BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƢƠNG QUỐC SỬ TỔ CHỨC KHÔNG GIAN NÔNG NGHIỆP ĐÔ THỊ HƢỚNG ĐẾN QUY HOẠCH XÂY DỰNG ĐÔ THỊ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG MANG BẢN[.]
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
-
TRƯƠNG QUỐC SỬ
TỔ CHỨC KHÔNG GIAN NÔNG NGHIỆP ĐÔ THỊ
HƯỚNG ĐẾN QUY HOẠCH XÂY DỰNG ĐÔ THỊ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG MANG BẢN SẮC ĐỊA PHƯƠNG
Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NĂM 2019
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
-
TRƯƠNG QUỐC SỬ
TỔ CHỨC KHÔNG GIAN NÔNG NGHIỆP ĐÔ THỊ HƯỚNG ĐẾN
QUY HOẠCH XÂY DỰNG ĐÔ THỊ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG MANG BẢN SẮC ĐỊA PHƯƠNG Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
CHUYÊN NGÀNH: QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ
MÃ SỐ : 9580105
LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
1 PGS.TS.KTS PHẠM TỨ
2 TS.KTS ĐỖ PHÚ HƯNG
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NĂM 2019
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi Các kết quả nêu trong luận án chưa từng được công bố trước đây Luận án có sử dụng một
số tài liệu và hình ảnh của các tác giả và được ghi chú trích dẫn trong mục tài liệu tham khảo Tôi xin chịu trách nhiệm về tính xác thực của các kết quả nghiên cứu trong luận án
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Tôi xin trân trọng cảm ơn Thầy: PGS.TS.KTS Phạm Tứ và TS.KTS Đỗ Phú Hưng, đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ và động viên tôi hoàn thành được luận án này
Tôi cũng xin trân trọng cám ơn:
- Ban Giám Hiệu – Viện đào tạo sau đại học – Khoa kiến trúc – Phòng Hành chính tổng hợp – Phòng Tổ chức nhân sự và quý Thầy Cô thân hữu ở Trường Đại học Kiến trúc thành phố Hồ Chí Minh đã hỗ trợ và tạo điều kiện cho tôi thực hiện luận án
- Các Anh, Chị đồng nghiệp, bạn bè đã góp ý và giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận án
- Gia đình của tôi đã động viên, chia sẻ để tôi có thời gian nghiên cứu và hoàn thành luận án
Trang 5
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU
8 Các nghiên cứu liên quan và vấn đề còn tồn tại 13
PHẦN NỘI DUNG
Chương 1: TỔNG QUAN VỀ KHÔNG GIAN NNĐT TRÊN THẾ
GIỚI, Ở VIỆT NAM VÀ TẠI CÁC ĐÔ THỊ ĐBSCL
1.1 KHÁI QUÁT VỀ KHÔNG GIAN NNĐT Ở CÁC ĐÔ THỊ TRÊN THẾ GIỚI
1.1.1 Lược sử quá trình hình thành và phát triển không gian NNĐT 16 1.1.2 Một số mô hình không gian NNĐT tiêu biểu 20 1.1.3 Các xu hướng phát triển không gian NNĐT 24
1.2 TÌNH HÌNH CHUNG VỀ KHÔNG GIAN NÔNG NGHIỆP Ở CÁC
ĐÔ THỊ VIỆT NAM
1.2.1 Tình hình các mô hình nông nghiệp trong đô thị 30 1.2.2 Tình hình chung về đất nông nghiệp trong cấu trúc đô thị 35
1.3 HIỆN TRẠNG VỀ KHÔNG GIAN NÔNG NGHIỆP Ở ĐÔ THỊ
ĐBSCL
1.3.1 Một số mô hình nông nghiệp trong đô thị 37
Trang 61.3.2 Tác động của quá trình đô thị hóa 42 1.3.3 Hiện trạng không gian nông nghiệp trong đô thị - Nhìn từ góc độ
1.4 MỘT SỐ CÔNG TRÌNH KHOA HỌC VÀ LUẬN ÁN, LUẬN VĂN
NGHIÊN CỨU THEO HƯỚNG CỦA ĐỀ TÀI
1.4.1 Các công trình khoa học về nông nghiệp đô thị 47
1.5 SỰ CẦN THIẾT PHẢI TỔ CHỨC KHÔNG GIAN NÔNG NGHIỆP
Chương 2 PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ
KHOA HỌC VỀ TỔ CHỨC KHÔNG GIAN NNĐT Ở ĐBSCL
2.1 PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU
2.2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC KHÔNG GIAN NNĐT Ở ĐBSCL
2.2.1 Quan điểm - lý luận và lý thuyết về tổ chức không gian NNĐT
hướng đến quy hoạch phát triển đô thị bền vững 57 2.2.2 Lý luận và lý thuyết tổ chức không gian NNĐT tạo bản sắc địa
2.3 CƠ SỞ THỰC TIỄN ĐỂ TỔ CHỨC KHÔNG GIAN NNĐT Ở ĐBSCL
2.4 CƠ SỞ VỀ KHÔNG GIAN VÀ TỔ CHỨC KHÔNG GIAN NNĐT Ở ĐBSCL
2.4.2 Cơ sở tổ chức không gian NNĐT ở ĐBSCL 87
2.5 BÀI HỌC KINH NGHIỆM TỔ CHỨC KHÔNG GIAN NNĐT TRÊN
Trang 7Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
3.1 ĐỀ XUẤT NHỮNG QUAN ĐIỂM, MỤC TIÊU VÀ NGUYÊN TẮC
CHUNG VỀ QUY HOẠCH TỔNG THỂ – TỔ CHỨC VÀ TẠO HÌNH KHÔNG GIAN NNĐT Ở ĐBSCL
3.2 ĐỀ XUẤT NHỮNG KHÔNG GIAN THÍCH HỢP VỚI HOẠT ĐỘNG NNĐT HƯỚNG ĐẾN ĐÔ THỊ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG, MANG BẢN SẮC ĐỊA PHƯƠNG Ở ĐBSCL
3.2.2 Đối với không gian khu ở trong đô thị 108 3.2.3 Đối với không gian khu vực trung tâm đô thị 109 3.2.4 Đối với không gian khu công nghiệp trong đô thị 110
3.2.6 Đối với không gian trên đất nông nghiệp trong cấu trúc đô thị 112
3.3 ĐỀ XUẤT ĐỊNH HƯỚNG CHUNG VỀ GIẢI PHÁP QUY HOẠCH
TỔNG THỂ - GIẢI PHÁP TỔ CHỨC VÀ GIẢI PHÁP TẠO HÌNH KHÔNG GIAN NNĐT Ở ĐBSCL
3.3.1 Định hướng chung về giải pháp quy hoạch tổng thể không gian
3.3.2 Định hướng chung về giải pháp tổ chức không gian NNĐT trong
3.3.3 Định hướng chung về giải pháp tạo hình không gian NNĐT mang
3.4 ĐỀ XUẤT CÁC MÔ HÌNH KHÔNG GIAN NNĐT Ở ĐBSCL
3.4.1 Đề xuất mô hình không gian NNĐT trong không gian tổng thể đô
3.4.2 Đề xuất mô hình không gian NNĐT trong không gian khu ở 128 3.4.3 Đề xuất mô hình không gian NNĐT trong không gian khu trung
3.4.4 Đề xuất mô hình không gian NNĐT trong không gian công nghiệp 130
Trang 83.4.5 Đề xuất mô hình không gian NNĐT trong không gian xanh đô thị 131 3.4.6 Đề xuất mô hình không gian NNĐT trên đất nông nghiệp trong cấu
3.5 ÁP DỤNG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU: TỔ CHỨC KHÔNG GIAN
NNĐT HƯỚNG ĐẾN ĐÔ THỊ SEN Ở TP CAO LÃNH, TỈNH ĐỒNG THÁP
3.5.1 Định hướng quy hoạch chung TP Cao Lãnh đến năm 2030, tầm
3.5.2 Quan điểm, mục tiêu, nguyên tắc chung về quy hoạch tổng thể- tổ
chức và tạo hình không gian đô thị Sen ở TP Cao Lãnh 136 3.5.3 Định hướng chung cho quy hoạch tổng thể - giải pháp tổ chức và
3.6 BÀN LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.6.1 Bàn luận về những điều kiện để NNĐT trở thành động lực mới cho
3.6.2 Bàn luận về việc tích hợp hoạt động NNĐT trong các không gian
chức năng tạo hình ảnh mới hướng đến đô thị mang bản sắc sinh
3.6.3 Bàn luận những nghiên cứu tiếp theo để tổ chức không gian NNĐT
trong công tác quy hoạch xây dựng đô thị ở ĐBSCL từ lý thuyết
PHẦN KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 9DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
NNĐT Nông nghiệp đô thị
CPULs Cảnh quan đô thị sản xuất liên tục ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long
FAO Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của
Liên Hiệp Quốc GIS Hệ thống thông tin địa lý IDRC Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Quốc tế (Canada) MDEC Diễn đàn hợp tác kinh tế Đồng bằng sông Cửu Long
NNCNC Nông nghiệp công nghệ cao PTBV Phát triển bền vững
OECD
TP
Tổ chức phát triển và hợp tác kinh tế Thành phố
UN-HABITAT Chương trình Định cư của Liên Hiệp Quốc UNDP Chương trình phát triển Liên Hiệp Quốc
