K HO CH BÀI D Y Ế Ạ Ạ Đ NH LÍ TALET TRONG TAM GIÁC Ị S ti t 1ố ế I M c tiêu ụ 1 Ki n th c ế ứ Nh n bi t đ c T s c a hai đo n th ng, các đo n th ng t l Đ nh lí Taletậ ế ượ ỉ ố ủ ạ ẳ ạ ẳ ỉ ệ ị thu n,[.]
Trang 1K HO CH BÀI D Y Ế Ạ Ạ
Đ NH LÍ TALET TRONG TAM GIÁC Ị
S ti t: 1ố ế
I. M c tiêu:ụ
1. Ki n th c:ế ứ
Nh n bi t đậ ế ược: T s c a hai đo n th ng, các đo n th ng t l Đ nh lí Taletỉ ố ủ ạ ẳ ạ ẳ ỉ ệ ị
thu n, đ o và h qu ậ ả ệ ả
2. K năng:ỹ
Bi t cách đ c và vi t đo n th ng t l ế ọ ế ạ ẳ ỉ ệ
V n d ng đ nh lý đã h c vào tính đ dài đo n th ng.ậ ụ ị ọ ộ ạ ẳ
Áp d ng đ nh lí Talet vào gi i bài toán th c ti n.ụ ị ả ự ễ
3. Đ nh hị ướng phát tri n năng l c:ể ự
Có c h i phát tri n năng l c t duy và l p lu n toán h c.ơ ộ ể ự ư ậ ậ ọ
Có c h i phát tri n năng l c gi i quy t v n đ th c ti n.ơ ộ ể ự ả ế ấ ề ự ễ
Có c h i phát tri n năng l c giao ti p thông qua ho t đ ng nhóm, tơ ộ ể ự ế ạ ộ ương tác v iớ
giáo viên
4. Đ nh hị ướng phát tri n ph m ch t:ể ẩ ấ
Có th gi i quan khoa h c, hi u và ng d ng r ng rãi toán h c vào th c ti n.ế ớ ọ ể ứ ụ ộ ọ ự ễ
H ng thú và ni m tin trong h c toán.ứ ề ọ
Linh ho t, sáng t o, ý th c t h c.ạ ạ ứ ự ọ
II. Phương pháp, kĩ thu t, hình th c, thi t b d y h c:ậ ứ ế ị ạ ọ
1. Phương pháp và kĩ thu t d y h c: Đàm tho i, nêu và gi i quy t v n đ , ho tậ ạ ọ ạ ả ế ấ ề ạ
đ ng nhóm.ộ
2. Hình th c t ch c d y h c: Cá nhân, nhóm.ứ ổ ứ ạ ọ
3. Phương ti n, thi t b d y h c: Tivi, b ng nhóm.ệ ế ị ạ ọ ả
III. Chu n b :ẩ ị
1. Giáo viên: Th c đo đ dài. Mô hình tam giác, ê ke.ướ ộ
2. H c sinh: ọ Mô hình tam giác, thước th ng, êke, b ng nhóm.ẳ ả
IV . Ti n trình ho t đ ng:ế ạ ộ
Th i gianờ HO T Đ NG GV VÀẠ Ộ
HS N I DUNG
Ộ
10 phút HO T Đ NG 1: KH I Đ NGẠ Ộ Ở Ộ
M c tiêu: Hình thành t s hai đo n th ng, đ t v n đ v đ nh lý Ta let.ụ ỉ ố ạ ẳ ặ ấ ề ề ị
Phương pháp: Ho t đ ng nhóm.ạ ộ Hình th c: Nhóm 4, 5 hsứ
GV nêu yêu c u BT( ví ầ
d ):ụ HS: Th c hi n ho t đ ng ự ệ ạ ộ
Ví d : ụ Cho Tam giác ABC , g i D, Eọ
l n lầ ượt là trung đi m c a ể ủ
AC, CB
Trang 2nhóm và đ i di n nhóm trình ạ ệ bày các nhóm khác trao đ i ý ổ
ki nế
GV g i ýợ
GV nêu yêu c u BT( ví ầ
d ):ụ
a. D a vào ki n th c đự ế ứ ường
TB c a tam giácủ Đáp án:
a. Ta có:
D và E l n lầ ượt là trung
đi m AC và BC.ể Suy ra: DE là đường TB c a ủ tam giác ABC nên DE // AB.
