Tiểu luận cuối kỳ môn quản trị tài chính công ty đa quốc gia

ĐỀ XUẤT GIẢ ĐỊNH VỀ MẶT HÀNG XUẤT KHẨU CÀ PHÊ VÀ THỊ TRƯỜNG NHẬP KHẨU MỸ DỰA TRÊN DỮ LIỆU THU THẬP Theo số liệu từ Trade map - Trade Statistics for International Business Management, hi

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG KINH DOANH

Tháng 12, năm 2022

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG KINH DOANH

MSSV: 31201021701 Khoá: 46

Tháng 12, năm 2022

M ỤC LỤC

A ĐỀ XUẤT GIẢ ĐỊNH VỀ MẶT HÀNG XUẤT KHẨU CÀ PHÊ VÀ THỊ

TRƯỜNG NHẬP KHẨU MỸ DỰA TRÊN DỮ LIỆU THU THẬP 1

L ỜI MỞ ĐẦU 2

B PHÂN TÍCH B ỐI CẢNH DỰ BÁO VỀ SỰ BIẾN ĐỘNG GIÁ CÀ PHÊ XUẤT KH ẨU VÀ TIỀN TỆ 3

I Phân tích b ối cảnh 3

II Phân tích tài chính; d ự báo về tỷ giá hối đoái và sự biến động giá sản phẩm 4

1 Phân tích d ựa trên Phương pháp Ngang giá sức mua (Purchasing Power Parity - PPP) 4

2 Phân tích s ự tương quan giữa lạm phát và tỷ giá hối đối, dự báo biến động tỷ giá 6 3 Phân tích và d ự báo biến động giá sản phẩm 9

3.1 Phân tích bi ến động giá sản phẩm 9

3.2 D ự báo biến động giá sản phẩm 10

III Đề xuất Phương án phòng vệ (hedging) và chiến lược hedging trước sự biến động giá cà phê và tỷ giá hối đoái năm 2023 11

1 Phòng v ệ tài chính bằng Hợp đồng quyền chọn tiền tệ (Foreign Currency Options) 12

a Th ực hiện hợp đồng quyền chọn 12

b Không th ực hiện hợp đồng quyền chọn 12

2 Phòng v ệ tài chính bằng Hợp đồng kỳ hạn (Forward Contract) 12

C KẾT LUẬN 13

A ĐỀ XUẤT GIẢ ĐỊNH VỀ MẶT HÀNG XUẤT KHẨU CÀ PHÊ VÀ THỊ

TRƯỜNG NHẬP KHẨU MỸ DỰA TRÊN DỮ LIỆU THU THẬP

Theo số liệu từ Trade map - Trade Statistics for International Business Management, hiện nay, Việt Nam là nước xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới chỉ sau Brazil về mặt sản lượng Năm

2021, sản lượng cà phê Việt Nam xuất khẩu đạt 1,263,381 tấn Về mặt giá trị, tổng giá trị cà phê Việt Nam xuất khẩu năm 2021 chiếm 5.9% giá trị cà phê xuất khẩu thế giới, và đứng ở vị

trí thứ năm trên thế giới (Phụ lục 1)

Trong giai đoạn năm 2018 - 2020, giá trị cà phê Việt Nam xuất khẩu so với năm trước liên tục tăng trưởng âm Cụ thể giá trị xuất khẩu giữa 2017 - 2018 tăng trưởng -7%, giữa 2018 - 2019 tăng trưởng -23%, giữa 2019 - 2020 tăng trưởng -11% Tuy nhiên giai đoạn 2020 - 2021, giá trị cà phê Việt Nam xuất khẩu tăng 9%, cụ thể giá trị xuất khẩu cà phê năm 2020 đạt 1,976,606

đô la Mỹ và đạt 2,155,508 đô la Mỹ trong năm 2021

Biểu đồ 1: Các thị trường nhập khẩu cà phê Việt Nam lớn nhất

(Nguồn: Trade map - Trade Statistics for International Business Development)

