Báo cáo thực tập: Nghiên cứu thị trường với sự phát triển của doanh nghiệp Việt Nam
Trang 1MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 1
PHẦN I - LÝ THUYẾT CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG VÀ CÔNG TÁC NGHIÊN CỨU THỊ TRƯỜNG DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
3 I-Các khái niệm về thị trường
3 1.Khái niệm marketing 3
2.Khái niệm về thị trường 3
II-Đặc điểm của thị trường với doanh nghiệp Việt Nam
4 1 Đặc điểm chung của thị trường 4
2.Hình thức phát triển của hàng hoá công nghiệp 4
3.Các phương pháp nghiên cứu thị trường 5
4.Chọn nhãn hiệu trên thị trường mục tiêu của doanh nghiệp Việt Nam 10
III-Các bộ phận cấu thành thị trường :
11 1.Cung 11
2.Cầu 12
3.Gía cả 12
4.Cạnh tranh 13
5.Mối quan hệ cung- cầu và giá cả 14
PHẦN II -THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU THỊ TRƯỜNG CỦA DOANH NGHIỆP TRONG THỜI GIAN QUA
18
1.Phương pháp nghiện cứu thị trường của doanh nghiệp Việt Nam trong thời
Trang 2gian qua 182.Thực trạng và những tồn tại 223.Nguyên nhân những tồn tại 24II-Một số kiến nghị nhằm phát triển thị trường và hoàn thiện côngtác
nghiên cứu thị trường ở các doanh nghiệp Việt Nam 23
1.Về phát triển thị trường 23
26
27
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Đa phần các doanh nghiệp Việt Nam của nước ta những năm về trước thời cơ chế bao cấp mặt hàng do nhà nước quy định hoặc chủ yếu là nhập khẩu Cho nên hàng hoá không mang tính cạnh tranh nên doanh nghiệp Việt Nam áp dụng nghiên cứu thị trường là hạn chế Nhưng trong những năm trở lại đây việc chuyển sang cơ chế thị trường ,khoa học kỹ thuật phát triển nên số lượng hàng hoá nhiều Vì thế để doanh nghiệp thành công thì điều kiện cần là doanh nghiệp phải áp dụng nghiên cứu thịtrường Công tác nghiên cứu thị trường có tốt thì mới tạo điều kiện để doanhnghiệp có thể đáp ứng một cách tốt nhất nhu cầu thị trường tạo ra khả năng pháttriển doanh nghiệp một cách vững chắc
Vậy việc quan trọng hàng đầu trong hoạt động sản xuất kinh doanh củadoanh nghiệp Việt Nam là công tác nghiên cứu thị trường Đề tài "Nghiêncứu thị trường với sự phát triển của doanh nghiệp Việt Nam" sẽ gópphần nghiên cứu thị trường một cách có hiệu quả nhất
Trang 4PHẦN I
LÝ THUYẾT CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG VÀ CÔNG TÁC NGHIÊN CỨU
THỊ TRƯỜNG DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
I Các khái niệm về thị trường :
1 / Khái niệm marketing
- Marketing là hoạt đông của con người sản xuất nhằm đem lại nhữnglợi ích lớn nhất cho người tiêu dùng thông qua đó đạt dược hiệu quả sản xuất kinhdoanh cao nhất
- Marketing bao gồm một quá trình khép kín và luân chuyển liên tiếp
từ việc phát hiện ý đồ và chuyển ra ý đồ mới tiếp theo
- Marketing được xem như một khoa học và nghệ thuật tìm hiểu nhu cầu của con người và đề ra biện pháp cũng như tổ chức thực hiện biện pháp
để thúc đẩy hoạt động tiêu thụ sản phẩm nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh
→Qua đây thấy được thị trường là trung tâm nghiên cứu của hoạt độngmarketing là nơi kiểm nghiệm tinhf hình đúng đắn ,chính xác của hoạt độngmarketing
