Đẩy mạnh công tác cứu trợ doanh nghiệp trước ảnh hưởng của đại dịch covid 19

ĐẨY MẠNH CÔNG TÁC CỨU TRỢ DOANH NGHIỆP TRƯỚC ẢNH HƯỞNG CỦA ĐẠI DỊCH COVID 19 Tóm tắt Đại dịch COVID 19 đã tác động tiêu cực đến hoạt động của nhiều doanh nghiệp (DN) Theo khảo sát của Phòng Thương mại.

ĐẨY MẠNH CÔNG TÁC CỨU TRỢ DOANH NGHIỆP TRƯỚC ẢNH

HƯỞNG CỦA ĐẠI DỊCH COVID - 19

Tóm tắt: Đại dịch COVID-19 đã tác động tiêu cực đến hoạt động của nhiều doanh nghiệp (DN) Theo khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), 87,2% doanh nghiệp cho biết chịu ảnh hưởng ở mức “phần lớn” hoặc “hoàn toàn tiêu cực”, chỉ 11% doanh nghiệp cho biết “không bị ảnh hưởng gì” và gần 2% ghi nhận tác động “hoàn toàn tích cực” hoặc “phần lớn tích cực” Trong bối cảnh COVID-19 căng thẳng, cộng đồng DN, gặp rất nhiều khó khăn: nhiều DN phải ngừng hoạt động hoặc thu hẹp sản xuất; chi phí sản xuất tăng cao

do thực hiện phòng chống dịch: Xét nghiệm 3 ngày 1 lần, lo ăn ở cho người lao động khi thực hiện “3 tại chỗ” tại nhà máy… khiến nhiều DN hoàn toàn không có lợi nhuận, thậm chí thua lỗ Bài viết này phân tích và đề xuất một số giải pháp hỗ trợ DN trong bối cảnh nền kinh tế quay trở lại trạng thái “bình thường mới”.

Những ảnh hưởng của đại dịch Covid đối với doanh nghiệp Việt Nam

Đại dịch COVID-19 có những diễn biến rất phức tạp và khó lường Tại Việt Nam, đợt bùng phát dịch lần thứ tư do biến thể Delta lây lan nhanh gây tác động lớn đến mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội, hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và người dân khi lan rộng ra hầu hết các tỉnh, thành phố, đặc biệt là tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Bắc Giang, Bắc Ninh, Bình Dương, Đồng Nai… nơi tập trung đông dân cư, khu công nghiệp, khu chế xuất và các doanh nghiệp lớn Vì vậy, cần ban hành những cơ chế, chính sách cấp thiết, lộ trình phù hợp nhằm thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động sản xuất, kinh doanh, phục hồi kinh tế do tác động của đại dịch COVID-19

Năm 2020, Việt Nam là một trong những nền kinh tế trên thế giới duy trì được

đà tăng trưởng, nhưng tăng trưởng kinh tế chỉ đạt 2,91%, thấp nhất trong giai đoạn

2011 – 2020 Thu hút vốn đầu tư phát triển của khu vực ngoài nhà nước và khu vực

2020 chỉ tăng 3,1%, 6 tháng đầu năm 2021 chỉ tăng 7,4% so với cùng kỳ Tổng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam năm 2020 giảm 25% so với năm 2019, trong 6 tháng đầu năm 2021 giảm 2,6% Tỷ lệ thất nghiệp và thiếu việc làm tăng Năm 2020,

tỷ lệ thất nghiệp của lao động trong độ tuổi là 2,48% (năm 2019 là 2,17%), tỷ lệ thiếu việc làm là 2,51% (năm 2019 là 1,5%)

Trong năm 2020 vừa qua, đại dịch Covid-19 đã tác động rất lớn đến các DN tại Việt Nam, bao gồm cả khu vực DN tư nhân trong nước và DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) Cũng theo khảo sát của VCCI, có tới 65% DN tư nhân và 62% DN FDI cho biết, doanh thu năm 2020 của họ bị giảm mạnh so với năm 2019 Trong số các nhóm DN, đối tượng chịu ảnh hưởng tiêu cực nhiều hơn cả là các DN mới hoạt động dưới ba năm và các DN có quy mô siêu nhỏ, nhỏ Phần lớn các DN đều cho biết, dịch bệnh đã ảnh hưởng tới việc tiếp cận khách hàng, dòng tiền và ảnh hưởng tới vấn đề nhân công, người lao động của DN Chưa kể, chuỗi cung ứng của nhiều DN đã bị gián đoạn, ảnh hưởng rất lớn đến tiến độ sản xuất, dẫn tới chậm trả hàng cho đối tác, giảm đơn hàng, sản lượng, phải trì hoãn, giãn tiến độ đầu tư thậm chí hủy dự án đang hoặc sẽ thực hiện

