Luận văn thạc sĩ triển vọng để thành phố hồ chí minh trở thành trung tâm tài chính quốc tế

Hơn thế nữa, tài chính là một trong những ngành dịch vụ chủ yếu hiện nay góp phần quan trọng trong sự phát triển kinh tế, cung cấp nhiều ngành nghề, dịch vụ, được coi là phần tất yếu tro

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH

THÁI NG ỌC CHÂU

Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng (hướng ứng dụng)

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của tôi dưới sự hướng dẫn

của người hướng dẫn khoa học là TS Trần Kim Cương Trong Luận văn có sử dụng, trích dẫn một số ý kiến, quan điểm khoa học của một số tác giả Các thông tin này đều được trích dẫn nguồn cụ thể, chính xác và có thể kiểm chứng Các số liệu, thông tin được sử dụng trong Luận văn là hoàn toàn khách quan và trung thực, được đúc kết từ quá trình học tập và kết quả nghiên cứu trong thực tiễn của tác giả

Tôi cũng chân thành cảm ơn sự quan tâm tạo điều kiện của nhà trường, gia đình,

sự giúp đỡ có hiệu quả của bạn bè và các đồng nghiệp, trong suốt quá trình học tập và

viết Luận văn này

Cuối cùng, tôi xin gửi tới các Giáo sư, Tiến sĩ, các nhà khoa học, các bạn đồng nghiệp lời cảm ơn sâu sắc nhất

Tác giả

Thái Ngọc Châu

MỤC LỤC

KHUNG PHÂN TÍCH V Ề TRUNG TÂM TÀI CHÍNH QUỐC TẾ 6 1.1 Khung lý thuy ết về Trung tâm Tài chính Quốc tế: 6 1.1.1 Lý thuy ết về Trung tâm Tài chính Quốc tế: 6 1.1.2 Phân lo ại các Trung tâm Tài chính Quốc tế 7 1.1.3 Vai trò c ủa Trung tâm Tài chính Quốc tế 9 1.2 M ột số Trung tâm Tài chính lớn trên thế giới 11

CHƯƠNG 2 20

TH ỰC TRẠNG VỀ CÁC ĐIỀU KIỆN ĐỂ TP HCM TRỞ THÀNH MỘT

DANH M ỤC BẢNG VÀ HÌNH

Hình 1 : Xếp hạng top 7 các trung tâm tài chính quốc tế trên thế giới 14

Bảng 1 1: Cách tiếp cận chỉ số năng lực cạnh tranh toàn cầu – GCI 4.0: 12 trụ cột,

được chia thành 4 nhóm 18

Bảng 1 2: Các yếu tố cần thiết để đánh giá năng thực cạnh tranh để hình thành Trung tâm

Tài chính Quốc tế 19 Hình 2 1: Chỉ số năng lực cạnh tranh của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2018 25

Hình 2 2: Cơ cấu nhu cầu nhân lực theo trình độ nghề trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh quý 4 năm 2018 và quý 1 năm 2019 35 Hình 2 3: Các công ty Fintech tại Việt Nam năm 2019 40 Hình 2 4: Tăng trưởng mạnh nhất về thanh toán qua di động tại Việt Nam và các

nước Trung Âu năm 2018-2019 42

TÓM T ẮT

Chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh hiện đang quan tâm và hướng tới việc xây

dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh Tuy nhiên, để Thành

phố có thể thực hiện được điều đó, đòi hỏi cần phải hội tụ các yếu tố cần thiết, từ thể

chế, chính sách, môi trường kinh doanh đến cơ sở hạ tầng, nhân sự và công nghệ

Chính vì thế, tác giả thực hiện nghiên cứu này nhằm phân tích các nội dung liên quan

về Trung tâm Tài chính Quốc tế Luận văn nghiên cứu sử dụng hai nhóm yếu tố chính

là yếu tố về năng lực cạnh tranh và yếu tố về cơ sở hạ tầng trong nghiên cứu thực

nghiệm về xây dựng một Trung tâm Tài chính Quốc tế ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ để

phân tích Kết quả nghiên cứu cho thấy Thành phố tuy có tiềm năng phát triển thành

Trung tâm Tài chính Quốc tế khi có vị trí địa lý thuận lợi nhưng vẫn còn một danh

sách dài các vấn đề cần giải quyết Cụ thể, Thành phố cần quan tâm, cải thiện khung

pháp lý, thể chế để thu hút các định chế tài chính lớn vào hoạt động, cải thiện cơ sở hạ

tầng, giao thông và vấn đề giáo dục để thu hút nhân tài trong và ngoài nước Ngoài ra,

phát triển hệ thống tài chính tại Thành phố là tiêu chí quan trọng để xây dựng một

Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh Bên cạnh đó, nghiên cứu

cũng có đưa ra các kiến nghị liên quan về thể chế và chính sách, giải pháp phát triển

hệ thống tài chính cùng với các giải pháp hỗ trợ chính quyền Thành phố

SUMMARY

The authority of Ho Chi Minh City is interested and driving to build an International Financial Center in the city However, for The City to realize it, there are many necessary elements accounted, from the institutions, policy, business environment to infrastructure, man-power and technology Therefore, this study is

to analyze all related content of International Financial Center The research thesis

is based on two (2) main elements, which are the competing capability and the infrastructure, in the experimental study of building the International Financial Center in Istanbul – Turkey to analyze The result of the research shows that although The City has a potential to be an International Financial Center due to its geographical location, there is still a long list of issues to be solved Specifically, The City needs to be focus and improve the juridical and institutional framework to attract the activity from big financial institutions, to improve the infrastructure, the traffic and educational issues to attract domestic and international talents Moreover, developing the financial system of The City is an important criteria to build The International Financial Center in Ho Chi Minh City Besides, the study also share some recommendations related to institutions and policy, development solutions for financial system and supporting solutions to the authority of The City

A MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Với mục tiêu đưa đất nước trở thành một quốc gia phát triển trong tương lai,

việc hình thành một Trung tâm Tài chính Quốc tế là điều không thể thiếu bởi trên

thế giới, các quốc gia phát triển đều xây dựng các Trung Tâm Tài chính Quốc tế theo chuẩn mực Quốc Tế, với quy mô toàn cầu như London, New York, hay với quy mô khu vực như Singapore, Thượng Hải, Tokyo ở Châu Á, Frankfurt, Paris, Amsterdam ở Châu Âu, Chicago ở Bắc Mỹ Hơn thế nữa, tài chính là một trong

những ngành dịch vụ chủ yếu hiện nay góp phần quan trọng trong sự phát triển kinh

tế, cung cấp nhiều ngành nghề, dịch vụ, được coi là phần tất yếu trong cuộc sống

hiện đại bao gồm các ngân hàng, bảo hiểm, các quỹ đầu tư, giao dịch phái sinh, thị trường ngoại hối, thanh toán, kế toán, quản lý tài chính… không chỉ gói gọn trong nước mà ngày càng rộng rãi với các tổ chức quốc tế, các giao dịch nước ngoài Do

vậy, đã từ lâu Thành phố Hồ Chí Minh đã được chính quyền Trung Ương xác định

việc xây dựng và phát triển thành một Trung tâm Tài chính cả nước và từng bước

trở thành Trung tâm Tài chính Khu vực từ 15 năm trước Trong Hội thảo gần đây

của Chính phủ được tổ chức ngày 17 tháng 07 năm 2019 về việc “Xây dựng Thành

phố Hồ Chí Minh thành trung tâm tài chính khu vực và quốc tế”, TS Trần Du Lịch, thành viên Tổ tư vấn Kinh tế của Thủ tướng Chính phủ đã khẳng định lại chủ trương xây dựng đã có từ lâu nhưng đến nay vẫn chưa thể thực hiện được, cụ thể là: Năm 2002, Nghị quyết 20/BCT của Bộ chính trị về Thành phố đã xác định

việc xây dựng và phát triển Thành phố Hồ Chí Minh thành Trung tâm Tài chính

của cả nước và từng bước thành trung tâm tài chính của khu vực Asean

Tháng 12/2005, Đại hội Đảng thành phố lần thứ 9 xác định rằng thị trường tài chính là một trong 9 nhóm ngành dịch vụ chủ lực của Thành phố

Năm 2006, UBND Thành phố đã giao cho Viên Kinh tế Thành phố xây

dựng đề án “Phát triển thị trường tài chính trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2010, tầm nhìn 2020” và đã được báo cáo cho UBND Thành phố trong năm 2006

Năm 2007, QĐ số 128/2007/QĐ- TTg của Thủ tướng đã phê duyệt Đề án phát triển thị trường vốn Việt Nam đến năm 2010, tầm nhìn 2020 định hướng

Thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm tài chính- ngân hàng tầm cỡ cả nước

và khu vực

Năm 2018, QĐ số 3113/QĐ-UBND UBND Thành phố đã thành lập Ban chỉ đạo, Ban biên tập soạn thảo “Chương trình phát triển thị trường tài chính trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2010, tầm nhìn 2020 tiếp tục xác định

“việc từng bước trở thành trung tâm lớn về kinh tế, tài chính, thương mại, khoa

học công nghệ của đất nước và khu vực Đông Nam Á.”

Hiện nay, theo tin từ Sở Kế hoạch và Đầu tư, Thành phố đang triển khai hai nhiệm vụ cùng một lúc là lựa chọn nhà đầu tư để thực hiện dự án tại hai lô đất thuộc khu chức năng số 1 trong khu đô thị mới Thủ Thiêm (quận 2) và xây dựng

Đề án phát triển Thành phố Hồ Chí Minh thành Trung tâm Tài chính Quốc tế do công ty Đầu tư tài chính nhà nước TPHCM (HFIC) phối hợp với các sở-ngành đề

xuất tham mưu cho UBND Thành phố

Vào ngày 24/05/2019, Đoàn cán bộ cấp cao của Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã đến Đức để làm việc với đại diện Thành phố Frankfult (Đức) về kinh nghiệm để thực hiện kế hoạch xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Thành

vụ, công nghiệp và sản xuất Với lối sống có nền văn hóa và lịch sử lâu đời, hơn

nữa còn là Thành phố quốc tế, Thành phố đáp ứng sự mong đợi của mọi người đến từ nhiều quốc gia khác nhau Trong kỷ nguyên công nghệ mới này, cạnh tranh giữa các thành phố cũng đỡ cởi mở hơn và rõ ràng là thành phố ngày càng

có xu hướng cạnh tranh và tiếp thị thành phố như những địa điểm hấp dẫn để đầu

tư vào

Thành phố Hồ Chí Minh là một đô thị đặc biệt với dân số gần 9 triệu người

có hộ khẩu thường trú, đông nhất cả nước hiện nay, là trung tâm vùng kinh tế

trọng điểm phía nam, một khu vực được đánh giá năng động, phát triển và đóng góp nhiều nhất vào tổng thu ngân sách của nước ta, là đầu mối giao thông của cả

