Vận dụng tư tưởng hồ chí minh rèn luyện đức tính “cần” và “kiệm” cho sinh viên đại học ngoại ngữ đại học quốc gia hà nội

TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ TIỂU LUẬN CUỐI KỲ MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH RÈN LUYỆN ĐỨC TÍNH “CẦN” VÀ “KIỆM” CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ ĐẠI[.]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ

TIỂU LUẬN CUỐI KỲ MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH RÈN LUYỆN ĐỨC TÍNH

“CẦN” VÀ “KIỆM” CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ - ĐẠI

HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

Lớp : POL 1001 04 (Tiết 9-10 Thứ 2) Khóa : QH2019

Mã số sinh viên: 19040892

Họ và tên giảng viên: Nguyễn Ngọc Diệp

Hà Nội - 2021

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: QUAN NIỆM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỨC TÍNH " CẦN” VÀ “KIỆM” 1

1.1 Khái niệm về đức tính “ Cần” và “ Kiệm” 1

1.1.1 Khái niệm “Cần” 1

1.1.2 Khái niệm “Kiệm” 2

1.2 Quan niệm của Hồ Chí Minh về "Cần" 2

1.3 Quan niệm của Hồ Chí Minh về "Kiệm" 4

CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 5

2.1 Thực trạng của vấn đề thực hiện "Cần" và "Kiệm" ở sinh viên đại học Ngoại ngữ hiện nay 5

2.1.1 Đức tính “ Cần” 5

2.1.2 Đức tính “ Kiệm” 6

2.2 Một số giải pháp nhằm phát đức tính "Cần" và "Kiệm" ở sinh viên đại học Ngoại ngữ hiện nay 7

2.2.1 Một số giải pháp phát huy đức tính “Cần” 7

2.2.2 Một số giải pháp phát huy đức tính “Kiệm” 7

KẾT LUẬN 8

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 9

1

MỞ ĐẦU

Đạo đức là cốt lõi tạo nên nền tảng nhân cách của mỗi con người Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói rằng: “Có tài mà không có đức là người vô dụng” Hiểu về đạo đức thôi thì chưa đủ, chúng ta cần phải đưa đạo đức vào trong cuộc sống, thực hiện đạo đức trong cuộc sống Người từng nhấn mạnh về bốn đức tính quan trọng: cần, kiệm, liêm, chính là một trong những phẩm chất chung, cơ bản nhất của người Việt Nam trong thời đại mới Tuy nhiên, ngày nay một bộ phân giới trẻ nói chung, và sinh viên nói riêng đang có xu hướng dành quá nhiều thời gian vào những thú vui như lướt các trang mạng xã hội, vui chơi mà quên đi nhiệm vụ chính là học tập và làm việc Tình trạng tiêu xài hoang phí hay không

biết trân trọng thời gian ngày càng phổ biến hơn Vì thế bài tiểu luận với đề tài “ Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh rèn luyện đức tính “ Cần” và “ Kiệm” cho sinh viên đại học Ngoại ngữ - đại học Quốc gia Hà Nội” sẽ làm rõ quan điểm

của Hồ Chủ tịch về hai đức tính này, phân tích thực trạng của sinh viên đại học Ngoại ngữ từ đó đưa ra những giải pháp cụ thể giúp sinh viên rèn luyện đức tính “ cần” và “kiệm”

CHƯƠNG 1: QUAN NIỆM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỨC TÍNH " CẦN”

VÀ “KIỆM”

1.1 Khái niệm về đức tính “ cần” và “ kiệm”

1.1.1 Khái niệm “cần”

Theo chủ tịch Hồ Chí Minh “cần” tức là cần cù lao động, siêng niêng, chăm chỉ, lao động với tinh thần tự lực không lười biếng, dựa dẫm “Cần” còn

có nghĩa là bền bỉ, Bác cho rằng, không có việc gì là không thể, dù khó khăn đến mấy cũng thực hiện được như trong bài thơ Bác tặng Đơn vị thanh niên xung phong ở Bắc Kạn: “Không có việc gì khó/ Chỉ sợ lòng không bền/ Đào núi và

