06 Đoàn Hồng Duyên 19040326 doc ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ TIỂU LUẬN CUỐI KỲ MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG VIỆC RÈN LUYỆN ĐỨC TÍNH “CẦN” VÀ “KIỆM”[.]
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG VIỆC RÈN LUYỆN ĐỨC TÍNH
“CẦN” VÀ “KIỆM” CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ-ĐẠI HỌC QUỐC GIA
HÀ NỘI
Họ và tên SV: Đoàn Hồng Duyên Lớp : POL 1001 04 (Tiết 9-10 Thứ 2) Khóa : QH2019
Mã số sinh viên: 19040326
Họ và tên giảng viên: Nguyễn Ngọc Diệp
Hà Nội - 2021
Trang 2MỤC LỤC MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ “CẦN” VÀ
“KIỆM” 3 1.1 Khái niệm “cần” và tư tưởng Hồ Chí Minh về đức tính “cần” 4 1.2 Khái niệm “kiệm” và tư tưởng Hồ Chí Minh về đức tính
“kiệm” 5 CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VIỆC RÈN LUYỆN ĐỨC TÍNH “CẦN” VÀ “KIỆM” CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC
2.1 Đặc điểm của sinh viên trường Đại học Ngoại ngữ 6 2.1.1 Đặc điểm chung của sinh viên 6 2.1.2 Đặc điểm của sinh viên trường Đại học Ngoại ngữ 6 2.2 Thực trạng việc thực hiện “cần” và “kiệm” của sinh viên trường Đại học Ngoại ngữ 7 2.3 Một số giải pháp gợi ý nhằm phát rèn luyện đức tính “cần” và “kiệm” cho sinh viên trường Đại học Ngoại ngữ 8 2.3.1 Về phía sinh viên 8 2.3.2 Về phía gia đình và nhà trường 9 2.3.3 Về phía các tổ chức Đoàn, Hội: Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Sinh viên,… và các tổ chức xã hội khác 10
Trang 3TÀI LIỆU THAM KHẢO 11
MỞ ĐẦU
Ở bất cứ giai đoạn lịch sử nào, thanh niên, sinh viên cũng là lực lượng xã hội quan trọng, một trong những nhân tố quyết định tương lai, vận mệnh của đất nước Sinh viên một bộ phận tinh túy, quan trọng trong thanh niên Việt Nam, là lực lượng kế tục, phát huy nguồn trí tuệ nước nhà, là nguồn lực chủ yếu trong thời đại kinh tế tri thức, đóng vai trò then chốt trong phát triển đất nước
Trong bối cảnh đất nước ta đang đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, lối sống với đức tính
“cần” và “kiệm” cần được đặc biệt chú trọng Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh
“Muốn giàu có thì mỗi cá nhân, mỗi gia đình cho đến cả nước phải tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm; tăng gia sản xuất và thực hành tiết kiệm, kết quả sẽ là những thứ gì cũng sẽ đầy đủ, dư dật ” Tuy nhiên, thực tế hiện nay có một số bộ1 phận sinh viên chưa có nhận thức đúng đắn vai trò của đức tính “cần” và “kiệm” trong cuộc sống, dẫn đến việc thực hiện “cần” và “kiệm” chưa hiệu quả Do đó việc rèn luyện tính “cần” và “kiệm” cho sinh viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh là cấp thiết, giúp sinh viên hoàn thiện nhân cách, phẩm chất đạo đức, lối sống lành mạnh để thực hiện vai trò của mình trong công cuộc xây dựng đất nước
1Cần, Kiệm, Liêm, Chính Là Tương Lai, là sinh mệnh của đất nước https://www.qdnd.vn (n.d.) Retrieved
December 2, 2021, from
https://www.qdnd.vn/ky-niem-130-nam-ngay-sinh-chu-tich-ho-chi-minh/dang-cam-quyen-theo-tu-tuong-ho-chi-minh/can-kiem-liem-chinh-la-tuong-lai-la-sinh-menh-cua-dat-nuoc-617774.