Trang 10DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
Bảng 1.1: Tổng hợp quan điểm, lý luận phổ biến về NNĐT
Bảng 2.1: Tỉ lệ lao động phi nông nghiệp trong tiêu chí phân loại đô thị Bảng 2.2: Các loại đất đai thích hợp cho hoạt động nông nghiệp trong đô
thị
Sơ đồ III.2: Không gian chức năng tổng thể đô thị
Sơ đồ III.3: Không gian khu ở trong đô thị
Sơ đồ III.4: Không gian khu trung tâm trong đô thị
Sơ đồ III.5: Không gian khu công nghiệp trong đô thị
Sơ đồ III.6: Không gian hệ thống cây xanh trong đô thị
DANH MỤC HÌNH ẢNH, BẢN ĐỒ
Hình 0.1: Sơ đồ cấu trúc luận án
Chương 1
Hình I.1: Tổng quan về không gian NNĐT trên thế giới
Hình I.2: Một số mô hình không gian NNĐT theo xu hướng gia tăng giá
trị mới cho đô thị trên thế giới
Hình I.3: Một số mô hình không gian NNĐT theo xu hướng gia tăng giá
trị mới cho đô thị trên thế giới – Một số kết luận ban đầu
Hình I.4: Tình hình chung về không gian nông nghiệp ở các đô thị Việt
Nam
Hình I.5: Một số mô hình nông nghiệp trong đô thị ở một số thành phố
lớn và các thành phố khác ở Việt Nam
Hình I.6: Hiện trạng về không gian nông nghiệp tại các đô thị ĐBSCL -
Hiện trạng không gian nông nghiệp trong đô thị nhìn từ quy hoạch không gian đô thị
Hình I.7: Một số mô hình nông nghiệp trong đô thị ở một số đô thị vùng
ĐBSCL
Trang 11Chương 2
Hình II.1: Phương pháp luận nghiên cứu, Lý luận tổ chức không gian
NNĐT ở ĐBSCL – Một số quan điểm và lý luận cơ bản
Hình II.2: Tổng hợp các lý thuyết phát triển đô thị bền vững có bao gồm
yếu tố NNĐT
Hình II.3: Lý luận và lý thuyết tổ chức không gian NNĐT tạo bản sắc địa
phương cho đô thị
Hình II.4: Cơ sở thực tiễn để tổ chức không gian NNĐT ở ĐBSCL -
Điều kiện tự nhiên vùng ĐBSCL
Hình II.5: Cơ sở thực tiễn để tổ chức không gian NNĐT ở ĐBSCL -
Điều kiện kinh tế, văn hóa – xã hội
Hình II.6: Cơ sở thực tiễn để tổ chức không gian NNĐT ở ĐBSCL -
Điều kiện kinh tế nông nghiệp
Hình II.7: Cơ sở thực tiễn để tổ chức không gian NNĐT ở ĐBSCL -
Điều kiện thực tiễn về đô thị (sơ đồ phân bố)
Hình II.8: Cơ sở thực tiễn để tổ chức không gian NNĐT ở ĐBSCL -
Điều kiện thực tiễn về đô thị (phân loại tiểu vùng)
Hình II.9: Cơ sở thực tiễn để tổ chức không gian NNĐT ở ĐBSCL - Vấn
đề BĐKH, nước biển dâng và tác động của đô thị hoá
Hình II.10: Cơ sở về không gian NNĐT ở ĐBSCL
Hình II.11: Cơ sở về tổ chức không gian NNĐT ở ĐBSCL
Hình II.12- II15: Bài học kinh nghiệm tổ chức không gian NNĐT ở một số
đô thị trên thế giới
Hình II.16- II17: Bài học kinh nghiệm tổ chức không gian NNĐT ở một số
đô thị Việt Nam
Chương 3
Hình III.1: Đề xuất quan điểm, mục tiêu và nguyên tắc chung về QHTT-
tổ chức và tạo hình không gian NNĐT ở ĐBSCL
Trang 12Hình III.2: Đề xuất không gian NNĐT thích hợp đối với không gian tổng
thể đô thị
Hình III.3: Đề xuất không gian NNĐT thích hợp đối với không gian khu
ở trong đô thị
Hình III.4: Đề xuất không gian NNĐT thích hợp đối với không gian trung
tâm đô thị
Hình III.5: Đề xuất không gian NNĐT thích hợp đối với không gian công
nghiệp trong đô thị
Hình III.6: Đề xuất không gian NNĐT thích hợp đối với không gian cây
xanh trong đô thị
Hình III.7: Đề xuất không gian NNĐT thích hợp đối với không gian nông
nghiệp trong cấu trúc đô thị
Hình III.8: Định hướng chung về giải pháp quy hoạch tổng thể không
