khẩu khuyến khích phát triển các mạng lưới kinh doanh của

doanh nghiệp, chẳng hạn như hoạt động đầu tư, nghiên cứu và phát triển, các hoạt động sản xuất, marketing cũng như sự phân phối và mở rộng kinh doanh

c Đối với thế giới

Thứ nhất, xuất khẩu là một trong những hoạt động quan trọng nhất của ngoại

thương, có tầm ảnh hưởng và chi phối đến toàn bộ nền kinh tế thế giới Đó là ưu tiên hàng đầu của các quốc gia trong quan hệ kinh tế Mỗi sự thay đổi trong chính sách xuất khẩu của các quốc gia đều có ảnh hưởng đến cả nền kinh tế thế giới Ta

có thể thấy, trong thế kỷ XV-diễn ra mạnh mẽ khi người Châu Âu đi tìm kiếm các vùng đất mới và tiến hành hoạt động giao thương với Trung Quốc, Ấn Độ tạo ra những con đường trao đổi hàng hóa nổi tiếng như “ con đường tơ lụa ”, “ con đường gốm sứ ”,

Thứ hai, xuất khẩu là sợi dây liên kết quan trọng giữa các nền kinh tế trên thế

giới Nếu không có xuất khẩu, cũng sẽ không có nhập khẩu, mỗi quốc gia sẽ là một nền kinh tế cô lập chắc chắn sẽ không thể phát triển Nhiều quan hệ quốc tế đã được cải thiện đáng kể khi các tiềm năng xuất - nhập khẩu được khai thác Hiện nay, các quốc gia, khu vực cũng đang chủ động tiến hành liên kết với một trong các mục đích chính là để xóa bỏ các rào cản, giúp hàng hóa xuất khẩu có thể lưu thông dễ dàng hơn

Thứ ba, xuất khẩu là một trong những yếu tố quan trọng nhất thúc đẩy quá

trình phân công lao động quốc tế, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và tài nguyên Mỗi quốc gia có một lợi thế riêng nên hoạt động xuất khẩu giúp quốc gia

đó đẩy mạnh hiệu quả khai thác lợi thế có được, có thể là về tài nguyên, nhân lực hay công nghệ, nhờ đó quá trình chuyên môn hóa quốc tế được diễn ra

2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu giày dép

2.2.1 Các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp

a Các nhân tố thuộc quốc gia nhập khẩu

 Môi trường kinh tế

Giày dép là loại mặt hàng thuộc nhóm mặt hàng chế biến và cũng là loại mặt hàng thiết yếu đối với nhu cầu tiêu dùng của con người nên việc xuất khẩu giày dép chịu tác động trực tiếp bởi các yếu tố như thu nhập bình quân đầu người, nhu cầu và mức sống người tiêu dùng Thu nhập bình quân đầu người tăng thì chứng tỏ mức sống của dân cư tăng lên thì khả năng tiêu dùng cao, khi đó sản phẩm của công ty sẽ tăng cả về số lượng và chất lượng, chủng loại đáp ứng nhu cầu của thị trường Quốc gia nhập khẩu có thu nhập của người tiêu dùng càng cao thì nhu cầu tiêu dùng của

họ cũng lớn hơn, từ chỗ chỉ cần phục vụ cho nhu cầu đi lại, làm việc đến chỗ phải được thỏa mãn cao hơn về tính thẩm mỹ

Ngoài ra, xuất khẩu giày dép cũng chịu tác động của các yếu tố như tốc độ tăng trưởng kinh tế, tỷ giá hối đoái Tốc độ tăng trưởng kinh tế phản ánh mức độ hấp dẫn của thị trường, nếu tốc độ kinh tế phát triển mà cao thì khả năng tiêu thụ sản phẩm của công ty càng lớn, và ngược lại Tỷ giá hối đoái thay đổi sẽ làm thay đổi cán cân thương mại, ảnh hưởng đến sự di chuyển của các dòng vốn quốc tế và qua đó ảnh hưởng đến lợi ích của quốc gia Cho nên, tỷ giá hối đoái mà càng cao thì càng thúc đẩy cho xuất khẩu giày dép nói riêng và hàng hoá nói chung tăng nhanh, góp phần làm tăng kim ngạch xuất khẩu giày dép Hiện nay hoạt động xuất khẩu giày dép của Việt Nam được thanh toán theo đồng USD và EUR Cho nên sự biến động về giá trị của hai đồng tiền này sẽ ảnh hưởng lớn đến hoạt động xuất khẩu giày dép nói riêng và xuất khẩu hàng hoá nói chung

Thuế và hạn ngạch nhập khẩu: Đây là yếu tố vô cùng quan trọng ảnh hưởng đến hoạt động thương mại quốc tế Thuế nhập khẩu ảnh hưởng trực tiếp đến việc quyết định giá thành của sản phẩm cũng như khả năng cạnh tranh về giá của doanh

nghiệp Thuế nhập khẩu càng thấp thì hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp càng diễn ra mạnh mẽ hơn Ở một số nước mà các doanh nghiệp sản xuất - xuất khẩu giày của Việt Nam xuất khẩu vào cũng không áp dụng hạn ngạch như thị trường Nhật Bản, thị trường EU, điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất khẩu giày dép của Việt Nam

 Môi trường văn hóa – xã hội

Mỗi một nền văn hóa khác nhau sẽ có quan điểm về thời trang, cái đẹp khác nhau và giày dép cũng là một phần của thời trang Các nước phương Tây có phong cách thời trang hiện đại, tân tiến, người tiêu dùng thường lựa chọn những thương hiệu nổi tiếng, bên cạnh chất lượng, mẫu mã và kiểu dáng cá tính là những yếu tố được họ ưu tiên khi tiêu dùng giày dép Bên cạnh đó, người Châu Á lại có xu hướng lựa chọn giày dép theo công dụng, hoàn cảnh sử dụng và giá cả là thứ họ quan tâm hàng đầu khi mua sắm giày dép

Không những thế, sự gia tăng dân số của một đất nước, sự già hoá trong dân

cư cũng ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu giày dép cụ thể như một đất nước có

cơ cấu dân số già, những người trong độ tuổi từ 65 tuổi trở lên là những người nghỉ hưu sống bằng trợ cấp, thích đi bộ đường dài, du lịch dài ngày và thường xuyên Vì thế, nhu cầu về sản phẩm giày dép là rất lớn, những sản phẩm này phải được thiết

kế đặc biệt với những tính năng hỗ trợ cơ bắp với những chất liệu phải rất mềm, kiểu dáng đơn giản, gọn nhẹ và có độ bền cao