Từ việc nghiên cứu thị trường của hoạt động marketing doanh nghiệp có thể tiết kiệm chi phí sản xuất nâng cao năng suất chất lượng sản phẩm để không ngừng củng cố , gia tăng niềm tin của khách hàng đối với doanh nghiệp
2/Khái niệm về thị trường:
a / Thị trường là một khái niệm căn bản marketing
Thị trường là tập hợp những người mua hàng hiện có và sẽ có,tìm
cách thoả mãn nhu cầu của mình theo 3 phương thức khác nhau :
+ Tự cung tự cấp
+Trao đổi phân tán
Trang 5+ Trao đổi tập trung
Sự phát triển của thị trường gắn liền với sự phát triển của sản xuất
và đến lượt nó thị trường phát triển sẽ thúc đẩy nền kinh tế phát triển Thị trường là địa điểm cụ thể nhưng người mua và người bán không nhất thiết phải gặp nhau
b/ Mục đích nghiên cứu thị trường:
Mục đích chung :
- Tìm nhu cầu và đánh giá đúng lượng cầu
- Tìm cách thoả mãn tốt nhu cầu của con người
- Xây dựng được chiến lược chủ động
- Thu được lợi nhuận dự kiến hay lợi nhuận tối ưu *Nhiệm vụ của nghiêncứu thị trường:
- Nghiên cứu tình hình sản xuất
- Nghiên cứu tình hình tiêu thụ
- Nghiên cứu tình hình mậu dịch
- Nghiên cứu tình hình giá cả
* Nói cách khác nghiên cứu thị trường về thực chất cốt lõi là phân tíchđánh giá tính tương quan cung cầu và giá cả
* Yêu cầu của nghiên cứu thị trường để đảm bảo 6 thông tin:
Trang 6Thị trường là luôn luôn biến động do sự tác động của nhiều nhân tố khác nhau Trong quá trình kinh doanh doanh nghiệp phải luôn nắm bắt kịp thời sự biến động của thị trường , trên cơ sở hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng
và tác động , mức độ tác động của các nhân tố này để điều chỉnh phương
án, kế hoạch kinh doanh cho thích hợp với với mọi thời điểm khác nhau
-Thị trường ngày được mở rộng làm cho thị trường khu vực gắn liền với thị trường thế giới , thị trường quốc gia gắn liền thị trường quốc tế Từ
đó hàng hoá của doanh nghiệp trong mối quan hệ nhu cầu của người tiêu dùng sẽ ngày trở nên đồng nhất hơn dựa theo tiêu chuẩn quốc tế.Tuy nhiên phải có sự khác biệt về hàng hoá giữa các quốc gia do yêu cầu đòi hỏi của người tiêu dùng ở các quốc gia khác nhau Mặc dù có tính đồng nhất hàng hoá được cung ứng theo nhu cầu của người tiêu dùngngày càng cao hơn, tuy nhiên có sự khác biệt
2/ Do vậy từ đặc điểm chung của thị trường thì thịtrường công nghiệp được áp dụng dựa theo sự vận độnghoặc hình thức phát triển của hàng hoá công nghiệp
a.Hàng hoá công nghiệp :
Trang 7Có vai trò quan trọng trong cuộc sống con người coi nhu cầu thiết yếucủa con người trong sự tồn tại và phát triển cho nên nhiệm vụ của hàng hoácông nghiệp cần phải bảo đảm chất lượng ,luôn có sự thay đổi bảo đảm tính antoàn cao trong khi sử dụng
Ví dụ: Sản xuất cơ khí sắt thép có mối quan hệ mật thiết với ngành xâydựng
b.Sản phẩm công nghiệp của nước ta hiện nay ,trong giaiđoạn phát triển doanh nghiệp Việt Nam :
Cho nên việc nghiên cứu thị trường này hết sức quan trọng ,thịtrường sản phẩm công nghiệp tiêu thụ số lượng lớn và có tính lâu dài, cho nênkhách hàng khẳng định chất lượng là dài hơn nhưng nó đem lại hiệu quả đánhgiá về sản phẩm công nghiệp là rất cao