nước, có cảng biển quốc tế nối liền trực tiếp với các nước trong khu vực Thành

phố Hồ Chí Minh trong năm 2018 có GDP 1,33 triệu đồng, chiếm 25% tổng sản lượng quốc gia, một phần ba giá trị sản xuất công nghiệp, tạo ra 16% tổng kim

ngạch xuất khẩu, 33,4% kim ngạch nhập khẩu và thu hút lượng

FDI lên đến 7,07 tỷ USD cao nhất của cả nước Ngoài ra, Thành phố tiếp

tục là địa phương thu ngân sách lớn nhất cả nước, ước đạt 369.621 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 27,21% tổng thu ngân sách cả nước Thành phố Hồ Chí Minh

cũng là trung tâm về tài chính, ngân hàng lớn nhất của cả nước với mật độ tập trung của các định chế tài chính trên địa bàn thành phố lớn nhất cả nước, Thành

phố là trụ sở của các Ngân hàng lớn nhất và các công ty tài chính có vốn đầu tư nước ngoài, Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh HOSE Thị trường chứng khoán tại TP HCM luôn khẳng định vị trí và tầm quan trọng vượt

trội, chiếm hơn 90% giá trị thị trường cổ phiếu cả nước

Với các lợi thế và tiềm năng đang có, việc định hướng xây dựng một Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh là điều cần thiết, khách quan

nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển không chỉ riêng của Thành phố mà còn đối với

sự tăng trưởng chung của cả nước Điều này cũng đã được thể hiện trong quyết định “Phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2020, tầm nhìn 2025” của Thủ tướng Chính phủ, trong đó xác định mục tiêu phát triển: “Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh văn minh, hiện đại,

với vai trò đô thị đặc biệt, đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đóng góp ngày càng lớn đối với khu vực và cả nước; từng bước trở thành trung tâm lớn về kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học – công nghệ của đất nước và khu vực Đông – Nam Á” Cùng với đó, thế giới đang dần chuyển mình, có một

sự thay đổi lớn khi có sự can thiệp của công nghệ 4.0 vào, và tài chính là ngành

chịu ảnh hưởng lớn từ cuộc cách mạng công nghệ này Do vậy, việc tập trung nguồn thông tin, dịch vụ tài chính để có thể tiếp cận dễ dàng và chất lượng hơn trong việc quản lý tài chính, thanh toán trong nước và quốc tế, là hết sức cần thiết hiện nay Dự án tuy đã bắt đầu được khởi xướng từ 15 năm trước nhưng đến nay vẫn chưa thực hiện được do chưa có một định hướng xây dựng và phát triển

rõ ràng để phù hợp với xu hướng toàn cầu về tài chính Do đó, để có thể thực

hiện được dự án này, đòi hỏi quốc gia nói chung cũng như Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng phải hiểu rõ đặc điểm, thể chế, chính sách và định hướng mô hình Trung tâm Tài chính Quốc tế riêng của quốc gia Đây là một quá trình hết sức

phức tạp, khó khăn và lâu dài, cẩn có sự nghiên cứu cụ thể và lời khuyên, góp ý

từ các chuyên gia, tổ chức tài chính, nhà nghiên cứu, doanh nghiệp có kiến thức

nhất định trong lĩnh vực tài chính, công nghệ hiện đại

Nhận thức được tiềm năng, sức mạnh về kinh tế, xã hội của Thành phố Hồ Chí Minh cũng như sự quan tâm và mong muốn của Chính quyền Thành phố trong việc xây dựng một Trung tâm Tài chính tầm Khu vực và Quốc tế ở Thành phố, vì thế, tác giả đã thực hiện đề tài mang tên “Triển vọng để Thành phố Hồ Chí Minh trở

thành Trung tâm Tài chính Qu ốc tế ”

2 Mục tiêu nghiên cứu:

Luận văn nghiên cứu được thực hiện cụ thể nhằm những mục đích sau:

Xây dựng khung phân tích về Trung tâm Tài chính Quốc tế Thế nào là một Trung tâm Tài chính Quốc tế; Để một đô thị hoặc một thành phố trở thành Trung tâm Tài chính Quốc tế thì cần hội tụ những yếu tố gì, và cấu thành cấu trúc ra sao; Các quốc gia và các thành phố nếu sở hữu các Trung tâm Tài chính Quốc tế thì sẽ

có những lợi ích đối với nền kinh tế và đất nước

Luận văn nghiên cứu sẽ tiến hành khảo sát các yếu tố đó trong điều kiện và

bối cảnh của Thành phố Hồ Chí Minh hiện tại

Thông tin nghiên cứu được, tác giả sẽ đúc kết các bài học kinh nghiệm và sẽ đưa ra một số kiến nghị và giải pháp để Thành phố Hồ Chí Minh có thể xây dựng

một Trung tâm Tài chính mang tầm cỡ Khu vực và Quốc tế trong tương lai

3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

Lu ận văn nghiên cứu tập trung nghiên cứu các thể chế, chính sách cùng các điều kiện cần hội tụ để Thành phố Hồ Chí Minh trở thành Trung tâm Tài chính vào

một năm nào đó trong tương lai Nghiên cứu này chỉ thực hiện trong phạm vi phân tích những điều kiện nào Thành phố Hồ Chí Minh đang có và những gì cần có để xây dựng được Trung tâm Tài chính ở Thành phố chứ sẽ không đi sâu phân tích riêng vào một điều kiện kinh tế cụ thể nào như kinh tế hoặc là ngân sách của Thành

phố

4 Những đóng góp mới của đề tài

Luận văn nghiên cứu trình bày một số kiến nghị nhằm phát huy những điểm

mạnh và lợi thế của Thành phố, ngoài ra đưa ra một số giải pháp, đề xuất để Thành

phố khắc phục điểm yếu và phát triển nhằm mục đích từng bước xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế

5 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được

kết cấu gồm 3 chương

Chương 1: Khung phân tích về Trung tâm Tài chính Quốc tế

Chương 2: Thực trạng về các điều kiện để Thành phố Hồ Chí Minh trở thành

một Trung tâm Tài chính mang tầm Khu vực và Quốc tế

Chương 3: Một số giải pháp, đề xuất và kiến nghị

B NỘI DUNG CHƯƠNG 1 KHUNG PHÂN TÍCH VỀ TRUNG TÂM TÀI CHÍNH QUỐC TẾ

1 1 Khung lý thuyết về Trung tâm Tài chính Quốc tế

1.1.1 Lý thuyết về Trung tâm Tài chính Quốc tế

Khái niệm về một Trung tâm Tài chính Quốc tế (International Financial Center) thường được giải thích theo nhiều cách khác nhau Ở đây, tác giả xin trình bày một vài khái niệm về Trung tâm Tài chính Quốc tế được sử dụng trong các luận văn nghiên cứu trước đây

Kindleberger (1974) cho rằng “ Một IFC là rất cần thiết không chỉ giúp cân

bằng thông qua thời gian tiết kiệm và đầu tư của các tổ chức, cá nhân và giúp chuyển vốn từ những người tiết kiệm tới những người đầu tư, mà còn giúp thực hiện thanh toán và chuyển tiền giữa các nơi Các ngân hàng và các Trung tâm Tài chính

thực hiện thực hiện chức năng thanh toán và các chức năng khác như cho vay…

Những chức năng chuyên biệt của thanh toán quốc tế, cho vay hoặc vay nước ngoài thì được thực hiện hiệu quả nhất tại một nơi Trung tâm, mà Trung tâm này là nơi chuyên về thanh toán giữa các vùng trong nước.” Ông ấy không đề cập đến ảnh hưởng của vị trí địa lý, mà cho rằng, “ Một IFC cung cấp chức năng với chuyên môn cao về cho vay ở nước ngoài, phục vụ như cơ quan thanh toán giữa các quốc gia Các định chế như ngân hàng, nhà môi giới, đại lý, những những tổ chức tài chính thành lập chi nhánh ở các trung tâm như vậy.” Ông ấy cũng không đề cập đến

khả năng của mạng lưới máy tính và đó được xem như là định nghĩa của ông về một IFC

Dựa trên nghiên cứu của Kindleberger (1974), đã có nhiều nghiên cứu thực nghiệm về Trung tâm Tài chính Quốc tế Thuật ngữ Trung tâm Tài chính Quốc tế (International Financial Center), viết tắt là IFC đã được một số nhà nghiên cứu sử

dụng trước đây, như Johnson (1976), Heenan (1977), Reed (1981), Gorostiaga (1984), Jones (1992) và Cassis (2016) cho rằng Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC)

là một trung tâm mà tại đó diễn ra một lượng giao dịch tài chính với khối lượng và

sự đa dạng đáng kể

Johnson (1976), cho rằng “Có sự phân biệt giữa các Trung tâm Tài chính

Quốc tế như London, NewYork với các Trung tâm Tài chính Khu vực như Hồng Kong, Singapore, Panama Các Trung tâm Tài chính Khu vực có được vai trò từ sự

kết hợp gần gũi về địa lý với các quốc gia mà khách hàng hoạt động và sự an toàn

và dễ dàng hoạt động của các công ty con, chi nhánh và đại lý của các ngân hàng nước ngoài có trụ sở chính nằm trong IFC chứ không phải tạo ra khách hàng ở các khu vực khác thông qua quy mô quốc gia và sức mạnh quốc tế của chính họ và năng

lực của các ngân hàng quốc gia của chính họ trong kinh doanh tài chính quốc tế Họ

chủ yếu là nơi đặt trụ sở cho các tổ chức tài chính nước ngoài thấy thuận tiện khi đặt văn phòng ở đó, thu hút các doanh nghiệp tài chính nước ngoài thành lập các công ty con để có thể hoạt động hiệu quả.”

Trong đó, (Reed, 1981) cho rằng: “Các Trung tâm Tài chính Quốc tế có sự tập trung hóa: Những đô thị và thành phố có các tổ chức tài chính, dịch vụ tập trung có

khả năng làm giảm lượng giao dịch và vốn qua các dịch vụ tài chính và vốn giữa

nền kinh tế trong quốc gia của họ và các quốc gia khác Một IFC sẽ được coi là có các sàn giao dịch chứng khoán lớn, thị trường vốn, tổ chức tài chính và là nơi đặt

trụ sở chính của các ngân hàng trung ương, các cơ quan quản lý.” (Cassis & Bussiere, 2005) định nghĩa rằng: “ Một Trung tâm Tài chính Quốc tế là một nhóm các nhà cung cấp dịch vụ tài chính phục vụ các yêu cầu của một khu vực, một lục địa, hoặc, hơn hết, trên toàn thế giới, hoặc là một địa điểm trung tâm nơi các giao

dịch tài chính của một khu vực được điều phối và rõ ràng.”

