Bài 8 trường học, văn thơ, khoa học thời hậu lê (n)

Nền giáo dục nước ta ngày càng được quan tâm phát triên dưới triều đại Lý, Trần, Hậu Lê, chứng minh cụ thể là: + Thời Lý: nhà nước lập Văn Miếu, mở Quốc Tử Giám làm trường đào tạo nhân

LỊCH SỬ – LỚP 4

Bài 8: Trường học, văn thơ,

khoa học thời Hậu Lê

- Em cần chú ý theo dõi bài giảng và dừng video khi thực hiện những yêu cầu trong bài

- Em cần có vở ghi, sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí lớp 4.

- Em cần ngồi đúng tư thế, giữ khoảng cách tốt giữa mắt và thiết bị học.

- Em không nên vừa sạc thiết bị vừa học bài HƯỚNG DẪN HỌC

Câu 1: Vị vua nào dưới đây đã cho soạn Bộ luật Hồng Đức?

A Lê Thái Tông

Câu 2: Điểm tiến bộ trong Bộ luật Hồng Đức là:

A Bảo vệ chủ quyền quốc gia.

B Giữ gìn truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

C Bảo vệ một số quyền lợi của phụ nữ.

D Bảo vệ quyền lợi của vua, quan lại, địa

chủ.

KHỞI ĐỘNG

Thứ năm, ngày 24 tháng 2 năm

2022

Lịch sử

Bài 8: Trường học, văn thơ, khoa học thời Hậu Lê

Sau bài học, em:

- Nêu được những sự kiện chứng tỏ nhà Lê rất quan tâm tới

việc đào tạo nhân tài.

- Kể tên những người được ghi nhận là có công trong việc

phát triên văn học, khoa học ở thời Lê.

- Tự hào về những thành tựu khoa học, văn học của cha ông

và truyền thống hiếu học của dân tộc

YÊU CẦU CẦN ĐẠT

A HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN

b) Nêu dẫn chứng chứng tỏ nền giáo dục nước ta ngày càng được quan tâm

phát triển dưới triều đại Lý, Trần, Hậu Lê?

1 Lắng nghe thầy, cô giáo trình bày

a) Lắng nghe thầy/cô giới thiệu khái quát về nên giáo dục, thi cử dưới thời Lý, Trần, Hậu Lê

Từ thời Lý, các triều đại phong kiến Việt Nam rất quan tâm tới việc đào tạo nhân tài cho đất nước Ở thời Lý, Nhà nước lập Văn Miếu, mở Quốc Tử Giám làm trường đào tạo nhân tài Qua thời Trần, việc tổ chức dạy học và thi

cử bắt đầu có quy củ Đến thời Hậu Lê, giáo dục được phát triển và quy định chặt chẽ

Nền giáo dục nước ta ngày càng được quan tâm phát triên dưới triều đại

Lý, Trần, Hậu Lê, chứng minh cụ thể là:

+ Thời Lý: nhà nước lập Văn Miếu, mở Quốc Tử Giám làm trường đào tạo nhân tài.

+ Thời Trần: Tổ chức dạy học và thi cử có quy củ

+ Thời Hậu Lê: giáo dục quy định chặt chẽ và ngày càng phát triển

2 Tìm hiểu về trường học và việc tổ chức thi cử dưới thời Hậu Lê

a) Đọc kĩ đoạn hội thoại kết hợp quan sát các hình dưới đây

Hình 1 Nhà Thái Học trong Văn Miếu Hình 2 Bia Tiến sĩ ở Văn Miếu

b) Nêu những dẫn chứng chứng tỏ nhà Hậu Lê rất quan tâm tới việc đào tạo

nhân tài cho đất nước?

- Trường Quốc Tử Giám không chỉ dạy học cho con cháu vua quan mà còn nhận cả con em thường dân nếu học giỏi

- Ba năm tổ chức thi Hương, thi Hội để chọn tiến sĩ.

- Những người thi đỗ sẽ được xướng danh, tổ chức lễ đón rước và khắc tên tuổi người đỗ cao (tiến sĩ) vào bia đá dựng ở Quốc Tử Giám.

Khắp các địa phương đều có trường học Những ai học giỏi sẽ được chọn vào Quốc Tử Giám học tập chung với các con của vua quan

- Nho giáo (còn gọi là Khổng giáo) do Khổng

Tử sáng lập, là hệ thống các quy định về chính trị, về đạo đức, về cách ứng xử trong đời sống….nhằm duy trì, bảo vệ trật tự xã hội phong kiến

Khổng Tử

TƯỢNG THỜ KHỔNG TỬ

Ở QUỐC TỬ GIÁM

Chu Văn An (1292 – 1370) là người thầy, người hiệu trưởng đầu tiên của trường Quốc Tử Giám

LÊ Nền nếp thi cử được quy định ra sao?

- Nền nếp thi cử được quy định chặt chẽ, quy củ

Trường thi Hội đồng giám khảo

Kì thi hương ở Nam Định

Giám khảo Tái hiện Hội thi Đình ở thời Hậu Lê

Nhà Hậu Lê làm gì để tôn

vinh những người đỗ đạt?

+ Tổ chức Lễ xướng danh (đọc tên người đỗ).

+ Tổ chức Lễ vinh quy (lễ đón rước người đỗ cao về làng).

+ Khắc tên tuổi người đỗ cao (tiến sĩ) vào bia đá dựng ở Văn Miếu để tôn vinh người

có tài.

