TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH BỘ MÔN PHÂN TÍCH KINH DOANH ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC KỸ THUẬT NGHIỆP VỤ NGOẠI THƯƠNG Thái Nguyên 2015 ĐH KINH TẾ & QTKD THÁI NGUYÊN CỘNG[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
BỘ MÔN PHÂN TÍCH KINH DOANH
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
KỸ THUẬT NGHIỆP VỤ NGOẠI THƯƠNG
Thái Nguyên - 2015
Trang 2ĐH KINH TẾ & QTKD THÁI NGUYÊN CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
KỸ THUẬT NGHIỆP VỤ NGOẠI THƯƠNG
1 Thông tin chung về môn học:
- Số tiết qui định đối với các hoạt động:
+ Số tiết lý thuyết: 24 tiết
+ Số tiết thảo luận: 6 tiết
+ Số tiết bài tập: 4 tiết
+ Tự học: 72 giờ + Kiểm tra đánh giá: 2 tiết
2 Thông tin chung về giảng viên:
STT Học hàm, học vị, họ tên Số điện thoại Email Ghi
chú
1 ThS Dương Thị Thúy Hương 0915969009 Duonghuongqtkd@gmail.com
2 ThS Nguyễn Ngọc Dung 0988697422 Ngocdungtn88@gmail.com
3 CN Chu Thị Kim Ngân 0943693456 Chuthikimngan2907@gmail.com
3 Mô tả tóm tắt nội dung môn học:
Học phần Kỹ thuật nghiệp vụ ngoại thương là một môn học cung cấp các kiến thức
cơ bản có liên quan đến lĩnh vực kinh doanh quốc tế, các nghiệp vụ giao dịch và thanh
toán trên thị trường ngoại thương Đó là các phương thức hay được dung trong giao
dịch ngoại thương Các tập quán thương mại quốc tế mà nó đã trở thành các điều kiện
thương mại quốc tế được áp dụng rộng rãi Các nội dung liên quan đến việc ký kết hợp
đồng thương mại quốc tế cũng như các công việc cần chuẩn bị cho một quá trình giao
dịch Các nghiệp vụ, chứng từ thanh toán quốc tế và quá trình giao dịch ngoại thương
được diễn ra như thế nào Cùng với việc cung cấp cho người học các kiến thức kinh
doanh ngoại thương, các cách thức tiến hành một thương vụ kinh doanh quốc tế thì
môn học cũng góp phần giúp người học hình thành những kỹ năng cần thiết để trở
thành một nhà quản lý các nghiệp vụ ngoại thương, quản lý các giao dịch kinh doanh
quốc tế
4 Mục tiêu của môn học:
4.1 Mục tiêu về kiến thức
Trang 3- Giới thiệu tới người học những vấn đề khái quát nhất về kỹ thuật nghiệp vụ
ngoại thương như khái niệm, bản chất, vai trò và giới thiệu các loại nghiệp vụ hiện có trên thế giới trong kinh doanh ngoại thương, các nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện các nghiệp vụ giao dịch ngoại thương và các văn bản pháp lý hướng dẫn việc thực hiện các nghiệp vụ ngoại thương
- Người học nắm được kiến thức cơ bản và chuyên sâu về môn học để phân tích,