1.1.2 Phân loại các Trung tâm Tài chính Quốc tế

Có nhiều cách tiếp cận về việc phân loại các IFC trên thế giới đã được sử dụng trong các nghiên cứu trước đây, cụ thể là:

Johnson (1976) đã phân biệt sự khác biệt giữa “Trung tâm Tài chính Khu vực (Regional Financial Center) RFC là Trung tâm có vai trò quan trọng bởi vị trí địa lý

của họ gần so với các khách hàng của Trung tâm Tài chính và sự thuận lợi và hoạt động dễ dàng của các chi nhánh Ngân hàng nước ngoài tại Trung tâm Tài chính này” so với “Trung tâm Tài chính Toàn cầu (Global Financial Center) mà có vai trò như là nơi thu hút các tổ chức tài chính, các ngân hàng, công ty bảo hiểm cho một

bộ phận khách hàng đáng kể trên thế giới.”

Gorostiaga (1984) đã cố gắng phân loại IFC bằng cách sử dụng các mô hình thuộc địa của quốc gia “Một mặt, các IFC truyền thống như London, New York, Frankfurt, Zurich, v.v.là những IFC đã phát triển trên cơ sở vốn trong nước từ các khoản tiết kiệm địa phương và tiền phát sinh từ thương mại quốc tế Các IFC này đóng vai trò là ngân hàng cho các nước thuộc địa của họ và là nơi ký gửi của các khoản cần gửi của các quốc gia phụ thuộc tại các thành phố lớn này Mặt khác, các IFC sau này như Hồng Kông, Bahamas, Bahrain, Panama và Singapore có nguồn

gốc gần hơn và thường được đặt tại các quốc gia mới nổi Họ thiếu tự chủ tài chính,

và thường là phần mở rộng của các trung tâm truyền thống, nhưng hoạt động ở các múi giờ khác nhau.”

Theo Reed (1981), “Các Trung tâm Tài chính Quốc gia là những trung tâm tăng cường đáng kể cơ sở hạ tầng tài chính và khả năng của họ bằng cách thu hút các tổ chức tài chính, nhưng thường không phải là trụ sở của các ngân hàng hoạt động quốc tế lớn So với các Trung tâm Tài chính Quốc gia, các Trung tâm Tài chính Quốc tế có số lượng ngân hàng nước ngoài tương đối lớn hơn và nhiều nơi là

trụ sở của các ngân hàng lớn hoạt động quốc tế Các trung tâm vượt khỏi tầm cỡ

quốc gia là ưu việt hơn trong tài chính, truyền thông và quản lý Đó là những nơi

quản lý số lượng lớn tài sản và nợ phải trả, hợp tác chặt chẽ với số lượng lớn các tập đoàn công nghiệp lớn, và thu hút và tạo ra thông tin và ý tưởng, cuối cùng thiết lập các quy tắc hoạt động và tổ chức chi phối các hoạt động quốc tế.”

Một cách tiếp cận khác để phân loại là tập trung vào các chức năng do IFC cung cấp Park (1989) đã phân loại các IFC tùy theo việc họ hành động chủ yếu như

một nguồn chính hoặc là điểm đặt của các loại quỹ, ông phân biệt như sau:

Các Trung tâm Tài chính Quốc tế chính (primary centers) (ví dụ: Luân Đôn, New York và Tokyo) có liên quan đến việc thu thập và phân phối tiền trên toàn thế

Các Trung tâm đặt vị trí (booking centers) (ví dụ, Quần đảo Bahamas và Cayman) tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu thập và phân phối tiền của người không cư trú

Nghiên cứu của (Tansu Yıldırım và Andrew Mullineux, 2015) đối với thành

phố Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ sử dụng phân loại các IFC như sau:

Trung tâm Tài chính toàn cầu (Global International Financial Center): London và NewYork được coi là những GIFC duy nhất, với truyền thống lâu đời, lãnh đạo và vô cùng quan trọng trong các hoạt động cho vay ngân hàng xuyên

quốc gia, giao dịch chứng khoán quốc tế, phát hành trái phiếu quốc tế, giao dịch ngoại hối, giao dịch phái sinh hàng đầu toàn cầu Đây là các Trung tâm có vai trò

kết nối các tổ chức tài chính với các khách hàng trên toàn cầu, với sự tập trung

vốn và tài chính khổng lồ, sự hiệu quả và an toàn ở mức cao nhất

Trung tâm Tài chính khu vực (Regional International Financial Center): Theo (Johnson, 1976) thì RIFC phân biệt với GIFC bởi Trung tâm Tài Chính Khu vực xuất phát từ vai trò của nó có vị trí địa lý gần với các khách hàng ở các

Quốc gia khác mà hợp tác với nó Số lượng và tổ chức tin tưởng đầu tư vào các Trung tâm này có xu hướng ngày càng tăng ở mức độ khu vực và Quốc tế

Nhóm thứ ba không phải là Trung tâm Tài chính toàn cầu cũng như khu

vực, nhóm này chỉ bao gồm các khu vực kinh tế đô thị ở các quốc gia

1.1.3 Vai trò của Trung tâm Tài chính Quốc tế

Bằng việc tiếp cận nguồn thông tin từ Ngân hàng Nhà nước, tác giả xin đúc

kết vai trò của Trung tâm Tài chính Quốc tế là vô cùng quan trọng không chỉ đối

với ngành tài chính mà còn đối với nền kinh tế quốc gia, cụ thể là:

Đối với ngành tài chính:

Việc tập trung các định chế tài chính tại một chỗ sẽ giúp cho việc tiếp cận thông tin được dễ dàng và các tổ chức có thể có được thông tin đa dạng, chất lượng, mà các thông tin được xem là vô cùng quan trọng nhất trong tài chính, do

đó sẽ tăng thêm năng lực cạnh tranh đối với các tổ chức có thể khai thác các thông tin ấy

Các Trung tâm Tài chính Quốc tế thường sẽ là nơi thu hút được nguồn nhân

lực chất lượng cao đến làm việc Chính điều này sẽ làm giảm bớt chi phí đào tạo

chất lượng cao, chi phí tuyển dụng, làm tăng năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động của các công ty trong khu vực Trung tâm Tài chính

Tuy việc phát triển công nghệ thông tin đến thời điểm hiện tại đã phát triển

rất cao, nhưng việc gặp gỡ và làm việc với nhau trực tiếp vẫn giữ một vị trí rất quan trọng vì khi gặp gỡ và tiếp xúc thì mối quan hệ giữa các tổ chức, các cá nhân trong lĩnh vực tài chính sẽ trở nên sâu sắc hơn

Các tổ chức trong lĩnh vực tài chính rất đa dạng như Ngân hàng, công ty bảo

hiểm, quỹ đầu tư, công ty chứng khoán, cùng với đó là vô vàn dịch vụ như thanh toán, cho vay, tư vấn thuế, tư vấn luật, chứng khoán, kế toán, kiểm toán, ngoại

hối,… Những dịch vụ này đòi hỏi rất nhiều thời gian làm việc trực tiếp giữa khách hàng và các tổ chức Do vậy, một Trung tâm Tài chính Quốc tế tập trung các tổ

chức này về một nơi sẽ giúp giảm bớt nhiều chi phí cho cả các khách hàng và cả các công ty trong khu vực Trung tâm Tài chính

Cuối cùng, một Trung tâm Tài chính Quốc tế sẽ giúp các công ty dễ dàng so sánh được khả năng hoạt động và quản lý của mình với các công ty khác, từ đó góp phần tạo động lực phát triển hơn

Đối với nền kinh tế:

Các công việc liên quan đến tài chính rất đa dạng, đòi hỏi nhiều nhân lực

với năng lực cao cùng với mức thù lao tương xứng Ngoài số tiền lương nhận được, những nhân viên trong ngành tài chính còn có thể sử dụng năng lực chuyên môn để kiếm thêm thu nhập bằng việc đầu tư chứng khoán, hưởng cổ tực doanh nghiệp,…

Ngành tài chính được xem là ngành đóng góp cho tăng trưởng kinh tế nhiều Thống kê cho thấy các quốc gia có hệ thống tài chính phát triển nhất là các

quốc gia tăng trưởng nhanh nhất Mà Trung tâm Tài chính Quốc tế là một nền

tảng quan trọng của tài chính khu vực đó, thì cũng góp phần không nhỏ vào sự phát triển nền kinh tế Theo (Fairlamb, 1999), người ta đã ước tính rằng 7 phần trăm GDP của Anh có nguồn gốc từ 1 triệu nhân viên trong lĩnh vực tài chính làm việc trong một dặm vuông bao gồm Trung tâm Tài chính của thành phố

Theo chuyên gia Nguyễn Thế Phong đến từ viện chiến lược Ngân hàng, nguồn thu thuế của lĩnh vực tài chính cũng thường lớn hơn so với các ngành công nghiệp

khác Khu vực tài chính ở Anh vào năm 2010-2011 đóng góp 63 tỷ bảng, chiếm 12% tổng doanh thu thuế ở Anh và Trung tâm Tài chính góp 40% trong tổng doanh thu thuế ấy

Các Trung tâm Tài chính ngoài vai trò dẫn vốn đầu tư nước ngoài vào nước còn góp phần dẫn nguồn vốn thừa thãi ra nước ngoài Các doanh nghiệp trong nước phát triển sẽ thúc đẩy tạo ra nhiều giá trị gia tăng , đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế

1 2 Một số Trung tâm Tài chính lớn trên thế giới

London và NewYork vốn là hai Trung tâm Tài chính Quốc tế Toàn cầu, giữ vai trò quan trọng trong hệ thống tài chính của thế giới Sau này, một số Trung tâm Tài chính nằm ở khu vực châu Á/ Thái Bình Dương cũng vươn lên và phát triển nhanh chóng từ tầm Khu vực sang tầm Quốc tế như Hong Kong, Singapore,

