1. Trang chủ
  2. » Tất cả

Chuyên đề văn 6 ctst rèn viết bài văn kể lại trải nghiệm

15 641 31

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Chuyên đề văn 6 ctst rèn viết bài văn kể lại trải nghiệm
Người hướng dẫn PGS. TS. Nguyễn Văn A
Trường học Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Chuyên ngành Ngữ Văn
Thể loại Chuyên đề
Năm xuất bản 2021-2022
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 15
Dung lượng 379,11 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

CHUYÊN ĐỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRONG DẠY VIẾT KỂ LẠI MỘT TRẢI NGHIỆM CỦA BẢN THÂN TRONG CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN LỚP 6 NĂM HỌC 2021 2022 MỤC LỤC Trang PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ 03 1 1 Lí do chọn đề tài 03 1 2 Mục đí[.]

Trang 1

CHUYÊN ĐỀ:

NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRONG DẠY VIẾT: KỂ LẠI MỘT TRẢI NGHIỆM CỦA BẢN THÂN TRONG CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN LỚP 6

NĂM HỌC: 2021- 2022

MỤC LỤC

Trang

Trang 2

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ -03

1.1 Lí do chọn đề tài -03

1.2 Mục đích của chuyên đề -04

1.3 Phạm vi của chuyên đề -04

PHẦN II: NỘI DUNG CỦA CHUYÊN ĐỀ -04

2.1 Cơ sở lí luận -04

2.2 Cơ sở thực tiễn -.05

2.3 Hiệu quả của việc dạy viết kể lại trải nghiệm của bản thân -06

2.3.1 Tiến trình dạy -06

2.3.2 Các giải pháp vận dụng -08

PHẦN III: HIỆU QUẢ ĐẠT ĐƯỢC -14

PHẦN IV: MẶT TÍCH CỰC – MẶT HẠN CHẾ -15

PHẦN V: KẾT LUẬN -16

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ:

1.1 Lí do chọn đề tài:

Ngữ văn là một trong những bộ môn quan trọng trong chương trình GDPT và đặc biệt

Trang 3

quan trọng trong việc giáo dục nhân cách, tư tưởng, tình cảm của học sinh, giúp học sinh hoàn

thiện bản thân, hướng đến chân – thiện – mĩ Bên cạnh đó với đặc trưng riêng, bộ môn còn có

mối quan hệ chặt chẽ với những bộ môn khác Vì vậy khi học tốt Ngữ văn, cũng là yếu tố góp phần tạo thuận lợi để học tốt những bộ môn khác Cũng chính vì vậy, mà đặt ra cho bộ môn yêu cầu cao hơn về tính thực tiễn, tức là gắn kiến thức với ứng dụng thực tế, học đi đôi với hành và phát huy triệt để vai trò và năng lực toàn diện của người học

Trong chương trình Ngữ văn 6 mới, một trong những kĩ năng được tập trung dạy xuyên suốt trong chương trình đó là: NGHE- NÓI- ĐỌC- VIẾT Và dạy kĩ năng VIẾT được coi là khó nhất trong suốt quá trình giảng dạy bộ môn Ngữ văn Bởi lẽ, viết là tự tạo nên đứa con tinh thần của riêng mình Để viết được một văn bản đòi hỏi các em phải nắm được những nét đặc trưng cơ bản của từng thể loại Chính vì thế, trong bài viết này, tôi muốn chú trọng đến kĩ năng viết kiểu bài kể chuyện, một trong những kiểu bài mà học sinh lớp 6, đầu cấp học đã được làm quen ở cấp 1 vẫn thường được gọi “văn kể chuyện” và đặc biệt là trong chương trình thay sách giáo khoa mới hiện nay, cách làm bài kể chuyện ở bộ môn Ngữ văn 6 có những yêu cầu cao hơn Các em học sinh không chỉ vận dụng kiến thức đã học để kể lại một câu chuyện có sẵn mà còn kể lại những gì mình đã trải qua, đã chứng kiến và từ đó rút ra những bài học quý giá cho bản thân Ở sách giáo khoa Ngữ văn 6 tập 1 (chủ đề 4: NHỮNG TRẢI NGHIỆM TRONG ĐỜI- Tiết 52, 53) và Ngữ văn 6 tập 2 Chủ đề 9: NUÔI DƯỠNG TÂM HỒN- Tiêt 43,44) đều tập trung rèn kĩ năng VIẾT: Viết bài văn Kể lại một trải nghiệm của bản thân Với tiết thực hành viết này đòi hỏi học sinh phải vận dụng khả năng quan sát, ghi nhớ, kết hợp kể, tả, thể hiện cảm xúc của bản thân để kể lại một trải nghiệm trong đời mà mình đã được tham gia, chứng kiến một cách sinh động, hấp dẫn gây ấn tượng nơi người nghe