Bên cạnh đó, một số ngành bị ảnh hưởng lớn từ tác động của dịch Covid-19 như: may mặc (97%), thông tin truyền thông (96%), sản xuất thiết bị điện (94%), bất động sản (100%), nông nghiệp, thủy sản (95%)… Ngoài ra, để cầm cự trước dịch bệnh, 35% DN tư nhân và 22% DN FDI đã phải cho người lao động nghỉ việc Trong đó, các DN tư nhân quy mô nhỏ, siêu nhỏ là nhóm thực hiện biện pháp này cao nhất, lần lượt ở mức 36% và 35% Với khối DN FDI, 26% DN quy mô vừa và 32% DN quy

mô lớn phải cho một lượng lao động nhất định nghỉ việc Cũng không ít DN gặp khó khăn do chuyên gia nước ngoài không thể sang Việt Nam làm việc Số lượng lớn các

DN trong nước cũng không thể ra nước ngoài tiến hành các hoạt động giao thương theo kế hoạch Nhiều DN bị gián đoạn, ngưng trệ hoạt động, thậm chí dừng hoạt động do tình hình dịch và đứng trước bờ vực phá sản bởi thị trường giảm cầu đột

ngột, dẫn tới giảm doanh thu cũng như vấp phải những rủi ro về thu hồi nợ, mất khả năng thanh toán

Theo số liệu thống kê, đến hết năm 2020, Việt Nam có đến 101.700 trường hợp giải thể doanh nghiệp, tăng 13,9% so với năm ngoái Trong đó: có 46,6 nghìn doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, tăng 62,2%; gần 37,7 nghìn doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, giảm 13,8%; gần 17,5 nghìn doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 3,7% Như vậy, tổng số doanh nghiệp chờ phá sản và đã hoàn tất thủ tục phá sản lên đến 55.200 doanh nghiệp, tương dương với trung bình mỗi tháng có gần 8,5 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường Đây là con số chưa từng có trong 10 năm trở lại đây

Chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với các doanh nghiệp

Trong bối cảnh khó khăn, chính phủ đã khẩn trương ban hành nhiều chính sách

hỗ trợ DN, trong đó có một số gói cơ bản như: Gói hỗ trợ 250.000 tỉ đồng về hỗ trợ tín dụng; 62.000 tỉ đồng về an sinh xã hội; 16.000 tỉ đồng hỗ trợ doanh nghiệp trả lương cho người lao động… Bên cạnh đó, Bộ Tài chính đã bám sát chỉ đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đánh giá tình hình thực tiễn

và nghiên cứu kinh nghiệm tại nhiều quốc gia trên thế giới, chủ động rà soát hệ thống pháp luật và đề xuất triển khai đồng bộ nhiều giải pháp về tài chính - NSNN

để tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp do đại dịch Cụ thể như sau:

Thứ nhất, thực hiện miễn, giảm thuế, phí, lệ phí và gia hạn thời hạn thu, nộp đối với một số khoản thu, sắc thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, người dân

Ngay từ khi dịch bệnh xuất hiện vào năm 2020, Bộ Tài chính đã chủ động trình cấp có thẩm quyền và ban hành theo thẩm quyền nhiều giải pháp để hỗ trợ doanh nghiệp, người dân tháo gỡ khó khăn và khôi phục sản xuất kinh doanh (SXKD), tái khởi động nền kinh tế như: Gia hạn thời hạn nộp các khoản thuế (thuế GTGT, thuế TNDN, thuế TNCN thuế TTĐB) và tiền thuê đất; miễn, giảm các khoản thuế (như

tiền thuê đất Tổng giá trị hỗ trợ khoảng 129 nghìn tỷ đồng; trong đó, số tiền thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất được gia hạn khoảng 97,5 nghìn tỷ đồng; số được miễn, giảm khoảng 31,5 nghìn tỷ đồng

