Ch 3: Biến đổi Laplace và hàm truyền p y• Các phần tử của hệ thống điều khiển được mô tả bởi một phương trình – thiết lập mối quan hệ về thời gian giữa tín hiệu vào và tín hiệu ra của ph
Trang 1Ch 3: Biến đổi Laplace và hàm truyền p y
• Các phần tử của hệ thống điều khiển được mô tả bởi một phương trình – thiết lập mối quan hệ về thời gian giữa tín hiệu vào và tín hiệu ra của phần tử
• Những phương trình này là những hàm theo thời gian và thường gồm có những thành phần vi / tích phân
phần vi / tích phân
• Phép biến đổi Laplace được sử dụng để biến đổi phương trình vi phân thành phương trình đại số - là những hàm theo tần số
• Khi phương trình đại số này được sắp xếp ở dạng tỷ lệ giữa tín hiệu ra và tín hiệu vào, thì kết quả được gọi là hàm truyền đạt của phần tử
• Hàm truyền đạt có thể dùng để khảo sát đặc tính đáp ứng tần số của phần tử…
Phép biến đổi Laplace rất thuận tiện trong việc mô tả hệ thống cũng như trong quá trình phân tích và thiết kế hệ thống điều khiển
© C.B Pham Kỹ thuật điều khiển tự động 3-1
3.1 Thiết lập phương trình quan hệ vào-ra g
Trang 23.1 Thiết lập phương trình quan hệ vào-ra g
Nếu phương trình của dòng chảy ra khỏi bồn là tuyến tính (dòng chảy tầng)
hay
là hệ số khuếch đại (ở giá trị xác lập) của hệ thống
© C.B Pham Kỹ thuật điều khiển tự động 3-3
là hệ số khuếch đại (ở giá trị xác lập) của hệ thống
3.1 Thiết lập phương trình quan hệ vào-ra g
• Mạch điện RC
Đối với tụ điện
Với là hằng số thời gian của mạch điện
Trang 33.1 Thiết lập phương trình quan hệ vào-ra g
• Nhiệt kế chất lỏng Ta có:
© C.B Pham Kỹ thuật điều khiển tự động 3-5
Với là hằng số thời gian của nhiệt kế
3.1 Thiết lập phương trình quan hệ vào-ra g
Phương trình cân bằng lực
Trang 43.2 Biến đổi Laplace
Định nghĩa: Thí dụ: làm phép biến đổi Laplace đối với hàm f(t) = K
Với
© C.B Pham Kỹ thuật điều khiển tự động 3-7
Với
3.2 Biến đổi Laplace
Bảng biến đổi Laplace
Trang 53.2 Biến đổi Laplace
Định lý của phép biến đổi Laplace
© C.B Pham Kỹ thuật điều khiển tự động 3-9
3.2 Biến đổi Laplace
1
Trang 63.2 Biến đổi Laplace
Giải
Giải
© C.B Pham Kỹ thuật điều khiển tự động 3-11
3.2 Biến đổi Laplace
Giải
Giải
Trang 73.2 Biến đổi Laplace
Thí dụ: Một phần tử có thời gian trễ được mô tả như sau: fi(t) = 4t và fo (t) = 4(t - 6), hãy
biến đổi Laplace cho tín hiệu ra của phần tử
Giải
• Biến đổi Laplace ngược p g ợ
Chuyển đổi hàm theo tần số thành hàm theo thời gian Trong phân tích hệ thống điều khiển, hàm trong miền tần số thường có dạng là phân số của hai đa thức., g g ạ g p
© C.B Pham Kỹ thuật điều khiển tự động 3-13
3.2 Biến đổi Laplace
Trang 83.2 Biến đổi Laplace
© C.B Pham Kỹ thuật điều khiển tự động 3-15
3.3 Hàm truyền y
Hàm truyền của một phần tử là phân số giữa phép biến đổi Laplace của tín hiệu ra và
phép biến đổi laplace của tín hiệu vào
Giải
Trang 93.3 Hàm truyền y
Khảo sát đặc tính đáp ứng của van khi tín hiệu dòng điện (ngõ vào) tác động như sau:
Giải
• Giá trị xác lập: 8 (mm)
• Dạng đáp ứng: dao động tắt dần
© C.B Pham Kỹ thuật điều khiển tự động 3-17
Dạng đáp ứng: dao động tắt dần
3.3 Hàm truyền y
Trang 103.3 Hàm truyền y
• Định lý giá trị đầu / cuối
Giúp xác định những giá trị xác lập nhanh chóng mà không cần thực hiện biến đổi
Laplace ngượcp g ợ
Giải
© C.B Pham Kỹ thuật điều khiển tự động 3-19
3.3 Đáp ứng tần số g
Hai loại tín hiệu thường dùng để khảo sát đặc tính đáp ứng của phần tử: tín hiệu bậc thang và tín hiệu dao động điều hòa
Đặc tính đáp ứng của phần tử đối với tín hiệu dao động điều hòa được là đáp ứng tần số
và được thể hiện qua biểu đồ Bode
• Hệ số khuếch đại và góc lệch pha
Trang 113.3 Đáp ứng tần số g
• Biểu đồ Bode
Đáp ứng tần số của một phần tử là một tập hợp các giá trị của hệ số khuếch đại và độ lệch pha khi tín hiệu dao động điều hòa biến thiên trên một dãy tần số
Các bước xây dựng biểu đồ Bode:
• Thế s = j jωωtrong biểu thức hàm truyềng y
• Biểu diễn hàm truyền ở dạng số
phức, từ đó có thể biểu dễn ở dạng tọa
độ
độ cực
• Biên độ của số phức chính là hệ số
khuếch đại của phần tử ở tần số ạ p ω
• Góc của số phức chính là góc lệch
pha của phần tử ở tần số ω
© C.B Pham Kỹ thuật điều khiển tự động 3-21
3.3 Đáp ứng tần số g
Cho lưu lượng đầu vào ở dạng dao động điều hòa với biên độ trung bình là 0.0002 (m3/s)
và tần số (f) là 0.0001592 (Hz) Cho G = 2000 (s/m2) vàτ= 1590 Xác định biên độ và
và tần số (f) là 0.0001592 (Hz) Cho G 2000 (s/m ) và τ 1590 Xác định biên độ và
pha của tín hiệu ra (h).