Biểu hiện của chủ nghĩa thực dân mới, so sánh ba trường phái lý thuyết chính trong kinh tế chính trị quốc tế, điểm mạnh, điểm yếu của lý thuyết hiện thực, tự do và mác

Khái niệm Chủ nghĩa thực dân mới Neocolonialism là thuật ngữ chỉ việc sử dụng chủ nghĩa tư bản, toàn cầu hóa và các công cụ văn hóa để kiểm soát một quốc gia thường là cựu thuộc địa củ

Câu hỏi thảo

luận

Môn: Kinh tế chính trị quốc tế Giảng viên: TS.Nguyễn Thuỳ Anh Nhóm thực hiện: Nhóm 1

Danh sách thành viên nhóm 9

1

2

3

4

5

6

Nội dung

1 Biểu hiện của chủ nghĩa thực dân mới

2 So sánh ba trường phái lý thuyết chính trong kinh tế chính trị quốc tế

3 Điểm mạnh, điểm yếu của lý thuyết hiện thực, tự do và Mác

Câu

1:

Biểu hiện của Chủ nghĩa

thực dân mới?

Khái niệm

Chủ nghĩa thực dân mới

(Neocolonialism) là thuật ngữ chỉ việc sử dụng chủ nghĩa tư bản, toàn cầu hóa và các công cụ văn hóa để kiểm soát một quốc gia (thường là cựu thuộc địa của các cường quốc châu Âu ở châu Phi hoặc châu Á) thay vì kiểm soát trực tiếp quân sự

hoặc chính trị.

Biểu hiện

Các tập đoàn đa quốc gia thông qua những tác động nhằm tạo

sức ép mở cửa thị

trường và thực thi các

chính sách có lợi

cho họ ở những quốc

gia này

Quan hệ quốc tế về kinh tế, chính trị của nước thuộc địa với

nước đế quốc là quan

hệ phụ thuộc.

-Việc kiểm soát tinh vi,

gián tiếp có thể thông

qua kinh tế, văn hóa,

ngôn ngữ; bằng cách

thúc đẩy nền văn hóa

riêng của một nhóm

người, ngôn ngữ hoặc

các phương tiện

truyền thông ở thuộc

địa, làm lan tràn các

giá trị văn hóa kiểu

phương Tây vốn xa lạ

(thậm chí độc hại)

vào các nước này

=> Mục tiêu cuối cùng của Chủ nghĩa thực dân mới cũng tương tự như chủ nghĩa tư

bản, chính là lợi nhuận.

Câu 2:

So sánh ba trường phái lý thuyết chính trong kinh tế chính trị quốc

tế?

Vai trò của nhà nước, cá nhân

- Đề cao vai trò nhà nước Nhà

nước có quyền tối thượng,

các chủ thể phải hoạt động

trong khuôn khổ chính sách

nhà nước

- Nhà nước là chủ thể đưa ra

quyết định nhằm tối đa hóa lợi

ích

- Không đề cao vai trò nhà

nước

- Nhà nước chỉ can thiệp vào nền kinh tế ở mức độ nhất định chỉ tập hợp của các lợi ích cá nhân, các chính sách, không được tự ý quyết định

mà phải dựa vào kết quả đấu tranh của các nhóm lợi ích

- Các cá nhân có quyền tự do theo đuổi các mục đích kinh tế

và chính trị nhằm tối đa hóa phúc lợi xã hội

- Nhà nước: đại diện cho giai cấp tư sản, là công cụ bóc lột của giai cấp tư sản đối với giai cấp vô sản

- Xã hội bao gồm 2 giai cấp chính: giai cấp bóc lột và bị bóc lột

- Quan hệ giữa các giai cấp quyết định đến trật tự kinh tế chính trị

Bản chất và mục đích của các quan hệ kinh tế quốc tế

- Quan hệ Kinh tế quốc tế:

+ Kẻ thắng – người thua

+ Hợp tác dựa trên lợi ích tương

đối, nhằm vào lợi ích quốc gia trên

hết

+ Coi hệ thống ktqt luôn trong tình

trạng vô chính phủ

- Quan hệ ktqt:

+ Hợp tác đôi bên cùng có lợi

Win-Win

+ Quan tâm đến lợi ích tuyệt đối + Dựa vào quy luật thị trường, tăng trưởng quốc gia đồng thời tăng trưởng kinh tế toàn cầu

+ Hệ thống ktqt tồn tại và hoạt động dựa vào các tổ chức kinh tế toàn cầu

- Bản chất của quan hệ kinh tế là

mâu thuẫn và là trò chơi kẻ thắng-người thua có nghĩa là mâu thuẫn

giữa giai cấp tư sản bóc lột giai cấp

vô sản

Mối quan hệ giữa Chính trị và Kinh tế

- Chính trị quan trọng hơn kinh tế

- Chính trị có vai trò quyết định

đối với kinh tế

- Chính trị và kinh tế là hai lĩnh vực

tách biệt và độc lập với nhau

- Chính trị thấp hơn và phụ thuộc vào kinh tế Kinh tế quyết định

đến chính trị (các xung đột chính trị nổi lên do sự phân chia của cải giữa các giai cấp)

Câu 3

Chỉ ra điểm mạnh, điểm yếu của lý thuyết hiện thực, tự do

và Mác?

Chủ nghĩa Mác

Điểm mạnh:

- Mang tính tư tưởng khoa học và tính cách mạng

- Chỉ rõ: Mục tiêu, quan điểm, phương pháp, lực lượng đấu tranh, là ngọn cờ soi sáng của giai cấp công nhân cùng nhân dân lao động trên thế giới

- Nêu rõ lý luận về hình thái kinh tế xã hội mà con người trải qua và hướng tới

- Chỉ ra các mâu thuẫn trong xã hội và nguyên nhân của nó

- Trong bối cảnh lịch sử mới những quan điểm của Chủ nghĩa Mác được vận dụng sáng tạo, phù hợp nhưng vẫn giữ nguyên giá trị

Chủ nghĩa Mác

Điểm yếu:

- Quan điểm của học thuyết: Làm theo năng lực và hưởng theo nhu cầu vẫn còn quá xa so với thực tế

- Học thuyết về hình thái kinh tế - xã hội chỉ nhấn mạnh đến yếu tố kinh tế trong phát triển xã hội

- Ngày nay, thế giới đang hướng tới nền kinh tế của tri thức và xu thế Toàn cầu hóa nên một số quan điểm của CN Mác không còn phù hợp

Điểm mạnh

Nhấn mạnh tầm quan trọng của

toàn cầu hóa, của các tổ chức

quốc tế

05

Đề cao vai trò, quyền tự do dân sự, quyền sở hữu tư nhân của các cá nhân, các tổ chức doanh nghiệp

01

Đề cao sức cạnh tranh

02

Cá nhân trở nên có đạo đức,

có trách nhiệm, nhấn mạnh

sự tiến bộ của con người

04

Giả định tồn tại một thị trường mà các cá nhân có đầy đủ thông tin

=> lựa chọn những hành động sao

cho có lợi nhất

03

Chủ nghĩa tự do

Điểm yếu

Gia tăng sự bất bình đẳng kinh tế, phân hóa giàu nghèo ngày càng trở nên rõ rệt, gây bất ổn cho xã hội

Chủ nghĩa tự do

Nếu không có sự giám sát của nhà nước, làm cho các nước

dễ bị tổn thương trước một thế giới đầy cạnh tranh, biến động như việc đồng vốn rời đi nơi khác, dòng tiền không ổn định,… làm nền kinh tế rơi vào khủng hoảng, bấp bênh, các cá nhân thực thi các quyền tự do phủ định

Thank for listening!