Bài giảng nhập môn về lập trình chương 3 tổ chức dữ liệu trong chương trình

Nhập môn về lập trình (C3) Slide 1 Chương 3 Tổ chức dữ liệu trong chương trình Presenter Nhập môn về lập trình (C3) Slide 2 Learning outcomes L O 2 1 – Biết được tên và các thuộc tính của các kiể[.]

Chương 3

Tổ chức dữ liệu trong chương trình

Presenter:

Nhập môn về lập trình (C3) Slide 2

Learning outcomes

L.O.2.1 – Biết được tên và các thuộc tính của các kiểu dữ

liệu cơ bản về số, ký tự, enum và logic (logic trong

mở rộng của C, C++)

L.O.2.2 – Khai báo được các biến và hằng

L.O.2.3 – Xác định và giải thích rõ các kiểu lưu trữ biến

L.O.2.4 – Sử dụng được các toán tử có thể thực hiện được

với các kiểu dữ liệu để thành lập biểu thức

L.O.2.5 – Nhập được giá trị của các biến từ bàn phím và

xuất được giá trị của các biến ra màn hình (nhắc

lại có nâng cao)

L.O.2.6 – Định nghĩa được các kiểu có cấu trúc và sử dụng

chúng

Phân loại

xuất hiện dưới 3 hình thức:

• Giá trị tức thời (value)

• Hằng (constant): có tên (name) và giá trị thay thế (value)

• Biến (variable): có tên (name), kiểu (type) và nội dung chứa bên trong (value)

Nhập môn về lập trình (C3) Slide 4

Giá trị tức thời

Cách viết

 Dữ liệu số :

• Số nguyên hệ 8: bắt đầu bằng chữ „O‟ (Octal)

Ví dụ: O165 -O203

• Số nguyên hệ 16: bắt đầu bằng 0x (Hexadecimal)

Ví dụ: 0x3D -0x3AF8

• Số nguyên hệ 10: (Decimal)

• Số thực chấm động: (floating point)

Ví dụ: 3.14159 -0.31459e1 -83.1E-9

 Dữ liệu ký tự / chuỗi

• Ký tự: đặt trong 2 dấu nháy đơn („)

Ví dụ: „A‟ „7‟ „\064‟ „\t‟

• Chuỗi: đặt trong 2 dấu nháy kép (“)

Ví dụ: “Nhap so: “ “%-10.3f\n”

Hằng

 Hằng là một giá trị được đặt tên (thường dùng chữ lớn)

 Cú pháp định nghĩa hằng gợi nhớ cơ bản :

const <type> <name> = <value> ;

hay

#define <ConstName> <value>

Ví dụ: const int VMAX = 15 ;

#define VMAX 15

Lưu ý : dấu < > chỉ để miêu tả phần tử do người sử dụng đặt

tên chứ không viết ra

Nhập môn về lập trình (C3) Slide 6

Biến

Định nghĩa

 Biến dùng trong chương trình C++ chính là bộ nhớ của máy tính và có các đặc điểm sau:

• Có tên (name): do người sử dụng đặt ra để dùng thay cho địa chỉ (address) <address>=&<name>

• Có kiểu (type): liên quan đến loại và độ lớn của giá trị mà biến có thể chứa

• Có nội dung: là giá trị chứa trong biến

 Kiểu dữ liệu cung cấp bởi C++ chia ra thành kiểu có sẳn

(tên kiểu do C++ qui định) và kiểu của người sử dụng (tên kiểu do người sử dụng đặt thông qua đặc tả kiểu)

Kiểu dữ liệu có sẳn của C++

 void : 0 byte (không có giá trị nào), được dùng để miêu tả kiểu trả về

của hàm mà không muốn trả về giá trị

 char : 1 byte (-128  127)

 unsigned char : 1 byte (0  255)

 short / short int : 2 bytes (-32,768  32,767)

 unsigned short : 2 bytes (0 to 65535)

 int / long (long integer) : 4 bytes (-2,147,483,648  2,147,483,647)

 unsigned int / unsigned long : 4 bytes (0 to 4,294,967,295)

 float (single-precision floating-point) :4 bytes [6 chữ số]

(1.175494351E-38F  3.402823466E+38)

 double (double-precision floating-point) : 8 bytes [15 chữ số]

(2.2250738585072014E-308  1.7976931348623158E+308)

Nhập môn về lập trình (C3) Slide 8

Biến

Định nghĩa và khai báo

 Định nghĩa biến theo cú pháp:

<type> <variable> [=<ConstExpr>];

trong đó <type> có thể là kiểu có sẳn hay kiểu của người sử dụng

<ConstExpr> là trị ban đầu, có thể không có

Ví dụ: int so=3;

char kytu; float x1,x2;

hoso sv1;

 Khai báo biến (đã được định nghĩa trong module khác):

extern <type> <variable> ;

Ví dụ: extern int so;

extern char gioitinh;

 Định nghĩa biến tĩnh:

static <type> <variable> [=<ConstExpr>];

Ví dụ: static long dem;

Biến static là biến toàn cục

Biến automatic là biến cục bộ

Biến dynamic cấp phát lúc chạy

Các thành phần của biểu thức

 Biểu thức thể hiện cách xử lý dữ liệu trong chương trình

 Biểu thức là cách tính toán của chương trình

 Các thành phần xác định biểu thức :

• Các toán hạng : các biến, hằng dữ liệu,

• Các toán tử tham gia biểu thức : +,-,*,/,

• Qui tắc kết hợp toán tử và toán hạng để tạo biểu thức

• Qui trình tính biểu thức của phần mềm

• Kiểu kết quả sau khi tính biểu thức

Nhập môn về lập trình (C3) Slide 10

Biểu thức

Biểu thức cơ bản

 Biểu thức cơ bản là phần tử nhỏ nhất tạo ra biểu thức

 Các biểu thức cơ bản gồm :

• Giá trị ( kiểu nguyên, thực, chuỗi, ) [ chính giá trị ]

• ( Biểu thức ) [ giá trị Biểu thức ]

 Biểu thức cơ bản là biểu thức

 Nhiều biểu thức cơ bản kết hợp với nhau bằng các toán

tử cũng là biểu thức