Vi phạm bản quyền của một sáng chế

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TP HỒ CHÍ MINH KHOA MỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH THỜI TRANG  BÀI TIỂU LUẬN MÔN LUẬT BẢN QUYỀN Câu hỏi Những vấn đề pháp lý và thực tiễn về Vi phạm luật bản quyền Mở đầ[.]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC

TP HỒ CHÍ MINH

KHOA MỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH THỜI TRANG

- 

 -BÀI TIỂU LUẬN MÔN LUẬT BẢN QUYỀN Câu hỏi: Những vấn đề pháp lý và thực tiễn về Vi phạm luật bản quyền.

Mở đầu

Trong thời đại công nghệ số phát triển, con người có thể sử dụng nhiều nền tảng đa dạng và đa phương tiện khác nhau Vấn đề bản quyền vẫn còn bị xem nhẹ và chưa được quan tâm triệt để Chúng ta cũng có thể thưởng thức nghệ thuật với nhiều hình thức, trên nhiều phương tiện khác nhau Tuy nhiên, trước

sự chuyển mình này, các cơ quan nghệ thuật và nghệ sĩ phải đối mặt với nhiều thách thức trong vấn đề vi phạm bản quyền Dù đã có quy định có thể bị truy

tố các vụ vi phạm, nhưng cho đến nay các vụ xử lý vi phạm bản quyền ở Việt Nam mới chỉ được đếm trên ngón tay

Vi phạm bản quyền, ăn cắp bản quyền hay sử dụng sản phẩm lậu là việc sử dụng trái phép các tác phẩm được bảo vệ bởi quyền tác giả, trừ khi được phép,

do đó vi phạm một số quyền độc quyền được cấp cho chủ sở hữu chẳng hạn như quyền sao chép, phân phối, hiển thị hoặc tạo ra các tác phẩm được bảo hộ hoặc tạo ra các tác phẩm phái sinh Chủ bản quyền thường là tác giả của tác phẩm hoặc nhà xuất bản hoặc công ty khác được giao bản quyền Chủ sở hữu bản quyền thường dựa vào các phương tiện pháp lý và kỹ thuật để ngăn chặn

và xử phạt hành vi vi phạm bản quyền

Các tranh chấp vi phạm bản quyền thường được giải quyết thông qua thương lượng trực tiếp, liên lạc và dàn xếp hoặc kiện tụng tại tòa án dân sự Các vi phạm thương mại nói chung hoặc quy mô lớn, đặc biệt là những vi phạm liên

quan đến hàng giả, đôi khi bị xử lý bởi hệ thống tư pháp hình sự Kỳ vọng của công chúng đã thay đổi, những tiến bộ trong công nghệ kỹ thuật số và tăng cường truy cập Internet đã dẫn đến vi phạm ẩn danh và hơn thế nữa về việc

mở rộng luật bản quyền hợp pháp Luật pháp công nhận và trừng phạt các nhà cung cấp dịch vụ và nhà phân phối phần mềm được cho là đã tạo điều kiện và khuyến khích hành vi gây tổn hại cá nhân của những người khác như những

kẻ xâm phạm gián tiếp

Các ước tính về tác động kinh tế thực sự của nạn cướp biển rất khác nhau và phụ thuộc vào nhiều yếu tố Tuy nhiên, chủ sở hữu bản quyền, đại diện ngành

và các nhà làm luật từ lâu đã mô tả hành vi vi phạm: “Vi phạm bản quyền là trộm cắp”

Các dạng vi phạm bản quyền

1 Vi phạm về bản quyền một tác phẩm

 Sao chép theo nghĩa đen một phần hoặc toàn bộ tác phẩm hiện có mà không được phép của người hay giới có bản quyền

 Lưu truyền trái phép một phần hay toàn bộ tác phẩm không thuộc

về quyền tác giả của mình

 Bản văn không bị sao chép nguyên văn nhưng toàn bộ ý tưởng chi tiết cũng như thứ tự trình bày của một tác phẩm bị sao chép Loại vi phạm này khó phát hiện hơn, nhưng nó vẫn có thể được xem như một dạng vi phạm bản quyền nếu có dấu hiệu cho thấy một "bản sao" là một bản sao của bản gốc Các ví dụ có thể được tìm thấy trong các luận văn thạc sĩ mà không nêu rõ nguồn và tác giả chính