 Môi trường chính trị - pháp luật

Tình hình chính trị của nước nhập khẩu giày dép nói riêng và của toàn thế giới

có ảnh hưởng lớn đến hoạt động xuất khẩu giày dép của các doanh nghiệp sản xuất

và xuất khẩu giày dép Tình hình chính trị của quốc gia nhập khẩu ổn định - ít biến động sẽ thúc đẩy và tạo điều kiện cho hoạt động xuất khẩu mặt hàng giày dép của quốc gia xuất khẩu

Với mỗi quốc gia thì đều có một quy định riêng, có một thể chế riêng, doanh nghiệp muốn xuất khẩu sang môi trường thể chế nào thì phải tuân theo quy luật thể chế của đất nước đó và chịu sự điều khiển của luật pháp đó Trong quan hệ quốc tế,

để điều chỉnh quan hệ kinh tế đối ngoại, mỗi quốc gia đều có những quy định riêng

cho mình song cũng cần phải thống nhất với các cam kết song phương và đa phương đồng thời phục vụ cho mục tiêu phát triển đất nước trong từng thời kỳ cụ thể Hệ thống pháp luật là điều kiện đảm bảo môi trường bình đẳng cho các doanh nghiệp xuất khẩu giày dép sang thị trường khác song nếu hệ thống pháp luật không hoàn thiện sẽ có ảnh hưởng không nhỏ thậm chí gây trở ngại cho hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp

 Môi trường cạnh tranh

Đây là yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động xuất khẩu giày dép của các doanh nghiệp Môi trường cạnh tranh gay gắt sẽ trở thành một rào cản rất lớn đối với doanh nghiệp khi thực hiện xuất khẩu sang thị trường đó; đặc biệt với những doanh nghiệp vừa và nhỏ - khả năng cạnh tranh còn hạn chế Nếu xét về chất lượng cao cấp thì các doanh nghiệp xuất khẩu giày dép Việt Nam không thể cạnh tranh được với sản phẩm của chính các quốc gia nội khối như: Italia, Pháp, Tây Ban Nha, Anh, Đức, còn với sản phẩm cấp thấp, có chất lượng trung bình thì không thể cạnh tranh được với sản phẩm sản xuất hàng loạt của Trung Quốc Chính điều này buộc các doanh nghiệp giày dép Việt Nam trong thời gian qua phải chọn hướng đi là làm gia công cho các đối tác nước ngoài mà chưa có nhiều sản phẩm giày trực tiếp vào các thị trường này Như vậy với khả năng cạnh tranh thấp thì đó là một bất lợi lớn cho các doanh nghiệp xuất khẩu giày của Việt Nam

b Các nhân tố thuộc quốc gia xuất khẩu

 Môi trường công nghệ

Với sản phẩm giày dép, yếu tố khoa học kỹ thuật và công nghệ có vai trò rất lớn trong việc tạo ra những sản phẩm có chất lượng cao, những tiểu tiết cầu kỳ và công phu Việc áp dụng những tiến bộ của công nghệ hiện đại vào dây chuyền sản xuất giày dép còn giúp nâng cao năng suất, đảm bảo tính an toàn và hiệu quả, giảm thiểu rủi ro, đáp ứng được các tiêu chuẩn nghiêm ngặt để cung cấp các sản phẩm giày dép trên thị trường quốc tế Tại Việt Nam, việc sử dụng máy móc tự động trong ngành sản xuất giày dép còn khá hạn chế Ngành sản xuất giày dép hiện nay vẫn còn sử dụng rất nhiều lao động, nhiều khâu trong quy trình cần phải có sự vận hành của con người Nếu được đầu tư đúng mức về mặt khoa học - công nghệ thì

ngành sản xuất giày dép của nước ta có thể phát huy tối đa về lao động và chất lượng

 Các chính sách về xuất khẩu của Chính phủ

Những chính sách và quy định của chính phủ có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu mặt hàng giày dép của doanh nghiệp Sự ổn định về chính trị và sự ủng hộ của chính phủ thông qua các chính sách khuyến khích phát triển ngành giày dép như: Xây dựng các quỹ tín dụng hỗ trợ cho các doanh nghiệp da giày vay với lãi suất thấp để có thời gian lưu chuyển vốn dài, tạo các điều kiện thuận lợi trong vay ngoại tệ để mua trang thiết bị sản xuất giày, các chính sách

hỗ trợ đào tạo nhân lực về thiết kế giày, quản lý và vận hành quy trình sản xuất giày dép cũng đã được quan tâm, điều này đã tạo ra một lợi thế lớn cho sự phát triển của ngành giày dép

Nhà nước ta đã quy định mức thuế xuất khẩu 0% đối với các mặt hàng giày dép xuất khẩu (căn cứ vào biểu thuế xuất khẩu theo danh mục nhóm hàng chịu thuế

và khung thuế suất đối với từng nhóm hàng được đính kèm nghị quyết số 977/2005/NQ-UBTVQH11 ngày 13 tháng 12 năm 2005 của Uỷ ban thường vụ quốc hội về việc ban hành biểu thuế xuất khẩu theo danh mục nhóm hàng chịu thuế và khung thuế suất đối với từng nhóm hàng, biểu thuế nhập khẩu ưu đãi theo danh mục nhóm hàng chịu thuế và khung thuế suất ưu đãi đối với từng nhóm hàng) Điều này tạo điều kiện cho việc thông thoáng hành lang thủ tục xuất khẩu ở nước ta, khuyến khích các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam đẩy mạnh sản xuất, xuất khẩu mặt hàng giày dép, gia tăng khả năng cạnh tranh về giá với các doanh nghiệp khác trên thị trường quốc tế