thảo luận và bình luận những vấn đề liên quan tới môn học như các phương thức giao dịch mua bán trên thị trường thế giới (mua bán thông thường, mua bán đối lưu, gia công quốc tế…), các điều khoản trong hợp đồng thương mại quốc tế, các bước tiến hành một cuộc đàm phán thương mại quốc tế…
- Vận dụng lý thuyết vào giải quyết các tình huống trong nghiệp vụ thương mại
quốc tế
- Nắm được xu hướng phát triển của hoạt động thương mại quốc tế trên thế giới
trong tương lai
4.2 Mục tiêu về kỹ năng
- Xây dựng được kế hoạch để thực hiện các công việc kinh doanh ngoại thương
từ cấp doanh nghiệp đến các cấp cao Từ cấp vi mô đến cấp vĩ mô
- Có kỹ năng tư duy, phân tích và ra quyết định, kỹ năng phát hiện và giải quyết
vấn đề liên quan đến các nghiệp vụ thương mại quốc tế
- Rèn luyện cho sinh viên kỹ năng tự nghiên cứu, kỹ năng làm việc nhóm
4.3 Mục tiêu về thái độ
- Nhận thức được tầm quan trọng của các nghiệp vụ ngoại thương, từ đó coi
trọng hoạt động này ở cả tầm vĩ mô và vi mô
- Thể hiện sự yêu thích, đam mê tìm hiểu những vấn đề liên quan đến môn học
- Có ý thức vận dụng nội dung dạy học vào cuộc sống nói chung và cuộc sống
nghề nghiệp nói riêng
5 Học liệu:
5.1 Giáo trình chính:
1 Giáo trình Kỹ thuật nghiệp vụ ngoại thương – PGS Vũ Hữu Tửu (chủ biên)
Nhà xuất bản Giáo dục Hà Nội - 2007
2 Bài giảng Kỹ thuật nghiệp vụ ngoại thương – Bộ môn PTKD – Đại học Kinh tế
và QTKD Thái Nguyên
5.2 Tài liệu tham khảo:
1 PGS TS Nguyễn Thị Hường, TS Tạ Lợi (chủ biên) Giáo trình Nghiệp vụ Ngoại thương - Lý thuyết và thực hành Nhà xuất bản Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà
Nội - 2007
2 GS-TS Võ Thanh Thu, Hỏi đáp về Incoterms 2010, NXB TP Hồ Chí Minh –
09/2011
3 PGS Vũ Hữu Tửu (chủ biên), Giáo trình Kỹ thuật Nghiệp vụ Ngoại thương
Nhà xuất bản Giáo dục Hà Nội - 2007
4 GS Đinh Xuân Trình, PGS.TS Đặng Thị Nhàn Giáo trình Thanh toán quốc tế
Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội - 2011
Trang 45 PGS TS Đoàn Thị Hồng Vân (chủ biên) Giáo trình Kỹ thuật Ngoại thương Nhà xuất bản Thống kê Hồ Chí Minh - 2005
6 PGS Đinh Xuân Trình Giáo trình Thanh toán Quốc tế trong Ngoại thương
9 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam
thông qua ngày 26/12/1991
10 PGS TS Võ Thanh Thu Hỏi đáp về Kỹ thuật thực hành kinh doanh Xuất nhập khẩu Nhà xuất bản Thống kê – 2000
11 PGS TS Võ Thanh Thu Hỏi đáp về Incoterms 2010 Nhà xuất bản Tổng hợp
thành phố Hồ Chí Minh – 2011
12 Luật Thương mại Nhà xuất bản Lao động – 2005
13 Luật đấu thầu Nhà xuất bản Lao động - 2007
14 Website:http://www.vi.wikipedia.com
http://www.vneconomy.vn http://www.vnmedia.vn http://www.ngoaithuong.vn http://www.doanhnhan360.com http://www.giaoduc.edu.vn http://www.statistic.com.us http://www.economist.com