Từ biểu đồ có thể thấy Mỹ là thị trường nhập khẩu phê lớn thứ hai của Việt Nam sau Đức Trong năm 2021, giá trị nhập khẩu cà phê từ Việt Nam của Mỹ đạt 239,366 đô la Mỹ chiếm 11.1% trong tổng giá trị cà phê Việt Nam xuất khẩu Và ngược lại Việt Nam cũng là đối tác lớn thứ bảy của Mỹ về mặt giá trị nhập khẩu, năm 2021 giá trị nhập khẩu cà phê từ Việt Nam

chiếm 4.1% trong tổng giá trị nhập khẩu cà phê của Mỹ (Phụ lục 2)

là đối tác kinh tế lớn của Việt Nam

Trong vòng ba năm trở lại đây, tình hình cà phê Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Mỹ gặp nhiều biến động Do ảnh hưởng của đại dịch Covid - 19 và gần đây nhất là chiến sự Nga - Ukraine đã tạo ra không ít khó khăn cho nền kinh tế thế giới nói chung và nền kinh tế Mỹ nói riêng Là một trong những đối tác nhập khẩu cà phê chủ lực của Việt Nam và là một trong những nền kinh tế lớn của thế giới, bất cứ bất ổn nào của nền kinh tế Mỹ cũng sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu cà phê của Việt Nam Chính vì thế, công ty xuất nhập khẩu AAA, cũng như các công ty xuất nhập khẩu khác cần phải nghiên cứu và áp dụng các biện pháp phòng

vệ tài chính để giảm thiểu tác động tiêu cực do biến động kinh tế và những biến động do thị trường tài chính gây ra Đặc biệt, các doanh nghiệp phải chú ý đến tỷ giá hối đoái khi tham gia vào hoạt động xuất nhập khẩu cũng như các hoạt động tài chính quốc tế khác

B PHÂN TÍCH BỐI CẢNH DỰ BÁO VỀ SỰ BIẾN ĐỘNG GIÁ CÀ PHÊ XUẤT

KHẨU VÀ TIỀN TỆ

I Phân tích bối cảnh

Tình hình kinh tế thế giới nói chung và nền kinh tế Mỹ nói riêng đang gặp nhiều khó khăn do nhiều nguyên nhân khác nhau từ hậu quả do đại dịch Covid - 19 gây ra, xung đột thương mại, bất ổn chính trị và chiến sự Nga - Ukraine Thế giới đang phải đối mặt với nguy cơ rất nghiêm trọng có thể đẩy đến suy thoái kinh tế toàn cầu

Tỷ lệ lạm phát thế giới cũng đang ở mức cao Theo dự báo của Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF), trong năm 2022 các quốc gia trên toàn thể giới sẽ chịu áp lực lạm phát lớn Đối với các quốc gia phát triển, vấn đề này có vẻ nghiêm trọng hơn khi lạm phát được dự báo bình quân lên đến 9.9% Con số này được dự báo khoảng 7.2% đối với các nước đang phát triển

Năm 2021, tỉ lệ lạm phát của Mỹ chạm mức 4.6979% đạt mức cao chưa từng thấy kể từ sau

Suy thoái toàn cầu 2009 (Phụ lục 3) Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (Fed) đã và đang không

ngừng có những hành động để kéo lạm phát xuống bằng bất cứ giá nào Trong năm nay, Fed

đã 5 lần tăng lãi suất và kiên quyết duy trì chính sách tiền tệ cứng rắn Tuy nhiên, tình hình lạm phát tại quốc gia này vẫn chưa có dấu hiệu khả quan hơn là mấy Ngược lại, chính sách này của Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ đang tác động mạnh mẽ đến nền kinh tế thế giới “Chúng ta đang chứng kiến Fed có những động thái thắt chặt chính sách tiền tệ quyết liệt nhất kể từ đầu những năm 1980 Họ sẵn sàng chấp nhận tỷ lệ thất nghiệp cao và suy thoái kinh tế”, ông Chris Turner, giám đốc toàn cầu phụ trách các thị trường tại ING, nhận xét “Điều này không tốt chút nào cho tăng trưởng kinh tế thế giới”

Với cách làm này, giá trị đồng USD đang được nâng giá lên cao so với các tiền tệ lớn khác trong rổ tiền tệ Do đó, người dân Mỹ sẽ có lợi khi mua sắm hàng hoá nước ngoài hay hàng hoá nhập khẩu Mặt khác, tỷ giá các đồng tiền khác giảm so với USD, khiến cho hoạt động nhập khẩu hàng hoá của họ bằng đồng tiền USD trở nên đắt đỏ hơn trước

Hơn nữa, vấn đề lạm phát tại Hoa Kỳ chưa được giải quyết, lãi suất lại tăng cao có thể sẽ dẫn đến các vấn đề nghiên trọng khác như gia tăng tỷ lệ thất nghiệp, tình hình kinh tế suy thoái dẫn đến việc người dân sẽ thắt chặt chi tiêu cắt giảm việc sử dụng các sản phẩm không thiết yếu Bên cạnh đó, ngân hàng trung ương ở các quốc gia khác cũng có những hành động để kiềm chế lạm phát cũng như tác động do nền kinh tế Mỹ gây ra Điều này sẽ dẫn đến những biến động lớn cho nền kinh tế thế giới trong thời gian tới và tất nhiên hoạt động xuất khẩu cà phê của Việt Nam cũng sẽ không tránh khỏi việc bị ảnh hưởng

