bài giảng ý thức pháp luật - ts. nguyễn thị hoài phương

Dinh nghia: YTPL là tống thể những tư tưởng, học thuyết, quan điềm, thái độ, tình cảm, sự đánh giá của con người về PL, trên các phương diện, tiêu chí cơ bản như: + về sự cân thiết hay

Y THUC PHAP LUAT

ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

I KHAI NIEM Y THUC PHAP LUAT

e | Dinh nghia:

YTPL là tống thể những tư tưởng, học thuyết, quan

điềm, thái độ, tình cảm, sự đánh giá của con người về PL,

trên các phương diện, tiêu chí cơ bản như:

+ về sự cân thiết (hay không cân thiết);

+ về vai trò, chức năng của PL;

+ về tính công băng hay không công băng, đúng đắn hay không đúng dan của các QPPL, hiện hành, PL đã qua trong quá khứ, PL cân phải có;

+ về tính hợp pháp hay không hợp pháp trong hành

v1 cua các cá nhân, NN các tô chức XH.

I KHAI NIEM Y THUC PHAP LUAT

2 Những đặc điểm cơ bản của YTPL

Thứ nhất, YTPL là một hình thái YTXH, chịu sự quy dinh cua ton tai XA

YTPL sé chiu sự quy định của các yêu tô như: Ban chât NN và chê độ XH, cơ sở KT, phong tục, tập quán,

truyền thông đạo đức dân tộc, lôi sông, tính cách

I KHAI NIEM Y THUC PHAP LUAT

2 Những đặc điểm cơ bản của YTPL

Thứ hai, Tính độc lap twong đổi của YTPL

- YTIPL thường lạc hậu hon tôn tại xã hội

- YIPL trong những điều kiện nhất định có thể vượt lên truoc ton tai xa hoi

- Tính kế thừa của YTPL trong quá trình phát triển

- Su tac dong tro lai cua YTPL đổi với tôn tại xã hội.

I KHAI NIEM Y THUC PHAP LUAT

2 Những đặc điểm cơ bản của YTPL

Thứ ba, Tính giai cấp của YTPL

Về nguyên tắc chỉ có YTPL của giai cập thông trị mới được phản ánh đây đủ vào trong PL

II CO CAU VA CAC HINH THUC CUA YTPL

1 Co cau của YTPL

a Hé tw twong phúp luật

Hệ trr trởng PL là toàn bộ những tư tưởng, quan điểm, trường phái lý luận và học thuyết về PL

VD: Tư tưởng pháp luật của Platon, Heghen, Không Tử, Hàn Phi Tử; tư tưởng pháp quyên nhân nghĩa của HCM

II CO CAU VA CAC HINH THUC CUA YTPL

1 Co cau cia YTPL

b Tâm ly phap luat

Tâm lý PL là sự phản ánh những tâm trạng, cảm

xúc, thái đó, tình cảm đổi với PL và các hiện tượng pháp

lý cụ thê khác

Tâm lý PL của cá nhần chịu sự tác động bởi các

yêu tô: môi trường XH, văn hóa, tôn giáo, học vân, tính

cách, quan hệ XH của cá nhân đó

Lựu ý: Giữa Tâm lý PL và Hệ tư trởng PL có mối quan

hệ biện chứng, phụ thuộc và tác động lân nhau.

II CO CAU VA CAC HINH THUC CUA YTPL

2 Cac hinh thire co ban cua YTPL (Phan loai)

* Căn cứ vào cấp độ và phạm vi nhân thức:

- YTPL thông thường: phản ánh mỗi liên hệ bên ngoài, có

tính cục bộ của hiện tượng PL, chưa có khả năng di sau

vào bản chât của PL, chưa được khái quát hóa, hệ thông

hóa

- YTPL lý luận: phản ánh mỗi liên hệ bên trong, bản chat của PL; thường có tính khái quát và tính hệ thông cao,

được xây dựng trên cơ sở khoa học đúc kết từ thực tiễn

- YTPL nghề nghiệp: là YTPL của những người có hoạt động liên quan trực tiêp đên PL

II CO CAU VA CAC HINH THUC CUA YTPL

2 Cac hinh thire co ban cua YTPL (Phan loai)

* Căn cứ vào tiêu chí chủ thể của YTPL:

- YTPL cá nhân: phản ánh quan điểm, thái độ, tình cảm,

hiểu biệt vê PL của mỗi cá nhân

- YTPL nhóm XH: phản ánh những đặc điểm của nhóm

XH nhất định

- YTPL xã hội: là YTPL của bộ phận tiên tiên đại diện cho

XH Nội dung của nó thể hiện các tư tưởng, quan điểm,

tư duy KH vê PL

Ill MOI QUAN HE GIU'A YTPL VA PHAP LUAT

1 Tác động của YTPL đối với PL

Thứ nhất, sự tác động của YTIPL đối với PL

trong hoat dong xady dung PL

- YTPL cua các nhà lập pháp trong hoạt động xây dung PL

- YTPL của người dân

Thứ hat, sự tác động của YTPL doi voi PL trong hoạt động thực hiện PL

Ill MOI QUAN HE GIU'A YTPL VA PHAP LUAT

2 Sự tác động trở lại của PL đôi với VTPL

Sự tác động trở lại của PL đôi với YTPL cũng có thê theo 2 chiêu hướng: tích cực hoặc tiêu cực.

IV VAN DE BOI DUONG VA GIAO DUC

NANG CAO YTPL

* Khai niém:

Gido duc PL: là sự tác động một cách có hệ

thông, có mục đích và thường xuyên tới nhận thức của con người nham trang bị cho mỗi người

một trình độ kiến thức pháp lý nhất định, để từ

đó có ý thức đúng đặn về PL, tôn trọng và tự giác

xử sự theo yêu cẩu của PL.

IV VAN DE BOI DUONG VA GIAO DUC

NANG CAO YTPL

* Muc dich cua GDPL :

Thi nhat, GDPL nham hinh thanh va m6 rộng hệ

thông tri thức PL của công dân (mục đích nhận

thức)

Thứ hai GDPL nhăm hình thành tình cảm và

lòng tin đôi với PL (mục đích cảm xúc)

Thứ ba, GDPL nhăm hình thành động cơ, hành vi

và thói quen xử sự hợp pháp (mục đích hành vì).

IV VAN DE BOI DUONG VA GIAO DUC

NANG CAO YTPL

* Cac nguyén tac trong GDPL :

- Phai két hợp GDPL, với giáo dục đạo đức;

Hoàn thiện các quy định PL theo hướng bám sát

thực tiễn

- Đây mạnh công tác đâu tranh phòng ngừa và

xử lý nghiêm minh các hành vi VPPL

- Kết hợp đa dạng các hình thức, phương pháp

pho biến, GDPL phù hợp với các đôi tượng dân cư.

IV VAN DE BOI DUONG VA GIAO DUC

NANG CAO YTPL

* Các hình thđc GDPL co ban 6 nioc ta hién nay:

- Phé bién, GDPL truc tiép: tuyén truyén miéng vé PL;

- GDPL trén cac phuong tién dai chung; bién soan giao trình, tài liệu phô biến, GDPL;

- GDPL trong nhà trường;

- Tổ chức thi tìm hiểu PL;

- Phố biến, GDPL thông qua sinh hoạt của các CLB PL, xây dựng, quản lý, khai thác tủ sách PL;

- Phố biến, GDPL thông qua hoạt động tư vân PL và trợ giúp

pháp lý:

- Phố biến, GDPL thông qua hoạt động hòa giải ở cơ sở,

thông qua các loại hình văn hóa, nghệ thuật