Đặc biệt, sang năm 2021, doanh nghiệp, người dân vẫn gặp nhiều khó khăn do dịch bệnh chưa được kiểm soát, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ và cấp có thẩm quyền ban hành và tiếp tục thực hiện một số giải pháp như: Gia hạn thời hạn nộp thuế (thuế GTGT, thuế TNDN, thuế TNCN) và tiền thuê đất cho các đối tượng gặp khó khăn do ảnh hưởng của dịch COVID-19; tiếp tục giảm thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay để hỗ trợ ngành Hàng không; thực hiện tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN đối với các khoản chi ủng hộ, tài trợ của doanh nghiệp, tổ chức cho các hoạt động phòng, chống dịch COVID-19; tiếp tục giảm mức thu hơn 30 loại phí, lệ phí từ ngày 01/01/2021 đến hết ngày 31/12/2021 Ngoài ra, trước làn sóng bùng phát lần thứ 4 của dịch COVID-19 tiếp tục ảnh hưởng nghiêm trọng đến SXKD, Bộ Tài chính đã khẩn trương nghiên cứu, trình Chính phủ, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét thông qua Nghị quyết ban hành một số giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân chịu tác động của dịch COVID-19 với trọng tâm: (i) Giảm thuế TNDN phải nộp của năm 2021 cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (có doanh thu không quá 200 tỷ đồng và giảm so với doanh thu năm 2020); (ii) Miễn thuế trong quý III và quý IV/2021 đối với hộ kinh doanh và các nhân kinh doanh; (iii) Giảm thuế GTGT từ ngày 01/10/2021 đến hết 31/12/2021 đối với một số nhóm hàng hoá, dịch vụ; và (iv) Miễn tiền chậm nộp trong năm 2020 và năm 2021 đối với các doanh nghiệp phát sinh lỗ trong kỳ tính thuế năm 2020

Đồng thời, Bộ Tài chính đang trình Thủ tướng Chính phủ giảm tiền thuê đất cho các đối tượng gặp khó khăn do ảnh hưởng của dịch COVID-19; trình Chính phủ giảm thuế suất thuế nhập khẩu đối với nhiều nhóm mặt hàng Tổng giá trị hỗ trợ dự kiến khoảng trên 139 nghìn tỷ đồng; trong đó, số tiền thuế và tiền thuê đất

được gia hạn khoảng 115 nghìn tỷ đồng; số tiền thuế, phí, lệ phí, tiền chậm nộp thuế, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất được miễn, giảm khoảng 24,3 nghìn tỷ đồng

Thứ hai, ngành ngân hàng tăng cường biện pháp hỗ trợ các doanh nghiệp trong bối cảnh Covid-19.

Với mong muốn đồng hành, chia sẻ khó khăn cùng doanh nghiệp nhỏ và vừa, các ngân hàng đã triển khai ngay nhiều giải pháp trong thời gian qua Sức lan tỏa của tinh thần này đã được các ngân hàng thuộc sở hữu nhà nước và tư nhân đều tích cực hưởng ứng

Theo đó, hàng loạt ngân hàng giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ

và vừa tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, phục hồi sản xuất kinh doanh Là một trong

4 ngân hàng thuộc nhóm "Big4", Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) đã dành 30.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vay với lãi suất từ 4,5%/năm, trong đó 10.000 tỷ đồng dành cho vay ngắn hạn và 20.000 tỷ đồng dành cho vay trung, dài hạn

Hay Ngân hàng TMCP Quốc tế (VIB) cũng giảm lãi suất cho hơn 8.500 khách hàng cá nhân và doanh nghiệp với mức lãi suất giảm trung bình 1,5 điểm % ngay từ tháng 7 này, tập trung vào nhóm khách hàng chịu tác động nặng nề của đại dịch COVID-19, trong đó có doanh nghiệp nhỏ và vừa

Với mục tiêu đẩy mạnh phát triển kinh tế, tăng cường năng lực ngân hàng và khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong khu vực nông thôn, Ngân hàng TMCP Bắc Á triển khai chương trình ưu đãi cho vay từ

dự án “Tài chính nông thôn II” Theo đó, số tiền cho vay tối đa là 75% tổng chi phí

và hạn mức cho vay tối đa cũng lên đến 2,3 tỷ đồng cho mỗi tiểu dự án Thời hạn cho vay tối đa lên đến 15 năm, mức lãi suất từ 8,45%/năm

Bên cạnh đó, ngành Ngân hàng tại các địa phương, cũng đặc biệt quan tâm đến các doanh nghiệp nhỏ và vừa Đơn cử, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chi nhánh Đồng Nai thông tin, tính đến cuối tháng 7/2021, dư nợ cho vay đối với doanh

đồng, tăng khoảng 6,1% so với cuối năm 2020, chiếm tỷ trọng 22,6% so với tổng

dư nợ cho vay của các tổ chức tín dụng trong tỉnh Ngoài ra, với dịch vụ giải ngân trực tuyến, doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ nhận được số tiền giải ngân chỉ sau vài giờ

mà không cần phải đến phòng giao dịch của ngân hàng, qua đó giúp khách hàng giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm COVID-19

Thứ ba, hình thành Quỹ Vắc xin phòng COVID-19.