2

lấp biển/ Quyết chí ắt làm nên”1 Cần còn là làm việc sáng tạo, có phương pháp

lề lối, làm việc khoa học và hiệu quả, chủ động trong sắp xếp công việc hợp lý

“Muốn cho chữ cần có nhiều kết quả hơn, thì phải có kế hoạch cho mọi công việc Nghĩa là phải tính toán cẩn thận, sắp đặt gọn gàng”.2

1.1.2 Khái niệm “Kiệm”

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, “kiệm” chính là tiết kiệm, bao gồm tiết kiệm của cải, sức lao động, thời gian của người dân, nhà nước và chính mình Con người cần phải tiết kiệm từ cái nhỏ đến cái lớn, không phô trương hình thức, không xa xỉ, hoang phí “Mình đối với mình: Đừng tự mãn, tự túc; nếu tự mãn,

tự túc thì không tiến bộ Phải tìm học hỏi cầu tiến bộ Đừng kiêu ngạo, học lấy điều hay của người ta Phải siêng năng, tiết kiệm.”3 Theo Người, tiết kiệm là phải biết sử dụng hợp lý và hiệu quả các nguồn nhân lực, cân đối và tính toán để

chi phí bỏ ra nhỏ nhất nhưng hiệu quả đạt được mục tiêu cao nhất, gia tăng sức

mạnh toàn diện của đất nước Tiết kiệm không chỉ dừng lại ở phạm vi cá nhân

mà phải còn ở phạm vi quốc gia và dân tộc

1.2 Quan niệm của Hồ Chí Minh về "cần"

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh kẻ thù của “ cần” chính là lười biếng Người phân tích: “Bệnh lười biếng là tự cho mình cái gì cũng giỏi, việc gì cũng biết, làm biếng học hỏi, làm biếng suy nghĩ Việc dễ thì tranh lấy cho mình Việc khó thì đùn cho người khác Gặp việc nguy hiểm thì tìm cách để trốn tránh”4 Tất cả những đặc điểm của lười biếng hoàn toàn trái ngược với đức tình “cần” mà một người cần phải có Lười biếng dẫn đến lười sáng tạo, không tiến bộ, mãi mãi

1 Bài thơ Bác tặng Đơn vị thanh niên xung phong 312 làm đường tại xã Cẩm Giàng, Bạch Thông, Bắc Kạn, ngày 28/3/1951

2 Sđd, tập 5, tr.633

3 Bài nói chuyện với cán bộ tỉnh Thanh Hoá, ngày 20-2-1947

4 “Sửa đổi lối làm việc” (10-1947)

3

dậm chân tại chỗ; mặt khác lười biếng cũng khiến con người ta trở nên ích kỷ chỉ biết nghĩ cho chính bản thân mình, đùn đẩy trách nhiệm công việc gây ảnh hưởng đến người khác “Lười biếng là kẻ địch của chữ cần Vì vậy, lười biếng cũng là kẻ địch của dân tộc Một người lười biếng, có thể ảnh hưởng tai hại đến công việc của hàng nghìn, hàng vạn người khác”5 Như vậy theo Người “ lười biếng” là có tội với dân tộc, lừa gạt nhân dân, gây ảnh hưởng đến phong trào thi đua sáng tạo, cản trở sự phát triển của đất nước Bởi thế Người dạy “Làm việc phải đến đúng giờ, chớ đến trễ về sớm Làm cho chóng, cho chu đáo Việc ngày nào nên làm xong ngày ấy, chớ để ngày mai”

“ Cần” mang đến giá trị cho toàn xã hội Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khái quát: “Siêng học tập thì mau biết Siêng nghĩ ngợi thì hay có sáng kiến Siêng làm thì nhất định thành công Siêng hoạt động thì sức khoẻ Người siêng năng thì mau tiến bộ Cả nhà siêng thì chắc ấm no Cả làng siêng năng thì làng phồn thịnh Cả nước siêng năng thì nước mạnh giàu” 6 Giá trị cộng hưởng mà “cần” mang lại là vô cùng lớn Chỉ cần mỗi ngày mỗi người làm thêm 1 giờ đồng hồ sẽ mang lại giá trị kinh tế vô cùng lớn