 Quan hệ hợp tác thương mại với các quốc gia khác

Cũng như những mặt hàng xuất khẩu khác, giày dép cũng chịu tác động mạnh

mẽ bởi xu hướng hội nhập của nền kinh tế Một trong những cơ hội lớn nhất khi gia nhập WTO và các tổ chức kinh tế khác là thị trường quốc tế rộng mở, tạo khả năng cho xuất khẩu tăng trưởng mạnh Năm 2015 được đánh giá là năm bản lề quan trọng của Việt Nam trong tiến trình hội nhập quốc tế Năm này đánh dấu bước khởi đầu quan trọng của lộ trình cắt giảm ở mức sâu nhất và tiến tới mức cam kết cuối cùng

về xóa bỏ thuế suất xuất khẩu trong các hiệp định tự do thương mại (FTA) mà Việt Nam đã ký kết với những đối tác quan trọng như ASEAN, Trung quốc, Hàn Quốc, hay CPTPP…Hoạt động xuất khẩu của Việt Nam đã tận dụng được cơ hội của mình Bằng chứng là trong năm 2016, xuất khẩu giày dép của Việt Nam đạt trên 13 tỷ USD và trở thành nước xuất khẩu lớn thứ ba thế giới về trị giá ( chỉ sau Trung Quốc

và Italia) Điều này phần nào cho thấy xu hướng hội nhập kinh tế tạo cơ hội rất lớn cho các doanh nghiệp xuất khẩu giày dép của Việt Nam

2.2.2 Các nhân tố bên trong doanh nghiệp

 Khả năng tài chính và nguồn vốn

Đây là yếu tố quan trọng hàng đầu đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp Đối với hoạt động xuất khẩu giày dép, năng lực tài chính lớn sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho mở rộng sản xuất kinh doanh, đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, đào tạo nâng cao tay nghề cho người lao động để thích ứng nhanh hơn với hoạt động chuyển giao công nghệ trong sản xuất… từ đó nâng cao năng suất sản xuất sản phẩm, là tiền đề để thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm Điều kiện

về tài chính đóng góp vai trò quan trọng trong quyết định doanh nghiệp thực hiện nâng cao hiệu quả sản xuất và năng lực cạnh tranh Tuy nhiên, để năng lực tài chính tốt phát huy hiệu quả cần có sự quản lý, khai thác có hiệu quả của các doanh nghiệp

 Chất lượng nguồn nhân lực

Yếu tố nhân lực và quản trị nhân lực đem lại tiềm năng to lớn và quyết định mọi hoạt động của doanh nghiệp Nhất là đối với quy trình sản xuất giày dép cần có

sự tham gia của nhiều lao động Hiện nay ở Việt Nam chưa có một trường nào đào tạo một cách có quy củ và bài bản về ngành da giày về chế tạo mẫu, thiết kế mẫu… cho nên phần lớn lao động làm về ngành này đều do học nghề mà có Tuy nhiên đối với xuất khẩu, các sản phẩm không chỉ cần đáp ứng các yêu cầu trong nước mà còn phải tuân theo đúng các tiêu chuẩn quốc tế cũng như tiêu chuẩn riêng của mỗi thị trường nhập khẩu Vì điều này mà yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng là thực sự cấp thiết Các yếu tố đánh giá chất lượng nguồn nhân lực bao gồm năng suất lao động, trình độ, ý thức, sự sáng tạo,… Muốn xuất khẩu được sản phẩm giày dép sang các quốc gia phát triển như Mỹ, EU,… thì cần phải có sự cải thiện chất lượng đội

ngũ nhân sự dựa trên các yếu tố trên, đặc biệt là phải có được một bộ phận thiết kế chuyên nghiệp, hiệu quả

 Máy móc công nghệ

Trong hoạt động sản xuất của công ty do đặc thù của ngành, đặc thù của sản phẩm, máy móc thiết bị đóng vai trò lớn trong việc nâng cao năng suất cũng như chất lượng sản phẩm của công ty, giảm các chi phí không cần thiết cũng như có khả năng tạo ra các mẫu mã sáng tạo phù hợp với thị hiếu tiêu dùng nhanh và dễ dàng hơn Đặc biệt trong thời đại khoa học ngày càng phát triển, yếu tố này ngày càng khẳng định vai trò quan trọng, có tác động lớn đến năng lực cạnh tranh sản phẩm đặc biệt là năng lực cạnh tranh xuất khẩu sản phẩm khi đối thủ cạnh Do vậy, doanh nghiệp nào có dây chuyền máy móc hiện đại, công nghệ tiên tiến sẽ có khả năng cạnh tranh xuất khẩu tốt trên thị trường, đáp ứng được nhu cầu cả trong và ngoài nước

 Nguồn nguyên vật liệu đầu vào

Nguyên vật liệu đầu vào được xác định là nhân tố chính trong quá trình sản xuất và kinh doanh, là yếu tố quan trọng trong quá trình hạ giá thành sản phẩm Với công ty sản xuất giày dép thì nguyên vật liệu đầu vào của doanh nghiệp chủ yếu là các loại da (da trắng, da vàng, da đen ) chỉ khâu, cao su, trong đó nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng tới 80%- 85% trong giá thành sản phẩm, do vậy việc quản lý mua và

sử dụng nguyên vật liệu là có ý nghĩa rất lớn trong việc tiết kiệm nguyên vật liệu và

hạ giá thành sản phẩm Hiện nay nguồn nguyên liệu đầu vào cho sản xuất giày dép của doanh nghiệp Việt Nam phải nhập khẩu rất nhiều Đây là một trong những khó khăn rất lớn cho các doanh nghiệp vì nó sẽ làm tăng chi phí sản xuất trên một đôi giày và làm ảnh hưởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp

 Sản phẩm của doanh nghiệp

Muốn xuất khẩu được ra thị trường quốc tế, sản phẩm của doanh nghiệp cũng phải đạt được những yêu cầu nhất định như mẫu mã sản phẩm liệu có đáp ứng được nhu cầu của khách hàng nước ngoài? Các sản phẩm đó có khả năng sửa đổi để phù hợp với nhu cầu thị trường hay không? Bên cạnh các sản phẩm hiện vật thì doanh nghiệp có cung cấp thêm các sản phẩm dịch vụ không? Sản phẩm giày dép của

doanh nghiệp đang đứng ở vị trí nào trên thị trường giày dép quốc tế? Số lượng và

cơ cấu mặt hàng giày dép xuất khẩu của doanh nghiệp có đáp ứng được nhu cầu vật chất của người tiêu dùng ở thị trường mục tiêu không?

