TỔNG KẾT CHƯƠNG 1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI ((( HOÀNG TRUNG HIẾU MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC CHỐNG BUÔN LẬU, HÀNG GIẢ VÀ GIAN LẬN THƯƠNG MẠI CỦA LỰC[.]
LÝ LUẬN CHUNG
KHÁI NIỆM VỀ HÀNG GIẢ, HÀNG NHẬP LẬU VÀ GIAN LẬN THƯƠNG MẠI
1.1.1 Hàng giả và hàng giả vi phạm sở hữu trí tuệ
Nghị định 185/2013/NĐ-CP ngày 15/11/2013 của Chính phủ quy định rõ ràng về xử phạt vi phạm hành chính trong các hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả và hàng cấm để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Hàng giả được định nghĩa là các sản phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ, gây ảnh hưởng tiêu cực đến người tiêu dùng và thị trường Nghị định này nhằm kiểm soát chặt chẽ các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng cấm và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của các doanh nghiệp Việc xử phạt vi phạm theo nghị định góp phần tạo dựng môi trường thương mại lành mạnh, đảm bảo quyền lợi và sự an toàn cho người tiêu dùng.
Hàng hóa không có giá trị sử dụng thực tế, không đúng với nguồn gốc tự nhiên hoặc tên gọi chính xác của sản phẩm Việc hàng hóa có giá trị sử dụng hoặc công dụng không phù hợp với công bố hoặc đăng ký ban đầu gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người tiêu dùng Đảm bảo hàng hóa phản ánh đúng công năng và nguồn gốc là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính minh bạch và uy tín trên thị trường.
Hàng hóa không đạt ít nhất 70% hàm lượng định lượng của chất chính hoặc các chất dinh dưỡng, hoặc các đặc tính kỹ thuật cơ bản khác so với tiêu chuẩn chất lượng hoặc quy chuẩn kỹ thuật đã đăng ký, công bố áp dụng hoặc ghi trên nhãn, bao bì Điều này đồng nghĩa với việc sản phẩm không đáp ứng yêu cầu về định lượng và chất lượng theo quy định của pháp luật Việc này ảnh hưởng đến uy tín của sản phẩm trên thị trường và có thể gây rủi ro cho người tiêu dùng Do đó, hàng hóa cần đảm bảo hàm lượng chính xác, đạt ở mức tối thiểu 70% trở lên so với tiêu chuẩn quy định để phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật đã công bố.
Thuốc phòng bệnh và chữa bệnh cho người, vật nuôi cần đảm bảo đúng thành phần và hàm lượng ghi trên nhãn mác Thuốc không có dược chất hoặc có dược chất nhưng không đúng với hàm lượng đã đăng ký có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe Việc sử dụng thuốc có thành phần khác với ghi trên nhãn, bao bì hàng hóa sẽ làm giảm hiệu quả điều trị và tăng nguy cơ biến chứng Do đó, đảm bảo chất lượng và xuất xứ của thuốc là yếu tố quan trọng để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Thuốc bảo vệ thực vật không có hoạt chất hoặc có hàm lượng hoạt chất chỉ đạt từ 70% trở xuống so với tiêu chuẩn và quy chuẩn chất lượng đã đăng ký Ngoài ra, sản phẩm còn có hoạt chất khác với hoạt chất ghi trên nhãn và bao bì hàng hoá, gây mất an toàn cho người sử dụng và ảnh hưởng đến hiệu quả của việc bảo vệ thực vật.
Hàng hoá có nhãn hiệu, bao bì giả mạo tên thương nhân hoặc địa chỉ của thương nhân khác gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng Việc sử dụng giả mạo tên thương mại, tên thương phẩm, số đăng ký lưu hành, mã vạch hoặc bao bì của thương nhân khác là hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và vi phạm pháp luật về thương mại Những hành động này không chỉ ảnh hưởng đến uy tín của thương hiệu chính mà còn gây thiệt hại về kinh tế cho các doanh nghiệp chân chính Chính vì vậy, việc kiểm soát và xử lý các hàng hoá giả mạo là cần thiết để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và duy trì trật tự thị trường.
- Hàng hoá có nhãn hàng hoá, bao bì hàng hoá ghi chỉ dẫn giả mạo về nguồn gốc hàng hoá, nơi sản xuất, đóng gói, lắp ráp hàng hoá.
1.1.1.2 Hàng giả vi phạm sở hữu trí tuệ
Theo Điều 213 của Luật Sở hữu Trí tuệ Việt Nam năm 2005, hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ bao gồm hàng hoá giả mạo nhãn hiệu và hàng hoá sao chép lậu Hàng hoá giả mạo nhãn hiệu là các sản phẩm có nhãn hiệu hoặc dấu hiệu trùng hoặc gây nhầm lẫn với nhãn hiệu được bảo hộ, nhưng không có sự cho phép của chủ sở hữu nhãn hiệu hoặc tổ chức quản lý chỉ dẫn địa lý Trong khi đó, hàng hoá sao chép lậu là các bản sao sản xuất trái phép mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền tác giả hoặc quyền liên quan Việc xử lý các hành vi này giúp đảm bảo quyền sở hữu trí tuệ và chống hàng giả, hàng nhái trên thị trường.
1.1.1.3 Khái niệm hàng hoá nhập lậu
Buôn lậu là hành vi vận chuyển và buôn bán trái phép các loại hàng hóa cấm xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới, như vũ khí, chất nổ, ngoại tệ, cổ vật, đồ chơi kích động bạo lực, văn hóa phẩm độc hại, các sản phẩm có tác hại đối với môi trường, người và động vật, cũng như hàng hóa liên quan đến di tích lịch sử, văn hóa Đây còn là việc trốn tránh kiểm tra và kiểm soát của các cơ quan Nhà nước như Hải quan, biên phòng, sử dụng các thủ đoạn gian dối để che giấu hàng cấm hoặc trốn thuế khi vận chuyển qua biên giới Các hành vi này cũng bao gồm việc trà trộn hàng lậu với hàng hợp pháp qua các cửa khẩu nhằm qua mắt cơ quan chức năng.
Buôn bán hàng nhập lậu là hành vi vận chuyển, tàng trữ và buôn bán hàng lậu trên thị trường nội địa nhằm trốn tránh sự kiểm soát của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền Hoạt động này thường sử dụng các thủ đoạn gian dối để che mắt các cơ quan chức năng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế và môi trường pháp luật.
* Khái niệm hàng nhập lậu quy định tại điều 3 Nghi định 185/2013NĐ-
Ngày 15/11/2013, Chính phủ ban hành Quyết định số CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Văn bản quy định rõ các hành vi vi phạm, mức xử phạt cụ thể và các biện pháp xử lý phù hợp nhằm tăng cường công tác kiểm tra và đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng Chính sách này nhằm hạn chế các hành vi gian lận thương mại, bảo vệ thị trường trong sạch và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của doanh nghiệp cùng người tiêu dùng.
* Hàng hoá nhập lậu bao gồm:
- Hoàng hoá cấm nhập khẩu hoặc tạm ngừng nhập khẩu theo quy định của pháp luật
Hàng hoá nhập khẩu thuộc danh mục hàng hoá có điều kiện nhưng không có giấy phép nhập khẩu hoặc giấy tờ do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp sẽ bị xử lý khi lưu thông trên thị trường Việc vi phạm quy định này có thể dẫn đến các hậu quả pháp lý và bị kiểm tra, xử phạt theo quy định của pháp luật hiện hành Để đảm bảo tuân thủ các quy định, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ giấy phép và các giấy tờ liên quan trước khi đưa hàng hóa vào thị trường.
Hàng hóa nhập khẩu không tuân thủ quy định về thủ tục hải quan, bao gồm việc không qua cửa khẩu theo đúng quy định hoặc gian lận về số lượng, chủng loại khi làm thủ tục hải quan Việc nhập khẩu trái phép này có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến kiểm soát hàng hóa và an ninh quốc gia Do đó, việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình hải quan là cần thiết để đảm bảo quyền lợi và tránh các rủi ro pháp lý.
Hàng hoá nhập khẩu lưu thông trên thị trường phải có hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật về quản lý hóa đơn Trường hợp hàng hoá không có hóa đơn, chứng từ kèm theo theo quy định của pháp luật hoặc có hóa đơn nhưng không hợp pháp, sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật Việc kiểm soát chặt chẽ việc lưu thông hàng hoá nhập khẩu nhằm đảm bảo tuân thủ pháp luật, tránh tình trạng gian lận thương mại và thất thu ngân sách nhà nước.