Chữ “cần” phải đi đôi với chứ “ chuyên”, Người phân tích: “Cần và chuyên phải đi đôi với nhau Chuyên nghĩa là dẻo dai, bền bỉ Nếu không chuyên, nếu một ngày cần mà mười ngày không cần, thì cũng vô ích”7 Vì thế

“cần” là một quá trình dài đòi hỏi sự duy trì liên tục Cần chính là đức tính căn bản nhất, chi phối hệ giá trị tư tưởng đạo đức “ cần, kiệm, liêm, chính” bởi “Có cần mới kiệm Có cần, kiệm mới liêm Có cần, kiệm, liêm mới chính”.8

5 Sđd, tr.634

6 Sđd, tr.632

7 Sđd, tập 5, tr.633

8 Sđd, tr.633

4

1.3 Quan niệm của Hồ Chí Minh về "kiệm"

Tiết kiệm trước hết là tiết kiệm về của cải vật chất.Tuy nhiên, Người nhấn mạnh “ kiệm” không phải là bủn xỉn, hà tiện: “Tiết kiệm không phải là bủn xỉn Khi không nên tiêu xài thì một đồng xu cũng không nên tiêu Khi có việc đáng làm, việc lợi ích cho đồng bào, cho Tổ quốc, thì dù bao nhiêu công, tốn bao nhiêu của, cũng vui lòng” 9 Cần phải chi tiêu hợp lý, đúng lúc và đúng mục đích Nếu việc chính đáng mà không tiêu thì đó là bủn xỉn không phải tiết kiệm Suy cho cùng, tiết kiệm là không để của cải vật chất thất thoát vào những việc lãng phí Cần tiết kiệm để từ nghèo thành đủ ăn, từ đủ ăn trở nên khá giả hơn

Thứ hai, tiết kiệm còn có nghĩa là tiết kiệm thời gian Người từng nói ai đưa thời gian vứt đi là người điên rồ Thời gian còn quý hơn cả vàng bạc Mỗi người cẫn phải tự tiết kiệm thời gian của chính mình và thời gian của người khác: “Làm việc phải đến đúng giờ, chớ đến trễ, về sớm Làm cho chóng, cho chu đáo”10

Thứ ba, tiết kiệm sức dân Trước hết,chúng ta cần phải biết phân công lao động hợp lý, tổ chức dây chuyền sản xuất khoa học Người nhấn mạnh tiết kiệm sức dân là loại bỏ tư tưởng “ nước sông, công lính”, cậy vào quyền chức, tức không phô trương hình thức, xây dựng những công trình không cần thiết Bên cạnh đó, tiết kiệm sức dân còn là tiết kiệm xương máu của bộ đội, chiến sỹ và nhân dân Người từng nói rằng “phải giữ gìn từng giọt máu của đồng bào để xây đắp tương lai của Tổ quốc”11 Trong kháng chiến cần phải giảm tối đa thiệt hại

về con người bởi đó là sự hy sinh tuyệt đối

Thứ tư, chúng ta cần phải tiết kiệm nhân tài “ Hiền tài là nguyên khí của quốc gia” bởi thể cần phải biết tận dụng nhân tài Chúng ta cần phải biết cách

9 4, t.6, tr.123

10 4, t.5, tr.122

11 4, t.4, tr.229

5

phân công công việc đúng sở trường của từng người và vận động mọi nhân tài ra gánh việc nước Người đúng đầu cần phải vượt qua sự hẹp hòi cá nhân, trọng dụng người có tài, cần phải dựa vào sở trường sở đoản của mỗi người mà phân công công việc một cách hợp lý để họ có thể đóng góp cho sự phát triển của đất nước

Cuối cùng là tiết kiệm lời Mỗi người cần phải cẩn trọng trong lời nói, đã nói thì phải làm Người yêu cầu: “nói ít, bắt đầu bằng hành động” 12 Chúng ta cần phải hiện thực hóa lời nói bằng hành động, dùng hành động để chứng minh

Vì thế cần tránh nói viển vông xa rời thực tiễn mà bắt tay thực hiện

CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

2.1 Thực trạng của vấn đề thực hiện "cần" và "kiệm" ở sinh viên đại học Ngoại ngữ hiện nay

2.1.1 Đức tính “ cần”