Qua thực tế giảng dạy, bản thân tôi nhận thấy học sinh phần lớn đã biết cách làm bài văn

kể chuyện nói chung Nhưng để kể lại một trải nghiệm của bản thân thì khá mới mẻ và không

dễ dàng đối với các em Vì vậy, đứng ở góc độ của một giáo viên tôi thấy việc tìm ra những giải pháp hiệu quả giúp cho học sinh rèn kĩ năng làm bài văn KỂ LẠI MỘT TRẢI NGHIỆM CỦA BẢN THÂN theo hướng phát triển năng lực cho học sinh lớp 6 là điều hết sức cần thiết Các giải pháp này sẽ phần nào giúp các em cảm thấy hào hứng, thích thú khi đặt bút viết lại chính những trải nghiệm của bản thân trong thực tiễn cuộc sống để có thể rút ra bài học giá trị cho bản thân và cho người khác

Từ những trăn trở trên, tôi lựa chọn đề tài “Nâng cao hiệu quả trong dạy viết: KỂ LẠI

TRẢI NGHIỆM CỦA BẢN THÂN theo hướng phát triển năng lực cho học sinh lớp 6”

1.2 Mục đích của chuyên đề

So với SGK cũ, Ngữ văn 6, chương trình thay sách ( áp dụng dạy theo bộ sách Chân trời

sáng tạo) có nhiều điểm mới về yêu cầu cần đạt, tính tích hợp, nội dung dạy học theo chủ điểm,

Trang 4

cách thiết kế các nhiệm vụ học tập Đây là năm đầu tiên áp dụng chương trình mới, vì thế cả giáo viên và học sinh còn lúng túng trong việc tiếp cận những nét mới và bản thân giáo viên tự tìm ra hướng đi cho riêng mình để làm sao đạt được hiệu quả cao nhất trong quá trình dạy VIẾT cho học sinh Tôi đưa ra chuyên đề này để chia sẻ một số cách thức, giải pháp theo tôi là hiệu quả trong việc dạy VIẾT dạng bài KỂ LẠI MỘT TRẢI NGHIỆM CỦA BẢN THÂN theo định hướng mới để phát huy hiệu quả năng lực phẩm chất của học sinh từ đó có thể áp dụng phù hợp với yêu cầu của chương trình mới và khả năng của đối tượng tiếp nhận

1.3 Phạm vi của chuyên đề:

VIẾT: KỂ LẠI MỘT TRẢI NGHIỆM CỦA BẢN THÂN

PHẦN II NỘI DUNG CỦA CHUYÊN ĐỀ:

2.1 Cơ sở lí luận:

Để khai thác đề tài này, trước hết chúng ta cần hiểu NĂNG LỰC là gì? Năng lực là tập

hợp toàn bộ các kỹ năng, kiến thức, khả năng, hành vi của một người có thể đáp ứng đối với một công việc nhất định nào đó, đây cũng là một trong những yếu tố quan trọng để cá nhân có thể hoàn thành một việc nào đó hiệu quả hơn so với người khác Năng lực được tạo nên từ tư chất tự nhiên và do luyện tập, học hỏi, làm việc mà có

03 năng lực chung: năng lực

tự chủ, tự học; năng lực giao tiếp

và hợp tác, năng lực giải quyết vấn

đề và sáng tạo.