Trang 4CHƯƠNG 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ “CẦN” VÀ “KIỆM”.
“Cần” và “kiệm” là hai trong “tứ đức” mà Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh thời luôn nhấn mạnh và Người cũng là gương sáng, là hiện thân cho lối sống ấy Nghiên cứu cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh, nhất là các tác phẩm Người để lại, có thể thấy rằng: Người không chỉ nhấn mạnh “trung với nước, hiếu với dân” là phẩm chất quan trọng nhất; chi phối các phẩm chất đạo đức khác của người cách mạng mà còn khẳng định “cần, kiệm, liêm, chính”
là yêu cầu nhất thiết phải có, là “tứ đức” cơ bản làm nên “gốc” của người cách mạng “Tứ đức” vốn là những khái niệm đạo đức truyền thống phương Đông được Người chọn lọc và tiếp biến với những yêu cầu, nội dung mới, thể hiện trong 23 yêu cầu về “Tư cách một người cách mệnh” (Đường Kách mệnh, 1927), (Đời sống mới, Sửa đổi lối làm việc, 1947);và cuối cùng là trong bản Di chúc lịch sử, 1969
Người khẳng định:
“Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông
Đất có bốn phương: Đông, Tây, Nam, Bắc
Người có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm, Chính
Thiếu một mùa, thì không thành trời
Thiếu một phương, thì không thành đất
Thiếu một đức, thì không thành người”2
1.1 Khái niệm “cần” và tư tưởng Hồ Chí Minh về đức tính “cần”.
Cần là siêng năng, chăm chỉ, cố gắng dẻo dai.
2 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia - Sự Thật, H, 2011, t.6, tr 117.
Trang 5“Cần thì việc gì, dù khó khăn đến mấy, cũng làm được”, bởi “Cần chẳng những
có nghĩa hẹp như: Tay siêng làm thì hàm siêng nhai” mà còn “có nghĩa rộng là mọi người đều phải Cần, cả nước đều phải Cần” Hiểu đúng về Cần nghĩa là luôn chăm chỉ, cố gắng không phải một sớm một chiều mà thường xuyên và liên tục Hiểu sâu sa hơn thì Cần cũng có nghĩa là làm để nuôi dưỡng tinh thần và lực lượng của mình, để làm việc lâu dài, để đạt được mục đích đề ra, bởi: “Nếu mỗi người, mỗi ngày làm thêm một tiếng đồng hồ thì: Mỗi tháng sẽ thêm 300 triệu giờ Mỗi năm thêm lên 3.600 triệu giờ… Cứ tính một giờ làm đáng giá một đồng bạc, thì mỗi năm nước ta đã có thêm được 3.600 triệu đồng Đưa số tiền đó thêm vào kháng chiến, thì kháng chiến ắt mau thắng lợi, thêm vào kiến quốc, thì kiến quốc ắt mau thành công”3
1.2 Khái niệm “kiệm” và tư tưởng Hồ Chí Minh về đức tính “kiệm”.
Kiệm là tiết kiệm, không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi và không phải là bủn xỉn.
Trong đó, “cần” phải đi đôi với “kiệm” “như hai chân của con người”; vì “kiệm”
mà không “cần” thì không tăng thêm, không phát triển Tiết kiệm về vật chất phải đi đôi với tiết kiệm về thời giờ, bởi “của cải nếu hết, còn có thể làm thêm Khi thời giờ qua rồi, không bao giờ kéo nó trở lại được” Vì thế, thời giờ cần4 tiết kiệm; “tiết kiệm thời giờ của mình, lại phải tiết kiệm thời giờ của người”, cũng giống như “Khi không nên tiêu xài thì một đồng xu cũng không nên tiêu Khi có việc đáng làm, việc lợi ích cho đồng bào, cho Tổ quốc, thì dù bao nhiêu công, tốn bao nhiêu của, cũng vui lòng Như thế mới đúng là kiệm” Đặc biệt,5 muốn tiết kiệm tốt thì phải khéo tổ chức, vì “không biết tổ chức thì không biết tiết kiệm” và phải “kiên quyết không xa xỉ” Từ đó, “một mặt, chúng ta thi đua
5 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia - Sự Thật, H, 2011, t.6, tr 123.