 Bản văn không bị sao chép nguyên văn nhưng bị thông dịch lại các ý tưởng sáng tạo (thành ngôn ngữ khác hay theo cách khác)

Lưu ý:

Một tác phẩm không bị coi là vi phạm bản quyền nếu nó là sự tổng hợp sáng tạo của nhiều hệ thống tác phẩm khác trên phương diện ý tưởng (ý tưởng, ý nhạc, ý tưởng) và có thông tin rõ ràng về nguồn và tác giả chính Tuy nhiên,

để kết luận một tác phẩm có hay không có bản quyền, vụ việc thường rất phức tạp và đôi khi cần đến sự can thiệp của luật sư và tòa án

2 Vi phạm bản quyền của một sáng chế

 Sử dụng lại các ý tưởng đã được công bố là sáng chế và bằng sáng chế

nguyên thủy vẫn có giá trị Cần lưu ý rằng bằng sáng chế ở quốc gia này hoặc tại địa phương này không thể chứng minh rằng: một ứng dụng nào đó

(dựa trên sáng chế đó) ở quốc gia khác cấu thành hành vi vi phạm, trừ khi bằng sáng chế được quốc tế công nhận

 Việc sao chép hoặc viết lại (bằng ngôn ngữ khác hoặc bằng văn bản)

mô tả của một sáng chế đã được công nhận là một sáng chế theo luật bản quyền cũng là một hành vi vi phạm bản quyền Hình thức này tương đối khó nhận ra, nhưng những dấu tích của cấu trúc ý tưởng hoặc dàn dựng kỹ thuật có thể là bằng chứng cho thấy một sáng chế đã bị đánh cắp hoặc không Ví dụ, việc sao chép các sáng chế trong phần mềm sử dụng ngôn ngữ lập trình khác với sáng chế gốc nói chung vẫn bị coi là vi phạm bản quyền nếu người viết bắt chước ý tưởng của bằng sáng chế



Lưu ý:

_ Có nhiều trường hợp hai sáng chế có thể tương tự nhau và không thể bị coi là đạo văn Bằng chứng là hai phát minh nảy sinh từ những ý tưởng độc lập thường dựa trên các chi tiết như ngày tháng, người chứng kiến

(nhân chứng) và hơn hết là những chi tiết chứng minh sự khác biệt về nguồn gốc, động cơ hoặc cấu trúc của sáng chế

_ Tùy theo vào từng quốc gia, bằng sáng chế chỉ có giá trị trong một khoảng thời gian pháp lý nhất định Bằng sáng chế quốc tế thường có giá trị tối đa là 20 năm Sau khi hết thời hạn pháp định này, các ý tưởng sáng tạo mặc nhiên được coi là kiến thức chung và mọi người có thể sử dụng

mà không cần phải xin bản quyền

3 Các dạng vi phạm khác

Các hình thức vi phạm bản quyền khác có thể bao gồm sao chép "nhãn hiệu" hoặc "biểu trưng" của tổ chức đến sao chép chi tiết một cách có hệ thống Nhưng việc kiểm tra diễn ra trong một thời gian dài Những vi phạm này thường khó phát hiện và đôi khi phải mất rất nhiều thời gian và nguồn lực để chứng minh trước tòa là có vi phạm bản quyền hay không

Trong tiếng Việt còn có từ đạo văn, nghĩa là ăn cắp bản quyền của văn bản Một từ tương tự là đạo nhạc, ăn cắp giai điệu do người khác sáng tác, đạo nhạc, ăn cắp hoặc chỉnh sửa hình ảnh trái phép Tác phẩm có bản quyền và

được pháp luật bảo vệ bởi luật bản quyền, chẳng hạn như quyền sao chép, phân phối, hiển thị hoặc thực hiện một tác phẩm được bảo vệ