HS: Th c hi n ho t đ ng ự ệ ạ ộ nhóm và đ i di n nhóm trình ạ ệ bày các nhóm khác trao đ i ý ổ
ki nế
GV g i ýợ
v y theo em t s c a hai ậ ỉ ố ủ
đo n th ng là gì?ạ ẳ
Suy ra: DE là đường TB c a ủ tam giác ABC nên DE // AB.
b
;;
GV Nh n xét: Trong tam giácậ ABC v i D và E là trung ớ
a. Gi i thích DE// AB;ả
b. So sánh các c p t s sau:ặ ỉ ố
a.
b
;;
Trang 3đi m c a AC và BC thì ta ể ủ có:
DE //AB => các t s b ng ỉ ố ằ nhau (nh k t qu đã làm )ư ế ả
ĐVĐ: Trong tr ườ ng h p D ợ
và E không ph i là trung ả
đi m thì ta có k t qu nh ể ế ả ư
th nào bài h c hôm nay ta ế ọ
s gi i quy t v n đ này ẽ ả ế ấ ề
Ho t đ ng 1ạ ộ : Góp ph n phát tri n năng l c t duy và l p lu n toán h c (t ầ ể ư ư ậ ậ ọ ừ trung đi m suy ra để ường trung bình, suy ra hai đường th ng song song, t đó l pẳ ừ ậ
được các t l ); năng l c giao ti p toán h c (ho t đ ng nhóm; trình bày và trao ỉ ệ ự ế ọ ạ ộ
đ i k t qu bài t p; liên h ki n th c đã h c).ổ ế ả ậ ệ ế ứ ọ
17 ph HO T Đ NG 2: HÌNH THÀNH KI N TH CẠ Ộ Ế Ứ
4ph 1. T s c a hai đo n th ng:ỉ ố ủ ạ ẳ
M c tiêu: Phát bi u đ ụ ể ượ ỉ ố ủ c t s c a 2 đo n th ng ạ ẳ
Ph ươ ng pháp: Trình bày, v n đáp ấ Hình th c: Ho t đ ng cá nhân ứ ạ ộ
GV yêu c u HS tính và ầ
GV nh c HS xem có cùng ắ
đ n v khi l p t s ơ ị ậ ỉ ố
Yêu c u HS phát bi u đ nh ầ ể ị nghĩa t s c a hai đo n ỉ ố ủ ạ
th ng.ẳ
1. T s c a hai đo n ỉ ố ủ ạ
th ng:ẳ
Ta có:
Đ nh nghĩa: (SGK)ị
Ho t đ ng 2.1: Giúp HS phát tri n năng l c t duy và l p lu n toán h c (thông ạ ộ ể ự ư ậ ậ ọ qua vi c quan sát hình nh, tính t s đo n th ng) và năng l c giao ti p (thông ệ ả ỉ ố ạ ẳ ự ế qua vi c trình bày trệ ướ ớc l p)
3ph 2. Đo n th ng t l : ạ ẳ ỉ ệ
M c tiêu: N m đ ụ ắ ượ c đ nh nghĩa hai đo n th ng t l ị ạ ẳ ỉ ệ
Ph ươ ng pháp: V n đáp. ấ Hình th c:Ho t đ ng cá nhân ứ ạ ộ
GV: T ví d 1: ta nói CD ừ ụ
và AD t l v i CE và EBỉ ệ ớ Hãy cho bi t thêm các đo n ế ạ
2. Đo n th ng t l : ạ ẳ ỉ ệ
N u: ế
ho c .Thì ta nói CD và AD ặ
Trang 4
th ng t l . ẳ ỉ ệ
H c sinh tr l i theo k t quọ ả ờ ế ả
đã làm ví d 1ở ụ
GV Kêt lu n. ậ
HS phát bi u đ nh nghĩa.ể ị
t l v i CE và EBỉ ệ ớ
Đ nh nghĩaị : (SGK)
Ho t đ ng 2.2: Giúp HS phát tri n năng l c t duy và l p lu n toán h c( thôngạ ộ ể ự ư ậ ậ ọ qua vi c quan sát hình nh, tính và so sánh các c p t s ) và năng l c giao ti pệ ả ặ ỉ ố ự ế thông qua vi c trình bày trệ ướ ớc l p)
3. Đính lí Talet trong tam giác:
M c tiêu: Phát bi u đ ụ ể ượ c đ nh lí Talet. T đ nh lý Talet l p đ ị ừ ị ậ ươ ỉ ệ c t l
Ph ươ ng pháp: Th c hành, trình bày, v n đáp ự ấ Hình th c: Ho t đ ng cá nhân ứ ạ ộ
GV: Phân tích l i ví d 1: ạ ụ
(T máy chi u ho c b ng ừ ế ặ ả
ph c a HS)ụ ủ
Trong ABC v i DE //ABớ
;;
GV nh n xét: ậ Trong trườ ng
h p D và E không ph i là ợ ả trung di m thì ta có k t qu ể ế ả
nh th nàoư ế ?