4 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia - Sự Thật, H, 2011, t.6, tr 123.
3 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia - Sự Thật, H, 2011, t.6, tr 121.
Trang 6kiệm Một mặt, chúng ta thi đua cần” thì cộng lại là “nhân dân sẽ ấm no, kháng chiến sẽ mau thắng lợi, kiến quốc sẽ mau thành công”
CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VIỆC RÈN LUYỆN ĐỨC TÍNH “CẦN” VÀ “KIỆM” CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ-ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI.
2.1 Đặc điểm của sinh viên trường Đại học Ngoại ngữ.
2.1.1 Đặc điểm chung của sinh viên.
Sinh viên chưa trực tiếp tham gia lao động sản xuất, chưa độc lập về kinh tế, lại còn đang là đối tượng của sự giáo dục nên một mặt nào đó họ còn chưa được coi
là người lớn hoàn toàn
Về đặc điểm tâm lý của sinh viên:
+ Sự phát triển tự ý thức là một trong những đặc điểm tâm lý quan trọng nhất ở sinh viên Tự ý thức và tự đánh giá của con người về hành động và kết quả tác động của mình, đánh giá về tư tưởng, tình cảm, phong cách đạo đức và hứng thú, về tư tưởng và động cơ của hành vi, là sự đánh giá toàn diện về chính bản thân mình và vị trí của mình trong cuộc sống
+ Sự hình thành và phát triển thế giới quan, niềm tin và nắm vững các chuẩn giá trị, các yêu cầu của nghề nghiệp được thể hiện, bộc lộ rõ nét
Về đặc điểm nhân cách của sinh viên:
+ Nhu cầu phát triển của sinh viên phong phú, đa dạng
+ Hứng thú của sinh viên từ rộng đến chuyên sâu
+ Quan điểm sống của sinh viên hình thành rõ nét
+ Đời sống nội tâm của sinh viên phong phú và phức tạp Có thể nói, đây là giai đoạn mà nhân cách của sinh viên đang được định hình
Trang 72.1.2 Đặc điểm của sinh viên trường Đại học Ngoại ngữ.
Trường Đại học Ngoại ngữ-Đại học Quốc gia Hà Nội là một trường đào tạo về ngoại ngữ với khối thi tuyển sinh yêu cầu môn ngoại ngữ; do đó ngoại ngữ là môn học chính và cũng là niềm say mê, hứng thú của sinh viên Mỗi ngoại ngữ gắn liền với một đất nước, một nền văn hoá Với đặc điểm của môn học là phải được thực hành trong môi trường giao tiếp (có thể trực tiếp hoặc gián tiếp) nên nhìn chung sinh viên trường Ngoại ngữ rất bạo dạn xông xáo, cởi mở, thích các hoạt động tập thể và rất nhanh nhạy trong việc tiếp thu và nắm bắt những cái mới Hơn nữa, do yếu tố giao thoa văn hoá nên sinh viên của trường có một tính cách chung là thẳng thắn, mạnh bạo, dám nghĩ, dám làm và có một lối sống khá
tự do, phóng khoáng Tính năng động cũng là một đặc điểm nổi trội của sinh viên của trường