Hàng hóa nhập khẩu theo quy định của pháp luật phải dán tem nhập khẩu để xác nhận nguồn gốc và phù hợp với quy định pháp luật Tuy nhiên, hiện tượng hàng hóa không có tem dán hoặc có tem nhưng là tem giả, tem đã qua sử dụng gây khó khăn trong việc kiểm soát, đảm bảo chất lượng và tránh hàng giả Việc tuân thủ quy định dán tem nhập khẩu là yếu tố quan trọng nhằm ngăn chặn hàng nhập lậu, bảo vệ người tiêu dùng và đảm bảo sự minh bạch trong thương mại quốc tế.
* Hành vi buôn lậu, buôn bán, vận chuyển trái phép các loại hàng hoá vật dụng nói trên quy định tại Điều 153, 154, 155 của Bộ luật hình sự năm
1999 và trong các nghị định về xử phạt vi phạm hành chính.
Gian lận thương mại là hành vi dối trá, mánh khoé nhằm mục đích thu lợi bất chính trong lĩnh vực mua bán, kinh doanh, xuất nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ Các hoạt động gian lận thương mại thường xuyên liên quan đến hành vi lừa đảo, dùng thủ đoạn để trục lợi bất chính Chủ thể tham gia gồm người mua, người bán hoặc cả hai bên thông qua các mặt hàng, hàng hóa trong quá trình giao dịch Hành vi này gây ảnh hưởng xấu đến thị trường, cạnh tranh công bằng và an toàn cho người tiêu dùng Việc phòng chống gian lận thương mại là yếu tố quan trọng để duy trì môi trường kinh doanh lành mạnh và minh bạch.
NHỮNG BIỂU HIỆN VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA HÀNG GIẢ, HÀNG NHẬP LẬU VÀ GIAN LẬN THƯƠNG MẠI
- Buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại hoạt động với động cơ và mục đích lợi nhuận.
Hoạt động buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại thường diễn ra theo quy luật, chủ yếu vào ban đêm, ngoài giờ hành chính, ngày lễ, Tết và cuối tuần khi lực lượng kiểm tra ít hoạt động Các hoạt động này còn tập trung vào các dịp cao điểm như Tết, khi nhu cầu tiêu thụ hàng hóa tăng cao và có tính mùa vụ, đặc biệt nhằm vào các mặt hàng có tỷ suất thuế cao để tối đa hóa lợi nhuận bất hợp pháp.
Hoạt động có tổ chức chặt chẽ bao gồm các thành phần như đầu nậu, cửu vạn và “chim lợn” – những nhóm người được trang bị thiết bị hiện đại để đối phó hiệu quả với các cơ quan chức năng trong quá trình kiểm tra và kiểm soát.
- Là hoạt động phi pháp, chống đối quyết liệt, sử dụng mọi thủ đoạn tinh vi phức tạp và không từ thủ đoạn nào.
Buôn lậu, gian lận thương mại và tham nhũng có mối liên hệ chặt chẽ, gây tác động tiêu cực đến kinh tế và an ninh quốc gia Các đối tượng buôn lậu thường móc nối với các phần tử tha hoá, biến chất trong các cơ quan chức năng nhà nước và cơ quan kiểm tra, gây khó khăn trong việc phòng chống và xử lý các hành vi vi phạm Tham nhũng trong hệ thống kiểm tra, giám sát làm suy yếu hiệu quả của các biện pháp đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại Việc củng cố và tăng cường công tác phòng chống tham nhũng là yếu tố then chốt để hạn chế hoạt động buôn lậu và gian lận thương mại, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.
Khai thác triệt để các kẽ hở của chính sách, pháp luật, và chủ trương khuyến khích phát triển kinh tế từng khu vực để tận dụng tối đa các yếu tố về điều kiện tự nhiên, chính trị, xã hội Lợi dụng sự thoáng trong cải cách hành chính, các chế độ ưu đãi hải quan, cùng với quy định phân luồng để nhập, xuất hàng không khai báo hoặc khai báo sai tên, chủng loại, chất lượng, số lượng, giá giao dịch hoặc mã số hàng hoá Các hành vi này còn bao gồm việc không đảm bảo chất lượng, không tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định, dẫn đến nguy cơ gian lận, trà trộn hàng hóa không rõ nguồn gốc, ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường và nền kinh tế.
- Có yếu tố nước ngoài, tuỳ thuộc vào chính sách kinh tế, xã hội, thái độ chính trị của mỗi nước…
Các đối tượng buôn lậu thường lợi dụng phương pháp xé lẻ hàng hóa, vận chuyển vào ban đêm hoặc trong giờ nghỉ để tránh bị phát hiện Hàng nhập lậu được luồn lách qua các tuyến đường, xe khách, xe tải, xe container, tàu, thuyền, với thủ đoạn cất giấu tinh vi và sử dụng hóa đơn khống, hóa đơn quay vòng nhằm trốn thuế Ngoài ra, họ thường khai báo sai chủng loại, số lượng hàng hóa hoặc khai thấp hơn giá trị thực tế để giảm thuế và hợp thức hóa vận chuyển trái phép.
ẢNH HƯỞNG (TÁC HẠI) HÀNG GIẢ, HÀNG NHẬP LẬU VÀ BUÔN BÁN GIAN LẬN ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ VÀ XÃ HỘI
1.3.1 Tác hại của nạn sản xuất và kinh doanh hàng giả
Nạn sản xuất và buôn bán hàng giả có ảnh hưởng rất xấu đối với đời sống kinh tế và xã hội của một quốc gia.
* Hàng giả gây ảnh hưởng đến sức khoẻ của con người.
Các doanh nghiệp sản xuất và buôn bán hàng giả chủ yếu tập trung vào lợi nhuận, bỏ qua việc đảm bảo chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường Hành vi này đã gây ô nhiễm nguồn nước, không khí, tiếng ồn và các yếu tố môi trường khác, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người dân Việc xử lý các hoạt động này là cần thiết để bảo vệ môi trường và nâng cao sức khỏe cộng đồng.
Các mặt hàng lương thực, thực phẩm chế biến và đồ uống giả có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tính mạng người tiêu dùng Việc tiêu thụ các sản phẩm giả này có thể dẫn đến các bệnh về đường ruột, ngộ độc thực phẩm, cũng như gây hại cho hệ tiêu hóa Nguy cơ này đòi hỏi người tiêu dùng cần cảnh giác và lựa chọn các sản phẩm chính hãng, đảm bảo chất lượng để bảo vệ sức khỏe của chính mình.
- Các mặt hàng mỹ phẩm giả có thể gây dị ứng, biến dạng cho người sử dụng.
Các loại thuốc và vắc xin giả không có khả năng phòng bệnh hoặc chữa bệnh hiệu quả, thậm chí còn khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn Sử dụng thuốc giả có thể dẫn đến các tác dụng phụ nguy hiểm, gây đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh Việc nhận biết và tránh xa các sản phẩm giả mạo là điều quan trọng để bảo vệ sức khỏe cộng đồng Chính sách kiểm soát thuốc giả cần được tăng cường nhằm ngăn chặn tác động tiêu cực của hàng giả đến mọi người.
Các loại vật tư nông nghiệp, cây giống và con giống giả có thể gây hại cho cây trồng và vật nuôi, làm giảm năng suất và chất lượng sản phẩm Sử dụng hàng giả còn ảnh hưởng xấu đến môi trường sinh thái, gây ô nhiễm đất đai, nước và không khí Đặc biệt, các sản phẩm giả mạo còn tác động tiêu cực đến sức khỏe con người khi tiếp xúc hoặc tiêu thụ phải những vật tư không đảm bảo chất lượng Việc ngăn chặn hàng giả trong lĩnh vực nông nghiệp không chỉ bảo vệ sản xuất, mà còn góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.
- Vật liệu xây dựng, máy móc, phương tiện giao thông giả có thể gây tai nạn cho con người trong quá trình sử dụng.
Hàng giả gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe con người, làm giảm năng lực lao động của cộng đồng Sức lao động là nguồn lực quý giá nhất của quốc gia, vì nó tạo ra của cải vật chất cho xã hội Việc tiêu thụ hàng giả không chỉ ảnh hưởng đến khả năng tái tạo sức lao động mà còn làm giảm năng suất lao động và chất lượng sản phẩm Điều này gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp, làm giảm khả năng cạnh tranh và lợi nhuận trên thị trường Vì vậy, hàng giả gây ra thiệt hại lớn về người và của cải cho xã hội, ảnh hưởng xấu đến phát triển kinh tế bền vững.
* Gây ảnh hưởng đến các nhà sản xuất, kinh doanh.
Hàng giả giúp các đối tượng hoạt động thương mại trái phép thu lợi nhuận cao, đồng thời gây tổn hại đến uy tín và giảm doanh thu của các doanh nghiệp hợp pháp Ngoài ra, hàng giả còn làm giảm nguồn thu ngân sách nhà nước, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế bền vững và công tác quản lý thị trường.