Thượng Hải, Tokyo

Hình 1 : X ếp Hạng Top Bảy Các Trung Tâm Tài Chính Quốc Tế Trên Thế Giới

NewYork là một nhà lãnh đạo toàn cầu với vai trò là Trung tâm Tài chính

Quốc tế NYSE là thị trường chứng khoán lớn nhất của Hoa Kỳ dành cho các doanh nghiệp trưởng thành NASDAQ là sàn giao dịch lớn thứ hai của nước cho các doanh nghiệp mới và đang tăng trưởng Các thị trường trái phiếu, đặc biệt là

thị trường trái phiếu chính phủ rất phát triển và thanh khoản rất cao Hơn nữa, các giấy tờ thương mại do các tập đoàn phát hành ngắn hạn là một công cụ tiền tệ quan trọng khác ở Hoa Kỳ (The economist Inteligence Unit, 2013a) Giao dịch ngoại hối bao gồm giao ngay, hợp đồng kỳ hạn, hoán đổi ngoại hối và các giao

dịch khác Sàn giao dịch chứng khoán quốc tế (ISE) là nhà giao dịch quyền chọn

cổ phiếu lớn nhất cũng hoạt động tại Hoa Kỳ, ISE còn sở hữu EUREX, một sàn giao dịch phái sinh hàng đầu toàn cầu (The economist Inteligence Unit, 2013a) NewYork cũng là nới có sàn giao dịch hàng hóa NewYork, đây là sàn giao dịch hàng hóa tương lai lớn nhất

1.2.2 London

London là một trong những Trung tâm Tài chính Quốc tế hàng đầu trên thế

giới và là Trung tâm Tài chính lớn nhất ở Châu Âu (The city of London, 2011) London là một IFC có truyền thống lâu đời, có vai trò quan trọng cho hoạt động cho vay ngân hàng xuyên quốc gia, giao dịch chứng khoán nước ngoài, phát hành trái phiếu quốc tế, giao dịch ngoại hối Hệ thống ngân hàng Anh được tập trung hóa và hệ thống ngân hàng Anh đã thu hút mạnh mẽ các ngân hàng nước ngoài

nhờ vai trò hàng đầu và lâu dài của London là một Trung tâm Tài chính Quốc tế

Thị trường vốn London vốn phát triển nhất và lớn nhất châu Âu, đây cũng là một trung tâm quan trọng đối với các công ty niêm yết nước ngoài, kinh doanh trái phiếu quốc tế và vốn chủ sở hữu nước ngoài London cũng là trung tâm hàng đầu

thế giới về IPO, năm 2011, 10% số IPO trên toàn thế giới được huy động từ sở giao dịch chứng khoán London Giao dịch hàng hóa là một phần quan trọng của ngành tài chính London và London tổ chức hai sàn giao dịch phái sinh chiếm khoảng 15% giao dịch hàng hóa toàn cầu (The City of London, 2011)

Bên cạnh đó, một tỷ lệ lớn giao dịch kim loại quý diễn ra trên thị trường OTC ở London London cũng là một địa điểm chính cho giao dịch phái sinh OTC (The Economist Intelligence Unit, 2013) Thị trường ngoại hối được đặt tên là Euro ở London là lớn nhất thế giới

2.2.3 Singapore

Singapore đã trở thành Trung tâm Tài chính của Khu vực và Quốc tế, hiện

chỉ xếp sau NewYork và London Trong quá trình phát triển, Singapore đã trải

qua sự gia tăng và phát triển thành Trung tâm Tài chính mạnh mẽ nhất trong khu

vực Vị thế hiện có của Singapore được thể hiện qua các xếp hạng

• Thị trường ngoại hối lớn thứ ba thế giới về giá trị giao dịch, chỉ sau Anh

và Mỹ

• Trung tâm phái sinh lãi suất OTC lớn nhất châu Á

• Sở giao dịch chứng khoán quốc tế hóa lớn nhất châu Á, đồng thời là

thị trường ủy thác đầu tư bất động sản (REIT) lớn nhất châu Á trừ Nhật

• Thị trường trao đổi nhân dân tệ hải ngoại lớn nhất ngoài Trung Quốc và

Hồng Kông

• Trung tâm quốc tế lớn về thu xếp phát hành nợ quốc tế, trung tâm quản lý tài sản và bảo hiểm châu Á

Singapore có hệ thống ngân hàng vốn hóa tốt, mức thanh khoản cao, nợ xấu

thấp chỉ ở mức khoảng 1% trong tất cả các khoản vay vào năm 2012 Singapore

có thế mạnh là một trung tâm tiền tệ khu vực và là nơi ký gửi tài sản an toàn cho

những người giàu có ở khắp châu Á, do vậy, Singopre được hưởng lợi từ dòng

tiền mà trước đây vốn được gửi tại các Trung tâm Tài chính khác, ví dụ như là

Thụy Sĩ (The Economist Intelligence Units, 2013s) Thị trường tài chính, nghĩa là

thị trường trong nước về chứng khoán, phái sinh và tiền tệ rất phát triển, phục vụ cho toàn bộ châu Á Thị trường đồng đô la châu Á (Asian Dollar Market) do các ngân hàng nước ngoài chi phối hoạt động tại Singapore, tương đương với thị trường Eurodollar (Eurodolla Market), các trung gian liên ngân hàng xuyên biên

giới và các khoản vay khi ngân hàng (The Economist Intelligence Unit, 2013s)

hành các ưu đãi về thuế, hỗ trợ các vấn đề liên quan như đào tạo nhân viên và

dịch vụ Viza cấp tốc Do vậy, các tổ chức trong và ngoài nước đã thành lập các chi nhánh tại khu tài chính này Thượng Hải cũng thành lập các thị trường tài chính đa dạng như giao dịch tương lai, trao đổi ngoại tệ và cho vay liên Ngân hàng Do được hưởng lợi mạnh mẽ từ chính sách nhà nước, Thượng Hải đã thu hút được rất nhiều các MNCs thành lập trụ sở tại đây, bao gồm nhiều ngân hàng

nổi tiếng như Citibank, HSBC, Standard Chartered…, góp phần đưa vào chuyên môn quản lý tiên tiến, mở rộng hình ảnh của khu vực Sàn giao dịch chứng khoán Thượng Hải (SSE) vào cuối năm 2012 là sàn giao dịch lớn thứ hai sau Tokyo về

vốn hóa thị trường Tuy nhiên, là một thị trường mới nổi, thị trường chứng khoán Thượng Hải cũng rất biến động Thượng Hải cũng phải chịu nhiều vấn đề như khung pháp lý kém phát triển và thể chế thị trường yếu kém Mặt khác, thị trường phái sinh ngoại trừ giao dịch hàng hóa thì kém tinh vi hơn các nền kinh tế phát triển khác và các đối thủ cạnh tranh