Ví dụ: Khi khách hàng sử dụng vài ống dẫn nước ,người xem sửdụng tồn tại trong thời gian bao lâu nó khẳng định uy tín sản phẩm vàdoanh nghiệp sản xuất ra sản phẩm đó
Cho nên nghiên cứu thị trường công nghiệp ,thấy được doanh nghiệp ViệtNam nên sản xuất sản phẩm như thế nào, giá cả phù hợp ,chất lượng bảo đảm,sản lượng hợp lý, giảm chi phí đem lại lợi nhuận cao
Nền kinh tế nước ta mới chuyển sang cơ chế thị trường Vậy nên việc nghiên cứu thị trường cho tất cả sản phẩm của các doanh nghiệp là quan trọng Tất cả quá trình sản xuất đều dựa trên sự vận động của thị trường
3 / Các phương pháp nghiên cứu thị trường :
a.Phân đoạn thị trường
Là kỹ thuật chia nhỏ một thị trường thành những đoạn khác biệt vàđồng nhất
*Phân đoạn thị trường chia làm 2:
-Phân đoạn vĩ mô: Chia thị trường thành những đoạn lớn
Trang 8-Phân đoạn vi mô: Phân đoạn thị trường thành những đoạn nhỏ hơn bởicác lý do:
+ Người tiêu dùng rất đông
+ Người tiêu dùng rất đa dạng
+ Khả năng thực tế của doanh nghiệp
+Giải pháp khả thi tối ưu
b Các nhân tố ảnh hưởng đến phương pháp nghiên cứunhu cầu của khách hàng:
Từ việc đời sống của nhân dân ,tuỳ mức độ thu nhập bình quân, để thấy
rõ họ dùng sản phẩm mức độ nào,chất lượng ,số lượng quy cách, mẫu mã chiếm
tỉ trọng lớn , thị trường hiện tại ,thị trường tiềm năng
Từ việc nghiên cứu nhu cầu của họ thấy được sản phẩm của doanhnghiệp Việt Nam đưa ra cho hợp lý đảm bảo phục vụ tốt nhu cầu con ngườitrong giai đoạn thích ứng
- Quy luật cạnh tranhlà hình thức để tăng sự phát triển của sản phẩm phục
vụ khách hàng tốt hơn
Ta phải hiểu đối thủ cạnh tranh của doanh nghiệp là ai , nhược điểm, ưuđiểm của sản phẩm doanh nghiệp mình với doanh nghiệp họ những điều kiệncạnh tranh theo sự tiến bộ phát triển khoa học kỹ thuật
- Quy luật giá cả: Đối với mỗi sản phẩm có giá thành nhất để đem lại hiệu quả kinh tế doanh nghiệp nhưng có tính chất lâu dài có lợi cho doanh nghiệp
- Quy luật giá trị : Mỗi sản phẩm đều có giá trị nhất định nó tương ứngnhững hao phí tạo ra sản phẩm đó Cho nên doanh nghiệp phải tuân theo và
áp dụng cho hợp lý.Không thể giá trị kém mà giá thành cao để mất uy tín củadoanh nghiệp
- Truyền thống văn hoá phong tục
Trang 9Đối với mỗi đất nước ,sự hoạt động của con người chịu rất nhiều ảnh hưởngbởi phong tục tập quán ,văn hoá của dân tộc Cho nên sản phẩm đưa ra trên thịtrường sử dụng phù hợp phong tục tập quán đó vừa có tính hiện đại cao kếthợp với sự thích ứng nhu cầu của con người
c.Quy trình phân đoạn thị trường :
Cách phân đoạn thị trường có thể được xác định bằng việc áp dụng cácthay đổi liên tiếp để chia nhỏ thị trường ,nó bao gồm 3 bước:
- Giai đoạn khảo sát : Nhà nghiên cứu thực hiện các phỏng vấn thông thường và tập trung vào các nhóm với các khách hàng và các dữ liệu thu thập
+ Các nhà cung ứng và xếp loại quan trọng của họ
+ Sự lưu ý nhãn hiệu và xếp loại nhãn hiệu
+Các cung ứng đối với chủng loại sản phẩm
+ Dân số sơ đồ tâm lý và sơ đồ công luận của người đáp