 Khả năng năng điều hành và quản lý hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp

Một doanh nghiệp sản xuất – xuất khẩu giày dép muốn xuất khẩu sản phẩm của mình ra thị trường quốc tế cần phải đảm bảo đạt được những tiêu chuẩn như đã thỏa thuận với khách hàng như chất lượng, thời gian, địa điểm giao hàng,… Khả năng điều hành và quản lý sản xuất, xuất khẩu mặt hàng giày dép sẽ giúp cho các hoạt động của doanh nghiệp diễn ra bình thường, điều này đảm bảo cho hoạt động sản xuất giày dép phục vụ cho xuất khẩu được đúng theo như kế hoạch, làm tăng uy tín của doanh nghiệp trên thị trường giày dép quốc tế

2.3 Khái quát về thị trường giày dép tại Anh

2.3.1 Quy mô và đặc điểm của thị trường giày dép tại Anh

a Quy mô thị trường giày dép tại Anh

Thị trường Vương quốc Anh với hơn 68 triệu dân là một trong những thị trường nhập khẩu hấp dẫn đối với nhiều quốc gia xuất khẩu giày dép, trong đó có Việt Nam Nền kinh tế của Vương quốc Anh là nền kinh tế thị trường với thị trường

xã hội phát triển mạnh Đây là quốc gia có nền kinh tế lớn thứ 5 trên thế giới dựa trên giá trị tổng sản phẩm quốc nội (GDP) Thành tích này thậm chí còn ấn tượng hơn khi Vương quốc Anh chỉ đứng thứ 80 trên thế giới về diện tích đất liền - diện tích chỉ gần bằng bang Michigan của Mỹ

Ngành công nghiệp giày dép ở Anh là một ngành phát triển mạnh mẽ, nơi chi tiêu của người tiêu dùng dành cho giày dép tăng trưởng liên tục Năm 2018, Anh là nước đứng thứ nhất trên toàn thế giới về mức độ tiêu thụ giày dép trên đầu người với trung bình khoảng 7.4 đôi/người/năm

Biểu đồ 2.1 Xếp hạng các quốc gia tiêu thụ giày dép trên đầu người năm 2018

(Đơn vị: đôi giày dép/người)

(Nguồn: Statistic.com)

Theo số liệu của Trung tâm Thương mại quốc tế (ITC), trong giai đoạn 2016 –

2020, trung bình thế giới nhập khẩu 135,4 tỷ USD/năm mặt hàng giày dép Năm

2020, ảnh hưởng tiêu cực của đại dịch Covid-19 đã khiến nhập khẩu mặt hàng này trên thế giới giảm mạnh (giảm 15,45% so với năm 2019), đạt giá trị 124,5 tỷ USD Trong đó, Anh là quốc gia nhập khẩu giày dép lớn thứ 6 nhất thế giới, chiếm 4,65% thị phần năm 2020

Vương quốc Anh cũng sở hữu ngành công nghiệp giày dép phát triển quy mô lớn và hiện đại Tuy nhiên, cạnh tranh từ các nước có giá nhân công rẻ đã khiến tăng trưởng sản xuất ngành da giày tại Anh chững lại nhiều năm gần đây, thay vào

đó trở thành khu vực thị trường nhập khẩu lớn Các nhà sản xuất da giày lớn ở Anh hiện tại chỉ tập trung sản xuất những sản phẩm cao cấp với những nhãn hiệu nổi tiếng, còn lại khoảng 40-50% giày dép tiêu thụ ở khu vực này được nhập khẩu từ thị trường ngoại khối, chủ yếu theo các đơn đặt hàng

b Đặc điểm thị trường giày dép tại Anh

Anh là quốc gia nổi tiếng với các hoàng gia, quý tộc lâu đời, là cái nôi của nền văn hóa thời kỳ Phục Hưng và cũng là kinh đô thời trang của thế giới Chính vì điều

đó, người dân tại Anh đều có gu thẩm mĩ tuyệt vời, họ yêu thích thời trang, phong cách thanh lịch Thời tiết ở Anh rất đa dạng, khiến người tiêu dùng phải mua giày dép phù hợp với từng mùa Người tiêu dùng Anh có khuynh hướng sở hữu nhiều loại giày dép thiết kế khác nhau cho phù hợp với thời tiết Trong những năm gần đây, người tiêu dùng tại Anh có xu hướng coi trọng đến sức khỏe, tiêu chí thoải mái trong giày dép luôn được đặt lên hàng đầu, giá cả phù hợp Điều đó đã tác động đến

sự gia tăng tiêu thụ giày thể thao, các loại giày dép phối hợp giữa phong cách thời trang mà vẫn thoải mái

Thương mại giày dép của Vương quốc Anh có đặc điểm là nhập khẩu nhiều hơn xuất khẩu, tình hình sản xuất trong nước chưa thể đáp ứng nhu cầu tiêu thụ giày dép trong nước về mặt số lượng, giá cả cũng như đa dạng hóa sản phẩm Mặc dù Vương quốc Anh sở hữu một ngành công nghiệp sản xuất giày dép tiên tiến và lâu đời, song trước các áp lực tăng về chi phí sản xuất trong khu vực, các doanh nghiệp sản xuất giày dép tại Anh có xu hướng chuyển việc sản xuất sang các nước châu Á trong đó có Việt Nam, Trung Quốc và một số nước khác để đảm bảo nguồn cung cấp giày dép trong khu vực Một số thương hiệu thời trang giày dép toàn cầu phổ biến nhất có nguồn gốc từ Vương quốc Anh, chẳng hạn như Dr Martens, Hunter Boots và Clarks Thương hiệu mang tính biểu tượng của Anh, Dr Martens, đang hoạt động ở các thị trường bên ngoài Vương quốc Anh, đã chứng kiến doanh số bán hàng trên toàn thế giới của mình tăng vọt lên hơn 672 triệu bảng Anh vào năm 2020 Theo khảo sát toàn cầu của trang Statista, chi tiêu trung bình hàng tuần của hộ gia đình cho giày dép ở Vương quốc Anh (UK) vào năm 2020, những người trong khoảng độ tuổi từ 65 đến 74 đã chi tiêu trung bình 2,50 bảng Anh mỗi tuần cho giày dép, trong khi những người ở nhóm tuổi từ 30 đến 49 có tổng chi tiêu là 6,20 bảng Anh mỗi tuần, đây cũng là nhóm tuổi có chi tiêu cho giày dép cao nhất tại Anh Điều này có thể giúp ta xác định được đâu là khách hàng tiềm năng hay đâu là các kiểu dáng giày dép có triển vọng tăng trưởng mạnh nhất khi kinh doanh tại thị trường này Mỗi phân khúc thị trường theo độ tuổi sẽ tương ứng với một số kiểu dáng giày dép nhất định Phân khúc khách hàng trẻ tuổi thường có xu hướng dễ chấp nhận các mẫu mã, kiểu dáng giày dép mới hơn và cũng có phản ứng nhanh với

sự thay đổi của thời trang, ngược lại phân khúc khách hàng cao tuổi bảo thủ hơn và

thường trung thành với các mẫu mã mang tính truyền thống của mình Hầu hết nam giới và phụ nữ đều có lựa chọn giày phù hợp với các mùa khác nhau cũng như cho các dịp khác nhau như làm việc, giải trí, thể thao Tuy nhiên, một bộ phận người tiêu dùng, chủ yếu là giới trẻ, có xu hướng thích đi giày thể thao quanh năm