Trước diễn biến phức tạp của dịch COVID-19, Bộ Tài chính đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định thành lập Quỹ Vắc xin phòng COVID-19 nhằm huy động các nguồn lực phục vụ tài trợ, hỗ trợ cho hoạt động mua, nhập khẩu vắc xin cho Chương trình tiêm chủng mở rộng của Nhà nước, nghiên cứu, sản xuất vắc-xin trong nước và sử dụng vắc vắc-xin phòng COVID-19 Theo Nghị Quyết

105/NQ-CP, Bộ Y tế sẽ tiếp tục phân bổ hợp lý, hiệu quả nguồn vắc xin phòng COVID-19 Trong đó, bổ sung các đối tượng ưu tiên tiêm, bao gồm người lao động của doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh tại các vùng kinh tế trọng điểm, khu công nghiệp…

Đến ngày 04/10/2021, Quỹ Vắc xin phòng COVID-19 đã có 550 nghìn lượt tổ chức, cá nhân ủng hộ, huy động được 8.692,6 tỷ đồng Quỹ đã thực hiện đúng quy định, kịp thời chi cho công tác phòng dịch, theo đó, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định chi từ quỹ hơn 7,9 nghìn tỷ đồng để mua vắc xin (2,55 nghìn tỷ đồng theo Quyết định số 1022/QĐ-TTg ngày 30/6/2021; 2,65 nghìn tỷ đồng theo Quyết định

số 1547/QĐ-TTg ngày 17/9/2021; gần 2 nghìn tỷ đồng theo Quyết định số 1639/QĐ-TTg ngày 29/9/2021; và 759 tỷ đồng theo Quyết định số 1644/QĐ-TTg ngày 30/9/2021)

Trong thời gian tới, căn cứ vào tình hình kiểm soát dịch và mức độ bao phủ vắc xin trên địa bàn, Bộ Y tế sẽ chủ động hướng dẫn các địa phương thực hiện Chỉ thị

16 có lộ trình, kế hoạch cụ thể để các doanh nghiệp, hợp tác xã có thể hoạt động trở lại

Một số khuyến nghị đối với các cơ quan chức năng nhằm tăng cường các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp trong tình hình mới

Trong thời gian tới, với điều kiện độ mở nền kinh tế cao, rủi ro về kinh tế, chính trị, thiên tai và dịch bệnh phức tạp, thì yêu cầu ổn định kinh tế vĩ mô càng quan trọng, nhưng cũng nhiều khó khăn Do đó, việc ứng phó, ngăn chặn, kiểm soát thành công đại dịch cùng với việc thực hiện có hiệu quả các giải pháp chính sách tài khóa, tiền tệ, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp sẽ góp phần quan trọng, quyết định tới mục tiêu ổn định, duy trì đà phục hồi và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Trước những khó khăn, thách thức đó, Chính phủ đã luôn sát sao, chỉ đạo kịp thời các bộ, ngành và địa phương vừa tập trung chống dịch, vừa nhanh chóng khắc phục hậu quả của dịch bệnh để sớm ổn định sản xuất, kinh doanh Chính vì vậy, các cơ quan chức năng phải luôn chuẩn bị tâm thế sẵn sàng, chủ động vượt qua mọi khó khăn với tinh thần trách nhiệm cao nhất để hoàn thành tốt nhiệm

vụ được giao, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng Theo đó, Chính phủ cần tập trung thực hiện các nhóm giải pháp sau đây:

Thứ nhất, thực hiện quyết liệt, hiệu quả các biện pháp phòng, chống dịch

Covid-19, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh phục hồi, duy trì và phát triển sản xuất, kinh doanh gắn với bảo đảm an toàn phòng, chống dịch Bộ Y tế cần chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị tiếp tục phân bổ hợp lý, hiệu quả nguồn vaccine phòng Covid-19 theo các nghị quyết của Chính phủ, bổ sung các đối tượng ưu tiên tiêm, bao gồm người lao động của doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh tại các vùng kinh tế trọng điểm, khu kinh tế, khu công nghệ cao, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu vực, địa bàn sản xuất, kinh doanh, chế biến các sản phẩm nông nghiệp, thủy hải sản, các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng đang có đơn hàng sản xuất, hoạt động xuất, nhập khẩu, sử dụng nhiều lao động…