2.2 Thực trạng việc thực hiện “cần” và “kiệm” của sinh viên trường Đại học Ngoại ngữ.
Với guồng quay liên tục của cuộc sống, sinh viên hiện nay nói chung và sinh viên trường Đại học Ngoại ngữ nói riêng rất bận rộn với việc học, các hoạt động ngoại khoá, và công việc
Về tính “cần”, điều đáng mừng là đa số sinh viên trường Đại học Ngoại ngữ đã
có ý thức nghiêm túc với việc học của bản thân, chủ động học tập và phát triển các kĩ năng mềm cũng như nhân cách, lối sống được các bạn chú trọng Tuy nhiên, sự siêng năng, chăm chỉ của sinh viên hiện nay chỉ dừng lại ở việc học, các hoạt động ngoại khoá và công việc và còn khá hạn chế ở các lĩnh vực khác trong cuộc sống Bên cạnh đó sinh viên thường hoàn thành các bài tập được giao trên lớp và còn hạn chế các hình thứu tự học thêm bên ngoài, chưa thật sự chủ động trong học tâp Bằng chứng là sinh viên thường than thở việc “ bị deadlines đè” hay thần thánh hoá việc “chạy deadlines”
Trang 8Về tính “kiệm”, nhiều sinh viên có lối sống chặt chẽ, chi tiêu hợp lý và thường xuyên tham gia các phong trào do Nhà trường và Đoàn Thanh niên Bên cạnh
đó, một vài sinh viên chưa thật sự đặt nhiều chú trọng tới việc tiết kiệm, ở cả tài sản của bản thân, gia đình, hay cộng đồng Chưa có bảng kế hoạch chi tiêu hợp
lý, chi tiêu cho những việc không cần thiết, gây lãng phí tài sản Trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày, nhiều sinh viên còn lãng phí thực phẩm hay chưa sử dụng tiết kiệm điện và nước Đặc biệt, nhiều bạn chưa có ý thức phân bổ thời gian hợp lý, dành nhiều thời gian rảnh trên các trang mạng xã hội và các hình thức giải trí khác
2.3 Một số giải pháp gợi ý nhằm phát rèn luyện đức tính “cần” và “kiệm” cho sinh viên trường Đại học Ngoại ngữ.
2.3.1 Về phía sinh viên.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định giáo dục cốt lõi nhất vẫn là việc tự ý thức của người học “Không phải có thầy thì học, thầy không đến thì đùa Phải biết tự động học tập” Việc tự rèn luyện cá nhân, vẫn được xem là yếu tố cốt lõi trong6 việc phát triển nhân cách, lối sống của bản thân Học gì cũng vậy, học kiến thức hay học làm người cũng đều trải qua ba giai đoạn: nhận biết, thông hiểu, áp dụng
Nhận biết: Chủ động, tự ý thức tìm hiểu phẩm chất đạo đức “cần” và “kiệm”, tư
tưởng Hồ Chí Minh về tính “cần” và “kiệm” và vai trò của chúng trong học tập
và trong cuộc sống Nguồn tài liệu có thể là từ thông tin trên mạng, các video, hay các tấm gương ngoài đời thực
Hiểu và làm: bước đầu áp dụng các bài học trong việc học tập và cuộc sống của
bản thân Rút ra các kinh nghiệm để kịp thời sửa chữa và thay đổi nếu những hành động học từ tấm gương không phù hợp với hoàn cảnh của bản thân
6(7) Hồ Chí Minh, Toàn tập, Sđd, t 6, tr 50.
Trang 9Hình thành và duy trì thói quen: lặp lại những hành động học được mỗi ngày,
duy trì đều đặn, chia sẻ cho bạn bè và mọi người xung quanh thói quen của bản thân