Căn cứ vào Điều 5 Nghị định 105/2006/NĐ-CP có quy định về việc xâm phạm như sau:

“Hành vi bị xem xét bị coi là hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ quy định tại các Điều 28, 35, 126, 127, 129 và 188 của Luật Sở hữu trí tuệ, khi có đủ các căn cứ sau đây:

1 Đối tượng bị xem xét thuộc phạm vi các đối tượng đang được bảo hộ quyền

sở hữu trí tuệ

2 Có yếu tố xâm phạm trong đối tượng bị xem xét

3 Người thực hiện hành vi bị xem xét không phải là chủ thể quyền sở hữu trí tuệ và không phải là người được pháp luật hoặc cơ quan có thẩm quyền cho phép theo quy định tại các Điều 25, 26, 32, 33, khoản 2 và khoản 3 Điều 125, Điều 133, Điều 134, khoản 2 Điều 137, các Điều 145, 190 và 195 của Luật Sở hữu trí tuệ

Vi phạm bản quyền trong tiếng Anh được hiểu là: Copyright infringement

Định nghĩa vi phạm bản quyền tiếng Anh được dịch sang tiếng Anh như sau: Copyright infringement is an act of infringement of copyright of intellectual property, acts of copying and storing works of others without permission; use the content of the work without quoting where and from the author’s name or have published acts, misleading others that the work is his own creation

Copyright infringement takes the following forms:

– Violate ownership of a work

– Duplicate part of the whole work of the previous work without the author’s consent

– Spreading, disseminating a part or the whole of a work that is not under its copyright without the author’s consent

– Copy detailed ideas of a work

– Translate into a different language or into a different form the ideas of the work

Dưới đây sẽ là một số cụm từ liên quan đến vi phạm bản quyền trong tiếng Anh:

– Ví dụ về vi phạm bản quyền:

Ví dụ về vi phạm bản quyền là hành vi vi phạm bản quyền đối với các đối tượng được bảo hộ về quyền sở hữu trí tuệ như các hành vi vi phạm về quyền tác phẩm, vi phạm bản quyền của một bộ phim điện ảnh…

Ví dụ vi phạm bản quyền tiếng Anh là: Examples of copyright infringement are acts of copyright infringement on objects protected by intellectual property rights such as acts of copyright infringement, copyright infringement

of a movie…

– Vi phạm bản quyền hình ảnh:

Vi phạm bản quyền hình ảnh là những hành vi sao chép, đạo nhái, sử dụng hình ảnh của người khác mà không có sự đồng ý hay trích dẫn nguồn, tên tác giả

Vi phạm bản quyền hình ảnh tiếng Anh là: Image copyright infringement is the act of copying, plagiarizing or using images of other people without consent or citing the source or author’s name

– Vi phạm bản quyền âm nhạc:

Vi phạm bản quyền âm nhạc là việc có những hành vi đạo nhái, lấy cắp ý tưởng hay thậm chí là công bố tác phẩm là của mình

Vi phạm bản quyền âm nhạc tiếng Anh là: Infringement of music copyrights

is the act of plagiarizing, plagiarizing or even publishing works that are yours

Các yếu tố xâm phạm quyền tác giả

Để có thể hiểu rõ hơn về vi phạm bản quyền là gì, bạn cần nắm được cơ bản

về yếu tố xâm phạm quyền tác giả Theo quy định tại khoản 1 Điều 7 Nghị định 105/2006/NĐ-CP:

Yếu tố xâm phạm quyền tác giả có thể thuộc một trong các dạng sau đây: a) Bản sao tác phẩm được tạo ra một cách trái phép;

b) Tác phẩm phái sinh được tạo ra một cách trái phép;

c) Tác phẩm giả mạo tên, chữ ký của tác giả, mạo danh hoặc chiếm đoạt quyền tác giả;

d) Phần tác phẩm bị trích đoạn, sao chép, lắp ghép trái phép;

đ) Sản phẩm có gắn thiết bị kỹ thuật bảo vệ quyền tác giả bị vô hiệu hoá trái phép

Sản phẩm có yếu tố xâm phạm quy định tại khoản này bị coi là sản phẩm xâm phạm quyền tác giả

Để xác định một bản sao hoặc tác phẩm (hoặc bản định hình cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng) có xâm phạm bản quyền hay không, cần so sánh bản sao hoặctác phẩm đó với tác phẩm gốc

Vi phạm bản quyền bị phạt như thế nào?