Ngoài hệ thống bán lẻ giày dép truyền thống (cửa hàng chuyên bán giày, túi xách, cửa hàng thương hiệu riêng, cửa hàng giảm giá, đại siêu thị…), người tiêu dùng tại Anh đang có xu hướng hướng tới việc mua sắm giày dép trực tuyến vì những lý do khác ngoài sự tiện lợi đơn thuần Một cuộc khảo sát của trang Statista được thực hiện vào năm 2018 ở Anh cho thấy rằng số lượng sản phẩm có sẵn đa dạng hơn và giá cả rẻ hơn là yếu tố giúp mua sắm trực tuyến có lợi thế hơn so với các cửa hàng thực trong mắt người tiêu dùng Do vậy, doanh nghiệp cũng cần lưu ý phát triển thêm các phương thức bán hàng online khi muốn xuất khẩu sang thị trường này

2.3.2 Tình hình xuất nhập khẩu giày dép tại Anh

2017 đến năm 2019 Từ năm 2020 trở đi, kim ngạch xuất nhập giày dép của thị trường Anh có xu hướng giảm do tình hình dịch bệnh nghiêm trọng tại nước này Theo ITC, đối với nhập khẩu, Anh chủ yếu nhập khẩu từ các nước Trung Quốc, Ý,

Hà Lan, Đức, Việt Nam, Campuchia, Ấn Độ, Indonexia,… Từ số liệu và thông tin thu được này, có thể thấy xu hướng chung trong những năm gần đây của ngành sản xuất giày dép tại Anh là thuê ngoài để gia công giày dép theo yêu cầu của nhà sản xuất, chủ yếu tại châu Á như Việt Nam, Trung Quốc,… rồi nhập khẩu lại để tiêu thụ hoặc xuất khẩu sang các quốc gia trong khu vực châu Âu như Đức, Bỉ, Pháp,… trong khi các nhà sản xuất tại Anh chỉ tập trung vào khâu thiết kế sản phẩm nhằm tăng chất lượng lẫn đa dạng hóa mẫu mã giày dép, thúc đẩy marketing quốc tế khuếch trương thương hiệu

Việt Nam là một trong những đối tác sản xuất và xuất khẩu hàng đầu của Anh trong nhiều năm trở lại đây với giá trị xuất khẩu luôn nằm trong top 10 quốc gia xuất khẩu giày dép nhiều nhất vào thị trường này

Biểu đồ 2.3 Kim ngạch xuất khẩu giày dép Việt Nam vào thị trường Anh giai

đoạn 2016-2020

(Nguồn: ITC)

Bảng 2.1 Top 10 quốc gia xuất khẩu giày dép nhiều nhất vào Vương Quốc Anh

từ thị trường kinh tế, chính trị trên thế giới như căng thẳng thương mại giữa Mỹ - Trung Quốc, sự chia rẽ nội bộ ngày càng sâu sắc tại EU cùng với xu hướng bảo hộ mậu dịch gia tăng,… Năm 2019 có thể coi là một năm thành công của ngành xuất

giới chỉ sau Trung Quốc Kim ngạch xuất khẩu giày dép của Việt Nam sang Vương quốc Anh cũng có mức tăng trưởng dương trở lại bất chấp tình hình thế giới vẫn còn nhiều bất ổn từ hệ lụy năm trước để lại Năm 2020, kim ngạch xuất khẩu giày dép của Việt Nam sang Anh giảm 15% do tác động của đại dịch Covid-19, Anh là một trong những nước châu Âu chịu ảnh hưởng mạnh nhất do dịch bệnh với mức suy giảm kỷ lục 9,9% Dịch bệnh nghiêm trọng khiến cho nước này phải đóng cửa phong tỏa diện rộng, nhiều hoạt động bị đình trệ đặc biệt là hoạt động xuất nhập khẩu

2.3.3 Một số yêu cầu đối với mặt hàng giày dép nhập khẩu tại thị trường

Anh

Anh vốn được xem là một thị trường khó tính, yêu cầu kỹ thuật hàng hóa rất

khắt khe bởi người tiêu dùng tại Anh nhìn chung đều có lối sống cao, tiêu chí về an toàn sức khỏe luôn được đặt lên hàng đầu Do đó, khi xuất khẩu giày dép sang Anh các nhà sản xuất phải đảm bảo sản phẩm phải đạt được các yêu cầu ngặt nghèo từ quy định về hóa chất, quy tắc ghi nhãn hàng hóa, vấn đề trách nhiệm xã hội…do nước này đặt ra Bên cạnh các quy định về pháp lý như các quy định về thuế và hải quan, chứng từ,… các doanh nghiệp muốn xuất khẩu giày dép sang thị trường này cần phải đáp ứng được các yêu cầu sau đây:

 Yêu cầu về đổi mới và tạo giá trị gia tăng

Ngày nay người tiêu dùng tại Anh đòi hỏi nhà sản xuất phải đổi mới và tăng thêm giá trị cho sản phẩm Các Chủ thương hiệu giày dép tại Anh, trong khi thực hiện thuê ngoài (outsourcing) một phần hay toàn bộ hoạt động sản xuất, thì vẫn giữ lại hoạt động nghiên cứu phát triển, thiết kế sản phẩm và hoạt động phân phối và bán lẻ Đây là những công đoạn có thể tăng thêm giá trị gia tăng và nhanh chóng đưa mẫu sản phẩm mới ra thị trường Ví dụ: việc cải tiến công nghệ làm mềm da làm cho sản phẩm đẹp và hợp thời trang hơn làm tăng giá trị cho sản phẩm; hay khả năng kiểm soát quá trình pha màu nhằm đảm bảo độ bóng của giày trông thật và tự nhiên hơn; kỹ thuật in điện tử cho phép người sử dụng có thể chỉnh sửa theo ý thích nhằm tạo nên tính độc đáo cho sản phẩm Ngoài ra, các công nghệ mới của cuộc

