Phô mai là sản phẩm lên men được chế biến từ sữa sữa bò, sữa dê,… với sự tham gia của một số nhóm vi sinh vật.. Có nhiều phương pháp phân loại:Phân loại theo tác nhân đông tụ casein Ph
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC LẠC HỒNG
KHOA CÔNG NGHỆ HÓA - THỰC PHẨM
Trang 3Phô mai là sản phẩm lên men được chế biến từ sữa (sữa bò, sữa dê,…) với sự tham gia của một số nhóm vi sinh vật
Đây là một loại thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, bảo quản được lâu:
- Phô mai giàu đạm, hàm lượng canxi cao và chất dinh dưỡng dồi dào
- Các protein, chất béo trong phô mai đều ở dạng cơ thể dễ hấp thụ,
có đầy đủ các axit amin không thay thế, các vitamin và chất khoáng
1 PHOMAI
Trang 4Có nhiều phương pháp phân loại:
Phân loại theo tác nhân đông tụ casein
Phân loại theo hàm lượng nước
Phân loại theo cấu trúc của pho mát
Phân loại dựa phương thức sản xuất
2 PHÂN LOẠI
Trang 5Phomai tươi là một sản phẩm sữa có giá trị dinh dưỡng cao Hàm lượng protein 15-20%
Phomai tươi có 3 loại: loại béo, ít béo và không béo
3 PHOMAI TƯƠI
Trang 6Sữa bò, sữa dê, sữa cừu, dưới dạng tươi, sữa tách một phần chất béo, hoặc sữa gầy.
Yêu cầu :
Sữa được thu nhận từ những động vật khỏe mạnh, không chứa kháng sinh và bacteriophage.
Không bị nhiễm bẩn các chất tẩy rửa, chất sát trùng từ dụng cụ chứa hoặc đường ống vận chuyển.
Hàm lượng casein trong sữa cao thì hiệu suất thu hồi phô mai cao.
1 SỮA
Trang 7Để sản xuất phô mai có hàm lượng béo cao người
ta phải thêm cream hay sữa bơ
Các chất béo này cần phải nghiêm ngặt về chỉ tiêu vi sinh vật
2 CHẤT BÉO
Trang 8Enzym rennet là hỗn hợp của chymosin và
pepsin
Chymosin có nguồn gốc từ dạ dày của bê con.
Pepsinogen hoạt hóa thành pepsin.
Ngày nay để làm giảm giá thành sản phẩm,
người ta sử dụng các tác nhân đông tụ sữa có nguồn gốc từ thực vật và vi sinh vật
3 TÁC NHÂN ĐÔNG TỤ SỮA
Trang 9Phổ biến nhất trong sản xuất phô mai là vi khuẩn
lactic ưa ấm ( Topt = 25 – 35 o C) và ưa nhiệt ( Topt = 37 –
45 o C) với cơ chế lên men lactic đồng hình hoặc dị hình.
Nhóm vi khuẩn propionic (giống Propionibacterium ) được sử dụng trong giai đoạn ủ chín một số loại phô mai như Gruyere, Jarlsberg, Grevé, Emmenthal, Maasdam…
Các loại nấm mốc thuộc giống Penicillium như
đoạn ủ chín một số loại pho mai bán mềm
4 GIỐNG VI SINH VẬT
Trang 11 CaCl 2: ion Ca 2+ có vai trò quan trọng trong quá trình đông tụ casein
CO 2: làm giảm nhẹ pH của sữa, rút ngắn thời gian đông tụ casein, tiết kiệm được lượng chymosin cần sử dụng.
NaNO 3 hoặc KNO 3: Sử dụng như một tác nhân ức chế vi sinh vật nhiễm trong sữa.
Hàm lượng tối đa cho phép là 30g/100kg sữa Nhưng nếu sử dụng muối nitrit quá nhiều sẽ gây vị không tốt cho sản phẩm và cũng có thể ức chế giống
vi sinh vật sử dụng trong sản xuất phô mai.
5 PHỤ GIA VÀ CÁC NGUYÊN LIỆU KHÁC
Trang 12Đường saccharose, nước ép trái cây, mật ong làm
đa dạng hóa sản phẩm phô mai
5 PHỤ GIA VÀ CÁC NGUYÊN LIỆU KHÁC
Trang 13Cream hoặc các nguyên
liệu phụ khác
Huyết thanh sữa
Khuấy trộn
Rót sản phẩm
Phô mai Blanc
Bao bì Rennet
Trang 141 CHUẨN HÓA
Trang 15• Thiết bị:
Thiết bị ly tâm
1 CHUẨN HÓA
Trang 16Một số phân tử protein sẽ bị biến tính
Tỷ trọng và độ nhớt của sữa thay đổi
2 THANH TRÙNG
Trang 17• Thiết bị: sử dụng thiết bị trao đổi nhiệt dạng bản mỏng và dạng ống lồng ống
2 THANH TRÙNG
Trang 18Mục đích: chuẩn bị cho quá trình lên men
Vi khuẩn lactic thường được nhân giống hoặc hoạt hóa trên môi trường sữa tái chế với hàm lượng chất khô 10 – 11%
Trong sản xuất pho mai Blanc người ta sử dụng các nhóm vi khuẩn ưa ấm như: Lactocucus cremoris, Leuconotoc lactis, Leuconostoc cremoris
Quá trình nhân giống thường được thực hiện ở
20-22 o C trong 15-16h.
3 CẤY GIỐNG
Trang 19Mục đích:
chuẩn bị cho hoạt động xúc tác của enzyme trong quá trình đông tụ
Biến đổi:
Làm giảm nhẹ pH của sữa
Hàm lượng acid lactic tăng
4 LÊN MEN
Trang 22Mục đích:
• Phân riêng sữa thành 2 dạng: huyết thanh và khối đông
• Tách các chất lỏng có trong khối đông sữa, làm
ổn định cấu trúc cho khối đông để chuẩn bị cho quá trình đổ khuôn hình thành nên hình dạng của phomai.
• Làm giảm khả năng nhiễm sinh vật trong sữa.
Biến đổi:
Cấu trúc khối đông ổn định và bền
6 TÁCH HUYẾT THANH
6 TÁCH HUYẾT THANH
Trang 24Phần khối đông thu được sau quá trình tách huyết thanh có chứa casein, nước, chất béo, và một số hợp chất khác.
Phối trộn sản phẩm thu được với cream và các nguyên liệu khác
Biến đổi: hỗn hợp đạt độ đồng nhất và độ mịn theo yêu cầu
7 KHUẤY TRỘN
7 KHUẤY TRỘN
Trang 25• Đựng trong các hộp plastic với trọng lượng tịnh
150 ÷ 200g/hộp
• Thực hiện trong điều kiện vô trùng
• Bảo quản ở t0 = 4 ÷ 60C không quá 7 ÷ 10 ngày
6 RÓT SẢN PHẨM