GV yêu c u h c sinh th c ầ ọ ự
hi n bài t p ?3 SGK trang 57 ệ ậ (đ bài đề ược đ a máy chi u ư ế
ho c b ng ph ).ặ ả ụ GV: G i ý: g i m i đo n ợ ọ ỗ ạ
ch n trên c nh AB là m, m i ắ ạ ỗ
đo n ch n trên c nh AC là n.ạ ắ ạ
HS ho t đ ng nhóm và đi n ạ ộ ề
k t qu vào phi u h c t p.ế ả ế ọ ậ
HS đ i di n nhóm tr l i ạ ệ ả ờ
và các nhóm trao đ i phi u ổ ế chéo v i nhau và ch m bài.ớ ấ
GV ch t đáp án.ố
3 Đính lí Talet trong tam giác:
Trang 5
T k t qu hai bài t p (ví dừ ế ả ậ ụ
và ?3) : GV yêu c u h c sinhầ ọ rút ra nh n xét ậ
GV k t lu n và đ a ra đ nhế ậ ư ị lý
Đ nh lýị : (SGK)
GT (B ∈ABC ; B′ AB, C KL
Ho t đ ng 2.3 góp ph n phát tri n năng l c: T duy và l p lu n toán h c (n uạ ộ ầ ể ư ư ậ ậ ọ ế
có đường th ng song song ta l p đẳ ậ ượ ỉ ệ ươc t l t ng ng), mô hình hoá toán h c (víứ ọ
d 2).ụ
8 ph HO T Đ NG 3: LUY N T P – V N D NGẠ Ộ Ệ Ậ Ậ Ụ
M c tiêu: H c sinh n m v ng đ nh lý; l p đ ụ ọ ắ ữ ị ậ ượ ỉ ệ ươ c t l t ng ng t đ nh lý. Tính ứ ừ ị
đ dài đo n th ng ộ ạ ẳ
Ph ươ ng pháp: Thuy t trình, v n đáp ế ấ Hình th c: Ho t đ ng nhóm ứ ạ ộ
GV G i ý: T đ nh lý Taợ ừ ị lét ta l p nh ng t l đó màậ ữ ỉ ệ các đo n th ng đã có đ dàiạ ẳ ộ
ho c có th tính đ dài m tặ ể ộ ộ cách đ n gi n sao cho tơ ả ươ ng
ng v i đo n th ng c n tìm
Chú ý t l tỉ ệ ương ng.ứ
HS th c hi n ho t đ ng ự ệ ạ ộ nhóm đ làm bài vào b ng ể ả
ph , sau đó c đ i di n lên ụ ử ạ ệ
Bài 1a.
Bài 1b.
Trang 6(1a ).
Trong tam giác ABC (1a) có
DE // BC
⇒ (Đ nh lí Talet)ị
⇒ (1b) .Trong tam giác ABC có
DE // BA (cùng⊥ AC)
⇒ (Đ nh lí Talet)ị
⇒⇒ y = = 6,8
Sau đó các nhóm đ t câuặ
h i cho nhóm trình bày trỏ ả
l i.ờ
Ho t đ ng 3ạ ộ : Hình thành và phát tri n năng l c: Gi i quy t v n đ (T để ư ả ế ấ ề ừ ường th ng songẳ song trong tam giác ta có th l p để ậ ượ ỉ ệc t l nào, t l nào là tỉ ệ ương ng và có th tính đứ ể ượ c
đ dài đo n th ng c n tìm), năng l c giao ti p toán h c. ộ ạ ẳ ầ ự ế ọ
7 phút HO T Đ NG 4: ÁP D NG GI I BÀI T P TH C TI NẠ Ộ Ụ Ả Ậ Ự Ễ
M c tiêu: V n d ng đ nh lý Talet đ đo gián ti p chi u cao c a m t cây ụ ậ ụ ị ể ế ề ủ ộ
Ph ươ ng pháp: Thuy t trình, v n đáp ế ấ Hình th c: Ho t đ ng nhóm nh 2 hs ứ ạ ộ ỏ
GV: Đ a hình v lên gi i ư ẽ ớ thi u : gi s ta có mô hình ệ ả ử bài toán nh hình v ; v i ư ẽ ớ
BA = 1,2 m; BA’ = 7,8 m ;BC
= 1,5 m.