Cách mạng công nghiệp lần thứ tư được đưa vào ứng dụng đã góp phần đổi mới công nghệ và năng suất lao động trong sản xuất da giày

 Yêu cầu về an toàn tiêu dùng và bảo vệ môi trường

An toàn tiêu dùng và bảo vệ môi trường là những mối quan tâm hàng đầu tại thị trường Anh quốc Anh đã hạn chế một số lượng lớn các hóa chất không được sử dụng trong các sản phẩm tiêu thụ trên thị trường này vì có thể gây nguy hại cho người tiêu dùng và môi trường Giày dép bao gồm các phụ kiện làm từ các vật liệu khác nhau, nên đây là các yêu cầu pháp lý quan trọng phải được đáp ứng trong sản xuất Nếu doanh nghiệp sử dụng các vật liệu (hoặc một một phần vật liệu) làm từ thực vật và động vật hoang dã (ví dụ giày làm từ da cá sấu), doanh nghiệp cần đảm bảo rằng việc sử dụng các vật liệu này không bị cấm theo Công ước quốc tế về buôn bán các loài động, thực vật có nguy cơ tuyệt chủng (CITES)

Các nhà sản xuất phải đáp ứng những quy định về an toàn tiêu dùng, nhất là an toàn hóa chất, và các quy định về bảo vệ môi trường, đồng thời việc gia tăng xu hướng tiêu dùng sản phẩm xanh, sản phẩm sinh thái Những nhà sản xuất và xuất khẩu da giày đáp ứng được các tiêu chí về an toàn và môi trường sẽ có lợi thế cạnh tranh hơn

 Yêu cầu chống hàng giả và thực hiện trách nhiệm xã hội của nhà sản xuất

Các hãng phân phối và hiệp hội tiêu dùng tại Anh luôn quan tâm phát hiện những vụ hàng giả và số các vụ kiện hàng giả ngày càng tăng Các nhà nhập khẩu cũng rất quan tâm đến điều kiện làm việc của người lao động cũng như những hành động bóc lột sức lao động trẻ em, điều kiện môi trường tại nơi sản xuất và các trách nhiệm xã hội khác của nhà sản xuất Các hệ thống quản lý chất lượng bao gồm: ISO14000 (môi trường), OHSAS 18001 (sức khỏe và an toàn lao động) hoặc SA

8000 (các điều kiện xã hội) nhằm phát triển sản xuất bền vững, nâng cao trách nhiệm xã hội của nhà sản xuất Việc được cấp giấy chứng nhận đối với các tiêu chuẩn này có thể không phải theo yêu cầu của người mua, nhưng nó được coi là một lợi thế cạnh tranh của sản phẩm

 Yêu cầu về đổi mới phương thức xúc tiến thương mại và tiếp thị sản phẩm

Các nhà sản xuất nhỏ cần tham gia là thành viên của các hiệp hội thương mại, hiệp hội ngành hàng để có cơ hội tham gia các chương trình xúc tiến thương mại và tiếp cận những thị trường mới Các doanh nghiệp cần phối hợp với các chủ thương hiệu trong hoạt động thiết kế sản phẩm mới, đồng thời giảm chi phí trong toàn bộ chuỗi cung ứng và thỏa thuận về phương thức tiếp cận thị trường cho sản phẩm của mình Hoạt động tiếp thị sản phẩm (marketing) là không thể thiếu nhằm thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm Tuy nhiên, nhiều nhà bán lẻ thường chỉ muốn hợp tác tiếp thị sản phẩm với những nhà cung cấp lớn và có thương hiệu uy tín Thị trường Anh cũng phân chia các nhóm khách hàng theo các tiêu chí cụ thể (khiếu thẩm mỹ, phong cách sống, ngày lễ, mức độ thuận tiện sử dụng, giá thành…), vì vậy công tác tiếp thị cần có những biện pháp phù hợp các phân khúc thị trường

2.4 Cơ hội và thách thức đối với các doanh nghiệp khi xuất khẩu giày dép sang thị trường Anh

Hiện nay xuất khẩu giày dép của các doanh nghiệp Việt Nam sang thị trường Anh đã nhận được nhiều thuận lợi khi mối quan hệ Việt Nam và Vương quốc Anh đẩy mạnh hợp tác phát triển kinh tế, để giúp các doanh nghiệp xuất khẩu giày dép

có thể thâm nhập sâu hơn vào thị trường giày dép tại Anh Mặc dù, ngành sản xuất giày dép của Việt Nam đang có nhiều cơ hội để gia tăng xuất khẩu vào thị trường này song bên cạnh đó cũng gặp không ít những thách thức

2.4.1 Cơ hội

a Tiềm năng của thị trường Vương quốc Anh

Vương quốc Anh hiện là một trong những đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam tại châu Âu, đứng thứ 9 trong số các thị trường xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại hàng đầu của Anh tại ASEAN

và đứng thứ 26 trong số đối tác xuất khẩu của Anh trên thế giới Năm 2020, trong bối cảnh dịch COVID-19 bùng phát gây gián đoạn hệ thống thương mại toàn cầu, giá trị xuất khẩu hàng hóa từ Việt Nam sang Anh vẫn đạt gần 5 tỷ USD