6 Nhiệm vụ của sinh viên:
6.1 Phần lý thuyết, bài tập, thảo luận
- Dự lớp ≥ 80% tổng số thời lượng của học phần
- Chuẩn bị thảo luận
- Hoàn thành các bài tập được giao trong sách
6.2 Phần tự học
- Tự nghiên cứu các nội dung được giao
- Tìm hiểu các kiến thức thực tế liên quan đến nội dung bài học
6.3 Phần kiểm tra đánh giá
- Kiểm tra định kỳ: mỗi tín chỉ 1 bài kiểm tra
- Tham gia đầy đủ các buổi làm việc nhóm, thảo luận,
- Làm đầy đủ bài tập cá nhân
7 Tiêu chuẩn đánh giá sinh viên và thang điểm
Trang 5* Điểm đánh giá bộ phận chấm theo thang 10 với trọng số như sau:
+ Điểm thường xuyên: 30%
Chuyên cần (Dự lớp, thảo luận, bài tập): 10% Sinh viên đi học đầy đủ được tối đa 6 điểm, trừ 1điểm/1buổi vắng, cộng điểm tinh thần xây dựng bài trên lớp và hoàn thành tốt bài tập nhóm, điểm tối đa là 10 điểm
.Kiểm tra: 10% Môn học 2 TC có 2 đầu điểm bài kiểm tra thường xuyên Mỗi buổi học có một bài kiểm tra kiến thức nhỏ (5’-10’), sinh viên nào làm đúng hoàn toàn được lấy điểm thay cho 1 bài kiểm tra, còn lại làm sai thì không tính điểm Nếu > 2 lần làm đúng hoàn toàn thì được tính vào điểm thưởng (tích điểm cộng 0,5điểm/bài vào điểm kiểm tra giữa học phần) Sinh viên nào chưa có điểm thì có 1 bài kiểm tra (30’) lấy điểm cố định vào cuối kỳ, bài kiểm tra tổng hợp nội dung cả môn học
Thực hành: 10% Môn học có 4 buổi thực hành về chứng từ trong kinh doanh XNK tương ứng với 8 loại chứng từ, sinh viên nào thực hiện đủ 8 chứng từ được
10 điểm, thiếu 1 bài trừ 1,25 điểm
+ Kiểm tra giữa học phần: 20%
8 Nội dung chi tiết môn học
8.1 Nội dung về lý thuyết và thảo luận
CHƯƠNG 1:TỔNG QUAN VỀ KỸ THUẬT NGHIỆP VỤ NGOẠI THƯƠNG
(Tổng số tiết: 10; Số tiết lý thuyết: 0; Số tiết thảo luận: 0; Số tiết tự nghiên cứu: 6) 1.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KỸ THUẬT NGHIỆP VỤ NGOẠI THƯƠNG 1.1.1 Khái niệm và vai trò của ngoại thương
1.1.2 Khái niệm và bản chất của nghiệp vụ ngoại thương
1.1.3 Khái niệm và vai trò của kỹ thuật nghiệp vụ ngoại thương
1.1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện các nghiệp vụ ngoại thương
1.1.5 Tổng quan các nghiệp vụ ngoại thương trên thế giới
1.1.6 Các văn bản pháp lý hướng dẫn thực hiện các nghiệp vụ ngoại thương
1.2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA MÔN HỌC
1.2.1 Đối tượng nghiên cứu
1.2.2 Phạm vi nghiên cứu
1.3 NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA MÔN HỌC KỸ THUẬT NGHIỆP VỤ NGOẠITHƯƠNG
Trang 61.3.1 Nội dung phần lý thuyết
1.3.2 Nội dung phần thực hành (đan xen lý thuyết)
1.4 MỐI QUAN HỆ GIỮA MÔN HỌC KỸ THUẬT NGHIỆP VỤ NGOẠI THƯƠNG VÀ CÁC MÔN HỌC KHÁC CỦA CHUYÊN NGÀNH