GV g i ý: Trong hình này ta ợ
c n tính chi u cao A’C’ c a ầ ề ủ
m t cây. Bi t AC và A’C’ ộ ế cùng vuông góc v i A’B nên ớ A’C’//AC; ta có d ng đ nh lýụ ị talet trong tam giác BA’C’
HS ho t đ ng nhóm nh ạ ộ ỏ (2HS) trao đ i và đ i di n ổ ạ ệ trình bày
Nhóm khác nh n xét.ậ
GV nh n xét, ch t cách ậ ố
gi i.ả
Gi i ả Trong tam giác BA’C’ có
Bài t p: Đo gián ti p chi uậ ế ề cao c a m t cây.ủ ộ
Bóng c a m t cây trên m t ủ ộ ặ
đ t có đ dài 7,8m cùng th i ấ ộ ờ
đi m đó bóng c a m t thanh ể ủ ộ
s t vuông góc v i m t đ t là ắ ớ ặ ấ 1,2m, đ dài t đ nh thanh ộ ừ ỉ
s t đ n bóng c a đ nh thanh ắ ế ủ ỉ
s t đó trên m t đ t là 1,5m. ắ ặ ấ Tính đ cao c a cây. ộ ủ
Theo đ bài ta có:ề
BA = 1,2 m;BA’ = 7,8 m ;BC
= 1,5 m.(Gi s ta đo đả ử ược)
Trang 7A’C’ // AC( cùng vuông góc A’B)
Theo đ nh lý Talet)ị thay s ta có: (m).ố vuông t i , theo đ nh lí Py ạ ị tago ta có:
(m)
V y chi u cao c a cây 5,85 ậ ề ủ mét
Ho t đ ng 4 góp ph n phát tri n năng l c: Mô hình hoá toán h c, gi i quy t v n đ th c ạ ộ ầ ể ư ọ ả ế ấ ề ự
ti n.ễ
3 phút HO T Đ NG 5: TÌM TÒI, M R NG Ạ Ộ Ở Ộ
M c tiêu: ụ
Phát bi u đ ể ượ ỉ ố ủ c t s c a 2 đo n th ng, đo n th ng t l , Đ nh lí Talet ạ ẳ ạ ẳ ỉ ệ ị
Tính đ ượ ỉ ố ủ c t s c a hai đo n th ng, tính đ ạ ẳ ượ c đ dài c a m t đo n th ng khi ộ ủ ộ ạ ẳ
bi t đ ế ượ c hai t s b ng nhau ỉ ố ằ
V đ ẽ ượ c đ ườ ng th ng đi qua hai c nh (ho c c nh kéo dài) song song v i c nh ẳ ạ ặ ạ ớ ạ còn l i c a 1 tam giác ạ ủ
V n d ng đ ch ng minh đ ậ ụ ể ứ ượ c hai tam giác đ ng d ng ch đ tam giác ồ ạ ở ủ ề
đ ng d ng ồ ạ
Tính đ ượ c đ dài đo n th ng, kho ng cách gi a hai đi m, chia đ u m t đo n ộ ạ ẳ ả ữ ể ề ộ ạ
th ng thành các đo n th ng b ng nhau ẳ ạ ẳ ằ
Ph ươ ng pháp: Thuy t trình, v n đáp ế ấ Hình th c: Ho t đ ng cá nhân ứ ạ ộ
1. HS ôn t p n i dung bài h c và tr l i các câu h i sau:ậ ộ ọ ả ờ ỏ
Trình bày đ nh nghĩa t s c a hai đo n th ng.ị ỉ ố ủ ạ ẳ
Trình bày đ nh nghĩa đo n th ng t l ị ạ ẳ ỉ ệ
Trình bày đ nh lí Talet , v hình, ghi gi thi t và k t lu n c a đ nh lí.ị ẽ ả ế ế ậ ủ ị
2. Th c hành gi i bài t p: 1; 2; 3; 4; 5 SGK trang 59. Bài t p 5 SBT trang 83ự ả ậ ậ
GV hướng d n bài 4 SGK: ẫ Cho . Ch ng minh r ng : a) . b) . ứ ằ
Theo gi thi t : ả ế
Áp d ng tính ch t ta có : a) ụ ấ ⇒
b) ⇒
3. Chu n b bài h c cho ti t sau:ẩ ị ọ ế
GV đ a ra tình hu ng trong bài t p v n d ng: N u ta không đo đư ố ậ ậ ụ ế ược BC mà
đo được AC thì có th xác đ nh để ị ược chi u cao c a cây hay không, yêu c u HS ề ủ ầ