gian nông nghiệp trong cấu trúc đô thị ở ĐBSCL
Hình III.9: Định hướng chung về giải pháp tổ chức không gian NNĐT
trong các khu chức năng đô thị ở ĐBSCL
Hình III.10: Định hướng chung về giải pháp tạo trục không gian NNĐT
-cảnh quan cửa ngõ đô thị
Hình III.11: Định hướng chung về giải pháp tạo không gian mở NNĐT –
cảnh quan đặc trưng của đô thị
Hình III.12: Định hướng chung về giải pháp tạo không gian giải trí trong
khu ở đô thị
Hình III.13: Định hướng chung về giải pháp tạo hình quảng trường công
viên NNĐT – tạo cảnh quan sinh thái trong đô thị
Hình III.14: Định hướng chung về giải pháp tạo hình công trình NNĐT cao
tầng– điểm nhấn văn hóa nông nghiệp trong không gian đô thị Hình III.15: Đề xuất mô hình không gian NNĐT trong không gian tổng thể Hình III.16: Đề xuất mô hình không gian NNĐT trong không gian khu ở
Trang 13Hình III.17: Đề xuất mô hình không gian NNĐT trong không gian khu
trung tâm
Hình III.18: Đề xuất mô hình không gian NNĐT trong không gian công
nghiệp
Hình III.19: Đề xuất mô hình không gian NNĐT đối với không gian xanh
đô thị
Hình III.20: Đề xuất mô hình không gian NNĐT trên đất nông nghiệp
trong cấu trúc đô thị
Hình III.21: Tổng quan về thành phố Cao Lãnh – Tỉnh Đồng Tháp
Hình III.22: Định hướng phát triển không gian thành phố Cao Lãnh (theo
quy hoạch chung TP.Cao Lãnh đến năm 2030, tầm nhìn 2050) Hình III.23: Quan điểm - mục tiêu và nguyên tắc chung về quy hoạch tổng
thể - tổ chức và tạo hình không gian Đô thị Sen – Thành phố Cao Lãnh
Hình III.24: Định hướng chung về giải pháp quy hoạch tổng thể không
gian Đô thị Sen ở thành phố Cao Lãnh
Hình III.25: Định hướng chung về giải pháp tổ chức không gian Sen ở
thành phố Cao Lãnh
Hình III.26: Định hướng chung về tạo hình không gian Sen ở thành phố
Cao Lãnh - Cánh đồng Sen hai bên bờ sông Cao Lãnh
Hình III.27: Định hướng chung về tạo hình không gian Sen ở thành phố
Cao Lãnh – Trục không gian cảnh quan
Hình III.28: Định hướng chung về tạo hình không gian Sen ở thành phố
Cao Lãnh - Công viên Sen kết hợp vườn cây ăn trái
Hình III.29: Định hướng chung về tạo hình không gian Sen ở thành phố
Cao Lãnh - Trang trại sen kết hợp vườn cây ăn trái
Hình III.30: Minh họa tóm tắt kết luận
Hình III.31: Minh họa tóm tắt kiến nghị
Trang 14PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Sự trỗi dậy của hoạt động nông nghiệp trong không gian đô thị, còn gọi là nông nghiệp đô thị (NNĐT), đang diễn ra mạnh mẽ trong bối cảnh đô thị hóa xuất hiện ở mọi nơi NNĐT đang nổi lên như một xu thế ngày càng được nghiên cứu và thực hành rộng rãi ở các quốc gia phát triển cũng như các nước đang phát triển Các chủ đề liên quan đến NNĐT ngày càng xuất hiện nhiều trong các nghiên cứu, bàn luận chuyên ngành như nông nghiệp công nghệ cao, thực phẩm sạch, đặc biệt trong lĩnh vực quy hoạch xây dựng đô thị đã và đang trở thành chương trình nghị sự chính thức trong các diễn đàn quốc tế, hướng dẫn chính sách và chương trình hành động cho các đô thị trên phạm vi toàn cầu
Về mặt lý luận, hầu hết các lý thuyết về phát triển đô thị gần đây đều nhìn nhận nông nghiệp có vai trò ngày càng quan trọng trong việc góp phần quy hoạch xây dựng phát triển đô thị bền vững theo hướng sinh thái, bằng những giá trị về giảm thiểu ô nhiễm, cải thiện môi trường, gia tăng cảnh quan đô thị, tăng hiệu quả