07 năng lực chuyên môn: năng lực tìm

hiểu tự nhiên xã hội, năng lực công nghệ, năng lực thẩm mỹ, năng lực thể chất, năng lực tin học, năng lực tính toán và năng lực ngôn ngữ.

Trang 5

Năng lực góp phần giúp chúng ta giải quyết, hoàn thành những vấn đề phát sinh nhanh chóng, hiệu quả và dễ dàng hơn Năng lực giúp chúng ta tiếp thu những kiến thức vận dụng, áp dụng vào công việc một cách linh hoạt, phát triển các kỹ năng, trau dồi vốn hiểu biết của mình Tuy nhiên mỗi bài dạy, mỗi kĩ năng cần rèn cho học sinh chỉ cần áp dụng một trong những năng lực chung và năng lực chuyên môn là đã đáp ứng yêu cầu cao nhất của một bài dạy

Tiếp theo là khái niệm về VĂN KỂ CHUYỆN, đây là phương thức trình bày một chuỗi các

sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa nhất định nào đó Với mục đích cung cấp hiểu biết về sự vật, sự việc, con người, giúp người đọc, người nghe hiểu chúng một cách đúng đắn, đầy đủ Tình cảm, cảm xúc của con người nảy sinh từ những sự việc, cảnh vật cụ thể vì vậy văn tự sự gợi lên những ý nghĩa sâu xa, giúp khơi gợi cảm xúc và trí tưởng tượng của người đọc cụ thể, chân thực, sống động hơn

Còn TRẢI NGHIỆM CỦA BẢN THÂN là những gì bản thân đã trải qua, đã được chứng kiến để từ đó rút ra cho mình những bài học kinh nghiệm đáng quý

Vì thế, chúng ta có thể khẳng định văn kể chuyện nói chung và KỂ LẠI MỘT TRẢI NGHIỆM CỦA BẢN THÂN nói riêng chiếm một vị trí đặc biệt quan trọng trong sáng tác văn chương và trong cả đời sống sinh hoạt của con người Với ý nghĩa đó, bản thân là một người giáo viên tôi luôn mong muốn giúp học sinh làm tốt dạng bài này Việc nâng cao chất lượng, phương pháp rèn kĩ năng làm bài văn kể chuyện cũng dựa trên định hướng đổi mới phương pháp dạy học Và trong Nghị quyết Trung ương 4 khóa VII về việc đổi mới sự nghiệp giáo dục

và đào tạo đã đề ra: “Đổi mới phương pháp dạy và học ở tất cả các cấp học, bậc học Kết hợp tốt học với hành, học tập với lao động sản xuất, thực nghiệm và nghiên cứu khoa học, gắn nhà trường với xã hội Áp dụng những phương pháp giáo dục hiện đại để bồi dưỡng cho học sinh năng lực tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề Chú ý bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu” Chính vì vậy, đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh là

yêu cầu bức thiết và quan trọng hàng đầu

2.2 Cơ sở thực tiễn:

Qua thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy tập làm văn là phân môn đòi hỏi tính sáng tạo cao của học sinh Để có một bài văn hoàn thiện về nội dung lẫn hình thức quả là một việc làm không dễ dàng đối với các em Nhiều em không biết bắt đầu từ đâu, phải nói và viết những gì, viết như thế nào Chính vì vậy mà trong các tiết học rèn kĩ năng VIẾT các em thường lúng túng, viết lan man không đúng trọng tâm đề yêu cầu, ý nghèo nàn, dùng từ không chính xác Bên cạnh đó, tính tích cực, chủ động, sáng tạo và tư duy của học sinh bị hạn chế, học sinh

có khuynh hướng làm theo dạng khuôn mẫu nhất định Đây là một trong những lí do khiến học sinh khối 6 yếu về kĩ năng làm bài, chất lượng bài viết của các em chưa cao Khi kể chuyện nội dung sơ sài, đi theo khuôn mẫu chung, việc lựa chọn sự việc còn mang tính liệt kê, không có