Với tình hình hiện tại trên thị trường thế giới, có thể thấy thương mại nói chung và hoạt động xuất khẩu của cà phê Việt Nam nói riêng sẽ phải đối mặt với rất nhiều khó khăn và đặc biệt trong bối cảnh chiến sự Nga - Ukraine vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt

Trong giai đoạn 2020 - 2021 tình hình cà phê Việt Nam xuất khẩu cũng đã gặp phải không ít những trở ngại cũng như thách thức Giá cà phê thế giới cũng không ngừng biến động trong

khoảng thời gian này (Phụ lục 4)

II Phân tích tài chính; dự báo về tỷ giá hối đoái và sự biến động giá sản phẩm

1 Phân tích dựa trên Phương pháp Ngang giá sức mua (Purchasing Power Parity - PPP)

Phương pháp “Ngang giá sức mua” hay “Sức mua tương đương” (PPP) là phương pháp mở rộng dựa trên quy luật một giá (law of one price) trong rổ hàng tiêu chuẩn Lí thuyết này cho rằng các hàng hoá giống nhau tại các quốc gia khác nhau vẫn có giá như nhau Điều này cũng

có thể hiểu rằng hai loại tiền tệ khác nhau có giá trị ngang bằng nhau khi một rổ hàng hoá trên

cả hai quốc gia sử dụng hai loại tiền tệ này có giá trị như nhau

Sử dụng tỷ giá hối đối được xác định từ phương pháp “Ngang giá sức mua” giúp ta xác định được một loại đơn vị tiền tệ được định giá cao hơn hay định giá thấp hơn một đơn vị tiền tệ của một quốc gia khác Việc này có ý nghĩa lớn đối với các nhà quản trị tài chính trong quá trình phân tích và đưa ra các quyết định trong môi trường quốc tế

Biểu đồ 2: Chỉ số Big Mac Index của đồng Việt Nam

(Nguồn: The Big Mac Index | The Economist)

Từ thông tin được cung cấp từ trang “The Economist”, giá của một chiếc Big Mac tại Việt Nam

là 69,000 VND và giá của chiếc bánh này tại Mỹ là 5.15 USD Từ số liệu trên ta có thể tính được tỷ giá hối đoái xác định dựa trên phương pháp PPP là:

𝑆 = 𝑃𝑉𝑁𝐷𝑃𝑈𝑆𝐷 = 69,0005.15 = 13,398.06 VND/USD

Biểu đồ 3: Tỷ giá hối đối USD/VND

(Nguồn: Google Tài chính)

Trong khi đó, trên thị trường ngoại hối, mức giá đóng cửa ngày 29/11/2022 từ trang Google tài chính là 24,780.000 VND/USD Từ những dữ liệu trên có thể kết luận rằng VND đang bị định giá thấp (undervalued) so với USD 45.932% = (1 − 24,780.00013,398.06) × 100

Nhận xét: Việc VND bị định giá thấp so với USD sẽ mang lại sự thúc đẩy và những lợi ích

nhất định cho các doanh nghiệp xuất khẩu nói chung và hoạt động xuất khẩu cà phê nói riêng

Sẽ có lợi cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu AAA khi đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu của mình

để thu về nhiều USD, vì khi này sẽ chuyển đổi ra được nhiều VND hơn so với một vài cách làm khác

2 Phân tích sự tương quan giữa lạm phát và tỷ giá hối đối, dự báo biến động tỷ giá

Sau khi thu thập dữ liệu về tỷ lệ lạm phát của nước Mỹ và của Việt Nam, cũng như tỷ giá hối

đối USD/VND từ trang “The World Bank” (Phụ lục 3), tiến hành dự đoán biến động tỷ giá

bằng mô hình hồi quy tuyến tính “Liner Regression Model” trong phần mềm Excel

Kết quả cho thấy (Phụ lục 5)

- Giá trị R bình phương hiệu chỉnh, Adjusted R Square = 0.665 > 0.5 do đó chấp nhận kết quả

- Giá trị Intercep = 0.6187, giá trị X Variable 1 = 0.5712

Từ kết quả trên ta có được phương trình tương quan biến động tỷ giá hối đoái USD/VND và chênh lệch lạm phát như sau:

∆St/St-1 = 0.6187 + 0.5712 × (𝑖𝑛𝑓𝑉𝑁− 𝑖𝑛𝑓𝑈𝑆 )+∈

Kết luận: Kết quả từ phương trình trên có thể kết luận rằng mỗi 1% biến động chênh lệch lạm

phát sẽ dẫn đến 1.19% thay đổi trong chênh lệch tỷ giá hối đoái USD/VND

(Nguồn: International Monetary Fund)

Biểu đồ 4: Xu hướng lạm phát 1980 - 2027

(Nguồn: International Monetary Fund)

Theo dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế - International Monetary Fund, mức lạm phát năm 2022 của Hoa Kỳ và Việt Nam lần lượt là 8.1% và 3.8% Con số này trong năm 2023 được kỳ vọng

sẽ giảm mạnh tại Hoa Kỳ, cụ thể mức lạm phát tại Hoa Kỳ năm 2023 được dự đoán là 3.5% và

tỷ lệ lạm phát tại Việt Nam là 3.9%

Dựa vào kết quả từ mô hình hồi quy tuyến tính cùng với tỷ lệ lạm phát dự báo của IMF ta dự báo được rằng:

- Biến động tỷ giá hối đoái USD/VND năm 2022 so với năm 2021 vào khoảng -1.8374%

- Biến động tỷ giá hối đoái USD/VND năm 2023 so với năm 2022 vào khoảng 0.8472%

Dự báo: Từ kết quả thu được qua mô hình hồi quy tuyến tính dự đoán rằng tỷ giá hối đối

USD/VND năm 2022 có xu hướng giảm so với 2021 và tăng trở lại trong năm 2023

Theo số liệu từ trang Trading Economics tỷ giá USD/VND giảm không liên tục và không ổn định từ tháng 5/2020 đến tháng 11/2021 Đầu năm 2022, tỷ giá USD/VND tăng mạnh đến cho đến cuối tháng 11/2022 thì có xu hướng giảm trở lại Trading Economics cũng dự báo rằng tỷ giá hối đối sẽ có xu hướng tăng trong năm 2023

Biểu đồ 5: Dự đoán tỷ giá hối đoái USD/VND đến năm 2023

(Nguồn: Trading Economics)

Nhận xét: Có thể thấy xu hướng thay đổi trong tỷ giá hối đoái USD/VND do trang Trading

Economics dự báo và kết quả dự báo từ mô hình hồi quy tuyến tính khá tương đồng Cụ thể, tỷ giá USD/VND có xu hướng giảm vào cuối năm 2022 và sau đó tăng trở lại trong năm 2023 Tuy nhiên, trước tình hình nền kinh tế thế giới không ngừng biến động và căng thẳng như hiện nay, tỷ giá hối đoái còn phụ thuộc rất nhiều vào động thái của Fed, và các ngân hàng trung ưng lớn trên thế giới, ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng như tỷ lệ lạm phát của các quốc gia

Giải thích: Nguyên nhân dẫn đến việc tăng tỷ giá hối đoái USD/VND có thể do việc tăng lãi

suất của Fed làm cho nguồn cầu USD tăng lên làm cho giá đồng USD tăng lên so với giá VND Trong xu hướng gia tăng lãi xuất tại các quốc gia, kết quả dự báo theo trang Trading Economics như sau: Tỷ lệ quỹ Fed Hoa Kỳ dự kiến sẽ có xu hướng khoảng 5,00 % vào năm 2023

Bi ểu đồ 6: Dự báo lãi suất của Hoa Kỳ đến năm 2023

(Nguồn: Trading Economics)

Trước tình hình tăng lãi suất của Fed, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã tiến hành tăng lãi suất

để làm giảm áp lực của việc gia tăng tỷ giá hối đối USD/VND và đây là cũng một trong những bước đi nhằm ổn định nền kinh tế vĩ mô đồng thời kiểm soát lạm phát tại Việt Nam

3 Phân tích và dự báo biến động giá sản phẩm

3.1 Phân tích biến động giá sản phẩm

Cà phê Arabica được xem như là tiêu chuẩn của thế giới trong các hợp đồng Futures giao dịch trên sàn giao dịch Inter Continental Exchange (ICE)