Hàng giả gắn nhãn mác và tên thương mại của các thương hiệu nổi tiếng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của doanh nghiệp và lòng tin của người tiêu dùng Chất lượng hàng giả kém hơn hàng thật dẫn đến mất lòng tin và làm giảm giá trị thương hiệu, đồng thời gây thiệt hại về kinh tế do hàng giả trốn thuế, chi phí sản xuất thấp hơn, gây cạnh tranh không lành mạnh và làm giảm thị phần của hàng thật Khi doanh nghiệp chịu thiệt hại về lợi nhuận, họ sẽ hạn chế đầu tư, giảm sản lượng, và sa thải lao động, từ đó tăng tỷ lệ thất nghiệp trong xã hội Tăng thất nghiệp kéo theo các vấn đề xã hội như cờ bạc, rượu chè, nghiện hút, trộm cắp, cướp giật, gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự Ngoài ra, hàng giả còn làm giảm tổng sản phẩm quốc dân và kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế.
* Đối với nền kinh tế quốc dân:
Trong giai đoạn hội nhập và phát triển hiện nay, nguồn vốn đầu tư từ nước ngoài đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của đất nước Tuy nhiên, hiện tượng buôn bán hàng giả tràn lan trên thị trường gây mất ổn định về giá cả, làm méo mó các hoạt động thương mại và giảm lòng tin của các nhà đầu tư quốc tế Thị trường không lành mạnh và không ổn định khiến các doanh nghiệp và tổ chức nước ngoài do dự trong việc rót vốn, ảnh hưởng tiêu cực đến chính sách thu hút đầu tư FDI và hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam Nếu không kiểm soát được vấn đề hàng giả, chúng ta sẽ gặp khó khăn trong việc tiếp nhận công nghệ tiên tiến, mở rộng sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh với các quốc gia khác trên thế giới.
- Gây thất thu thuế, ảnh hưởng sản xuất, kinh doanh, chất lượng công trình xây dựng.
Việt Nam đã xây dựng uy tín quốc tế vững mạnh thông qua việc tham gia và thực hiện thành công các Hiệp định quan trọng như Công ước Paris về quyền sở hữu công nghiệp, Thoả ước Madrid về đăng ký quốc tế nhãn hiệu hàng hóa, Hiệp định TRIPS liên quan đến các khía cạnh thương mại của quyền sở hữu trí tuệ, Hiệp ước hợp tác bằng sáng chế (PCT), Công ước Berne về bảo hộ tác phẩm văn học và nghệ thuật, cũng như các hiệp định thương mại như Việt Nam – Hoa Kỳ và Việt Nam – Thụy Sỹ về sở hữu trí tuệ, qua đó nâng cao hình ảnh quốc gia trên trường quốc tế.
1.3.2 Tác hại của nạn buôn lậu và gian lận thương mại
Buôn lậu và gian lận thương mại là những mặt trái tiêu cực của nền kinh tế thị trường, gây hậu quả nghiêm trọng cho phát triển kinh tế quốc gia Một số đối tượng vì mong muốn kiếm lợi nhuận siêu ngạch và làm giàu nhanh chóng đã lựa chọn con đường làm ăn phi pháp, gây mất ổn định thị trường và làm giảm uy tín của các hoạt động thương mại hợp pháp Thực trạng này đòi hỏi các cơ quan chức năng tăng cường công tác kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm để đảm bảo môi trường kinh doanh trong sạch, lành mạnh.
Buôn lậu và gian lận thương mại gây tác động tiêu cực lớn đối với nền sản xuất trong nước, khi hàng hóa trốn thuế với giá thành rẻ làm giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp nội địa Điều này khiến hàng hóa sản xuất trong nước không tiêu thụ được, dẫn đến tình trạng hàng tồn kho và giảm doanh thu Hậu quả nghiêm trọng hơn là công nhân mất việc làm do doanh nghiệp cắt giảm sản xuất hoặc phá sản vì không thể cạnh tranh với hàng nhập lậu Ngăn chặn buôn lậu và gian lận thương mại là cần thiết để bảo vệ nền kinh tế, duy trì việc làm và thúc đẩy phát triển bền vững của ngành sản xuất trong nước.
Buôn lậu và gian lận thương mại gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường kinh doanh, làm giảm niềm tin của nhà đầu tư và gây khó khăn trong thu hút vốn đầu tư Những hành vi này khiến hàng hóa sản xuất ra không tiêu thụ được, dẫn đến thiệt hại lớn cho nền kinh tế và gây nản lòng các doanh nghiệp trong việc phát triển lâu dài Tăng cường công tác chống buôn lậu và gian lận thương mại là cần thiết để bảo vệ môi trường đầu tư, thúc đẩy thương mại minh bạch, góp phần phát triển bền vững.
- Buôn lậu và gian lận thương mại gây thất thu cho ngân sách Nhà nước
Buôn lậu và gian lận thương mại từng trở thành “quốc nạn”, gây rối loạn nền kinh tế, ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và làm mất lòng tin của nhân dân cũng như Đảng và Nhà nước Các hoạt động này phá hoại trật tự kinh tế, chính trị, xã hội, gây thiệt hại lớn và đòi hỏi các biện pháp quản lý chặt chẽ để ngăn chặn Việc kiểm soát buôn lậu và gian lận thương mại là cần thiết nhằm bảo vệ sự phát triển bền vững của đất nước và duy trì lòng tin của cộng đồng.
Nạn sản xuất và buôn bán hàng giả, hàng lậu và gian lận thương mại gây ra nhiều hậu quả tiêu cực đối với nền kinh tế Việt Nam Để đạt được mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững, Việt Nam cần kiên quyết đấu tranh mạnh mẽ với các tệ nạn này Việc ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi gian lận thương mại là yếu tố then chốt để bảo vệ nền kinh tế và thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước.
ĐẤU TRANH PHÒNG CHỐNG HÀNG GIẢ, HÀNG LẬU VÀ BUÔN BÁN GIAN LẬN LÀ MỘT CUỘC ĐẤU TRANH GAY GO, QUYẾT LIỆT .13 1 Những quan điểm của Đảng và Nhà nước về cuộc đấu tranh này
1.4.1 Những quan điểm của Đảng và Nhà nước về cuộc đấu tranh này
Chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại là hoạt động thiết yếu nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế Những hoạt động này gây ra hậu quả nghiêm trọng như làm suy giảm sản xuất và kinh doanh trong nước, thất thu ngân sách, và tác động xấu đến môi trường đầu tư Đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại có mối quan hệ biện chứng với hoạt động sản xuất, kinh doanh, trong đó vừa hạn chế các hành vi phi pháp, vừa tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp phát triển Việc nâng cao hiệu quả công tác chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại không chỉ bảo vệ người tiêu dùng mà còn góp phần thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh phát triển, từ đó tạo đà cho quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước.
Từ khi xác định hội nhập kinh tế quốc tế, Nhà nước ta đã tích cực tham gia các công ước và hiệp ước quốc tế, đồng thời thực hiện cam kết về thương mại với các đối tác và tổ chức hợp tác quốc tế để thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững.
* Công ước Stockholm về việc thành lập tổ chức sở hữu trí tuệ thế giới.
Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) được thành lập theo Công ước ký tại Stockholm ngày 14 tháng 7 năm 1967 để thúc đẩy việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ toàn cầu WIPO chịu trách nhiệm quản lý các hiệp định và hiệp ước quốc tế liên quan đến pháp luật và quản lý sở hữu trí tuệ, đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa các quốc gia trong lĩnh vực này Việt Nam chính thức trở thành thành viên của WIPO từ ngày 2 tháng 7 năm 1976, thể hiện cam kết tham gia vào mạng lưới bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ toàn cầu.
Công ước Paris về bảo hộ sở hữu công nghiệp được ký kết ngày 20/3/1883 nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các công dân thành viên đăng ký bảo hộ sáng chế, kiểu dáng công nghiệp và nhãn hiệu hàng hóa quốc tế Công ước thiết lập các nguyên tắc chung về hệ thống bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp, dựa trên nguyên tắc tôn trọng luật sở hữu công nghiệp của từng quốc gia thành viên Việt Nam là thành viên của Công ước từ năm 1949, thể hiện cam kết xây dựng hệ thống bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp phù hợp quốc tế.
Công ước Bern năm 1886 là điều ước quốc tế đa phương đầu tiên và quan trọng nhất về bảo hộ quyền tác giả đối với các tác phẩm văn học và nghệ thuật Mục tiêu chính của công ước là bảo vệ quyền tác giả một cách hiệu quả và thống nhất trên phạm vi quốc tế Việt Nam gia nhập Công ước Bern từ ngày 26/10/2004, góp phần thúc đẩy bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực văn học và nghệ thuật.
Công ước Geneva về bảo hộ người sản xuất bản ghi âm chống sao chép trái phép được ký kết vào năm 1971, nhằm bảo vệ quyền của các nhà sản xuất bản ghi âm khỏi hành vi sao chép trái phép Việt Nam chính thức trở thành thành viên của Công ước vào ngày 26/7/2005, góp phần thúc đẩy công tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực ghi âm trên toàn cầu.