Tại Anh, thị trường giày dép rất đa dạng, phong phú, bao gồm nhiều loại vật liệu (dệt, nhựa, cao su và da) và các sản phẩm từ giày dép nam, nữ và trẻ em khác

nhau đến các loại sản phẩm chuyên dụng như giày trượt tuyết và giày bảo hộ Hiện nay, dư địa tăng trưởng thị trường tại Vương quốc Anh cho sản phẩm của Việt Nam còn rất lớn vì tất cả các sản phẩm xuất khẩu Việt Nam sang Anh chỉ chiếm không quá 1% thị phần trong tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa mỗi năm gần 700 tỷ USD (2019) của Anh Điều này cho thấy tiềm năng xuất khẩu giày dép cho các doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường Anh là vô cùng lớn Với thị trường có quy mô lớn và nhu cầu cao như Vương quốc Anh, đặc biệt trong bối cảnh nước này đang đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung, đây sẽ là cơ hội cho các doanh nghiệp xuất khẩu giày dép của Việt Nam gia tăng thị phần trong thời gian tới

b Anh chuyển hướng chiến lược sang châu Á

Sau Brexit, quan hệ giao thương mới giữa Anh và EU không còn thuận lợi như trong một thị trường chung Các doanh nghiệp Anh phải tích cực, chủ động tìm các nguồn cung ứng mới và thị trường mới, trong đó có Việt Nam - một trong những nền kinh tế đang nổi lên mạnh mẽ tại Đông Nam Á và là quốc gia thứ hai ký FTA với Anh tại Châu Á Chính phủ Anh đang thực hiện chính sách thương mại mở cửa hơn, tự do hóa nhanh hơn, khuyến khích hỗ trợ doanh nghiệp Anh phát triển xuất nhập khẩu nhiều hơn tới những khu vực kinh tế năng động trên thế giới, trong đó có Việt Nam Đây là cơ hội để hai bên thúc đẩy thương mại và hợp tác kinh doanh và cũng giúp cho các doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội để tiếp cận với các đối tác tại thị trường này

Hiện nay, nhu cầu thuê ngoài sản xuất có xu hướng gia tăng tại Anh Một số thương hiệu giày dép của Anh đang cắt giảm hoạt động sản xuất tại thị trường Trung Quốc, một phần do chi phí nhân công tại Trung Quốc đang tăng cao Các doanh nghiệp tại Anh đang có khuynh hướng dịch chuyển sản xuất sang các nước châu Á khác có chi phí thấp hơn Đồng thời, bản thân các nhà sản xuất Trung Quốc cũng đang tìm kiếm các giải pháp để giải quyết thực trạng này; tương tự, họ sẽ đến các khu vực trong nước có chi phí sản xuất thấp hoặc thuê các nước khác gia công một số khâu trong quy trình sản xuất Doanh nghiệp Việt Nam có thể tìm kiếm cơ hội từ các hoạt động chuyển dịch này

c Hiệp định thương mại tự do FTA Việt Nam – Vương quốc Anh (UKVFTA)

Việc kí kết hiệp định UKVFTA là sự khởi đầu của một giai đoạn mới trong quan hệ giữa hai nước đối với việc phát triển các lĩnh vực thương mại chủ chốt Đặc biệt, UKVFTA không chỉ bao gồm tự do hóa thương mại hàng hóa và dịch vụ, mà còn tích hợp nhiều yếu tố quan trọng khác, chẳng hạn như hướng tới tăng trưởng xanh và phát triển bền vững Anh là thị trường xuất khẩu giày dép có tiềm năng lớn nhưng rất cạnh tranh Từ năm 2020 trở về trước, so với các sản phẩm cùng loại của các doanh nghiệp đến từ Trung Quốc, Hà Lan, Italy, Bỉ, Đức thì các sản phẩm của Việt Nam vẫn chịu mức thuế quan cao thứ 2 trong 15 nước xuất khẩu giày dép nhiều nhất vào Anh, với mức thuế trung bình 6,7%

UKVFTA kế thừa EVFTA, cam kết dành ưu đãi thuế nhập khẩu cho hàng giày dép Việt Nam như sau: Loại bỏ thuế nhập khẩu ngay khi Hiệp định có hiệu lực cho 37% số dòng thuế ngành giày dép (các loại giày chống thấm cao su/nhựa, dép lê và dép đi trong nhà, nguyên phụ liệu ngành giày dép,…) Số còn lại, thuế suất sẽ được xóa bỏ theo lộ trình từ 3 đến 7 năm Với phần lớn các loại giày dép mà các doanh nghiệp Việt Nam có thế mạnh xuất khẩu thuộc nhóm này, việc ký kết FTA với Vương quốc Anh sẽ là một cơ hội mới cho các doanh nghiệp giày dép Việt Nam tăng trưởng xuất khẩu và tăng sức cạnh tranh tại thị trường này

2.4.2 Thách thức

a Áp lực cạnh tranh trên thị trường Anh ngày càng gia tăng

Bộ Công Thương đã khuyến cáo, Hiệp định UKVFTA đã có hiệu lực đầy đủ nhưng cơ hội không chờ đợi ai và có thể không kéo dài, vì Anh sẽ gia nhập Hiệp định CPTPP trong tương lai không xa và đang tích cực theo đuổi các hiệp định thương mại song phương với các đối tác thương mại lớn Điều này cho thấy, trong tương lai, để các doanh nghiệp Việt Nam có thể thiết lập được cơ sở và mở rộng thị phần bền vững tại Anh bên cạnh các đối thủ cạnh tranh mạnh đến từ Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Nam Phi và Ấn Độ, doanh nghiệp Việt Nam còn phải có chiến lược tiếp cận thị trường phù hợp đồng thời cũng cần phải cải tiến công nghệ sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm để nâng cao được tính cạnh tranh cho sản phẩm của mình

b Những thách thức đến từ việc tuân thủ, thực thi các quy định của hiệp định UKVFTA

Bên cạnh những cơ hội về thúc đẩy xuất khẩu, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, mở rộng nguồn cung hàng hóa, UKFVTA cũng đặt ra những thách thức nhất định đối với xuất khẩu giày dép của Việt Nam trong việc tận dụng cam kết cũng như sức ép đối với thị trường trong nước

Thứ nhất, các yêu cầu về quy tắc xuất xứ có thể khiến các doanh nghiệp khó

đáp ứng: Thông thường hàng hóa muốn được hưởng ưu đãi thuế quan theo FTA thì nguyên liệu phải đáp ứng được một tỷ lệ về hàm lượng nội khối nhất định Mặc dù UKVFTA tạo thuận lợi trong việc mở rộng nguồn cung trong các quy tắc xuất xứ của UKVFTA, nhưng hiện nay do nguồn nguyên liệu cho sản xuất hàng xuất khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam lại chủ yếu được nhập khẩu từ Trung Quốc hoặc ASEAN, nên có thể coi đây là một thách thức lớn đối với các doanh nghiệp trong việc đăng ký chứng nhận được xuất xứ cho hàng hóa của công ty khi thực hiện xuất khẩu sang Anh

Thứ hai, hàng hóa xuất khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam vào thị trường

