TỔNG HỢP CÂU HỎI CHƯƠNG 3 PHẦN NHỜ THU (BUỔI 9+10) Giải đáp câu hỏi buổi trước Câu 1 Tại sao hình thức nhà nhập khẩu sử dụng dịch vụ của ngân hàng để chấp nhận hối phiếu được sử dụng phổ biến hơn? Trả[.]
Trang 1TỔNG HỢP CÂU HỎI CHƯƠNG 3 PHẦN NHỜ THU (BUỔI 9+10)
Giải đáp câu hỏi buổi trước
Câu 1: Tại sao hình thức nhà nhập khẩu sử dụng dịch vụ của ngân hàng để chấp nhận hối phiếu được sử dụng phổ biến hơn?
Trả lời:
Hối phiếu lúc này dễ chuyển nhượng hơn Khi ngân hàng đứng ra phát hành thư chấp nhận hoặc điện chấp nhận thì trên thực tế Ngân hàng đã trở thành người làm chứng cho việc người mua đã chấp nhận hối phiếu kỳ hạn Đến ngày đáo hạn trong tương lai, nếu người mua không trả tiền thì người bán có thể nhờ ngân hàng nhắc nhở khách hàng của mình (người mua) trả tiền cho người bán Khi khách hàng nhận được yêu cầu từ phía ngân hàng - người chấm điểm tín dụng CIC của khách hàng, nếu như ngân hàng nhận thấy rằng uy tín của người mua không cao thì ngân hàng có thể thay đổi điểm tín dụng, hạn mức tín dụng của người mua xuống thì người mua sẽ rất bất lợi trong việc sử dụng các sản phẩm của ngân hàng từ sản phẩm cho vay đến sản phẩm tài trợ thương mại quốc tế.
Khi sử dụng hình thức chấp nhận bằng việc người mua ký chấp nhận lên mặt trước của hối phiếu thì người mua sẽ phải gửi lại cho người ký phát Trong quá trình này:
- Hối phiếu có thể bị thất lạc trên đường đi, mất đi bằng chứng người mua đã chấp nhận
- Mất nhiều thời gian vì đi bằng đường đường bưu điện
- Tốn phí
PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN NHỜ THU Câu 2: Phương thức thanh toán có văn bản pháp lý riêng điều chỉnh?
A Chuyển tiền
Trang 2B Ứng trước
C Ghi sổ
D Nhờ thu
Câu 3: Phương thức thanh toán có văn bản pháp lý riêng điều chỉnh?
A Chuyển tiền, nhờ thu
B Chuyển tiền, ứng trước
C Ứng trước, ghi sổ
D Nhờ thu, tín dụng chứng từ
Câu 4: Thế nào được hiểu là nhờ thu?
Trả lời:
Là phương thức thanh toán mà sau khi giao hàng thì người xuất khẩu sẽ nhờ ngân hàng thu hộ số tiền trên tờ hối phiếu từ người nhập khẩu.
Câu 5: Người ủy thác (principal) là người mua hay người bán?
Trả lời:
Trong quan hệ mua bán hàng hóa quốc tế thì người ủy thác là người xuất khẩu
Câu 6: Trong phương thức thanh toán nhờ thu, người trả tiền/ người thụ trái (drawee) là để chỉ?
Trả lời:
A Người xuất khẩu
B Người nhập khẩu
C Ngân hàng phục vụ người xuất khẩu
D Ngân hàng phục vụ người nhập khẩu
Câu 7: Số lượng chủ thể ít nhất tham gia vào phương thức nhờ thu là bao nhiêu?
Trả lời:
Tối thiểu là 3 chủ thể bao gồm người ủy thác, người trả tiền và ngân hàng thu
hộ Đây là một sản phẩm mới gọi là nhờ thu không qua ngân hàng.
Người xuất khẩu không thông quan ngân hàng của mình mà gửi trực tiếp qua ngân hàng phục vụ người nhập khẩu nhờ ngân hàng đó thu hộ số tiền từ người
Trang 3nhập khẩu rồi chuyển tiền trả cho người xuất khẩu Bản chất của phương thức này là sự kết hợp giữa nhờ thu thuần túy và chuyển tiền.
⇒ Tiềm ẩn rủi ro rất cao
Câu 8: Chứng từ thương mại được người bán gửi đến người mua bằng cách nào?
Trả lời:
Chứng từ thương mại được người xuất khẩu gửi trực tiếp cho người nhập khẩu không qua ngân hàng
Câu 9: Chứng từ đi qua ngân hàng gồm những chứng từ gì?