- Giai đoạn phân tích : Nhà nghiên cứu áp dụng việc phân tích nhân sốđối với các chỉ tiêu để tìm ra sự thay đổi , sự khác biệt của các khúc khácbiệt tối đa
- Giai đoạn phác hoạ :Mỗi đoạn được phác hoạ mô tả trong sơ đồ tâm lý và thói quen tiêu thụ của công chúng để có thể cho được một tên dựa trên đặc tính phân biệt chế ngự Việc phân đoạn thị trường cho thấy các cơ hội ở từng đoạn thị trường mà doanh nghiệp phải đối diện Doanh nghiệp hiện nay phải đánh giá những phần khúc khác biệt và quyết định sẽ bao quát mấy đoạn tuyến và làm sao xác định được những đoạn tuyến tốt nhất
Trang 10d Cấu trúc phân đoạn thị trường:
nhận dạng các cơ sở cho phân đoạn thị Phân đoạn thị trường
phát triển các kết luận phân đoạn thị trường
triển khai đo lường sự hấp dẫn của phân đoạn.Định mục tiêu thị trường
lựa chọn các phân đoạn trọng điểm
hoạch định vị thế sản phẩmđoạn thị trường trọng điểm
Định vị thế sản phẩm
phát triển marketing -mix cho mỗi
đoạn trọng điểm
e.Các tiêu thức để phân đoạn thị trường:
Các tiêu thức được lựa chọn khác nhau để phân đoạn thị trường Đối vớimỗi loại hàng phải lựa chọn các tiêu thức khác nhau cho phù hợp với nhữngđiều kiện cụ thể của từng nhóm hàng về lý thuyết, bất kỳ đặc tính nào của tậpkhách hàng tiềm năng trên thị trường đều có thể dùng làm tiêu thức để phânđoạn thị trường đó Song những tiêu thức thường đựơc sử dụng là tập tính
và thái độ đối với sản phẩm , thu thập , giới tính ,lứa tuổi ,vùng địa lí,dân số ,thể chất của cá nhân , trình độ văn hoá
Trang 11Các tiêu thức được lựa chọn để phân đoạn thị trường tư liệu sản xuất vàhang công nghiệp cũng rất khác nhau Đối với tất cả loại hàng trên cũng phảilựa chọn các tiêu thức khác nhau cho phù hợp với những điều kiện cụ thể củatừng nhóm hàng
Về phương pháp luận , tồn tại quan điểm chọn biến phân đoạn :
Là bằng cách quan sát các đặc tính của khách hàng và bằng cáchquan sát ứng xử của khách hàng đối với một mặt hàng riêng biệt
Sau đây là một số biến cơ bản phổ biến được vận dụng trong phân đoạn thị trường :
-Phân đoạn địa cư
-Phân đoạn theo nhân khẩu học
-Phân đoạn theo phác đồ tâm lý
-Phân đoạn theo đặc tính sản phẩm công nghiệp
Ví dụ : Một thị trường gồm 6 khách hàng , mỗi khách hàng là một thị trường riêng biệt vì nhu cầu và ý muốn độc lập Người bán xác định các tầng lớp khách hàng có khác biệt từ đó thiết kế một sản phẩm riêng biệt và
có một chương trình tiếp thị cho mỗi khách hàng Thu đoạn mục tiêu phải đảm bảo vô hại và có thiện cảm với các đoạn thị trường kề cận ,phù hợp với ngân sách marketing của doanh nghiệp Việt Nam đối với đoạn thị trường mục tiêu
f Lựa chọn thị trường trọng điểm:
Sau khi phân khúc thị trường, người bán hay nhà sản xuất phải quyết định lựa chọn một hay một vài phần thị trường có lợi nhất đối với mình để đảm nhiệm Để thực hiện được điểm này ,người sản xuất phải đánh giá lợi ích và hiệu quả của phân khúc thị trường đó là chức năng chính của phân khúc tầm cỡ và phát triển tính hấp dẫn cơ cấu phân khúc và mục tiêu của doanh nghiệp cùng nguồn lực , tức là nhà sản xuất có thể tuỳ thuộc vào khả năng tài chính của doanh nghiệp , mức độ đồng nhất của sản