2.3.2 Về phía nhà trường và gia đình.
Trong nhà trường, cán bộ, giảng viên phải gương mẫu trong tác phong, đạo đức, nhân cách; có lối sống cần cù, chăm chỉ, giản dị, tiết kiệm là tấm gương sáng cho sinh viên noi theo Chăm chỉ, cần mẫn thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục được
đề ra, ý thứuc tự học, tự phát triển bản thân Sử dụng hợp lý trang thiết bị công
sở phục vụ vào mục đích cá nhân giảng dạy; thực hiện tốt nội quy của nhà trường
Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: phải phát huy mối liên hệ mật thiết giữa nhà trường - gia đình - xã hội trong giáo dục và đào tạo Điều này được thể hiện trong bài nói của Người tại Hội nghị cán bộ Đảng ngành giáo dục (6-1957):
“Giáo dục trong nhà trường dù tốt mấy nhưng thiếu giáo dục trong gia đình và ngoài xã hội thì kết quả cũng không hoàn toàn” Gia đình là nơi lưu giữ các giá7 trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc, là môi trường đầu tiên hình thành
sự chăm chỉ, ý thức tiết kiệm cho sinh viên Trong gia đình, ông bà, cha mẹ phải thật sự mẫu mực, làm gương cho con trẻ noi theo, thường xuyên chăm sóc nhà cửa, chịu thương, chịu khó trong công việc, tham gia vào các hoạt động của cộng đồng, thực hiện tốt chi tiêu hợp lý cho bản thân, gia đình, bố trí sắp xếp thời gian phù hợp, không gây lãng phí về sức lao động, thời gian và tiền của; tiết kiệm từ cái nhỏ đến cái to Những người lớn tuổi trong gia đình phải thường xuyên nhắc nhở, động viên con, cháu không chỉ thực hiện kiệm tốt cho bản thân, gia đình mà góp phần thực hành tiết kiệm chung cho xã hội, không nên chỉ biết
7Hồ Chí Minh, Toàn tập, Sđd, t 8, tr 394.
Trang 10việc mình mà bỏ lơ việc chung của cộng đồng Muốn thực hiện tốt việc việc làm gương trước hết mỗi thành viên phải nhận thức và hành động tốt
2.3.3 Về phía các tổ chức Đoàn, Hội: Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Sinh viên,… và các tổ chức xã hội khác.
Giáo dục lối sống “cần” và “kiệm” trong sinh viên là nhiệm vụ của toàn xã hội, trong đó Đoàn là tổ chức trực tiếp triển khai thực hiện Lối sống “cần” và
“kiệm” của sinh viên trước hết phải được thể hiện bằng những việc làm cụ thể ở các cơ sở đoàn, ở từng đoàn viên Đoàn thanh niên, Hội sinh viên cần phát động hưởng ứng các phong trào có ý nghĩa thiết thực, gần gũi để sinh viên tham gia
Để phát huy vai trò nòng cốt của Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong phong trào, nhất thiết phải xây dựng Đoàn vững mạnh về chính trị, tư tưởng và
tổ chức Nâng cao chất lượng của tổ chức Đoàn và từng đoàn viên, sinh viên để bản thân họ hưởng ứng và nhiệt tình tham gia phong trào một cách có hiệu quả
và thiết thực
KẾT LUẬN
Sinh viên với vai trò quan trọng trong công cuộc phát triển đất nước đang không ngừng học tập và hoàn thiện bản thân Trong đó đức tính “cần” và “kiệm” theo
tư tưởng Hồ Chí Minh cần được đặc biệt chú trọng vì tính cấp thiết và ý nghĩa
Đó là sự chăm chỉ, chi tiêu chặt chẽ mà còn là khoa học, có tính toán cẩn thận để sao cho tiết kiệm sức người, sức của, tiết kiệm thời gian, mà năng suất lao động, hiệu quả cao Sinh viên với việc thực hiện lối sống “cần” và “kiệm” không chỉ mang lại lợi ích cho bản thân, mà còn là gia đình và cộng đồng
Trang 11TÀI LIỆU THAM KHẢO
Cần, Kiệm, Liêm, Chính Là Tương Lai, là sinh mệnh của đất nước.
https://www.qdnd.vn (n.d.) Retrieved December 2, 2021, from
https://www.qdnd.vn/ky-niem-130-nam-ngay-sinh-chu-tich-ho-chi-minh/dang-c am-quyen-theo-tu-tuong-ho-chi-minh/can-kiem-liem-chinh-la-tuong-lai-la-sinh-menh-cua-dat-nuoc-617774
Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia - Sự Thật, H, 2011