Với đặc thù là trường học về ngoại ngữ, kiến thức luôn luôn đổi mới nên yêu cầu về sự chăm chỉ với sinh viên đại học Ngoại ngữ là cực kỳ cao Nhìn chung các bạn viên đều rất chăm chỉ ôn luyện, tìm tòi và học hỏi Tuy nhiên vẫn

có một bộ phận không nhỏ sinh viên vẫn còn lười biếng và ỷ lại Rất nhiều sinh viên rơi vào tình trạng “dậm chân tại chỗ” sau hai năm học thực hành tiếng ở trường Nguyên nhân một phần đến từ sự tự tin thái quá vào năng lực đầu vào, nhận thấy sự khác biệt lớn với các bạn nên không cố gắng, phần còn lại đến từ

sự lười biếng, không ôn luyện và không có phương pháp,lộ trình học tập đúng đắn Đặc biệt với các môn chung không liên quan đến ngành học, sinh viên vẫn còn tình trạng lơ là, không để tâm

Tình trạng ỷ lại khi làm việc nhóm vẫn còn tồn tại Rất nhiều sinh viên khi làm việc nhóm vẫn sợ hơn thiệt, không cố gắng hoàn thành bài tập, làm việc

12 4, t.3, tr.457

6

không chu đáo trậm trễ gây ảnh hưởng đến các thành viên khác trong nhóm, thậm chí tất cả đều ỷ lại vào nhóm trưởng

Một bộ phận nhỏ sinh viên vẫn còn học tập theo lối máy móc, không có tính đổi mới, sáng tạo, làm việc không hiệu quả Đó chính là kết quả của việc lười tìm hiểu, tra cứu và không tiếp thu cái mới Nhiều sinh viên chưa có phương pháp tiếp cận kiến thức đúng đắn cũng như không có kế hoạch thực hiện hiệu quả dẫn đến hiệu suất công việc chưa thực sự tốt

2.1.2 Đức tính “ kiệm”

Trước hết là tiết kiệm về của cải Với sự phát triển của công nghệ và các sàn thương mại điện tử, việc mua sắm trực tuyến ngày càng trở nên phổ biến dẫn đến tình trạng nhiều sinh không kiểm soát được chi tiêu của mình Tình trạng chi tiêu cho các món hàng không cần thiết rất phổ biến đặc biệt với hình thức mua hàng giảm giá, dù không có mục đích sử dụng nhưng vẫn mua vì giảm giá Mặt khác, một số sinh viên lại có xu hướng đua đòi, chạy theo xu hướng không thực

sự cần thiết như mua đồ hàng hiệu, ăn mặc giống với thần tượng,…gây lãng phí tiền bạc

Về tiết kiệm thời gian: rất nhiều sinh viên vẫn chưa biết cách quản lý thời gian hiệu quả, dành quá thời gian cho nhu cầu giải trí vui chơi mà quên đi nhiệm

vụ chính là học tập Điều này dẫn đến hiện tượng “ nước đến chân mới nhảy” trong các kỳ thi và kiểm tra của sinh viên.Thậm chí trong các giờ học, nhiều sinh viên vẫn làm việc riêng như xem tin tức giải trí, chơi game thay vì nghe giảng Đặc biệt, tình trạng sinh viên đến muộn hoặc “giờ cao su” vẫn còn rất phổ biến Với các lớp học sáng, nhiều giáo viên luôn phải dành thời gian 15 phút đầu giờ để chờ các bạn sinh viên vào lớp rồi mới bắt đầu lớp học Với các công việc làm nhóm, tình trạng không nộp bài đúng hạn vẫn diễn ra gây ảnh hưởng đến các thành viên khác

7

Về tiết kiệm lời nói: “nói chưa đi với làm”, “nói nhiều nhưng làm ít” là những hiện trạng phổ biến nhất Rất nhiều sinh viên chỉ nói miệng, vạch ra những kế hoạch viển vông, xa vời nhưng khi thực hiện lại không làm được Hoặc thậm chí là hứa hẹn xong để đấy theo kiểu “ đánh trống bỏ dùi”