Trang 12phẩm và thị trường ,giai đoạn trong chu kỳ sống của hàng hoá và chiến lược marketing của các đối thủ cạnh tranh mà lựa chọn cách đáp ứng thị trường
- Doanh nghiệp có thể bỏ qua sự khác biệt giữa các khu vực ,phân khúc thị trường và theo đuổi cả thị trường Doanh nghiệp trông cậy vào kiểu phân phối hàng loạt, quảng cáo lan tràn với ý đồ tạo cho mặt hàng của mình 1 mô hình trong ý nghĩa công chúng Đây là cách tiếp thị của hầu hết các doanh nghiệp hiện nay.Phương pháp này thường tiết kiệm chi phí marketing nhưng không có hiệu quả của thị trường cạnh tranh
- Doanh nghiệp có quyền quyết định hoạt động trong nhiều đoạn thịtrường và tung ra ở mỗi đoạn thị trường những nỗ lực khác nhau Phương phápnày đưa lại doanh số cao hơn tiếp thị không phân biệt Tuy nhiên nó làm tăngnhiều loại chi phí :Chi phí cải tiến sản phẩm , chi phí điều hành , phân phối ,kiểm kê tồn kho, quảng cáo
4/Chọn nhãn hiệu trên thị trường mục tiêu của doanh
Nam :
a Khái niệm nhãn hiệu :
-Nhãn hiệu là một tên gọi ,thuật ngữ dấu hiệu , biểu tượng hình vẽ hay
sự phân phối của chúng có công dụng để xác định nhận hàng hoá của mình đểphân biệt
-Tên nhãn hiệu là một bộ phận của nhãn hiệu mà ta có thể đọc được
Ví dụ : VIETTEL,FPT
Dấu hiệu của nhãn hiệu : là một phần của nhãn hiệu có thể nhận rađược nhưng không thể phát âm được chẳng hạn như :biểu tượng , hình vẽ , màusắc hay kiểu chữ đặc thù
Trang 13-Dấu hiệu thương mại là một bộ phận của nhãn hiệu được bảo vệ về mặtpháp luật Dấu hiệu hàng hoá bảo vệ thuộc quyền tuyệt đối của người bántrong việc sử dụng tên nhãn hiệu hay dấu hiệu nhãn hiệu
b quyết định chọn nhãn hiệu trên thị trường mục tiêu củadoanh nghiệp Việt Nam :
Nhà sản xuất ra sản phẩm dưới dạng hàng hoá đặc hiệu sẽ còn phảithông qua một số quyết định nữa ,sẽ phải soạn thảo chính sách , nhãn hiệuhàng hoá cụ thể để dựa vào đó vận dụng cho các đơn vị hàng hoá , thànhphần chủng loại hàng hoá của mình để người tiêu dùng biết và chấp nhận hànghoá đó mới được tiêu thụ
Về phía người tiêu dùng , họ cảm nhận nhãn hiệu có thể tăng thêm giátrị của sản phẩm Vì vậy quyết định chọn nhãn hiệu là một mặt quan trọngcủa marketing
III /Các bộ phận cấu thành thị trường :
Đó là cung , cầu , giá cả ,cạnh tranh
1/ Cung :
Số lượng cung của một hàng hoá là khối lượng mà người bán sẵnsàng bán trong 1 chu kỳ nào đó.Số lượng cung phụ thuộc vào giá cả hàng hoá
và phụ thuộc vào các yếu tố khác , trước hết là giá cả các yếu tố đầu vào và
kỹ thuật sản xuất hiện có
Số lượng cung thường tăng hay giảm theo giá cả của hàng hoá nếu xéttrong 1 chu kỳ đủ dài Gía bán 1 loại hàng hoá nào đó càng cao thì lượngcung của hàng hoá đó càng lớn vì khi đó nhà sản xuất sẽ thu được nhiều lợinhuận
Ngược lại, khi giá hạ người sản xuất sẽ sản xuất cầm chừng , giảm bớt số lượng ,có thể chuyển sang sản xuất hàng hoá khác
Số lượng cung của thị trường là tổng lượng cung của từng doanh nghiệp
Sự thay đổi của số lượng cung 1 hàng hoá tuỳ thuộc vào sự biến đổi giá
cả của hàng hoá đó , trong khi các yếu tố khác không đổi tạo nên một hàm gọi
là hàm cung Qx=Fpx