Trang 6

chọn lọc; kèm theo đó là sự diễn đạt còn vụng về, lan man, ngôn từ hạn chế càng làm cho bài văn thiếu hấp dẫn Hơn nữa, học sinh chưa biết hoặc vụng về trong việc sử dụng các biện pháp

tu từ: so sánh, nhân hóa, ẩn dụ, nên bài viết thiếu độ mềm dẻo Bài viết của các em còn đơn giản như ở bậc Tiểu học, chưa có sự trau chuốt, đầu tư, cho nên việc kết hợp các yếu tố miêu

tả, biểu cảm, còn lúng túng, chưa phân biệt rõ dẫn đến bài viết chưa hay

Việc sáng tạo trong bài tập làm văn dường như là điều còn xa lạ với các em, các em thường mong muốn giáo viên cho mình một bài viết mẫu, một hướng đi cụ thể hoặc tìm những bài mẫu có sẵn và dựa theo đó để hoàn thành bài viết của mình Các em chưa hiểu rõ ý nghĩa của việc tìm và đọc tài liệu tham khảo để làm phong phú vốn ngôn ngữ của bản thân, học tập cách sử dụng từ ngữ, biện pháp tu từ, qua những tài liệu tham khảo hay

Từ những mặt hạn chế mà bản thân tôi nhận ra qua việc trực tiếp giảng dạy chương trình Ngữ văn 6 mới- đi kèm với bộ sách Chân trời sáng tạo và tiếp xúc với nhiều đối tượng HS khối

6, tôi mạo muội đưa ra một số giải pháp thiết thực và hiệu quả trong quá trình dạy học sinh VIẾT, đặc biệt là KỂ LẠI MỘT TRẢI NGHIỆM CỦA BẢN THÂN, rất mong nhận được sự góp ý chân thành của các anh chị đồng nghiệp

2.3 Hiệu quả của việc dạy viết kể lại trải nghiệm của bản thân

2.3.1.Tiến trình dạy:

- Hoạt động 1: Kích hoạt kiến thức nền: Yêu cầu cần có đối với bài văn kể lại một trải

nghiệm của bản thân (Chủ đề 4-HKI)- Tri thức (SGK/75)

*Yêu cầu:

+ Dùng ngôi thứ nhất để chia sẻ trải nghiệm của bản thân

+ Sắp xếp các sự việc theo trình tự hợp lý

+ Kết hợp kể tả, thể hiện cảm xúc của người kể đối với sự việc

+ Nêu ý nghĩa của trải nghiệm đối với bản thân

+ Bài viết đảm bảo bố cục:

(1) Mở bài: Giới thiệu được trải nghiệm

(2) Thân bài: Trình bày diễn biến sự việc và cảm xúc của bản thân đối với trải nghiệm (3) Kết bài: Nêu được ý nghĩa của trải nghiệm đối với người viết

Trang 7

- Hoạt động 2: Hướng dẫn phân tích bài văn mẫu (SGK/76)

(1) Ngôi kể

(2) Trải nghiệm được chia sẻ: các sự việc chính

(3) Những câu văn thể hiện cảm xúc

(4) Ý nghĩa của trải nghiệm

- Hoạt động 3: Hướng dẫn quy trình viết:

*ĐỀ: KỂ LẠI MỘT TRẢI NGHIỆM ĐÁNG NHỚ CỦA BẢN THÂN

Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết

*Chọn trải nghiệm:

Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý

* Tìm ý

* Lập dàn ý

- Mở bài:

- Thân bài:

- Kết bài:

Bước 3: Viết bài

Bước 4: Chỉnh sửa và đọc bài viết cho cả lớp cùng theo dõi, góp ý

* Dựa trên bảng kiểm giáo viên đánh giá, nhận xét bài làm của học sinh

BẢNG KIỂM BÀI VIẾT KỂ LẠI MỘT TRẢI NGHIỆM CỦA BẢN THÂN

Các phần Nội dung kiểm tra Đạt/Chưa đạt

Mở bài Dùng ngôi thứ nhất để kể

Giới thiệu sơ lược về trải nghiệm Dẫn dắt chuyển ý, gợi sự tò mò, hấp dẫn với người đọc