Thoả ước Madrid về đăng ký quốc tế nhãn hiệu hàng hoá năm 1891, ký ngày 14/4/1891 trong khuôn khổ Công ước Paris, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc đăng ký và bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại các nước thành viên Việt Nam chính thức trở thành thành viên của Thoả ước Madrid từ năm 1949, góp phần thúc đẩy quá trình bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và mở rộng cơ hội thương mại quốc tế.
Nghị định thư liên quan đến Thỏa ước Madrid về đăng ký quốc tế nhãn hiệu hàng hoá, ký kết vào năm 1989, đã thiết lập hệ thống đăng ký quốc tế nhãn hiệu hàng hoá giúp đơn giản hóa quy trình đăng ký và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ quốc tế Hệ thống này mang lại lợi ích rõ rệt cho cả người nộp đơn và các quốc gia thành viên, thúc đẩy thương mại toàn cầu và bảo vệ thương hiệu hiệu quả hơn Việt Nam đã chính thức tham gia Nghị định này từ ngày 11/7/2006, góp phần nâng cao vị thế bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ của đất nước trên trường quốc tế.
Hiệp ước hợp tác sáng chế Patent (Hiệp ước PCT), ký kết ngày 19/6/1970 và có hiệu lực từ năm 1978, tạo điều kiện đơn giản hóa quá trình đăng ký bảo hộ sáng chế trên phạm vi toàn cầu Miễn giảm đáng kể thời gian và công sức cho các nhà sáng chế muốn bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ tại nhiều quốc gia Việt Nam gia nhập Hiệp ước PCT chính thức vào ngày 10/3/1993, mở ra cơ hội tiếp cận hệ thống bảo hộ sáng chế quốc tế thuận lợi hơn.
Việt Nam đã ký kết hiệp định song phương về bảo hộ sở hữu trí tuệ với Hoa Kỳ và Thụy Sỹ, đồng thời là thành viên chính thức của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) từ năm 2007, tham gia Hiệp định TRIPs nhằm bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ toàn cầu Trong nước, sau khixoá bỏ nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp, nghị quyết số 12/NQ-TW ngày 03/01/1996 của Bộ Chính trị nhấn mạnh việc quản lý lưu thông hàng hóa và hoạt động của doanh nghiệp dưới sự giám sát của nhà nước, đồng thời khuyến khích phát huy mặt tích cực và hạn chế tiêu cực của thị trường Báo cáo chính trị của Ban chấp hành Trung ương Đảng tại Đại hội IX cũng khẳng định về sự hình thành các loại thị trường song song với việc xây dựng khung pháp lý để đảm bảo hoạt động hiệu quả, trật tự trong môi trường cạnh tranh lành mạnh, kiểm soát độc quyền kinh doanh và chống buôn lậu hiệu quả.
Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện khẩn số 1254 ngày 14/2/2002, yêu cầu các bộ, ngành và địa phương xem công tác chống buôn lậu là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và không chỉ làm theo phong trào Các địa phương có tình hình buôn lậu không giảm sẽ phải chịu trách nhiệm trước Thủ tướng, với chủ tịch UBND và thủ trưởng các lực lượng phụ trách địa bàn đó Đối với các bộ, ngành được giao nhiệm vụ chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại, cần đặc biệt chú trọng tăng cường thanh tra, kiểm tra nhằm làm trong sạch đội ngũ thực thi nhiệm vụ.
Đảng và Nhà nước ta xác định cuộc chiến chống buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại là cuộc đấu tranh lâu dài, đòi hỏi kiên trì, kiên quyết và kết hợp đồng bộ nhiều giải pháp, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả nước Các đối tượng vi phạm thường dùng nhiều thủ đoạn che giấu hành vi, thậm chí sử dụng mua chuộc, dụ dỗ, đe doạ hoặc vũ lực để thực hiện hành vi phạm pháp; do đó, cần huy động toàn hệ thống chính trị vào cuộc để đấu tranh quyết liệt và hiệu quả, như đã chỉ rõ trong Nghị quyết số 12/TW của Bộ Chính trị và Chỉ thị số 853/CT-TTg Lực lượng Quản lý thị trường giữ vai trò trung tâm trong công tác phòng chống buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng để thực thi nhiệm vụ Đại hội Đảng lần thứ V (1982) nhấn mạnh việc thiết lập trật tự mới trong phân phối và lưu thông, trong đó kiểm soát chặt chẽ hàng xuất khẩu qua biên giới và loại trừ các hành vi phạm pháp như đầu cơ, buôn lậu, làm hàng giả Để thực hiện mục tiêu này, Hội đồng Nhà nước đã ban hành pháp lệnh xử lý các tội danh liên quan, với hình phạt tù từ 6 tháng đến tù chung thân và xử phạt tiền, qua đó thể hiện quyết tâm của Nhà nước trong việc kiềm chế các hành vi vi phạm từ những năm 1980.
Trong giai đoạn phục hồi và xây dựng đất nước sau chiến tranh khó khăn, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã đặc biệt quan tâm đến công tác đấu tranh chống hàng giả, hàng lậu và gian lận thương mại Những hành vi này ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế và ổn định đời sống nhân dân Để đảm bảo sự phát triển kinh tế xã hội bền vững, cần có phương pháp đấu tranh mạnh mẽ và quyết liệt chống lại các hoạt động tiêu cực này.
Kể từ sau Đại hội Đảng VI (1986), Đảng và Nhà nước Việt Nam đã tập trung đổi mới toàn diện về kinh tế - xã hội, chuyển đổi từ nền kinh tế tập trung bao cấp sang cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, coi nền kinh tế đa thành phần là đặc trưng của thời kỳ quá độ Đường lối đổi mới này đã đưa đất nước bước vào một giai đoạn phát triển mới, với sự tăng trưởng kinh tế cao và ổn định, thương mại phát triển sôi động, thị trường phong phú đa dạng, đáp ứng tốt tiêu dùng trong nước và mở rộng xuất khẩu Tuy nhiên, đồng hành với sự phát triển của kinh tế mở cửa là sự gia tăng của các mặt tiêu cực như sản xuất và buôn bán hàng giả, hàng lậu, gian lận thương mại ngày càng phức tạp.
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, Việt Nam cần chủ động hội nhập và mở rộng thị trường để đáp ứng xu hướng phát triển chung của nền kinh tế toàn cầu Tuy nhiên, việc mở rộng thị trường cũng mang đến nguy cơ gia tăng các hoạt động sản xuất và buôn bán hàng giả, hàng lậu, cũng như các hành vi gian lận thương mại từ các quốc gia có điều kiện phát triển bất hợp pháp Thực tế này không còn giới hạn trong phạm vi quốc gia mà trở thành vấn đề toàn cầu do ảnh hưởng lẫn nhau giữa các thị trường và khu vực Để bảo vệ sự ổn định và lành mạnh của thị trường Việt Nam, Đảng và Nhà nước đã thể hiện rõ quan điểm, có những chỉ đạo sát sao và thể chế hóa qua việc ban hành, sửa đổi các văn bản pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, đấu tranh phòng chống hàng giả, hàng lậu và gian lận thương mại, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững trong nước.
KINH NGHIÊM QUỐC TẾ VÀ TRONG NƯỚC VỀ CHỐNG HÀNG GIẢ, HÀNG NHẬP LẬU VÀ GIAN LẬN THƯƠNG MẠI
Tại Trung Quốc, để chống buôn lậu hiệu quả, chính phủ đã thực hiện đợt cải tổ nhằm sắp xếp lại cơ cấu tổ chức bộ máy Trong đó, quản lý thị trường, trước đây là cơ quan trực thuộc Quốc Vụ viện, đã được nâng cấp thành cơ quan cấp Bộ để phù hợp với nhiệm vụ công tác trong tình hình mới, tăng cường hiệu quả phòng chống buôn lậu và tăng cường quản lý thị trường.
Tại cửa khẩu Chính phủ, đã hợp nhất ba lực lượng kiểm dịch hàng hóa, kiểm dịch động thực vật và kiểm tra vệ sinh dịch tễ thành một lực lượng thống nhất, trực thuộc ngành quản lý thị trường Sự hợp nhất này giúp nâng cao hiệu quả kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ hơn về mặt an toàn thực phẩm, động thực vật và đảm bảo tuân thủ các quy định quốc tế, thúc đẩy thuận lợi trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Trước đây, tổ chức chống buôn lậu chủ yếu do văn phòng hỗn hợp chống buôn lậu ở biên giới đảm nhiệm Tuy nhiên, hiện nay, nhiệm vụ này đã được chuyển giao toàn bộ cho ngành Quản lý thị trường phụ trách Việc này nhằm tăng cường hiệu quả kiểm soát, ngăn chặn hoạt động buôn lậu diễn ra ngang nhiên hơn Chuyển đổi này giúp nâng cao năng lực và trách nhiệm của ngành Quản lý thị trường trong công cuộc chống buôn lậu, góp phần bảo vệ nền kinh tế quốc gia.