Thứ hai, đảm bảo ổn định sản xuất, lưu thông hàng hoá thông suốt, hiệu quả, an

phương thực hiện thống nhất “luồng xanh” vận tải đường bộ và đường thủy toàn quốc, liên tỉnh, liên vùng để vận chuyển hàng hóa an toàn, thông suốt trên nguyên tắc đơn giản hóa thủ tục, nhanh chóng, thuận lợi Cho phép doanh nghiệp, hợp tác

xã, hộ kinh doanh được nộp bản sao scan có xác nhận bằng chữ ký số đối với các chứng từ phải nộp bản giấy là bản chính dưới dạng giấy/bản sao y công chứng/chứng thực theo quy định của các bộ, cơ quan để giải quyết ách tắc khi thông quan hàng hoá; các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh thực hiện nộp

bổ sung sau khi hàng hoá được thông quan để hậu kiểm

Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần nâng cao chỉ đạo, theo dõi, đôn đốc các tổ chức tín dụng triển khai, thực hiện các giải pháp hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn về vốn vay cho các thương nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh thu mua, tạm trữ thóc, gạo, nhất là tại khu vực ĐBSCL Các địa phương hạn chế tối đa đóng cửa toàn nhà máy, hợp tác xã, hộ kinh doanh nhưng phải an toàn phòng, chống dịch; không tạo ra các loại giấy phép “con”, các điều kiện cản trở lưu thông hàng hóa, không để xảy ra tiêu cực, làm tăng chi phí của doanh nghiệp, hợp tác xã,

hộ kinh doanh

Thứ ba, hỗ trợ cắt giảm chi phí, tháo gỡ khó khăn về tài chính, dòng tiền cho

doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh Bộ Tài chính cần khẩn trương triển khai các chính sách về giãn, giảm thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất sau khi được cấp có thẩm quyền ban hành; xem xét, nghiên cứu trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục gia hạn thời hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước đến hết năm 2021; nghiên cứu, đánh giá tác động để xem xét việc giảm

lệ phí trước bạ đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước theo thời gian phù hợp với tình hình dịch Covid-19 Bộ VH-TT và DL cần chủ trì việc sớm cho phép doanh nghiệp dịch vụ lữ hành được giảm 80% tiền ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành đến hết năm 2023, giảm thời gian giải quyết hoàn trả tiền ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành từ 60 ngày xuống còn 30 ngày

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có thể khuyến khích tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí để tiếp tục giảm lãi suất cho vay đối với các khoản vay hiện hữu và khoản vay mới nhằm hỗ trợ sản xuất, kinh doanh Khẩn trương nghiên cứu sửa đổi, bổ sung chính sách quy định về cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi phí, giữ nguyên nhóm nợ đối với khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 theo hướng

mở rộng đối tượng, phạm vi, thời gian được áp dụng chính sách cho phù hợp với diễn biến thực tế của dịch bệnh

Thứ tư, tạo điều kiện thuận lợi về lao động, chuyên gia Chính phủ cần chỉ đạo

các địa phương thực hiện linh hoạt, nới lỏng một số quy định, điều kiện về việc cấp, gia hạn, xác nhận giấy phép lao động cho người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam phù hợp với bối cảnh mới nhưng phải tuyệt đối an toàn về phòng, chống dịch Covid-19; nghiên cứu đề xuất cấp có thẩm quyền theo trình tự, thủ tục rút gọn về việc cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã thỏa thuận với người lao động điều chỉnh tăng thời gian làm thêm giờ/tháng phù hợp với diễn biến dịch với điều kiện đảm bảo tổng số giờ làm thêm không quá 300 giờ/năm Bộ Ngoại giao cần đẩy nhanh việc đàm phán, công nhận lẫn nhau về “hộ chiếu vaccine” với các quốc gia, vùng lãnh thổ, đối tác nhằm mở cửa nền kinh tế khi điều kiện cho phép

Tài liệu tham khảo:

1 Chính phủ (2021), Nghị định 92/2021/NĐ-CP hướng dẫn chính sách miễn, giảm thuế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân vượt qua khó khăn do tác động của dịch bệnh COVID-19

2 Minh Hiệp (2021), “4 nhóm giải pháp hỗ trợ miễn, giảm thuế cho các doanh nghiệp, người dân vượt qua khó khăn do dịch Covid-19”, xem tại

https://www.hcmcpv.org.vn/tin-tuc/4-nhom-giai-phap-ho-tro-mien-giam-thue-cho-cac-doanh-nghiep-nguoi-dan-vuot-qua-kho-khan-do-dich-co-1491886520 (truy cập ngày 04/11/2021)

3 Trần Hoàng (2021), “Doanh nghiệp đề nghị Hà Nội hỗ trợ kinh phí chống dịch COVID-19”, xem tại https://tienphong.vn/doanh-nghiep-de-nghi-ha-noi-ho-tro-kinh-phi-chong-dich-covid-19-post1390854.tpo (truy cập ngày 04/11/2021)