Trong trường hợp xâm phạm bản quyền tác giả, bạn có thể bị xử phạt hành chính theo quy định tại Điều 10 Nghị định 131/2013/NĐ-CP:

“1 Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi tự ý sửa chữa, cắt xén tác phẩm gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả

2 Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi xuyên tạc tác phẩm gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả

3 Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc cải chính công khai trên phương tiện thông tin đại chúng thông tin sai

sự thật đối với hành vi quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều này;

b) Buộc dỡ bỏ bản sao tác phẩm vi phạm dưới hình thức điện tử, trên môi trường Internet và kỹ thuật số hoặc buộc tiêu hủy tang vật vi phạm đối với hành vi quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều này.”

Bên cạnh đó, tại Điều 18 Nghị định 131/2013/NĐ-CP cũng quy định về hành

vi xâm phạm quyền sao chép tác phẩm như sau:

Điều 18 Hành vi xâm phạm quyền sao chép tác phẩm:

_ Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 35.000.000 đồng đối với hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả

_ Biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc dỡ bỏ bản sao tác phẩm vi phạm dưới hình thức điện tử, trên môi trường Internet và kỹ thuật số hoặc buộc tiêu hủy tang vật vi phạm đối với hành vi quy định tại Khoản 1 Điều này

Do đó, hành vi sao chép tác phẩm khi chưa được sự đồng ý hay cho phép từ tác giả thì sẽ bị xử phạt từ 15.000.000 đồng đến 35.000.000 đồng và bị áp dụng hình thức khắc phục hậu quả như trên

Có thể sử dụng tác phẩm được bảo vệ bản quyền mà không vi phạm không?

Có Trong một số trường hợp, có thể sử dụng tác phẩm có bản quyền mà không vi phạm bản quyền của chủ sở hữu Để biết thêm thông tin về điều này, bạn có thể cần thêm thông tin Sử dụng Hợp pháp Điều quan trọng cần lưu ý

là do vi phạm bản quyền, nội dung của bạn có thể bị xóa ngay cả khi

 Tin tưởng chủ sở hữu bản quyền

 Hạn chế kiếm tiền từ nội dung vi phạm

 Bị tính phí cho bản sao của nội dung được đề cập

 Nhận thấy nội dung tương tự xuất hiện ở nơi nào khác trên Internet

 Đã mua nội dung bao gồm một bản sao cứng hoặc bản sao kỹ thuật số

 Tự ghi lại nội dung từ TV, rạp chiếu phim hoặc radio

 Tự sao chép nội dung từ sách giáo khoa, áp phích phim hoặc ảnh

 Khẳng định rằng “không nhằm mục đích vi phạm bản quyền”

Một số người tạo nội dung chọn cung cấp tác phẩm của họ để sử dụng lại với một số yêu cầu nhất định

Danh sách những hành vi vi phạm bản quyền tác giả

1 Chiếm đoạt quyền tác giả

2 Mạo danh tác giả

3 Công bố, phân phối tác phẩm mà không được phép của tác giả.

4 Công bố, phân phối tác phẩm có đồng tác giả mà không được phép của đồng tác giả đó

5 Sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả

6 Sao chép tác phẩm mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác

7 Làm tác phẩm phái sinh mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác

8 Sử dụng tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu, không trả tiền nhuận bút, thù lao, quyền lợi vật chất khác theo quy