CHƯƠNG II: CÁC PHƯƠNG THỨC GIAO DỊCH MUA BÁN TRÊN THỊ
2.1.2 Đặc điểm của giao dịch mua bán thông thường
2.1.3 Các loại giao dịch mua bán thông thường
2.1.3.1 Giao dịch mua bán thông thường trực tiếp
2.1.3.2 Giao dịch mua bán thông thường gián tiếp
2.1.4 Ưu, nhược điểm của giao dịch mua bán thông thường
2.1.4.1 Mua bán thông thường trực tiếp
2.1.4.2 Mua bán thông thường gián tiếp
2.2 MUA BÁN ĐỐI LƯU
2.2.1 Khái niệm
2.2.2 Đặc điểm của mua bán đối lưu
2.2.3 Yêu cầu cân bằng
2.2.4 Các loại hình mua bán đối lưu
2.2.4.1 Hàng đổi hàng (Barter)
2.2.4.2 Mua bán bù trừ (Compensation)
2.2.4.3 Mua bán thanh toán bình hành (Clearing)
2.2.4.4 Mua đối lưu (Counter-purchase)
2.2.4.5 Chuyển nợ (Switch)
2.2.4.6 Giao dịch bồi hoàn (Offset)
2.2.4.7 Mua lại (Buy-backs)
2.2.5 Hợp đồng trong mua bán đối lưu
2.2.5.1 Hình thức của hợp đồng
2.2.5.2 Nội dung của hợp đồng
2.2.5.3 Các biện pháp bảo đảm thực hiện hợp đồng
2.2.6 Ưu, nhược điểm của phương thức mua bán đối lưu
Trang 72.3.1.2 Đặc điểm của gia công quốc tế
2.3.1.3 Các hình thức gia công quốc tế
2.3.1.4 Hợp đồng gia công
2.3.1.5 Ưu, nhược điểm của giao dịch gia công xuất khẩu
2.3.2 Giao dịch tái xuất
2.3.2.1 Khái niệm
2.3.2.2 Đặc điểm của giao dịch tái xuất
2.3.2.3 Các loại hình tái xuất
2.3.2.4 Hợp đồng tái xuất
2.3.2.5 Ưu, nhược điểm của giao dịch tái xuất
2.4 CÁC PHƯƠNG THỨC GIAO DỊCH ĐẶC BIỆT
2.4.1 Đấu giá quốc tế
2.4.1.1 Khái niệm
2.4.1.2 Đặc điểm của đấu giá quốc tế
2.4.1.3 Các loại hình đấu giá
2.4.1.4 Nguyên tắc đấu giá
2.4.1.5 Ưu, nhược điểm của giao dịch đấu giá
2.4.2 Đấu thầu quốc tế
2.4.2.1 Khái niệm
2.4.2.2 Đặc điểm của đấu thầu quốc tế
2.4.2.3 Các loại hình đấu thầu
2.4.2.4 Nguyên tắc trong đấu thầu quốc tế
2.4.2.5 Cách thức tiến hành
2.4.2.6 Ưu, nhược điểm của đấu thầu quốc tế
2.4.3 Sở giao dịch hàng hóa
2.4.3.1 Khái niệm
2.4.3.2 Đặc điểm của Sở giao dịch hàng hóa
2.4.3.3 Các loại giao dịch tại Sở giao dịch hàng hóa
2.4.3.4 Ưu, nhược điểm của Sở giao dịch hàng hóa
2.4.4 Giao dịch tại hội chợ và triển lãm
Trang 82.4.4.1 Khái niệm
2.4.4.2 Đặc điểm của hội chợ và triển lãm
2.4.4.3 Các hình thức của hội chợ, triển lãm quốc tế
2.4.4.4 Nội dung của hội chợ, triển lãm quốc tế
2.4.4.5 Ưu, nhược điểm của giao dịch tại hội chợ, triển lãm quốc tế
CHƯƠNG III: CÁC ĐIỀU KIỆN THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ INCOTERMS
(Tổng số tiết: 13; Số tiết lý thuyết: 3; Số tiết thảo luận: 0; Số tiết bài tập: 1; Số tiết tự nghiên cứu: 9)
3.1 TỔNG QUAN VỀ INCOTERMS
3.1.1 Khái niệm
3.1.2 Vai trò của Incoterms
3.2 LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
3.3 NỘI DUNG INCOTERMS 2010