Lực lượng cảnh sát chống buôn lậu thuộc lực lượng quản lý thị trường chuyên trách có nhiệm vụ điều tra, bắt giữ và xử lý các vụ việc buôn lậu across các ngành nghề Tất cả hàng hóa và người phạm tội buôn lậu, kể cả những vụ bắt giữ do công an thực hiện, đều phải bàn giao cho đội chống buôn lậu của cơ quan quản lý thị trường Khi xác định đủ yếu tố cấu thành tội phạm, đội chống buôn lậu chuyển hồ sơ cho viện kiểm sát để khởi tố Chính phủ nghiêm cấm các ngành, các cấp và cá nhân can thiệp vào công tác xử lý buôn lậu, đảm bảo tính khách quan và hiệu quả Đặc biệt, Trung Quốc đã thành lập “đường dây nóng” để tiếp nhận mọi thông tin liên quan đến hoạt động buôn lậu, góp phần nâng cao hiệu quả phòng chống tình trạng này.
Mô hình tổ chức thị trường Pháp trực thuộc Bộ Kinh tế và Tài chính được quản lý và điều hành chặt chẽ bởi các cơ quan trung ương, trong đó Cục Quản lý Thị trường đóng vai trò trung tâm Hệ thống này được phân bổ đều từ cơ quan trung ương đến tất cả các vùng lãnh thổ, đảm bảo sự phối hợp thống nhất trong quản lý và điều hành hoạt động thị trường Điều này giúp duy trì tính cạnh tranh lành mạnh, kiểm soát chất lượng hàng hóa và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên toàn quốc.
Quản lý thị trường Pháp được huấn luyện tốt nhất trong nhiều lĩnh vực như sử dụng chó nghiệp vụ, chạy xe máy, lái tàu thủy và lái máy bay Trong quá trình phát triển, hệ thống quản lý thị trường Pháp đã cải tiến nhiều thủ tục, bao gồm kiểm soát tại kho doanh nghiệp sau khi doanh nghiệp đạt thỏa thuận trước với cơ quan quản lý thị trường Các doanh nghiệp cũng được khai tờ khai và cung cấp thông tin qua hệ thống cơ sở dữ liệu của cơ quan quản lý thị trường Pháp, giúp nâng cao hiệu quả và sự minh bạch trong hoạt động quản lý.
Quản lý thị trường Pháp ưu tiên trang bị các thiết bị hiện đại như ô tô, tàu tuần tra và trực thăng chuyên dụng để nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra Đặc biệt, kỹ thuật kiểm tra tàu biển của quản lý thị trường Pháp được đánh giá cao nhất, đảm bảo giám sát chặt chẽ và nâng cao hiệu quả chống hàng giả, hàng nhái trên thị trường quốc tế.
Việc kiểm tra thực tế hàng hoá chỉ chiếm khoảng 5% hoạt động, trong khi việc chia sẻ thông tin tình hình giữa các cơ quan quản lý thị trường trong khối EU được ưu tiên và quy định thống nhất Các cơ sở dữ liệu của Quản lý thị trường giúp phát hiện hàng giả, buôn lậu, và khi phát hiện sai phạm, cơ quan này sẽ kiểm tra toàn bộ quá trình của doanh nghiệp Tại doanh nghiệp, Quản lý thị trường yêu cầu xuất trình hóa đơn, chứng từ vận tải và các giấy tờ liên quan để xác minh thông tin Khi bắt quả tang vi phạm, lực lượng chức năng cùng cảnh sát sẽ kiểm tra trực tiếp tại cơ sở sản xuất mà không cần xin phép Bộ Tư pháp, còn trong trường hợp có nghi vấn mà chưa rõ ràng, cần phải xin phép thẩm phán trước khi tiến hành kiểm tra.
Thái Lan nằm trong khu vực “Tam giác vàng”, nơi chú trọng đặc biệt vào công tác chống buôn lậu ma tuý Chính phủ Thái đã thành lập Văn phòng Uỷ ban kiểm soát ma tuý quốc gia (ONCB), phối hợp nhiều bộ ngành như Nội vụ, Hải quan, Biên phòng và Cảnh sát Hoàng gia, nhằm tăng cường hiệu quả trong công tác kiểm soát tội phạm ma tuý Trong đó, các Cục thuộc ONCB thực thi các nhiệm vụ xử phạt vi phạm pháp luật như bắt giữ, khám xét, thu giữ và tịch biên tài sản liên quan đến buôn lậu ma tuý, đồng thời trung tâm xử lý thông tin tội phạm ma tuý đóng vai trò quan trọng trong việc phân tích, phối hợp xử lý các vụ án Quản lý thị trường và lực lượng kiểm soát ma tuý liên tục cập nhật, xử lý thông tin kịp thời, phối hợp chặt chẽ giữa ONCB, cảnh sát, hải quan và biên phòng để truy bắt và xử lý các hành vi buôn lậu Tại các cửa khẩu, Thái Lan sử dụng lực lượng trinh sát hóa trang, máy X-quang và các thiết bị kỹ thuật hiện đại để theo dõi hoạt động của hành khách, phát hiện các hành vi buôn lậu một cách hiệu quả, đề cao việc phối hợp liên ngành để đảm bảo an toàn cộng đồng.
Lịch sử hình thành nhà nước phong kiến Việt Nam gắn liền với yêu cầu trị thuỷ và chống ngoại xâm, đồng thời các chế độ phong kiến đã chú trọng chính sách mở cửa, thúc đẩy quan hệ giao lưu thương mại với các quốc gia Thời kỳ rực rỡ như thời Lý – Trần chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của các trung tâm buôn bán như Phố Hiến, Kẻ Chợ và Hội An, góp phần hình thành nền kinh tế thương mại sôi động Đến thế kỷ XVII – XVIII, sau thời kỳ đình trệ, hoạt động buôn bán bắt đầu phục hồi, mở rộng khắp nơi, thúc đẩy thương mại trong nước và quốc tế Từ đầu thế kỷ XVII, nhà nước phong kiến thực hiện chính sách “mở cửa” về ngoại thương để phát triển kinh tế và quốc phòng, tuy nhiên cũng xuất hiện tình trạng buôn lậu, buôn hàng cấm, hàng giả ngày càng phổ biến Để ngăn chặn các hoạt động trái phép này và bảo vệ vương quyền, nhà nước đã đề ra các chính sách kiểm soát chặt chẽ, áp dụng các hình thức quản lý nghiêm ngặt trong hoạt động thương mại.
- Các triều đại phong kiến luôn quan tâm xây dựng tổ chức bộ máy thu thuế, chống buôn lậu.
Nhà nước phong kiến căn cứ vào tình hình kinh tế và xã hội của đất nước để điều chỉnh chính sách phù hợp Chính quyền quản lý chặt chẽ các mặt hàng là tài sản quốc gia, trọng yếu, nhằm phục vụ lợi ích quốc gia và dân sinh Các hoạt động buôn bán trái phép luôn bị nghiêm cấm, và những người vi phạm đều chịu xử lý nghiêm khắc, thậm chí xử tử Chính sách này nhằm duy trì ổn định kinh tế và trật tự xã hội trong thời kỳ phong kiến.
- Chống các hành vi buôn lậu, hàng giả luôn gắn với việc phát triển kinh tế, đồng thời bảo vệ sản phẩm hàng hoá trong nước.
Một trong những chính sách quan trọng của các triều đại phong kiến Việt Nam là mở rộng và bàn giao kinh tế, đồng thời giữ vững sự độc lập và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia Chính sách này thể hiện rõ nỗ lực của các triều đại trong việc phát triển kinh tế đất nước mà vẫn đảm bảo sự chủ quyền và thống nhất lãnh thổ Việc duy trì độc lập và toàn vẹn lãnh thổ là nguyên tắc cốt lõi trong chiến lược phát triển bền vững của các triều đại phong kiến Việt Nam.
Trong bối cảnh kinh tế thị trường hiện nay, hoạt động buôn lậu ngày càng tinh vi và phức tạp hơn so với xã hội phong kiến trước kia do ảnh hưởng của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế Việc tìm hiểu và áp dụng những kinh nghiệm chống buôn lậu, hàng giả và các hành vi gian lận thương mại trong quá khứ là bài học lịch sử quý báu, giúp xây dựng các giải pháp hiệu quả để phòng chống nạn buôn lậu hiện nay Những kinh nghiệm này vẫn còn giữ giá trị lớn trong việc nghiên cứu và đề ra các chính sách phù hợp với tình hình mới.