sử dụng đất đô thị Ngoài ra, nông nghiệp còn tham gia thực hiện mục tiêu thiên niên kỷ của Liên Hiệp Quốc đối với đô thị như: cải thiện tình trạng nghèo đa chiều, đảm bảo an ninh và an toàn lương thực, và rút ngắn chuỗi cung cấp thực phẩm sạch, thực phẩm có nguồn gốc Chính vì vậy, NNĐT đã xuất hiện chính thức trong các tài liệu về quy hoạch như: quy hoạch cảnh quan sản xuất liên tục (CPULs), và quy hoạch hạ tầng xanh sản xuất với các dịch vụ sinh thái khác nhau Tất cả khái niệm
và lý thuyết về NNĐT trên thế giới đều hướng đến mục tiêu kết nối con người với
tự nhiên thông qua môi trường đô thị với yếu tố nông nghiệp làm trọng tâm
Về thực tiễn, trong bối cảnh với những vấn nạn của quá trình phát triển công nghiệp, hậu công nghiệp tạo dựng những hình ảnh đô thị hiện đại, hậu hiện đại
“cứng nhắc” với đời sống văn hóa xã hội Đặc biệt hơn là đứng trước hiện tượng BĐKH toàn cầu đòi hỏi đô thị phát triển bền vững, tôn trọng nhu cầu chính đáng của người dân với mong muốn trở về với thiên nhiên, trở về với những văn hóa truyền thống và đòi hỏi tính nhân văn hơn trong môi trường đô thị hiện đại Trong
Trang 15hoàn cảnh thực tiễn khó khăn như hiện nay, NNĐT xuất hiện như “cứu cánh” cho
đô thị trong quá trình phát triển Nhiều chương trình hành động và dự án NNĐT ở
đô thị các nước phát triển như Chicago, New York (Hoa Kỳ), Toronto (Canada) hay
Hà Lan, Nhật Bản đã thành công trong việc tích hợp, lồng ghép hoạt động nông nghiệp vào từng không gian ô phố, không gian công trình hay không gian cộng đồng bằng các mô hình vườn NNĐT dạng thủy canh, hữu cơ và kết hợp truyền thống, dạng tòa nhà NNĐT, trang trại NNĐT, nông trại NNĐT, công viên NNĐT v.v Nhiều trường hợp nghiên cứu ứng dụng thành công đã thúc đẩy các nhà chuyên môn, các nhà quản lý đô thị tranh thủ sự đồng thuận của cộng đồng cư dân
đô thị để luật hoá các hoạt động NNĐT trong những chính sách đô thị, luật quy hoạch, quy định của địa phương nhằm tạo điều kiện cho các hoạt động này được quy hoạch, phát triển và quản lý tốt hơn
Thực tiễn hoạt động NNĐT ở một số đô thị tiêu biểu trong báo cáo của các tổ chức như RUAF, IRDC, FAO cho thấy những bài học kinh nghiệm có giá trị được
áp dụng trong việc tổ chức mô hình nông nghiệp lồng ghép vào cấu trúc không gian
đô thị thành công Thành phố Casablanca (Ma-rốc) đã thực nghiệm vấn đề này hơn
10 năm kể từ 2004 đến 2015 trong thử nghiệm lồng ghép công cụ quy hoạch đô thị
và thiết kế cảnh quan trong quá trình áp dụng mô hình NNĐT Ở thủ đô Havana (Cuba) là thành quả của hơn 15 năm (1995-2010) thực hiện tích hợp mô hình nông nghiệp sinh thái trong đô thị Thành phố Thành Đô (Trung Quốc) là trường hợp tiên phong cho việc quy hoạch phát triển đô thị và nông thôn phối hợp, trong đó có tích hợp các vấn đề NNĐT trong môi trường đô thị kể từ 1999 Các trường hợp thực nghiệm điển hình cho thấy vấn đề NNĐT đã đặt ra nhiều cơ hội cho công tác quy hoạch xây dựng đô thị bền vững trên phạm vi toàn cầu
Ở Việt Nam, cũng như ở phần lớn các nước đang phát triển khác, trong cơ cấu
sử dụng đất của đô thị vẫn duy trì không gian sản xuất nông nghiệp Trong chính quyền đô thị có tổ chức bộ máy điều hành, quản lý hoạt động nông nghiệp và sản xuất nông nghiệp trong đô thị Tuy nhiên với nhiều lý do, bức tranh chung về hoạt động nông nghiệp cũng như không gian nông nghiệp trong các đô thị Việt Nam