Thân bài Trình bày hoàn cảnh xảy ra câu chuyện

Trích bày các sự việc theo trình tự hợp lí rõ ràng Miêu tả các chi tiết sự việc

Thể hiện những cảm xúc của người viết đối với sự việc được kể

Kết bài Nêu ý nghĩa của trải nghiệm đối với bản thân

2.3.2 Các giải pháp vận dụng trong tiến trình dạy học:

Trang 8

Giáo viên tùy theo tình hình thực tế của lớp để vận dụng các giải pháp, kỹ thuật dạy học phù

hợp để gợi ý, hướng dẫn học sinh làm bài thông qua các kĩ năng quen thuộc

* Giải pháp 1: Phát triển năng lực của học sinh thông qua việc rèn luyện các kĩ năng quan sát, ghi chép

Theo Từ điển thuật ngữ văn học: “Kể chuyện là một phương thức tái hiện đời sống trong toàn bộ tính khách quan của nó, tác phẩm tự sự bao giờ cũng có cốt truyện, gắn với cốt truyện

là một hệ thống nhân vật được khắc họa đầy đủ, nhiều mặt ” Từ đó ta xác định, đối tượng của

bài văn kể chuyện là những sự vật, sự việc xảy ra với bản thân mình và những người xung quanh Tất cả những gì chúng ta có thể kể lại đều là những gì chúng ta đã và đang trải qua Có thể coi đó

là một thế giới hết sức đa dạng, phong phú và sống động đang diễn ra quanh ta, nó thay đổi từng ngày, từng giờ Để nhớ rõ toàn bộ nội dung câu chuyện nhưng không rơi vào trường hợp liệt kê, dàn trải mà phải có sự sắp xếp hợp lý, các em cần quan sát, ghi chép những sự việc chính, đối tượng xuất hiện trong các sự việc, đưa ra nhận xét, ấn tượng, cảm xúc của mình khi nhớ lại những sự việc đó, tiếp theo các em mới bắt tay vào làm đoạn văn, bài văn

Theo tôi, đây là một trong những yếu tố quan trọng nhất của phương pháp dạy VIẾT văn kể chuyện Kĩ năng này thường bị học sinh bỏ qua nên khi làm bài các em thường kể theo trí nhớ thiếu rõ ràng của mình, dẫn đến nội dung bài văn có thể lộn xộn, nghèo về nội dung ý nghĩa, thiếu sức hấp dẫn, lôi cuốn

Để hướng dẫn học sinh quan sát, ghi chép tôi giao nhiệm vụ cho các nhóm học sinh tìm hiểu một số yêu cầu như: kể một trải nghiệm trong giờ học em yêu thích, một chuyến đi chơi

xa, một lần em mắc lỗi, một lần em làm việc tốt, với yêu cầu sưu tầm các tư liệu khác nhau:

hình ảnh, tranh vẽ, bài viết, các đoạn phim, đặc biệt những ghi chép từ lời kể của các bạn trong nhóm đã trực tiếp trải nghiệm

Sau khi học sinh trình bày kết quả của mình, tôi có thể bổ sung một số tư liệu trình chiếu

trên Power Point đồng thời đặt những câu hỏi gợi mở để các em nhớ rõ hơn về những sự việc xảy ra trong chính câu chuyện của bản thân mình

Ví dụ: Đề bài “Hãy kể lại trải nghiệm về một lần em mắc lỗi”

- Giáo viên chia nhóm và nhóm tiến hành thảo luận theo các câu hỏi gợi ý:

+ Thời gian, địa điểm xảy ra câu chuyện.

+ Có lỗi với ai? Đó là lỗi gì?