3.3.1 Các điều khoản dùng chung cho mọi loại hình vận chuyển:
3.3.1.1 EXW - Ex Works (Ex field, Ex factory…) – Giao tại xưởng (…tên địa điểm) 3.3.1.2 FCA - Free Carrier – Giao cho nhà chuyên chở (…tên địa điểm)
3.3.1.3 CPT - Carriage Paid To - Cước phí trả tới (…tên nơi đến)
3.3.1.4 CIP - Carriage and Insurance Paid – Cước phí và bảo hiểm trả tới (…tên nơi
đến)
3.3.1.5 DAT - Delivered At Terminal – Giao hàng tại bãi
3.3.1.6 DAP - Delivered At Place – Giao tại nơi đến
3.3.1.7 DDP - Delivered Duty Paid – Giao hàng đã trả thuế (…tên nơi đến)
3.3.2 Các điều khoản chỉ sử dụng cho vận tải biển hoặc thủy nội địa
3.3.2.1 FAS - Free Alongside Ship – Giao tại mạn tàu (tên cảng xếp hàng)
3.3.2.2 FOB - Free On Board – Giao lên tàu (…tên cảng xếp hàng)
3.3.2.3 CFR - Cost and Freight – Trả cước đến bến (…tên cảng đến)
3.3.2.4 CIF - Cost, Insurance and Freight – Trả cước, bảo hiểm tới bến (….tên cảng
đến)
3.4 NHỮNG ĐIỀU LƯU Ý KHI SỬ DỤNG INCOTERMS 2010
CHƯƠNG IV: THANH TOÁN QUỐC TẾ
(Tổng số tiết: 12; Số tiết lý thuyết: 3; Số tiết thảo luận: 0; Số tiết bài tập: 0; Số tiết tự
nghiên cứu: 9)
4.1 CÁC LOẠI TIỀN THƯỜNG SỬ DỤNG TRONG THANH TOÁN QUỐC TẾ 4.1.1 Tiền tệ tính toán
4.1.2 Tiền tệ thanh toán
4.2 PHƯƠNG TIỆN THANH TOÁN QUỐC TẾ
Trang 94.2.1 Séc/Check/Chèque
4.2.2 Hối phiếu (Bill of Exchange)
4.3 CÁC PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN QUỐC TẾ
4.3.1 Phương thức chuyển tiền (Telegraphic Transfer – T/T)
4.3.2 Phương thức nhờ thu (Collection)
4.3.3 Phương thức chuyển giao chứng từ trả tiền (Cash against documents – CAD) 4.3.4 Phương thức thanh toán tín dụng chứng từ (Documetary credit)
CHƯƠNG V: HỢP ĐỒNG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
(Tổng số tiết: 14; Số tiết lý thuyết: 3; Số tiết thảo luận: 1; Số tiết bài tập: 1; Số tiết tự nghiên cứu: 9)
5.1 GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ HỢP ĐỒNG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
5.1.1 Khái niệm
5.1.2 Đặc điểm
5.1.3 Phân loại hợp đồng thương mại quốc tế
5.1.4 Điều kiện hiệu lực của hợp đồng thương mại quốc tế
5.1.5 Kết cấu của hợp đồng thương mại quốc tế
5.2 CÁC ĐIỀU KHOẢN TRONG HỢP ĐỒNG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
5.2.1 Điều khoản tên hàng (Commodity)
5.2.2 Điều khoản chất lượng (Quality)
5.2.2.1 Dựa vào mẫu hàng (Sample)
5.2.2.2 Dựa vào tiêu chuẩn (Standard) hoặc phẩm cấp (Category)
5.2.2.3 Dựa vào quy cách của hàng hóa (Specification)
5.2.2.4 Dựa vào các chỉ tiêu đại khái quen dùng
52.2.5 Dựa vào hàm lượng của chất chủ yếu trong hàng hóa
5.2.2.6 Dựa vào số lượng thành phẩm thu được từ hàng hóa đó
5.2.2.7 Dựa vào hiện trạng hàng hóa (tale quale) (as it as arrived)