Trả lời:
Chứng từ tài chính: Hối phiếu, séc, các phương tiện thanh toán khác
Câu 10: Giả sử chứng từ tài chính được sử dụng là hối phiếu thì đó là hối phiếu trả ngay hay hối phiếu kỳ hạn?
Trả lời:
Hối phiếu có thể là cả hai loại: Hối phiếu giao ngay hoặc hối phiếu kỳ hạn
Câu 11: Với cách gửi như vậy thì tiềm ẩn rủi ro đối với ai? Tại sao?
Phần lớn rủi ro thuộc về người xuất khẩu
Trả lời:
- Thanh toán chậm do năng lực tài chính của nhà nhập khẩu yếu kém nên có thể trì hoãn thanh toán
- Không nhận được tiền thanh toán:
+ Còn hàng hóa: Người nhập khẩu không trả tiền nhưng chưa nhận hàng
+ Mất hàng hóa: Người nhập khẩu đã nhận hàng và không trả tiền
Câu 12: Nếu bạn là ngân hàng phục vụ người xuất khẩu thì bạn có sẵn sàng tài trợ cho người xuất khẩu trên cơ sở hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế sử dụng phương thức thanh toán nhờ thu trơn hay không Tại sao?
Trả lời:
Ngân hàng thường không sẵn sàng tài trợ cho nhà xuất khẩu trên cơ sở hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế vì ngân hàng sẽ gặp rủi ro khi người nhập
Trang 4khẩu không trả tiền cho nhà xuất khẩu Điều này không đồng nghĩa với việc ngân hàng sẽ không tài trợ cho nhà xuất khẩu khi họ áp dụng nhờ thu trơn Trên thực tế, vì rủi ro của người bán rất cao trong phương thức thanh toán nhờ
thu trơn nên việc tài trợ của ngân hàng cho người bán (nhà xuất khẩu) là có,
Nhưng ngân hàng phải xem xét đến những điều kiện để hạn chế rủi ro như khả năng thanh toán của nhà xuất khẩu là cao hay thấp, có thu lại được tiền tài trợ hay không qua các tiêu chí như:
- Nếu người bán chứng minh được rằng mối quan hệ giữa người mua và người
bán là tốt, đã làm ăn lâu dài được thể hiện bằng các báo có của người mua đã
trả cho người bán.
- Trong trường hợp người mua và người bán là các công ty con của một công
ty mẹ
- Có tài sản đảm bảo và tài sản đó có tính thanh khoản cao
* Báo có (Credit advice) là gì ?
Một doanh nghiệp bán hàng, khi DN có khoản tiền được trả từ nước ngoài qua ngân hàng thì ngân hàng sẽ gửi cho DN một thông báo là người đó đã trả tiền, thông báo đó là báo có
Câu 13: Bản chất của D/P ?
Trả lời:
Là người bán sẽ gửi chứng từ thương mại qua ngân hàng để nhờ ngân hàng thu
hộ và khi nào người mua trả tiền cho bộ chứng từ đó thì ngân hàng sẽ trao chứng từ cho người mua.
Câu 14: Quy trình D/P?
Trả lời:
Bước 1: Nhà xuất khẩu gửi hàng hóa cho nhà nhập khẩu.
Bước 2: Nhà XK lập đơn yêu cầu nhờ thu/chỉ thị nhờ thu (Collection
order/Collection Instruction), bộ chứng từ bao gồm chứng từ thương mại (theo
Trang 5quy định trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế) và chứng từ tài chính tới ngân hàng nhờ thu.
- Hối phiếu: Hối phiếu trả ngay hoặc có thể không cần dùng hối phiếu
Bước 3: Ngân hàng nhờ thu gửi lệnh nhờ thu cùng chứng từ tài chính và chứng
từ thương mại cho ngân hàng thu hộ.
- Collecting bank cần phải lập thêm một chứng từ là thư đòi tiền: cover note/ covering letter/ cover letter
Bước 4: Căn cứ vào chỉ thị nhờ thu đã nhận, ngân hàng thu hộ gửi thông báo
cho nhà nhập khẩu.
Bước 5: Nhà nhập khẩu trả tiền hàng.
Bước 5’: Ngân hàng thu hộ chuyển giao bộ chứng từ cho nhà nhập khẩu.
Bước 6: Chuyển số tiền thanh toán mà ngân hàng thu hộ nhận được cho ngân
hàng nhờ thu.
Bước 7: Ngân hàng nhờ thu trả tiền cho nhà xuất khẩu.