Lễ xướng danh Bảng vàng khắc tên những

người trúng tuyển

Lễ Vinh quy bái tổ (Lễ đón rước người đỗ cao về làng)

Lễ Vinh quy bái tổ (Lễ đón rước người đỗ cao về làng)

Văn bia khắc tên tiến sĩ trong Văn

Miếu Quốc Tử Giám

Giáo dục thời Hậu Lê đã có nền nếp

và quy củ

Trường học thời Hậu Lê nhằm đào tạo những người trung thành với chế độ phong kiến và nhân tài cho đất nước.

3 Khám phá các thành tựu văn học thời Hậu Lê:

a) Đọc thông tin sau:

Ở thời Hậu Lê, văn thơ rất phát triển Hai nhà thơ,

nhà văn nổi tiếng nhất là Nguyễn Trãi và Lê Thánh Tông

Quốc âm thi tập của Nguyễn Trãi và Hồng Đức quốc âm

thi tập của Lê Thánh Tông là hai trong những tập thơ chữ

Nôm xưa nhất và còn có các nhà văn, nhà thơ như

Nguyễn Mộng Tuân, Lý Tử Tấn, Nguyễn Húc,…

Nội dung của nhiều tác phẩm văn học phản ánh khí

phách anh hùng và niềm tự hào chân chính của dân tộc,

như Bình Ngô Đại Cáo của Nguyễn Trãi hoặc các bài thơ của

Nguyễn Mộng Tuân, Lê Thánh Tông.

Bên cạnh đó, có những tác phẩm ca ngợi nhà Hậu Lê, đề

cao và ca ngợi công đức củ nhà vua Tiêu biểu trong số này

là các tác phẩm của Hội Tao đàn do vua Lê Thánh Tông sáng lập.

Tuy nhiên, còn phải kể đến nhiều tác phẩm của một số tác giả nói lên tâm sự củ những người muốn đem tài năng, trí tuệ ra giúp ích cho nước, cho dân nhưng lại bị một số quan lại ghen ghét, vùi dập Ức trai thi tập của Nguyễn Trãi là một trong những tác phẩm đó.

Hình 3: Nguyễn Trãi

b) Trao đổi để trả lời:

- Hãy kể tên các tác giả thơ, văn tiêu biểu thời Hậu Lê?

- Nội dung các tác phẩm thơ, văn thời Hậu Lê nói về những điều gì?

- Kết hợp quan sát hình 3 và kể tên những tác phẩm văn, thơ tiêu biểu của Nguyễn Trãi?

Tên các tác giả thơ, văn tiêu biểu thời Hậu Lê là: Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông, Nguyễn Mộng Tuân, Lý Tử Tấn, Nguyễn Húc

Nội dung các tác phẩm thơ, văn thời Hậu Lê phản ánh

khí phách anh hùng và niềm tự hào chân chính của

dân tộc.

Tên những tác phẩm văn, thơ tiêu biểu của Nguyễn Trãi: Quốc âm thi

tập, Bình ngô đại cáo, Ức trai thi tập,

CHỮ HÁN CHỮ NÔM

Bình ngô đại cáo (Bằng chữ Hán)

Nguyễn

Trãi

4 Khám phá các thành tựu khoa học thời Hậu Lê:

a) Đọc đoạn hội thoại sau:

Hồng Đức quốc âm thi tập

Ngô Sĩ Liên

Một trang trong Đại Việt sử kí Toàn thư

Lam Sơn thực lục là tác phẩm ghi chép tóm tắt quá trình khởi nghĩa Lam Sơn và chiến tranh

giải phóng chống nhà Minh (1418-1427)

Nguyên bản bằng chữ Hán do Nguyễn Trãi viết,

Lê Lợi đề tựa Tuy người đời sau có sửa chữa, thêm bớt, Lam Sơn thực lục vẫn là tài liệu có giá trị lịch sử chân thực

Lương Thế Vinh

Cửu chương lập thành toán pháp

B Hoạt động thực hành

1 Trao đổi và ghi vào vở ý đúng trong câu sau:

a) Bia đá dựng ở Văn Miếu để khắc tên tuổi của những ai?

A Những người đỗ cử nhân B Những người đỗ Tú tài

C Những người đỗ tiến sĩ D Những người đỗ trạng nguyên

b) Ghi tên các nhân vật dưới đây vào cột phù hợp:

Nguyễn Trãi, Lý Tử Tấn, Ngô Sĩ Liên, Lê Thánh Tông, Lương Thế Vinh, Nguyễn Mộng Tuân

2 Em hãy kể tên các tác phẩm của Nguyễn Trãi mà em biết?

BẮT ĐẦU

RUNG CHUÔNG VÀNG

1 Nhà Hậu Lê tổ chức trường học như thế nào?

A Chưa quy củ.

B Có nhiều học sinh.

C Đã có nền nếp và quy củ.

2 Dưới thời Hậu Lê, những ai được vào học trong Quốc Tử Giám?

A Con cháu vua quan và con dân thường

nếu học giỏi.

B Tất cả mọi người có tiền.

C Chỉ con cháu vua quan mới

được học.

3.Thời Hậu Lê có mấy kì thi lớn được tổ chức để chọn nhân tài?

A 5 kì thi

B 4 kì thi

C 3 kì thi

4 Các lễ nào dưới đây được Nhà Hậu Lê cho

tổ chức để khuyến khích học tập?

A Lễ xướng danh.

B Lễ xướng danh và lễ Vinh quy bái tổ.

C Lễ Vinh quy bái tổ.

Chào tạm biệt các em!