Sản xuất và buôn bán hàng giả, hàng lậu và các hành vi gian lận thương mại gây tác động tiêu cực lớn đến đời sống kinh tế - xã hội, đặc biệt khi Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới Đây không chỉ là vấn đề của riêng quốc gia mà còn là vấn đề toàn cầu cần các điều ước, hiệp ước quốc tế về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm đến công tác đấu tranh phòng chống hàng giả, hàng kém chất lượng, buôn lậu và gian lận thương mại, coi đó là nhiệm vụ của toàn dân và các ngành, các cấp Để từng bước loại bỏ nạn này, Nhà nước đã liên tục sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật phù hợp, đầy đủ và hoàn thiện, đồng thời tham gia nhiều hiệp ước quốc tế nhằm phối hợp đấu tranh hiệu quả với các quốc gia khác.
CHƯƠNG 2 CÔNG TÁC ĐẤU TRANH CHỐNG BUÔN LẬU, HÀNG GIẢ
VÀ GIAN LẬN THƯƠNG MẠI CỦA LỰC LƯỢNG QUẢN LÝ
THỊ TRƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN
THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH BUÔN LẬU, HÀNG GIẢ VÀ GIAN LẬN THƯƠNG MẠI TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước có dấu hiệu phục hồi và phát triển nhưng vẫn tiềm ẩn những diễn biến phức tạp, tỉnh Nghệ An đã phát huy truyền thống đoàn kết, chủ động và sáng tạo trong công tác lãnh đạo, góp phần duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và kiểm soát lạm phát Đồng thời, công tác an sinh xã hội được tập trung thực hiện nhằm ổn định đời sống nhân dân, giúp thành phố hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đề ra Những kết quả tích cực này đã đóng góp quan trọng vào việc hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch đã đề ra, thúc đẩy sự phát triển bền vững của tỉnh Nghệ An trong giai đoạn hiện nay.
Việc ngăn chặn suy giảm kinh tế gặp phải nhiều thách thức do các tác nhân xấu như buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại vẫn còn tồn tại phức tạp Các hoạt động này ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển chung của tỉnh, đe dọa an toàn thị trường và gây thiệt hại về mặt kinh tế Do đó, cần có giải pháp quyết liệt để kiểm soát và giảm thiểu các hành vi phi pháp này nhằm thúc đẩy môi trường kinh doanh trong tỉnh ngày càng lành mạnh và bền vững.
2.1.1 Thực trạng tình hình buôn lậu, buôn bán hàng nhập lậu, hàng cấm trên địa bàn Tỉnh Nghệ An
Tình hình buôn lậu và bán hàng nhập lậu diễn biến phức tạp, với các phương thức tinh vi như chia nhỏ lô hàng, gia cố phương tiện, vận chuyển vào ban đêm hoặc trong giờ nghỉ, và ngụy trang hàng hóa để tránh kiểm soát Các đối tượng lợi dụng chính sách như tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu, gia công, cùng với các cơ chế ưu đãi tại các khu kinh tế cửa khẩu và hàng miễn thuế, để hợp pháp hóa mặt hàng nhập lậu Ngoài ra, việc sử dụng hóa đơn giả, thuê tàu, gửi hàng qua bưu điện cũng là các thủ đoạn phổ biến Những nhóm tội phạm này còn lợi dụng các phần tử côn đồ hoặc các đối tượng lợi dụng thương bệnh binh để vận chuyển hàng nhập lậu, chống trả quyết liệt khi bị phát hiện Đối tượng buôn lậu đa dạng, gồm cá nhân, doanh nghiệp tư nhân, công ty cổ phần, liên doanh với nước ngoài, thậm chí có trường hợp tiếp tay của cán bộ nhà nước và sử dụng hộ chiếu ngoại giao để phạm pháp.
Nghệ An là địa phương nổi bật trong hoạt động buôn lậu, lợi dụng vị trí thuận tiện để tàu thuyền ra vào Các mặt hàng xuất lậu gồm quặng các loại, gỗ quý hiếm, động vật hoang dã và xăng dầu, trong khi hàng nhập lậu đa dạng từ hàng tiêu dùng như đồ điện gia dụng, vải và quần áo may sẵn đến các mặt hàng cồng kềnh như vật liệu xây dựng, đồ gốm sứ, phân bón, sắt thép và phôi thép, cùng các mặt hàng cấm như pháo, phế liệu, phụ tùng xe ô tô cũ và quần áo cũ từ Trung Quốc, Nhật Bản, Hồng Kông Nhiều tổ chức, cá nhân lợi dụng cơ chế tạm nhập tái xuất để hợp thức hóa và thẩm lậu hàng vào thị trường nội địa Hàng lậu được tiêu thụ qua nhiều hình thức, trong đó vận chuyển và cất giấu tinh vi, như giấu trong bao bì cùng hàng nhập khẩu chính ngạch, sử dụng hóa đơn khuyến mãi, đấu giá hợp thức hóa hoặc giấu trong nhóm hàng không kiểm tra, gây khó khăn cho công tác kiểm soát và chống buôn lậu.
2.1.2 Tình hình sản xuất và buôn bán hàng giả, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ
Nghệ An có địa bàn rộng lớn, giáp Lào qua 419 km đường biên giới, có cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn và Thanh Thủy, cùng với cảng, sân bay và hệ thống tuyến đường bộ vận chuyển hàng hóa từ biên giới vào nội địa, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ Trong những năm gần đây, tình hình buôn bán hàng giả trên địa bàn vẫn diễn biến phức tạp cả về quy mô, phương thức tổ chức và nhập khẩu từ bên ngoài, gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế, môi trường và quyền lợi người tiêu dùng Các loại hàng giả như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, dược phẩm, mỹ phẩm và thực phẩm gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất và đời sống người dân Công tác quản lý và chế tài xử lý hàng giả còn chưa đủ sức răn đe, gặp khó khăn trong kiểm tra, kiểm soát, khiến hoạt động này ngày càng tinh vi và phức tạp hơn Sự xuất hiện của hàng ngoại giả hàng nội đã làm thay đổi quy mô và phương thức tiêu thụ, mở rộng ra các tỉnh thành lớn, đặc biệt khi công nghệ làm giả ngày càng cao cấp Hoạt động sản xuất, vận chuyển, buôn bán hàng giả, thực phẩm không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm thường tổ chức chặt chẽ, tinh vi, từ sản xuất đến phân phối, gây khó khăn cho các lực lượng chức năng trong công tác kiểm tra, kiểm soát.
Sản xuất hàng giả thường bắt nguồn từ các đối tượng thiếu hiểu biết pháp luật, thành phần cá thể, sản xuất nhỏ lẻ, phân tán, nhưng hiện nay còn có các đối tượng am hiểu pháp luật, hoạt động trong nhiều thành phần kinh tế và thậm chí ở các làng nghề, tụ điểm buôn bán Các đường dây liên tỉnh, khép kín từ sản xuất đến vận chuyển và tiêu thụ hàng giả đã xuất hiện, trong đó có hiện tượng móc nối giữa trong nước và quốc tế để chuyển tiền giả, hàng giả, bao bì giả từ nước ngoài vào thị trường Việt Nam Các mặt hàng bị làm giả chủ yếu gồm những sản phẩm tiêu thụ mạnh như hóa mỹ phẩm, thực phẩm, đồ điện tử - điện lạnh, phù tùng xe máy, gây nguy hại đến sức khỏe cộng đồng Nhiều vụ sản xuất, buôn bán hàng giả quy mô lớn đã được phát hiện, góp phần làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng tiêu cực đến an toàn và quyền lợi người tiêu dùng.
Tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngày càng diễn biến phức tạp, gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế quốc gia và ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động đầu tư, sáng tạo của các tổ chức, cá nhân chân chính Vấn đề này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng, đồng thời gây trở ngại cho chính sách thu hút đầu tư nước ngoài Sau khi Việt Nam gia nhập WTO, cam kết quốc tế về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ càng làm vấn đề quyền sở hữu trí tuệ trở nên cấp bách hơn bao giờ hết Thực tế cho thấy, tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngày càng gia tăng và phổ biến trong cả lĩnh vực sở hữu công nghiệp lẫn quyền tác giả.
Trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp, tình trạng xâm phạm quyền diễn ra phổ biến trên nhiều loại sản phẩm, dịch vụ, từ hàng tiêu dùng đến sản phẩm điện tử cao cấp, thuốc chữa bệnh, phương tiện sản xuất, dịch vụ chăm sóc sức khỏe, du lịch và giáo dục Các hình thức xâm phạm bao gồm sao chép nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp hoặc sử dụng các chỉ dẫn giả mạo, gây thiệt hại lớn cho quyền lợi của các chủ sở hữu Gần đây, các dạng xâm phạm mới phức tạp hơn như xâm phạm đối với sáng chế và giải pháp hữu ích xuất hiện ngày càng nhiều, đi kèm với hoạt động cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp xảy ra tại cả khu vực sản xuất, chế biến lẫn lưu thông, xuất nhập khẩu, trong đó hoạt động nhập khẩu và lưu thông hàng hóa là phổ biến nhất, ảnh hưởng đến nhiều thành phần kinh tế từ tư nhân, nhà nước, liên doanh đến doanh nghiệp vốn 100% nước ngoài.