+ Diễn biến như thế nào? (nêu ngắn gọn các sự việc bằng những ý chính)

+ Bản thân em cảm thấy như thế nào khi gây ra lỗi?

+ Phản ứng và cách xử lý của những người mà em gây ra lỗi.

+ Bài học mà em rút ra.

-> Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác có thể đặt câu hỏi, nhận xét, bổ sung

Trang 9

- Đặc biệt nếu học sinh chưa có những câu hỏi để tìm ra điểm quan trọng thể hiện sự quan sát tỉ mỉ, chưa có sự kết hợp tả và biểu cảm trong câu chuyện Giáo viên phải là người đặt câu hỏi gợi ý:

+ Quang cảnh, không gian khi xảy ra câu chuyện như thế nào?

+ Vì sao em lại gây ra lỗi đó?

+ Bầu không khí xung quanh như thế nào, có căng thẳng, áp lực, khó chịu hay không? + Nét mặt, cử chỉ, thái độ, giọng điệu, hành động của em khi gây ra lỗi?

+ Nét mặt, cử chỉ, thái độ, giọng điệu, hành động của bạn bè, của người mà em mắc lỗi như thế nào?

+ Có khi nào em tự nói chuyện một mình để trách bản thân vì sao lại gây ra lỗi đó chưa?

+ Trải nghiệm đó đã để lại trong em bài học gì?

Qua việc hướng dẫn tôi thấy học sinh đã tích cực chủ động trong việc ghi nhớ, vận dụng nhiều giác quan để cảm nhận, các em đã biết quan tâm đến việc quan sát những hình ảnh, cảnh vật xung quanh khi sự việc diễn ra; chú ý quan sát đến cử chỉ, thái độ, của các nhân vật xuất hiện trong câu chuyện mà mình trải nghiệm và xác định trọng tâm của câu chuyện chính là sự việc chính và cảm xúc, tâm trạng của bản thân khi trải qua sự việc

Mỗi cá nhân trong nhóm có một câu chuyện riêng, mang màu sắc riêng nhưng chúng cùng thuộc một chủ đề chung Mỗi nhóm có một chủ đề riêng, tuy vậy các chủ đề này đều thuộc một

chủ đề lớn hơn, đó là “trải nghiệm về một lần mắc lỗi” và điều khác nhau ở đây chỉ là ở đối

tượng mà bản thân mình gây ra lỗi Vì vậy khi các em thảo luận chung, ta có thể thấy được nhiều cách nhìn nhận, đánh giá vấn đề, quan sát ở các vị trí khác nhau Từ đó các em có cách triển khai các sự việc trong câu chuyện của mình ở nhiều cách khác nhau, không nhất thiết là chọn cách sự việc nào diễn ra trước kể trước, sự việc nào diễn ra sau kể sau Và đặc biệt là việc thể hiện tình cảm của mình trong câu chuyện đó, các em có thể học tập cách thể hiện tình cảm của các bạn: gián tiếp, trực tiếp, đồng thời các em huy động vốn sống, khả năng tưởng tượng

và cảm xúc giúp cho việc quan sát được tốt hơn

Tôi hướng dẫn học sinh, tất cả những điều các em tự ghi nhớ, quan sát được và đặc biệt

là ghi nhận được từ bạn bè, các em cần chép lại vào một cuốn sổ tay Không cần chép dài dòng, mà chỉ điểm qua những nét chính, ngắn gọn trong bố cục kể chuyện, trong cách kể về đối tượng, sự việc Sẽ rất thành công nếu các em biết lắng nghe, quan sát, điều đó có thể giúp các

em có những phát hiện bất ngờ thú vị Những phát hiện này sẽ là điều kiện giúp cho bài làm của các em thêm sáng tạo, độc đáo

Tính chân thực trong bài văn kể chuyện đời thường đòi hỏi các chi tiết phải xác thực, chọn lọc Kể đúng bản chất các sự việc diễn ra trong câu chuyện, phải thể hiện được những nét

đẹp đẽ, đúng đắn trong suy nghĩ, trong tình cảm, cảm xúc của bản thân với những trải nghiệm

Trang 10

của chính mình,…

* Giải pháp 2: Phát triển năng lực của học sinh thông qua việc rèn luyện các kĩ năng liên tưởng, tưởng tượng, so sánh.