Câu 15: Sự khác biệt giữa thư đòi tiền và chỉ thị nhờ thu là như thế nào? Trả lời:
Người phát hành Nhà xuất khẩu Ngân hàng nhờ thu-
ngân hàng của nhà xuất khẩu
Cơ sở phát hành Được lập dựa trên căn
cứ Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
Được lập dựa trên chỉ thị nhờ thu
Người tiếp nhận Ngân hàng nhờ thu Ngân hàng thu hộ
Trang 6Lưu ý: Nếu trong trường hợp chỉ có 3 chủ thể (Principal, Drawee, Collecting
bank) thì Thư đòi tiền sẽ không còn nữa Chỉ thị nhờ thu sẽ do ngân hàng thu
hộ tiếp nhận.
Câu 16: Ở bước 2 làm thế nào để nhà xuất khẩu có thể nhận được tiền thanh toán luôn? Các em xem phần cô sửa cho nhóm 5 nhé
Trả lời:
Nhà xuất khẩu muốn nhận được tiền luôn ở bước 2 (trong quy trình thanh toán D/P) thì phải có một ngân hàng đứng ra trả tiền cho nhà xuất khẩu một số tiền nhất định
→ Ngân hàng này được gọi là ngân hàng chiết khấu: Sản phẩm chiết khấu chứng từ.
- Chiết khấu bộ chứng từ được hiểu là Ngân hàng chiết khấu sẽ trả cho người xuất khẩu một số tiền nhất định trước khi đòi được tiền từ người trả tiền.
- Số tiền chiết khấu sẽ nhỏ hơn 100% số tiền trên hối phiếu.
- Về mặt lý thuyết sẽ có 2 hình thức chiết khấu:
+ Chiết khấu truy đòi (negotiation with recourse): khi ngân hàng chiết khấu đã trả tiền cho NXK tuy nhiên NXK không đòi được tiền từ NNK thì ngân hàng chiết khấu có quyền đòi lại số tiền đã chiết khấu cho NXK + Chiết khấu miễn truy đòi (negotiation without recourse): khi ngân hàng chiết khấu đã trả tiền cho NXK tuy nhiên NXK không đòi được tiền từ NNK thì ngân hàng chiết khấu không có quyền đòi lại số tiền đã chiết khấu cho NXK
Lưu ý : Trong phương thức Nhờ thu, phần lớn các ngân hàng chỉ thực hiện hình
thức chiết khấu có truy đòi (vì độ rủi ro rất cao) và hình thức này được gọi là Ứng trước tiền hàng.
Câu 17: Phân biệt sự giống và khác nhau giữa Chiết khấu có truy đòi và Chiết khấu miễn truy đòi?
Note: Câu hỏi chưa được chữa
Câu 18: Những vấn đề đặt ra khi quy trình dừng lại ở bước số 4?
Trả lời:
Trang 7Khi quy trình dừng lại ở bước thứ 4: ngân hàng thu hộ gửi thông báo cho người nhập khẩu mà không có những bước tiếp theo thì có nghĩa là người nhập khẩu
sẽ không thanh toán tiền cho ngân hàng thu hộ thì sẽ không nhận được bộ chứng từ từ ngân hàng và điều đó đồng nghĩa với việc là người nhập khẩu sẽ không nhận được hàng.
Câu 19: Tại sao người nhập khẩu lại không thanh toán, tức là người nhập khẩu không muốn nhận hàng, không muốn nhận chứng từ?
Trả lời:
- Vì tại thời điểm ký hợp đồng thì bên nhập khẩu có nhu cầu với mặt hàng đấy tuy nhiên đến giai đoạn giao hàng bên nhập khẩu phát sinh một vài vấn đề nào
đó làm cho nhu cầu đối với mặt hàng hóa ấy không còn tồn tại, tức là không có nhu cầu về hàng hóa ấy nữa
- Nhà nhập khẩu mất khả năng thanh toán với lô hàng đấy thì cũng sẽ không lấy bộ chứng từ và cũng không trả tiền được
- Thời điểm lấy bộ chứng từ đó thì giá hàng hóa không được như kỳ vọng mà lúc họ ký hợp đồng thì họ bán sẽ không có lãi nên họ sẽ không muốn lấy hàng nữa
- Nhà nhập khẩu đã tìm kiếm được một nhà cung cấp hàng hóa có lợi hơn
Câu 20: Với những lý do ở trên thì ta có thể đánh giá tổng quát những uy tín,
tư cách của người nhập khẩu trong những trường hợp trên là gì? Tại sao? Trả lời:
Qua những trường hợp trên thể hiện được rằng người mua là người không có
uy tín tốt, họ không đáng để tin cậy và không đáng để mình tin tưởng và hợp tác lần sau Thông thường thì những việc như thế này sẽ xảy ra nhiều đối với đối tác lần đầu hợp tác
Câu 21: Khi quy trình dừng lại ở bước 4 thì ai sẽ là người gặp rủi ro? Rủi ro
cụ thể là gì?
