Tuyển tập Hội nghị Khoa học thường niên năm 2018 ISBN 978 604 82 2548 3 381 ĐỒNG NHÂN DÂN TỆ GIẢM GIÁ VÀ NHỮNG ẢNH HƯỞNG ĐỐI VỚI KINH TẾ VIỆT NAM Tô Minh Hương Trường Đại học Thủy lợi, email huongtm@t[.]
Trang 1ĐỒNG NHÂN DÂN TỆ GIẢM GIÁ
VÀ NHỮNG ẢNH HƯỞNG ĐỐI VỚI KINH TẾ VIỆT NAM
Tô Minh Hương
Trường Đại học Thủy lợi, email:huongtm@tlu.edu.vn
1 GIỚI THIỆU CHUNG
Phản ứng lại chính sách thương mại áp
thuế cao 25% của Mỹ, Trung Quốc ngoài
việc áp mức thuế tương đương với 34 tỷ USD
hàng hóa Mỹ, còn chủ động giảm giá đồng
nhân dân tệ Vì vậy sau khi giá tham chiếu
của nhân dân tệ hạ thêm 1,6%, tỷ giá giao
dịch tại Trung Quốc đã rơi xuống 6,44 CNY
đổi một USD - thấp nhất từ tháng 8/2011
Trên thị trường quốc tế, giá này còn xuống
6,57 CNY Động thái của Trung Quốc đã
khiến nhiều tiền tệ châu Á mất giá theo Vậy
đồng nhân dân tệ giảm giá cũng đem đến ảnh
hưởng đối với đồng tiền và nền kinh tế của
Việt Nam như thế nào?
Thuật ngữ chính: Chính sách tiền tệ;
tỷ giá; ngoại thương; thuế; chiến tranh
thương mại
2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Để làm rõ các vấn đề cần giải quyết và
minh c hứng, bài báo đã sử dụng các phương
pháp nghiên cứu cụ thể sau: (1) Phương
pháp kế thừa nhằm kế thừa và hoàn thiện
các quan điểm nghiên cứu, những đề xuất
đã có về việc xác định thiệt hại và lợi ích
kinh tế của các nước; (2) Phương pháp điều
tra thu thập các thông tin thứ cấp phục vụ
cho việc minh chứng và trình bày ví dụ
lượng hóa kết quả nghiên cứu; (3) Phương
pháp phân tích so sánh, thông kê kết hợp
với phương pháp diễn giải để hoàn thành
công trình nghiên cứu
3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1 Chính sách điều hành tỷ giá đồng nhân dân tệ
PBOC điều hành chính sách tỷ giá đồng nhân dân tệ theo chính sách thả nổi có sự kiểm soát PBOC cho phép CNY dao động trong một phạm vi nhất định để đảm bảo không bị biến động quá mạnh Và luôn nỗ lực đưa CNY trở thành đồng tiền quốc tế nhưng vẫn đảm bảo lợi thế thương mại xuất siêu của Trung Quốc Vì vậy chính sách điều hành tỷ giá đồng nhân dân tệ được PBOC kiểm soát một cách linh hoạt khi so với USD
Từ trước đến nay, CNY thường mất giá một cách thầm lặng và dần dần so với USD, c hứ chưa bao giờ sụt giảm mạnh như vừa qua Từ ngày 6/7 CNY đã bị mất giá tới 7% so với USD và 4% so với những đồng tiền trong rổ tiền tệ được Trung Quốc sử dụng trong ngoại thương CNY hiện này vẫn chưa phải là đồng tiền được tự do chuyển đổi, nên sự biến động mạnh của đồng tiền này không thể ngẫu nhiên xảy ra
Tác giả cho rằng việc c hủ động giảm giá đồng nhân dân tệ của Trung Quốc ngoài mục
Trang 2đích đối phó với Mỹ trong các xung đột
thương mại còn có thể thúc đẩy nền kinh tế,
duy trì tăng trưởng và việc làm, nâng cao
quyền lực cho đồng CNY Vì nội tệ yếu sẽ hỗ
trợ xuất khẩu khi khiến hàng hóa nước này ít
đắt đỏ hơn trên thị trường thế giới Như vậy,
với biện pháp này Trung Quốc vừa muốn đạt
mục đích ngoại giao khi CNY trở thành tiền
tệ quan trọng trên thế giới, vừa không muốn
kinh tế trong nước phải trả giá Tác giả đánh
giá, biện pháp này giúp cho CNY được biết
đến nhiều hơn và “được sử dụng tự do hơn”
Dù vậy, việc này cũng không có nghĩa Trung
Quốc không phải trả giá Nội tệ yếu sẽ làm
lạm phát sẽ tăng lên Đồng thời, khối nợ
nước ngoài c ủa các c ông ty cũng nặng theo
khi phải đổi CNY ra USD Việc này có thể
châm ngòi cho nhiều vụ phá sản Quan trọng
hơn cả, trong dài hạn, khi Trung Quốc thả nổi
tiền tệ, họ sẽ phải từ bỏ công c ụ quan trọng
đã sử dụng nhiều năm nay để quản lý kinh tế
trong nước và bảo vệ quốc gia khỏi c ác tác
động bên ngoài
3.2 Cách tính tỷ giá chéo
Gọi X là tỷ giá mua và X + VND là tỷ giá
bán của VND
Gọi Y là tỷ giá mua và Y + CNY là tỷ giá
bán của CNY
VND/USD = X/ X + VND
USD/ CNY = Y/ Y + CNY