định của pháp luật, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác

9 Cho thuê tác phẩm mà không trả tiền nhuận bút, thù lao và quyền lợi vật chất khác cho tác giả hoặc chủ sở hữu

10 Nhân bản, sản xuất bản sao, phân phối, trưng bày hoặc truyền đạt tác phẩm đến công chúng qua mạng truyền thông và các phương tiện kỹ thuật số

mà không được phép của chủ sở hữu

11 Xuất bản tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu

12 Cố ý huỷ bỏ hoặc làm vô hiệu các biện pháp kỹ thuật do chủ sở hữu thực hiện để bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm của mình

13 Cố ý xoá, thay đổi thông tin quản lý quyền dưới hình thức điện tử có trong tác phẩm

14 Sản xuất, lắp ráp, biến đổi, phân phối, nhập khẩu, xuất khẩu, bán hoặc cho thuê thiết bị khi biết hoặc có cơ sở để biết thiết bị đó làm vô hiệu các biện pháp kỹ thuật do chủ sở hữu thực hiện để bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm của mình

15 Làm và bán tác phẩm mà chữ ký của tác giả bị giả mạo

16 Xuất khẩu, nhập khẩu, phân phối bản sao tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu

Kết luận: Hiện nay, các hành vi vi phạm bản quyền diễn ra phổ biến, không chỉ tạo ra lợi nhuận bất hợp pháp mà còn gây tổn hại đến bản quyền của tác giả Vi phạm bản quyền là một hành động xâm phạm Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể mà họ phải bị xử lý theo quy định của pháp luật hoặc bị truy tố trước pháp luật

Tính thực tiễn cũng như về vi phạm bản quyền tại Việt Nam

Theo báo cáo của GlobalWebIndex, xem thể thao trên mạng internet đang trở thành xu hướng, với lượng người sử dụng mạng xã hội để xem các sự kiện thể thao đang tăng lên trên phạm vi toàn cầu, trong đó có cả Thái Lan và Việt Nam Mức tăng tương ứng tỷ lệ xem thể thao trên mạng internet trong năm

2016 - 2017 và quý 1/2018 tại Thái Lan và Việt Nam là 27% - 29% và 32% Trong Giải Ngoại hạng Anh 2017-2018, trong số 75% người Việt Nam được hỏi cho biết có theo dõi Giải Ngoại hạng Anh thì chỉ có 35% theo dõi qua ti vi, 26% xem trên internet (GlobalWebIndex)

Xu hướng người dùng sử dụng mạng xã hội để xem các sự kiện thể thao thể hiện rõ nhất qua sự việc mới đây, mạng xã hội Facebook đã chính thức mua bản quyền phát sóng Giải Ngoại hạng Anh tại Việt Nam và một số nước láng giềng khác như Thái Lan, Lào, Campuchia trong ba mùa liên tiếp 2019-2020 Ông Bùi Nguyên Hùng, Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho rằng, kỷ nguyên số - internet đã và đang đem lại cho chúng ta nhiều cơ hội, dễ dàng tiếp cận đến tác phẩm, cuộc biểu diễn, bản ghi

âm, ghi hình, chương trình phát sóng vào bất kỳ thời gian, địa điểm nào do người dùng tự lựa chọn Tuy nhiên, cùng với đó đặt ra những thách thức lớn làm sao bảo hộ được quyền tác giả, quyền liên quan nói chung và quyền tổ chức phát sóng nói riêng trong môi trường số, internet

Theo ông Nguyễn Thanh Vân, Trưởng bộ phận Sở hữu trí tuệ, Ban Kiểm tra, Đài Truyền hình Việt Nam, thực trạng vi phạm quyền tác giả, quyền liên quan

ở Việt Nam hiện nay khá nghiêm trọng Nhiều chương trình phải chi kinh phí lớn mua bản quyền nhưng lại bị Đài khác thu lại phát sóng mà không trả phí bản quyền, hay nhiều chương trình đặc sắc bị sao chép, phát tán tràn lan trên internet, in thành băng đĩa bán trên thị trường

Việt Nam đã có hệ thống các quy định pháp luật đáp ứng yêu cầu bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan tại quốc gia và hội nhập quốc tế Do đó, nhiều