Biểu đồ 7: Giá cà phê năm 2020 - 2022

Nhìn vào biểu đồ có thể thấy rõ giá cà phê từ năm 2020 đến nay không ngừng biến động Trong giai đoạn đầu năm 2020 đến tháng 4/2021 giá cà phê ở và khoảng 93.258 US cent/Lbs đến 139.44 US cent/Lbs, sau đó giá cà phê liên tục tăng mạnh đến tháng 2/2022 và đạt mức cao nhất vào khoảng 258.35 US cent/Lbs Từ tháng 8/2022 giá cà phê bắt đầu sụt giảm và bắt đầu giảm mạnh vào tháng 10/2022, cho đến hiện tại, giá cà phê đang ở mức khoảng 160.15 US cent/Lbs

3.2 Dự báo biến động giá sản phẩm

Sử dụng chức năng dự báo trong phần mềm Excel dựa trên số liệu về giá cà phê (Phụ lục 4) ta

thu được kết quả như sau:

Biểu đồ 8: Dự báo biến động giá cà phê đến tháng 9 năm 2023

Kết quả: Từ biểu đồ kết quả cho thấy rằng với độ tin cậy 95% biến động giá được dự đoán

thay đổi trong khoảng giữa cận tin cậy trên và cận tin cậy dưới Những xu hướng biến động giá

có thể xảy ra theo dự đoán từ biểu đồ:

- Forecast: Giá cà phê có xu hướng tăng ổn định từ cuối năm 2022 đến cuối quý 3 năm

Tuy nhiên việc dự đoán này chỉ dựa trên xu hướng biến động giá của số liệu giá trong quá khứ

và bỏ qua nhiều yếu tố môi trường thực tế khác như biến động kinh tế thế giới, biến động tỷ giá và các thay đổi trong mối quan hệ cung cầu Vì thế, cần tổng hợp thêm nhiều thông tin thị trường khác để có kết quả dự báo hợp lí nhất

Thông tin dự báo từ trang Trading Economics:

Biểu đồ 9: Dự báo biến động giá cà phê đến quý 3 năm 2023

(Nguồn: Trading Economics)

Dự báo: Từ biểu đồ dự báo giá cà phê, ta thấy rằng giá cà phê được dự báo có xu hướng giảm

từ cuối năm 2022 đến quý 3 năm 2023 vẫn chưa có dấu hiệu tăng trở lại Cụ thể theo trang Trading Economics giá cà phê cuối năm 2022 được dự báo ở khoảng 155.38 US cent/Lbs, vào quý 1 năm 2023 con số này còn 150.75 US cent/Lbs, và tiếp tục giảm vào quý 2 năm 2023 ở mức 146.25 US cent/Lbs Xa hơn vào quý 3 năm 2023, ước tính rằng mức giá cà phê chỉ còn khoảng 141.89 US cent/Lbs Kịch bản giá cà phê dự báo này khá tương đồng với đường dự báo Lower Confidence Bond trong Biểu đồ 7 về mặt xu hướng biến động

Nhận xét: Sự sụt giảm trong giá cà phê có thể là nguyên nhân do sự thiếu vắng sức mua trên

thị trường cà phê Tình hình kinh tế thế giới đang gặp không ít khó khăn và có nguy cơ dẫn đến suy thoái toàn cầu, những ảnh hưởng do đại dịch Covid - 19 để lại vẫn chưa được khắc phục hoàn toàn do đó, người dân thế giới nói chung và người dân tại Hoa Kỳ nói riêng sẽ có xu hướng cắt giảm chi tiêu để tập trung vào các sản phẩm thiết yếu dẫn đến sức mua trên thị trường

cà phê sụt giảm Lạm phát cao ở nền kinh tế Mỹ cũng là một nguyên nhân dẫn đến việc giảm sức mua, bên cạnh đó, việc tăng lãi suất mạnh mẽ ở các nền kinh tế lớn như Mỹ và các nước châu Âu đã dẫn đến những “bất ổn” cho nền kinh tế thế giới, làm cho chi phí kinh doanh của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu cũng tăng cao và sức mua cũng trở nên suy yếu

Theo ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Cacao Việt Nam: “Nền kinh tế thế giới nhiều nước bước vào suy thoái nhiều nước phải tìm mọi biện pháp để hạn chế lạm phát, trong

đó tăng lãi suất Điều này sẽ ảnh hưởng lớn đến nhu cầu tiêu thụ cà phê.”

III Đề xuất Phương án phòng vệ (hedging) và chiến lược hedging trước sự biến

động giá cà phê và tỷ giá hối đoái năm 2023

Tỷ giá hối đối ngày 6/12/2022, số liệu từ trang Trading Economics là 24,050 VND/USD Tỷ