2.1.3 Tình hình gian lận thương mại
Các hành vi gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh thể hiện qua việc nhập nguyên phụ kiện để gia công hàng hóa xuất khẩu, tổ chức bán nguyên phụ liệu ra thị trường trong nước, đồng thời điều chỉnh mức tiêu hao nguyên phụ liệu trong sản xuất để hưởng lợi bất chính Các đối tượng còn lợi dụng quy trình thủ tục Hải quan để trốn thuế, như khai báo sai mã hàng, số lượng, chủng loại hàng hóa, và tận dụng sự thông thoáng của các luồng thủ tục như luồng xanh để thực hiện hành vi gian lận thương mại Thêm vào đó, các hành vi bán sản phẩm dư thừa ra thị trường trong nước mà không qua thủ tục khai báo xuất nhập khẩu nhằm trốn tránh các nghĩa vụ thuế và quy định pháp luật.
Gian lận thương mại trong thị trường nội địa và hoạt động xuất nhập khẩu vẫn là những thủ đoạn tinh vi, lợi dụng kẽ hở của chính sách để trục lợi Các hình thức phổ biến gồm gian lận thuế, khai báo không trung thực về giá trị, mã số, thuế suất, chủng loại, chất lượng, số lượng hoặc trọng lượng nhằm trốn thuế và gian lận thương mại Việc này gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế, ảnh hưởng đến công bằng thương mại và gây thất thu ngân sách nhà nước Chính sách kiểm tra, phát hiện gian lận và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm là yếu tố then chốt để bảo vệ thị trường trong nước và thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu minh bạch, công bằng.
Các siêu thị và trung tâm thương mại đang bị cáo buộc lợi dụng các đợt khuyến mãi, giảm giá để lừa dối người tiêu dùng bằng cách sử dụng hàng hóa cũ, quá hạn và thay mới Catalogue nhằm nâng giá trị sản phẩm lên rồi áp dụng chiêu trò giảm giá giả tạo.
“khuyến mãi, giảm giá” để thu hút và bán cho khách hàng.
Việc chấp hành quy định của pháp luật trong hoạt động thương mại của các cá nhân, tổ chức sản xuất kinh doanh tại thành phố còn chưa cao, dẫn đến nhiều hành vi vi phạm pháp luật thương mại Những hành vi này thể hiện rõ qua các hoạt động như không tuân thủ các quy định về đăng ký kinh doanh, gian lận trong hoạt động thương mại, vi phạm về nhãn mác và chất lượng hàng hóa Điều này ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường kinh doanh lành mạnh và gây thiệt hại cho người tiêu dùng cũng như cộng đồng doanh nghiệp Theo đó, việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong hoạt động thương mại là yêu cầu cấp thiết để thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững của thành phố.
2.1.3.1 Gian lận trong đăng ký kinh doanh
Kể từ khi luật doanh nghiệp mới được ban hành vào năm 2005, quá trình thành lập doanh nghiệp trở nên dễ dàng và thuận tiện hơn, thúc đẩy sự phát triển kinh doanh Tuy nhiên, điều này cũng dẫn đến sự xuất hiện của nhiều vi phạm pháp luật về doanh nghiệp, gây ảnh hưởng đến hình ảnh và hoạt động của các doanh nghiệp Việc tăng cường quản lý và xử lý các sai phạm là cần thiết để đảm bảo môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch hơn.
- Hộ kinh doanh không có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, nhất là với hộ kinh doanh có tính chất lưu động.
- Không ít doanh nghiệp “ma”, không có trụ sở giao dịch, không thông báo khi thay đổi địa chỉ trụ sở giao dịch.
Kinh doanh không đúng ngành nghề, mặt hàng hoặc địa điểm theo giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh là vi phạm pháp luật Một số doanh nghiệp đã mở rộng hoạt động kinh doanh nhưng không thực hiện thủ tục bổ sung đăng ký, dẫn đến bị thu hồi giấy phép kinh doanh hoặc giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh Tuy nhiên, vẫn có đơn vị cố tình hoạt động mà không có đủ các thủ tục pháp lý cần thiết, gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường kinh doanh và lợi ích của khách hàng Việc chấp hành đúng các quy định về đăng ký ngành nghề, mặt hàng và địa điểm là yếu tố quan trọng để duy trì hoạt động kinh doanh hợp pháp và bền vững.
- Thuê, cho thuê hoặc mượn, cho mượn giấy phép kinh doanh của thương nhân khác để kinh doanh.
Việc đăng ký kinh doanh dưới hình thức mạo danh người khác là hành vi cố ý sử dụng tên cửa hàng hoặc hiệu giả mạo các thương hiệu đã được đăng ký bảo hộ Hành động giả mạo này không chỉ gây nhầm lẫn cho khách hàng mà còn ảnh hưởng đến uy tín của các thương hiệu chính hãng Thuật ngữ này còn bao gồm việc giả mạo đại lý bán hàng cho các sản phẩm và thương hiệu có uy tín trên thị trường Các hành vi này vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và pháp luật thương mại, cần bị xử lý nghiêm minh để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các chủ thương hiệu chính thống.
CÔNG TÁC ĐẤU TRANH CHỐNG BUÔN LẬU, HÀNG GIẢ VÀ
2.2.1 Giới thiệu về Chi cục Quản lý thị trường Nghệ An
2.2.1.1 Sự hình thành và phát triển
Lực lượng Quản lý thị trường Nghệ an được hình thành và phát triển qua
Từ năm 1957 đến 1982, Ban Quản lý Thị trường (QLTT) tỉnh do đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh kiêm trưởng ban cùng Giám đốc sở thương nghiệp làm Phó ban, nhưng lực lượng QLTT thời kỳ này chưa có chức năng trực tiếp kiểm tra, kiểm soát và xử lý các hành vi gian lận thương mại Trong giai đoạn từ 1982 đến 1990, Ban QLTT tỉnh được củng cố và kiện toàn theo Nghị Quyết 188 của Hội đồng Bộ trưởng, thành lập đội QLTT cấp tỉnh và cấp huyện có chức năng kiểm tra, kiểm soát, xử lý các hành vi vi phạm trong hoạt động thương mại, dịch vụ trên địa bàn.
Từ năm 1990 đến năm 1994, lực lượng Quản lý thị trường Nghệ An đã kiện toàn tổ chức bộ máy, với Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh làm Trưởng ban và sự tham gia của các ngành Thương mại, Công an, Hải quan, Cục Thuế, Bộ đội Biên phòng, Tài chính trong Ban Chỉ đạo Ban Chỉ đạo Quản lý thị trường tỉnh hoạt động độc lập sau khi tách ra khỏi Sở Thương mại - Du lịch, nhằm tăng cường hiệu quả quản lý thị trường địa phương Đồng thời, các Đội Quản lý thị trường cấp huyện đã được giải thể để thành lập một đội Quản lý thị trường tỉnh có biên chế 35 người trực thuộc Ban Chỉ đạo Quản lý thị trường tỉnh, nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát và phòng chống gian lận thương mại. -**Sponsor**Bạn là content creator đang tìm cách tối ưu bài viết theo chuẩn SEO? [Soku AI](https://pollinations.ai/redirect-nexad/7nBD8vz2?user_id=983577) có thể giúp bạn! Với khả năng tự động hóa quảng cáo Facebook/Meta, Soku AI sẽ hỗ trợ bạn trong việc xác định các câu quan trọng chứa đựng ý nghĩa của đoạn văn mạch lạc, đồng thời tuân thủ các quy tắc SEO, giúp bài viết của bạn tiếp cận được nhiều đối tượng hơn Hãy để Soku AI biến bạn thành chuyên gia quảng cáo Facebook chỉ sau một đêm, giúp tối ưu hóa nội dung và tăng hiệu quả tiếp thị!
Từ năm 1994 đến nay, Chi cục Quản lý thị trường Nghệ An đã triển khai thực hiện Nghị định số 35 và Nghị định số 10 của Chính phủ, hình thành dưới sự quản lý trực tiếp của Sở Công Thương Ban đầu, đơn vị có biên chế khoảng 60 công chức, gồm lãnh đạo chi cục, 2 phòng chuyên môn và 5 đội Quản lý thị trường trực thuộc Hiện tại, số cán bộ công chức đã được tăng lên đáng kể, phản ánh sự phát triển và mở rộng hoạt động của chi cục để nâng cao hiệu quả quản lý thị trường trên địa bàn.
119 người với Lãnh đạo Chi cục, 3 Phòng chuyên môn nghiệp vụ và 10 Đội QLTT trực thuộc.