2.2 Một số giải pháp nhằm phát đức tính "cần" và "kiệm" ở sinh viên đại học Ngoại ngữ hiện nay

2.2.1 Một số giải pháp phát huy đức tính “cần”

“Cần” là học tập và làm việc chăm chỉ, sáng tạo, có phương pháp lề lối, làm việc khoa học và hiệu quả, chủ động trong sắp xếp công việc hợp lý Trước hết bản thân sinh viên cần phải biết sắp xếp công việc hợp lý Hiện nay bên cạnh cách sắp xếp công việc truyền thống, có rất nhiều ứng dụng hoặc trang web như Notion hỗ trợ sinh viên quản lý công việc hiệu quả Việc phân loại công việc sẽ giúp sinh viên trong chủ động học tập, tránh tình trạng “nước đến chân mới nhảy”, đồng thời cũng giảm bớt áp lực, giúp sinh viên dễ dàng bắt tay thực hiện hơn

Tiếp đó, sinh viên cần rèn luyện cho mình tính kỷ luật và đặt ra những quy tắc cho bản thân trong quá trình học tập và làm việc Có thể nói đây là yếu

tố quan trọng nhất, bởi ngày nay một bộ phận nhỏ sinh viên có xu hướng buông thả bản thân, học tập và làm việc tùy hứng “cần” luôn đi cùng với “chuyên” tức sinh viên cần phải có tính bền bỉ, kiên trì Sinh viên nên bắt đầu từ những quy tắc nhỏ như tạo ra giờ học tập riêng mình, sau đó sẽ đặt ra những yêu cầu cao hơn cho bản thân :“ việc ngày nay chớ để ngày mai” Bên cạnh đó sinh viên cần rèn cho bản thân tính tự lập, làm việc hiệu quả tránh ỷ lại, gây ảnh hưởng đến mọi người xung quanh

2.2.2 Một số giải pháp phát huy đức tính “kiệm”

Sinh viên có thể rèn luyện đức tính kiệm bằng một số biện pháp sau đây

8

Về tiết kiệm của cải, trước hết sinh viên cần biết tiết kiệm tài sản của cá nhân Mỗi người cần có cách chi tiêu hợp lý, tránh mua những đồ dùng không thực sự cần thiết hay nói cách khác mỗi người cần phải trở thành một người tiêu dùng thông minh Bên cạnh đó, sinh viên cũng cần kiểm soát một số chi tiêu cho mục đích vui chơi, giải trí, tránh chi tiêu phung phí Để có thể kiểm soát cho tiêu tốt nhất, sinh viên có thể sử dụng các ứng dụng hoặc trang web để kiểm soát nguồn thu, chi Bên cạnh đó, việc bảo vệ sức khỏe của bản thân cũng là một hình thức tiết kiệm cho chính bản thân sinh viên và gia đình Ngoài ra, sinh viên cần phải tiết kiệm và giữ gìn tài sản chung của cộng đồng

Về tiết kiệm thời gian, sinh viên cần biết cách quản lý thời gian hiệu quả, phân chia công việc một cách hợp lý Bên cạnh đó, mỗi người cần cố gắng làm công việc thật tốt để tránh tốn thời gian sửa lại của chính bản thân và người khác

Tiết kiệm lời nói cũng hết sức quan trọng đối với sinh viên nói chung và sinh viên đại học Ngoại ngữ nói riêng Mỗi sinh viên cần phải biết tiết chế cảm xúc và lời nói của mình, tránh tình trạng hứa hẹn viển vông mà không thực hiện Chỉ nói những điều mình có thể thực hiện hoặc đã thực hiện rồi để tránh gây ra những tình huống xấu hổ cũng như tiết kiệm thời gian cho chính bản thân

KẾT LUẬN

“Cần” và “kiệm” là hai đức tinh tốt đẹp cơ bản nhất trong chuỗi phẩm chất đạo đức Bác yêu cầu “cần, kiệm, liêm ,chính” “cần” và “ kiệm” phải luôn đi đôi với nhau “Cần” mà không “kiệm” thì chẳng thu được gì, còn “kiệm” mà không “ cần” thì không thể nào phát triển được Sinh viên đại học Ngoại ngữ cần phải rèn luyện đồng thời hai đức tính này thật tốt từ sớm để có thể học tập và làm việc hiệu quả