Có thể khẳng định rằng nếu không có kĩ năng liên tưởng, tưởng tượng, so sánh thì bài văn

kể chuyện của các em chắc chắn không thể hay được, dù là bài văn kể lại trải nghiêm của bản thân Nếu chỉ quan sát ghi chép vào bài làm đúng y nguyên những điều mình ghi nhớ, quan sát thấy thì câu chuyện trong bài văn sẽ quá trần trụi, thiếu sức hấp dẫn Vì vậy, học sinh cần có kĩ năng liên tưởng, tưởng tượng, so sánh vì nó là yếu tố tạo nên sự phong phú cho bức tranh cuộc sống muôn màu với những trải nghiệm thú vị được đan xen bằng những từ ngữ gợi tả đầy màu sắc và các biện pháp nghệ thuật phù hợp làm cho câu chuyện thêm phần hấp dẫn hơn

Thường thì để rèn luyện kĩ năng này ban đầu tôi có thể cho HS trao đổi, thêm từ gợi tả hay biện pháp tu từ vào đoạn văn cho sẵn để làm rõ vai trò của kĩ năng liên tưởng, tưởng

tượng, so sánh trong khi kể lại trải nghiệm của bản thân

Ví dụ: Kể lại trải nghiệm một chuyến về quê

Em hãy sử dụng biện pháp nhân hóa, so sánh, viết lại đoạn văn sau để tạo thành đoạn văn mới giàu hình ảnh và giàu sức gợi hơn:

“Hôm đó em cùng mẹ về quê thăm bà Hai mẹ con bắt đầu đi từ lúc 6h sáng, vậy mà

đường đã đông người, xe cộ tấp nập, còi xe inh ỏi Trên đường đi em thấy hai bên đường là hai dãy nhà cao tầng và những cây xanh cao lớn Càng ra xa thành phố, con đường rộng hơn, người đi đường ít hơn nên mẹ và em cũng đi nhanh hơn.”

Khi kể lại, em Thủy Tiên lớp 6/3 viết như sau: “Hôm đó, là một ngày cuối tuần đẹp trời,

em cùng mẹ về quê thăm bà 6h sáng, khi những chú chim đang ca những bản nhạc đón ngày mới, thì hai mẹ con đã bắt đầu lên đường vì muốn tránh ánh nắng như thiêu như đốt của ông mặt trời Em cứ nghĩ ngày cuối tuần đường vắng vì mọi người sẽ ngủ nướng sau một tuần làm việc vất vả, vậy mà không, con đường vẫn đông người ngược xuôi như mắc cửi Trên đường đi em thấy hai bên đường là hai dãy nhà cao tầng và những cây xanh cao lớn…” Hay em Tấn Tài lớp 6/3 lại có sự liên tưởng, tưởng tượng rất riêng: “Sáng hôm đó, một buổi sáng thật đẹp với ánh nắng dịu nhẹ và làn gió thoang thoảng, mang theo một chút lành lạnh Không biết tự bao giờ Sài Gòn lại có cái không khí se se lạnh của miền Bắc như vậy nữa và em lại bị yêu cái không khí này biết bao! Đi qua những con đường nhỏ rồi ra đường lớn, hai bên đều là những gã khổng lồ cao lớn xếp san sát nhau với những màu sắc bắt mắt

và đứng cạnh những gã khổng lồ dũng mãnh kia là những chiếc ô cực đại màu xanh lá đang rợp bóng mát…”

Trong bài tập này, tôi yêu cầu học sinh dựa trên đoạn văn có sẵn, tự sáng tạo, tìm thêm điểm mới, điểm riêng, đưa thêm các yếu tố miêu tả, vận dụng khả năng tưởng tượng, liên

Ngày đăng: 24/02/2023, 08:14

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w