5.2.2.8 Dựa vào sự xem hàng trước
5.2.2.9 Dựa vào mô tả hàng hóa
5.2.2.10 Dựa vào tài liệu kỹ thuật
5.2.2.11 Dựa vào nhãn hiệu và thương hiệu của hàng hóa
5.2.3 Điều khoản số lượng (Quantity) và trọng lượng (Weight)
Trang 105.2.4.1 Đồng tiền tính giá
5.2.4.2 Mức giá
5.2.4.3 Phương pháp quy định giá
5.2.4.4 Điều kiện cơ sở giao hàng có liên quan tới giá cả 5.2.4.5 Giảm giá
5.2.5 Điều khoản bao bì và ký mã hiệu (Packing and Marking)
5.2.6.4 Thông báo giao hàng
5.2.6.5 Một số quy định khác về việc giao hàng
5.2.7 Điều khoản thanh toán (Payment)
5.2.7.1 Thời điểm thanh toán (Time of payment)
5.2.7.2 Phương thức thanh toán (Mode of payment)
5.2.7.3 Điều khoản đảm bảo hối đoái
5.2.7.4 Địa điểm thanh toán
5.2.8 Điều khoản khiếu nại (Claim)
5.2.8.1 Thể thức khiếu nại
5.2.8.2 Thời hạn khiếu nại
5.2.8.3 Quyền hạn và nghĩa vụ của các bên liên quan
5.2.8.4 Cách thức giải quyết khiếu nại
5.2.9 Điều khoản bảo hành (Warranty)
5.2.9.1 Phạm vi bảo đảm của người bán
5.2.9.2 Thời hạn bảo hành
5.2.9.3 Trách nhiệm của các bên trong thời hạn bảo hành
5.2.10 Điều khoản trọng tài (Arbitration)
5.2.10.1 Địa điểm trọng tài
5.2.10.2 Trình tự tiến hành trọng tài
5.2.10.3 Luật dùng để xét xử
5.2.11 Điều khoản bất khả kháng (Force majeure)
5.2.12 Những điều khoản chung (General conditions)
Trang 11CHƯƠNG VI: CHUẨN BỊ GIAO DỊCH, TIẾN TỚI KÝ KẾT HỢP ĐỒNG
6.1.1.1 Nghiên cứu tiếp cận thị trường
6.1.1.2 Lập phương án kinh doanh
6.1.2 Các bước hỏi hàng, chào hàng và đặt hàng
6.1.3 Các phương pháp kiểm tra và tính giá hàng hóa xuất nhập khẩu
6.1.3.1 Quy dẫn giá
6.1.3.2 Lựa chọn các phương pháp kiểm tra và tính giá
6.2 QUẢNG CÁO VÀ NHÃN HIỆU HÀNG HÓA TRONG NGOẠI THƯƠNG 6.2.1 Quảng cáo trong ngoại thương
6.2.1.1 Khái niệm quảng cáo và tác dụng của quảng cáo trong ngoại thương
6.2.1.2 Phân loại quảng cáo trong ngoại thương
6.2.1.3 Các yếu tố tác động đến quảng cáo trong ngoại thương
6.2.1.4 Hình thức và nội dung quảng cáo trong ngoại thương
6.2.1.5 Phương tiện quảng cáo trong ngoại thương
6.2.1.6 Quy trình tiến hành quảng cáo
6.2.2 Nhãn hiệu hàng hóa trong ngoại thương
6.2.2.1 Khái niệm nhãn hiệu hàng hóa trong ngoại thương
6.2.2.2 Ý nghĩa và tác dụng của nhãn hiệu hàng hóa trong ngoại thương
6.2.2.3 Nguyên tắc cấu tạo nhãn hiệu hàng hóa trong ngoại thương
6.3.4 Các cách tiếp cận đàm phán trong kinh doanh ngoại thương
6.3.5 Các nghiệp vụ giao dịch đàm phán trong ngoại thương
6.3.5.1 Giao dịch đàm phán qua thư tín
6.3.5.2 Giao dịch đàm phán qua điện thoại
6.3.5.3 Giao dịch đàm phán qua gặp gỡ trực tiếp
6.3.6 Kỹ năng, phong cách và nghệ thuật đàm phán trong ngoại thương