Trả lời:
Người gặp rủi ro nhiều hơn sẽ là người xuất khẩu
Rủi ro cụ thể là: Người xuất khẩu không thu được tiền nhưng chưa bị mất hàng
Trang 8Câu 22: Rủi ro của người xuất khẩu trong phương thức thanh toán D/P là gì? Trả lời:
- Nhận được tiền thanh toán chậm: do người mua chưa muốn trả tiền hoặc chưa
có tiền Việc nhận được tiền thanh toán chậm, nhà xuất khẩu sẽ phải gặp những rủi ro như:
+ Phải chịu một số chi phí phát sinh như chi phí về bến bãi, bỏ hàng, nhân công trông giữ hàng hóa
+ Rủi ro hối đoái do tiền hàng hầu như đều được trả bằng ngoại tệ: bị ảnh hưởng đến tất cả kế hoạch sản xuất, ở trong trạng thái bị động trong tất cả các kế hoạch sản xuất kinh doanh và rất nhiều hệ lụy kèm theo
- Không nhận được tiền thanh toán và chưa mất hàng
Lưu ý: Đối với trường hợp không nhận được tiền thanh toán nhưng vẫn mất
hàng Bản chất của D/P là trả tiền trao chứng từ nhưng trong trường hợp người mua chưa trả tiền mà vẫn trao chứng từ cho người mua để lấy hàng thì ngân hàng thu hộ sẽ phải chịu trách nhiệm bỏ tiền túi ra để trả cho người bán do đó trường hợp không nhận được tiền thanh toán nhưng vẫn mất hàng thì không xảy ra trong D/P.
Câu 23: Trong trường hợp không nhận được tiền thanh toán nhưng chưa mất hàng thì có đồng nghĩa với việc còn nguyên giá trị lô hàng không?
Trả lời:
Có trường hợp còn nguyên giá trị lô hàng và cũng có trường hợp không còn nguyên giá trị lô hàng
Vì giá trị hàng hóa cũng có thể bị ảnh hưởng bởi sự biến động của giá cả hàng hóa Tuy nhiên cũng có những hàng hóa dù giá cả hàng hóa không biến động nhưng giá trị của nó vẫn thay đổi bởi vì liên quan đến vấn đề là hàng hóa đó có
bị ảnh hưởng bởi thời gian hay không Vấn đề tiếp theo đó là chi phí để có thể bán được hàng hóa đó cho người khác hoặc chi phí để chuyên chở lô hàng đấy ngược trở lại nước người bán.
Câu 24: Có thể có bước 5 mà không có bước 5’ không? Tại sao?
Trả lời:
Trang 9Không xảy ra trường hợp này Tại vì D/P là quy trình thanh toán và trao chứng
từ xảy ra đồng thời cho nên nếu như người nhập khẩu đã thanh toán cho ngân hàng rồi thì đồng thời ngân hàng phải trao trả bộ chứng từ chứ không thể một bên thanh toán mà một bên không đưa chứng từ được
Câu 25: Vai trò của Collecting Bank trong D/P là gì? Và có rủi ro không? Trả lời:
- Collecting Bank có vai trò trung gian thực hiện theo yêu cầu của người bán Ngân hàng sẽ gặp rủi ro khi làm sai chỉ thị của người bán ví dụ là D/P dù không nhận tiền nhưng vẫn trao chứng từ thì ngân hàng sẽ phải tự chịu trách nhiệm.
- Trách nhiệm của ngân hàng Collecting Bank là nhận, giữ và bảo quản bộ chứng từ cho đến khi người mua trả tiền nên nếu như làm rách chứng từ, làm thất lạc một phần hoặc toàn bộ chứng từ, thì sẽ gặp rủi ro Vì vậy Collecting Bank tham gia vào quy trình này là phải có nghĩa vụ bảo quản nguyên trạng bộ chứng từ như khi nhận được.
Câu 26: Trong D/P, Ngân hàng chưa nhận tiền mà đã trao chứng từ cho người mua thì Ngân hàng có sai không?
Trả lời: Có
Câu 27: Trong D/P, nếu người mua bảo với Ngân hàng là người mua chấp nhận Hối phiếu rồi Ngân hàng giao chứng từ cho người mua mà Ngân hàng đồng ý với yêu cầu đó của người mua thì Ngân hàng có sai không?
