Tuần 33 Ngày soạn 06/4/2018 TIẾT 32 CHỦ ĐỀ VĂN NGHỊ LUẬN ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN I Kiến thức cơ bản cần nhớ 1 Đặc điểm + Luận điểm Là ý kiến thể hiện tư tưởng, quan điểm của bài văn được nêu ra dưới hình[.]
Trang 1TIẾT 32 CHỦ ĐỀ : VĂN NGHỊ LUẬN
ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN
I Kiến thức cơ bản cần nhớ
1 Đặc điểm
+ Luận điểm: Là ý kiến thể hiện tư tưởng, quan điểm của bài văn được nêu ra dưới hình thức câu khẳng định (hay phủ định), được diễn đạt sáng tỏ, dễ hiểu, nhất quán
Luận điểm là linh hồn của bài viết, nó thống nhất các đoạn văn thành một khối.
Luận điểm phải đúng đắn, chân thật, đáp ứng nhu cầu thực tế thì mới có sức thuyết phục
+ Luận cứ: là lí lẽ, dẫn chứng đưa ra làm cơ sở cho luận điểm Luận cứ phải chân
thật, đúng đắn, tiêu biểu thì mới khiến cho luận điểm có sức thuyết phục
+ Lập luận là cách nêu luận cứ để dẫn đến luận điểm Lập luận phải chặt chẽ, hợp lí
thì bài văn mới có sức thuyết phục
2 Kĩ năng làm bài nghị luận
- Kĩ năng xác định đề, tìm ý
+ Đọc kĩ đề, lưu ý những từ ngữ quan trọng, gợi hứng thú làm bài
+ Xác định đúng kiểu bài để tránh nhầm lẫn về phương pháp
+ Xác định đúng nội dung để tránh lạc đề
+ Xác định phạm vi tư liệu, dẫn chứng
+ Tìm những ý đúng, ý hay, có những nhận xét khái quát từ những vấn đề nổi bật, tiêu biểu, có những so sánh, đánh giá vấn đề đó
+ Đặt những câu hỏi tìm ý, xây dựng ý từ những ý kiến phản đề
+ Sắp xếp ý hợp lý
- Kĩ năng dựng đoạn
+ Viết đoạn mở bài: Trực tiếp (đi thẳng vào vấn đề) hoặc gián tiếp (thông qua câu
đã trích, câu thơ, vấn đề có liên quan)
+ Viết đoạn thân bài: Mỗi ý một đoạn
+ Viết đoan kết bài: Xây dựng đoạn kết bài tương ứng với đoạn mở bài
- Các cách lập luận: diễn dịch, quy nạp, song hành, tổng phân hợp
- Chú ý những bài văn có dạng đề mở
II Luyện tập
Viết một đoạn phần thân bài cho đề bài sau: Vẻ đẹp của bức tranh làng chài
trong bài thơ " Quê hương" của Tế Hanh? Từ đó, liên hệ tình cảm của mình với quê hương.
Thân bài:
* Đó là vẻ đẹp của chính làng quê tác giả, một làng chài ven biển Trung Bộ (Phân
tích hai câu thơ đầu)
* Đó là vẻ đẹp tươi sáng, khoẻ khoắn của cuộc sống và con người làng chài khi đoàn thuyền ra khơi đánh cá: (4 câu tiếp theo)
- Bức tranh ấy hiện lên trong khung cảnh thiên nhiên trong sáng, thơ mộng của buổi bình minh
- Khí thế lao động hăng hái được gợi tả qua hình ảnh những chàng trai khoẻ khoắn và hình ảnh những con thuyền băng băng lướt sóng
114
Trang 2- Hình ảnh cánh buồm là một so sánh độc đáo gợi ra linh hồn của làng chài với bao nhiêu nỗi niềm của người dân chài
* Vẻ đẹp của bức tranh làng chài trong cảnh thuyền cá trở về bến: (4 câu tiếp theo)
- Cảnh ồn ào tấp nập trên bến đỗ là một bức tranh sinh hoạt lao động ở làng chài được miêu tả hết sức sinh động, chan hoà niềm vui sướng trước thành quả lao động và thể hiện khát vọng ấm no hạnh phúc của người dân chài
- Hình ảnh những chàng trai và những con thuyền sau chuyến ra khơi tạo nên một vẻ đẹp vừa thực vừa lãng mạn
- Đó là bức tranh làng quê thật tươi, sinh động và giàu sức sống, ấm áp tình người
* Vẻ đẹp bức tranh làng chài qua nỗi nhớ quê hương (4 câu cuối)
- Trong bức tranh ấy là nỗi niềm của một người con xa quê nhớ quê da diết Nỗi nhớ quê hương của Tế Hanh thấm đượm về những bức tranh về làng chài
* HS liên hệ tình cảm mình với quê hương
- Yêu quê hương, học tập tốt xây dựng quê hương giàu đẹp
- Cùng đồng lòng, đoàn kết xây dựng quê hương không chia bè phái
- Có ý thức bảo vệ biển quê hương
- Phê phán những người xa quê không nhớ về quê, có người phản bội quê hương,
hay xuyên tạc chống phá Nhà nước
Bài về nhà: Lựa chọn một ý để viết thành đoạn văn nghị luận.
115