Anh còn gặp phải thách thức không nhỏ nữa đến từ rào cản kỹ thuật Với đặc thù là

“quê hương của các loại tiêu chuẩn”, các doanh nghiệp muốn tiếp cận thị trường Anh cần phải đáp ứng hệ thống quy định và tiêu chuẩn khắt khe tại đây, đặc biệt là các quy định nghiêm ngặt về môi trường và biện pháp vệ sinh dịch tễ (SPS) luôn là thách thức đối với các nước đang phát triển như Việt Nam Trước đây, các loại giấy chứng nhận cấp cho sản phẩm sang EU được áp dụng cho xuất khẩu sang Anh, nhưng giờ đây, sau khi Anh rời khỏi EU, doanh nghiệp Việt Nam muốn xuất khẩu vào Anh phải có giấy chứng nhận được phía Anh chấp thuận, đồng thời phải dẫn chiếu luật của Anh thay vì luật của EU Cụ thể, thủ tục về các loại giấy chứng nhận, thủ tục kiểm soát hải quan, động thực vật, khai báo thuế, nộp thuế, sẽ phải tuân theo hướng dẫn mới của Anh Điều này yêu cầu doanh nghiệp Việt Nam cần nhạy bén trong việc tuân thủ và đáp ứng các quy định khi tiến hành xuất khẩu hàng hóa sang thị trường này

Thứ ba, nguy cơ về các biện pháp phòng vệ thương mại cũng là một thách

thức lớn đối với hàng hóa xuất khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam khi thâm nhập thị trường Vương quốc Anh Trong thương mại quốc tế, thông thường khi rào cản thuế quan không còn là công cụ hữu hiệu để bảo vệ nữa thì tại thị trường nhập khẩu

sẽ có xu hướng sử dụng nhiều hơn các biện pháp phòng vệ thương mại như chống bán phá giá, chống trợ cấp hay tự vệ để bảo vệ ngành sản xuất nội địa Vương quốc Anh cũng là một trong những thị trường có “truyền thống” sử dụng các công cụ này

Ví dụ, Vương quốc Anh đang sử dụng hạn ngạch thuế quan đối với thép nhập khẩu

từ các nước ngoài EU hoặc chính sách chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với

xe đạp điện, gạch men, da lộn, axit citric, trái cây có múi,… nhập khẩu từ Trung Quốc như là những biện pháp phòng vệ thương mại Trong tương lai, khi kim ngạch xuất khẩu giày dép của Việt Nam sang thị trường Anh ngày càng tăng cao, rất có thể Anh sẽ lại thực hiện các biện pháp phòng vệ đối với mặt hàng giày dép khiến cho các doanh nghiệp Việt gặp thêm nhiều khó khăn khi thực hiện xuất khẩu sang thị trường này

Hiệp định UKVFTA bao gồm các cam kết “phi truyền thống” về lĩnh vực lao động, môi trường Mặc dù pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể về tiền lương tối thiểu, thời gian làm việc và an toàn vệ sinh lao động, lao động trẻ em, bảo

vệ môi trường … phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế, nhưng trên thực tế có mô ̣t số doanh nghiệp chưa tuân thủ nghiêm Điều này có thể dẫn tới hâ ̣u quả là có rủi ro cả ngành sản xuất sẽ không được hưởng ưu đãi từ vi pha ̣m của mô ̣t thiểu số doanh nghiệp Do đó trong quá trình thực thi, các doanh nghiệp cần hết sức lưu ý các cam kết này

Cuối cùng, việc ký kết FTA Việt Nam – Vương quốc Anh cũng tạo ra nguy

cơ các doanh nghiệp Việt Nam bị thôn tính bởi các tổ chức tập đoàn lớn từ nước này, cũng như tăng nguy cơ khiến Việt Nam rơi vào “bẫy tự do hóa thương mại” nếu kinh tế trong nước không có những cải cách sâu rộng

3 CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CƠ HỘI, THÁCH THỨC ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU GIÀY THỂ THAO SANG THỊ TRƯỜNG ANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN GIẦY CẨM BÌNH

3.1 Giới thiệu về CTCP Giầy Cẩm Bình

3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển

CTCP Giầy Cẩm Bình tiền thân có tên gọi: “Xí nghiệp Dệt xuất khẩu Hải Hưng” được tiếp quản trên nền tảng của trường Đảng tỉnh Thực hiện chủ trương đường lối của Đảng, nhà nước về việc cổ phần hóa các doanh nghiệp, đồng thời được sự chỉ đạo trực tiếp của Ủy ban Nhân dân tỉnh Đến ngày 30/09/2000, công ty mạnh dạn thực hiện cổ phần hóa doanh nghiệp (theo quyết định số 2940/QĐ-UB ngày 25/09/2000 của Ủy ban Nhân dân tỉnh) vào thời kỳ này công ty đổi tên thành như hiện tại Từ đó đến nay công ty liên tục đầu tư quy mô sản xuất, nhập thêm nhiều máy móc hiện đại tiên tiến từng bước khép kín công nghệ, mở rộng mặt bằng sản xuất, đã giải quyết tích cực việc làm cho lao động trong tỉnh nói chung và 2 huyện nói riêng (Cẩm Giàng và Bình Giang) Điều này đã góp phần tích cực vào việc phát triển kinh tế của tỉnh và đất nước

Đến nay công ty đã có một hệ thống máy móc, cơ sở vật chất và hạ tầng kiến trúc vững chắc Đó là sự hợp nhất của các phân xưởng: phân xưởng pha cắt nguyên liệu, phân xưởng may, phân xưởng chuẩn bị, phân xưởng gò ráp Trong thời gian tồn tại và phát triển, công ty đã không ngừng cải tiến kỹ thuật, áp dụng khoa học kỹ thuật mới, đào tạo nâng cao tay nghề cho đội ngũ công nhân, đồng thời công ty luôn theo sát quy trình sản xuất để tìm ra biện pháp tiết kiệm và sử dụng chi phí hợp lý, mang lại hiệu quả sản xuất kinh doanh cao, đảm bảo được đời sống cho cán bộ công nhân viên trong công ty

3.1.2 Lĩnh vực kinh doanh

Lĩnh vực kinh doanh: Sản xuất gạch ốp lát các loại; Sản xuất bao bì giấy, carton, hộp giấy các loại; Sản xuất giày thể thao, giày dép các loại; Bán buôn gạch

ốp lát…