2.2.1.2 Cơ cấu tổ chức của Chi cục Quản lý thị trường Nghệ An
Chi cục Quản lý thị trường Nghệ An có cơ cấu tổ chức gồm Chi cục trưởng và 03 Phó Chi cục trưởng, cùng các phòng nghiệp vụ xử lý, phòng kế hoạch tổng hợp và phòng tổ chức hành chính để đảm bảo hoạt động hiệu quả Hệ thống còn bao gồm 01 đội quản lý thị trường cơ động và 09 đội quản lý thị trường tại các huyện, thành phố trên địa bàn, phù hợp với sơ đồ tổ chức chi tiết.
Sơ đồ 2.1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức Chi cục quản lý thị trường Nghệ An
* Phòng nghiệp vụ tổng hợp: Số lượng 04 người.
- Tham mưu cho Chi cục trưởng về hoạt động nghiệp vụ trên các lĩnh vực.
- Hướng dẫn sử dụng ấn chỉ theo quy định, thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về quản lý thị trường.
Phó chi cục trưởng: phụ trách công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại.
Phó chi cục trưởng: phụ trách công tác đấu tranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả
Phó chi cục trưởng: phụ trách công tác tài chính và xây dựng lực lượng
Phòng nghiệp vụ xử lý
Phòng tổ chức hành chính
Phòng Kế hoạch tổng hợp 10 đội QLTT
(Cơ động và địa phương)
- Tham mưu giúp việc bộ phận thường trực Ban chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả của tỉnh.
Chi cục tiếp nhận hồ sơ tang vật, hàng hóa liên quan đến các vụ việc thuộc thẩm quyền từ các Đội hoặc ngành khác chuyển về Sau đó, tổ chức nghiên cứu và hoàn tất hồ sơ để đề xuất phương án xử lý phù hợp Hồ sơ được trình Chi cục trưởng để xem xét, quyết định các vụ việc trong thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền xem xét những vụ việc vượt quá khả năng quyết định của Chi cục trưởng quản lý thị trường.
Chi cục trực tiếp nghiên cứu thụ lý hồ sơ vụ việc vi phạm pháp luật được chuyển lên từ các Đội quản lý thị trường Sau đó, hồ sơ sẽ được trình lên Chi cục trưởng để xem xét và xử lý phù hợp theo quy định pháp luật Quản lý chặt chẽ công tác xử lý các vụ việc vi phạm pháp luật nhằm đảm bảo trật tự thị trường và nâng cao hiệu quả kiểm tra, kiểm soát Quy trình này giúp tăng cường năng lực xử lý vi phạm, đồng thời đảm bảo sự minh bạch và chính xác trong các quyết định xử lý của Chi cục.
- Kết hợp cùng phòng tổ chức hành chính xử lý phát mại hàng hóa, tang vật vi phạm theo quy định hiện hành.
Trưởng phòng có trách nhiệm tổ chức thực hiện công việc đúng theo chức năng, nhiệm vụ được quy định, đảm bảo hoàn thành các nhiệm vụ được giao một cách hiệu quả Họ chịu trách nhiệm trước Chi cục trưởng về hoạt động của phòng, đảm bảo hoạt động phòng làm việc diễn ra suôn sẻ và đạt mục tiêu đề ra Việc quản lý tốt và thực hiện đúng chức năng giúp nâng cao hiệu quả công việc và đóng góp vào sự phát triển chung của cơ quan.
- Phó trưởng phòng giúp việc cho Trưởng phòng, thay mặt giải quyết các công việc khi Trưởng phòng vắng mặt, khi được ủy quyền.
* Phòng tổ chức hành chính: Số lượng 06 người.
Tham mưu cho Chi cục trưởng xây dựng quy hoạch đào tạo cán bộ nhằm nâng cao năng lực và trình độ nhân sự Đồng thời, tổ chức sắp xếp bộ máy của Chi cục một cách hợp lý để đảm bảo hoạt động hiệu quả Quản lý hồ sơ công chức là trách nhiệm quan trọng, giúp duy trì hồ sơ chính xác và minh bạch trong công tác nhân sự Các hoạt động này góp phần xây dựng một bộ máy tổ chức vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển của đơn vị.
- Thực hiện chế độ tiền lương, chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các chế độ chính sách có liên quan.
Quản lý và cấp phát ấn chỉ cùng kho tang vật theo quy định, đảm bảo thực hiện đầy đủ các quy trình pháp luật Phối hợp chặt chẽ với Phòng nghiệp vụ và các Đội Quản lý thị trường (QLTT) trong việc xử lý, phát mại và tịch thu hàng hóa, tang vật vi phạm pháp luật Việc này nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, xử lý vi phạm và đảm bảo trật tự thị trường, tuân thủ đúng quy định pháp luật hiện hành.
Thực hiện chế độ tài chính kế toán cùng với công tác hành chính quản trị, văn thư lưu trữ và các hoạt động thi đua, khen thưởng, kỷ luật để duy trì nền nếp tổ chức Đồng thời, tham gia các hoạt động xã hội khác nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững và gắn kết cộng đồng Các nhiệm vụ này góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp và đạt thành tích cao trong công tác thi đua, khen thưởng.
Trưởng phòng có trách nhiệm tổ chức thực hiện công việc đúng theo chức năng, nhiệm vụ được quy định, đảm bảo hoạt động của phòng diễn ra hiệu quả và phù hợp với mục tiêu chung Họ chịu trách nhiệm trước Chi cục trưởng về toàn bộ hoạt động của phòng, đảm bảo các nhiệm vụ được hoàn thành đúng tiến độ và chất lượng Quản lý công việc và nhân sự trong phòng nhằm nâng cao năng suất và duy trì tiêu chuẩn công việc Trưởng phòng còn có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo công tác phối hợp giữa các bộ phận để đạt được mục tiêu chung của Chi cục.
Tiếp nhận, thẩm tra và đề xuất biện pháp giải quyết các đơn thư khiếu nại, tố cáo liên quan đến hoạt động kiểm tra, xử lý của các Đội Quản lý thị trường và kiểm soát viên thị trường là trách nhiệm chính của bộ phận Quá trình này đảm bảo sự minh bạch, công bằng trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo Việc đề xuất biện pháp phù hợp giúp nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát thị trường và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân Thẩm tra kỹ lưỡng các đơn thư còn góp phần nâng cao uy tín, chất lượng hoạt động của các Đội Quản lý thị trường và kiểm soát viên thị trường.
- Phó trưởng phòng giúp việc cho trưởng phòng, thay mặt giải quyết các công việc khi trưởng phòng đi vắng, khi được ủy quyền.
* Phòng Kế hoạch tổng hợp: số lượng 4 người.
Xây dựng kế hoạch kiểm tra, kiểm soát thị trường nhằm đảm bảo phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm Đồng thời, tổ chức nội dung phối hợp tập huấn nghiệp vụ quản lý thị trường cho cán bộ, công chức QLTT, nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường Việc lập kế hoạch rõ ràng giúp tăng cường công tác kiểm tra và đảm bảo sự tuân thủ pháp luật của các doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy phát triển thị trường bền vững.
Khảo sát nhằm nắm bắt tình hình thị trường các chuyên đề và ngành nghề cần chú trọng để đưa ra các giải pháp phù hợp Việc nghiên cứu đề xuất kiểm tra một số vụ việc trọng điểm khi Chi cục trưởng giao nhiệm vụ sẽ giúp đảm bảo công tác kiểm tra hiệu quả Các Đội chức năng được giao đề xuất hành động khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm, nâng cao hiệu quả kiểm soát thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
- Xây dựng kế hoạch và thực hiện thanh tra nội bộ thường kỳ và đột xuất khi cần thiết.
- Tổng hợp số liệu hàng tuần, hàng tháng và hàng quý để báo cáo lên chi cục Trưởng Chi cục QLTT.
- Kết hợp với phòng nghiệp vụ xử lý; Phòng tổ chức hành chính xử lý phát mại, tiêu hủy tang vật hàng hóa vi phạm.
Trưởng phòng chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện công việc đúng theo chức năng và nhiệm vụ đã được quy định, đảm bảo hoạt động của phòng diễn ra một cách hiệu quả Ngoài ra, trưởng phòng còn phải đảm bảo các hoạt động của phòng phù hợp với quy trình và quy định của cơ quan Với vai trò này, trưởng phòng phải chịu trách nhiệm trước Chi cục trưởng về toàn bộ hoạt động và kết quả của phòng mình Việc thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công việc mà còn góp phần vào sự phát triển chung của cơ quan.
- Phó trưởng phòng giúp việc cho trưởng phòng, thay mặt giải quyết các công việc khi trưởng phòng đi vắng, khi được ủy quyền.
* Đội Quản lý thị trường cơ động: Số lượng 11 người.