Trả lời: Có
Câu 28: Trong D/P, nếu Ngân hàng làm rách chứng từ, làm thất lạc một phần chứng từ hoặc làm thất lạc toàn bộ chứng từ, làm mất chữ của chứng từ khi người mua chưa trả tiền thì Ngân hàng có bị rủi ro không?
Trả lời:
Có Collecting Bank tham gia vào quy trình thanh toán D/P có nghĩa vụ bảo quản nguyên trạng bộ chứng từ như khi nhận được
Câu 29: Trong D/P, rủi ro của nhà nhập khẩu là gì?
Trả lời:
Trang 10- Người nhập khẩu trả tiền xong rồi cầm bộ chứng từ đi nhận hàng nhưng hàng không đúng như mô tả trên chứng từ Người nhập khẩu gặp phải rủi ro: họ bán hàng đi thì rất khó kiếm được khoản tiền giống như kỳ vọng.
- Người mua đã trả tiền nhưng lại không nhận được hàng hóa
Đây là các rủi ro thương mại, người mua có thể kiện người bán dựa vào hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
Câu 30: Nguyên nhân của rủi ro người nhập khẩu đã trả tiền và có bộ chứng
từ nhưng khi nhận hàng thì hàng không đúng như mô tả trên chứng từ là gì? Trả lời:
- Người bán cố tình làm sai, bán bớt, gian lận
- Người bán khi gửi hàng thì hàng đã có vấn đề rồi
- Trên chứng từ ghi mô tả đẹp, tốt nhưng thực tế lại không phải
Người bán không có uy tín, để hạn chế rủi ro cho người nhập khẩu thì người nhập khẩu nên lựa chọn người bán có uy tín
Câu 31: Phương thức thanh toán nhờ thu là phương thức thanh toán có rủi ro cho cả người bán và người mua Nhưng nếu so sánh về mức độ rủi ro thì rủi
ro người bán cao hơn hay người mua cao hơn?
Trả lời:
Người bán có mức độ rủi ro cao hơn người mua.
Câu 32: Trong D/P, có thể có bước 5’ mà không có bước 5 không?
Trả lời:
Có Đó là trường hợp Ngân hàng thu hộ cho vay để thanh toán, tức là chiết khấu chứng từ Bản chất người bán được nhận tiền luôn, nhưng người bán không phải nhận tiền từ người mua mà nhận tiền từ ngân hàng thu hộ Collecting bank có thể thực hiện việc lấy tiền của mình để trả cho người bán.
Có quan hệ giữa người mua và collecting bank Collecting bank tự quyết, tự làm, không ai bắt cả
Để hạn chế rủi ro cho collecting bank thì collecting bank cần phải cân nhắc những trường hợp nào nên làm và điều kiện làm là gì.
Câu 33: Nên áp dụng D/P khi nào?
Trang 11Trả lời:
- Uy tín của người mua và người bán tốt, đặc biệt là uy tín của người mua
- Người mua có khả năng tài chính tốt
- Mối quan hệ giữa người mua và người bán tốt, lâu dài
Câu 34: D/A là gì?
Trả lời:
Khi nào người mua chấp nhận Hối phiếu kì hạn thì Ngân hàng Collecting Bank chuyển bộ chứng từ cho nhà nhập khẩu để nhà nhập khẩu nhận hàng.
Câu 35: Bước 1 của D/A giống hay khác so với D/P?
Trả lời:
Giống Nhà xuất khẩu gửi hàng hóa cho nhà nhập khẩu
Câu 36: So sánh bước 2 của D/A và D/P?
Trả lời:
Trong D/P thì sử dụng Hối phiếu trả ngay còn trong D/A thì sử dụng Hối phiếu
kỳ hạn
Câu 37: Trong Bước 3 của quy trình thanh toán theo điều kiện D/A giống hay khác gì so với điều kiện D/P?
Trả lời:
So với D/P thì D/A phải có hối phiếu kỳ hạn.
Câu 38: Làm rõ bước số 5’ trong D/A và D/P giống hay khác nhau?
Trả lời:
- Trường hợp 5’ của D/A và D/P giống nhau:
+ Đối với điều kiện D/P, trong trường hợp bên xuất khẩu có sử dụng hối phiếu Đối với điều kiện D/A thì bên nhập khẩu chấp nhận hối phiếu bằng thư hoặc điện chấp nhận của ngân hàng.
+ Đối với điều kiện D/P, trong trường hợp bên xuất khẩu không sử dụng hối phiếu và với điều kiện D/A nếu bên nhập khẩu chấp nhận hối phiếu bằng cách ký chấp nhận lên mặt trước hối phiếu (chỉ còn chứng từ thương mại).