Tỷ giá giữa hai ngoại tệ được tính:
Tỷ giá
ngoại tệ VND/ CNY CNY/VND
Tỷ giá mua x.y 1/[( x+VND)
(y + CNY)]
Tỷ giá bán (x+VND)
(y+CNY)
1/(x.y)
3.3 Ảnh hưởng của việc giảm giá đồng
nhân dân tệ với kinh tế toàn cầu và với
kinh tế Việ t Nam
Các ảnh hưởng chủ yếu có thể xảy ra
(1) Đồng nhân dân tệ yếu hơn và đồng
USD mạnh lên so với nhân dân tệ sẽ khiến
tăng giá nhập khẩu hàng hóa với Trung Quốc
và có thể làm cầu hàng hóa yếu đi
(2) Chi phí của các hãng xuất khẩu Trung Quốc sẽ giảm xuống Trong khi lợi nhuận của Trung Quốc sẽ gia tăng, lợi nhuận c ủa các đối tác thương mại với nước này sẽ sụt giảm
(3) Trung Quốc có thể điều c hỉnh nguồn
dự trữ ngoại hối để kiểm soát biến động bất thường Nếu dự trữ ngoại hối thu hẹp, Trung Quốc bán ra trái phiếu quốc tế để thu về ngoại tệ, điều này sẽ khiến c hi phí huy động vốn toàn cầu trở nên đắt đỏ hơn
Ảnh hưởng của việc đồng nhân dân tệ giảm giá với kinh tế Việt Nam
Qua nghiên cứu tác giả nhận thấy CNY giản giá sẽ có một số ảnh hưởng c hính sau:
Ảnh hưởng đến tỷ giá của VND
Giá USD trong các NH thương mại tiếp tục nhích lên và giao dịch phổ biến quanh mức 23.005 đồng/USD mua vào, 23.075 đồng/USD bán ra, tăng 5 đồng/USD.Trên thị trường liên NH, tỉ giá USD/VNĐ đã tăng từ 22.800 đến 23.040 trong tháng 6 Tỉ giá trên bảng niêm yết của các NH thương mại c ũng liên tục tăng vượt qua mốc 23.000 đồng/USD, còn giá trên thị trường tự do c ó lúc đạt mức đỉnh điểm là 23.200 đồng/USD (ngày 3-7).Tính chung từ đầu năm, tiền đồng
đã mất giá tổng c ộng 1,4%, ngược với mức giảm khoảng 0,2% trong năm 2017
Hai là các tác động trực tiếp đến thương mại Vì Mỹ là một trong những thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam và Việt Nam cũng có tỷ trọng nhập siêu lớn từ Trung Quốc thì bất kỳ biến động nào trên cán cân thương mại với hệ lụy là cuộc chiến tiền tệ này sẽ có những tác động nhất định đến hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam từ đó tác động đến nền kinh tế Việt Nam Khi xuất khẩu sang
Mỹ gặp khó vì bị áp thuế cao, đồng NDT mất giá mạnh, Trung Quốc sẽ tăng cường xuất khẩu hàng hóa với giá cả cạnh tranh hơn so với các nước khác Với Việt Nam, cán cân thương mại của Việt Nam dự báo sẽ bị ảnh hưởng nặng nề do hàng hóa Trung Quốc giá
rẻ ồ ạt chảy vào thị trường Nếu tính mức giảm 5,4% so với USD từ đầu năm của đồng NDT, trong khi VND mất giá tổng cộng
Trang 31,4% so với USD, có nghĩa hàng Trung Quốc
rẻ hơn hàng Việt Nam thêm 4% nhờ chênh tỷ
giá Còn về xuất khẩu, một số ngành hàng
xuất khẩu chủ lực của Việt Nam có cùng
nhóm hàng với Trung Quốc như dệt may, da
giày sẽ gặp khó khăn trong việc c ạnh tranh
trên thị trường quốc tế Ngoài ra, các mặt
hàng như thanh long, xoài, c hôm chôm, cá,
tôm… Việt Nam xuất khẩu sang thị trường
Trung Quốc chịu ảnh hưởng lớn
4 KẾT LUẬN
VND và nền kinh tế Việt Nam không tránh
khỏi những tác động khi đồng nhân dân tệ
giảm giá liên tục trong thời gian vừa qua Các
cơ quan chính phủ nên chủ động c ó những
biện pháp để đối phó, kiểm soát cán cân
thương mại và tỷ giá Chính sách tỷ giá VND
nên được điều chỉnh linh hoạt hơn khi môi
trường quốc tế có biến động, VND cần được định giá sát với thị trường Ngoài ra, việc phát triển c ác c ông c ụ tài c hính phái sinh tỷ giá cũng là một giải pháp quan trọng giúp
DN phòng ngừa rủi ro về tỷ giá
5 TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] Roger Aitken, Chinese RMB Strengthening
To 6.10 Agains t U.S Dollar By Year End, SEB Forecasts , Forbes, Jan 31, 2018, 02:44pm
[2] Helen Sun, Emma Dai, and Tian Chen, The Yuan Is Suddenly in a Downdraft With Worst Los ses in Asia, Bloombr, May 30,
2018, 8:50 AM GMT+7
[3] Nham Biển, Hệ lụy phá giá đồng nhân dân
tệ, Tạp chí Diễn đàn doanh nghiệp, 13/07/2018
[4] Các tài liệu trên internet khác