1 3 Các điều kiện để một đô thị trở thành Trung tâm Tài chính Quốc tế

Có rất nhiều đề xuất khác nhau trong việc xác định các yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh trở thành Trung tâm Tài chính của Thành phố, như Lee và Schmidt-Marwede (1993) đề cập đến thị trường tài chính và cơ sở hạ tầng của thành phố; Theo Frost and Spence (1993), để nâng cao thành phố cần có một môi trường thích hợp Từ đó, cải thiện cơ sở hạ tầng sẽ mang lại lợi thế cạnh tranh cho thành phố, từ giao thông đến phương tiện Castells (1996) lại bổ sung công nghệ thông tin và chất lượng cuộc sống vào danh sách, trong khi đó, Yeung, Poon, Perry (2001) đề cập đến các biến số của nước chủ nhà, bao gồm các ưu đãi

và chính sách của Chính phủ Cai và Sit (2003) lại định nghĩa sáu chiều, từ hệ

thống kinh tế, chính trị đến hình ảnh của Thành phố trong mắt các khách hàng, đối tác quốc tế, được coi là khả năng thu hút các tổ chức quốc tế đến một thành

phố

Năm 2015, Diễn đàn kinh tế thế giới (World Economic Forum - WEF) đã

sử dụng Chỉ số năng lực cạnh tranh toàn cầu (Global Competitiveness Index - GCI) như một công cụ dùng để đo lường các yếu tố liên quan đến kinh tế vi mô

và vĩ mô của đất nước đến năng lực cạnh tranh của các nước ấy Tuy nhiên, trong

bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, năm 2018, Diễn đàn kinh tế thế giới đã

có cách tiếp cận mới, chú trọng đến sự tăng trưởng trong dài hạn, do đó, chỉ số này được đổi thành Chỉ số năng lực cạnh tranh toàn cầu 4.0 (Global Competitiveness Index 4.0) Chỉ số này quyết định các yếu tố có ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của một quốc gia, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dài

hạn, dựa trên 12 trụ cột (động lực) chính gồm 98 yếu tố thành phần được đánh giá trên thang điểm từ 0-100 cho 140 quốc gia trên thế giới

4.0: 12 TRỤ CỘT, ĐƯỢC CHIA THÀNH 4 NHÓM

Tạo môi trường kinh

doanh thuận lợi Thị trường

Trụ cột 1: Thể chế Trụ cột 7: Thị trường hàng hóa Trụ cột 2: Cơ sở hạ tầng Trụ cột 8: Thị trường lao động Trụ cột 3: Ứng dụng CNTT Trụ cột 9: Thị trường tài chính Trụ cột 4: Ổn định kinh tế

vĩ mô Trụ cột 10: Quy mô thị trường

Nguồn nhân lực Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Trụ cột 5: Y tế Trụ cột 11: Năng động trong kinh doanh Trụ cột 6: Kỹ năng Trụ cột 12: Năng lực đổi mới sáng tạo

Dựa trên nghiên cứu về các yếu tố để Istanbul trở thành Trung tâm Tài chính

của Thổ Nhĩ Kỳ, Kế hoạnh và chiến lược thành lập một IFC được mô tả qua 10 loại,

đó là: Thể chế pháp lý; Tăng cường đa dạng hóa các sản phẩm tài chính; Thực hiện

chế độ thuế suất hiệu quả; Cải thiện cơ sở pháp lý; Khắc phục cơ sở hạ tầng của thành phố; Nâng cao cơ sở hạ tầng Công nghệ; Thành lập tổ chức liên quan đến dự án; Phát triển nguồn vốn nhân lực; Xây dựng hình ảnh của Thành phố; Theo dõi kế

hoạch

Theo nghiên cứu của Tansu Yıldırım và Andrew Mullineux (2015), thành phố Istanbul của Thổ Nhĩ Kỳ được khảo sát và tiến hành nghiên cứu thực nghiệm để xây

dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế để đánh giá năng lực trở thành trung tâm tài chính, cần phân tích các yếu tố được phân loại thành hai nhóm lớn như sau:

BẢNG 1 2: CÁC YẾU TỐ CẦN THIẾT ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC CẠNH TRANH ĐỂ

HÌNH THÀNH TRUNG TÂM TÀI CHÍNH QU ỐC TẾ

Yếu tố về năng lực cạnh tranh Yếu tố về cơ sở hạ tầng

Môi trường kinh doanh: (c1)

• Cơ chế

• Điều kiện thuận lợi cho kinh

doanh

Dịch vụ công cộng và Môi trường

1.3.1 Yếu tố về năng lực cạnh tranh

Để hình thành Môi trường kinh doanh (c1) cần phải ổn định về cơ chế và

tạo điều kiện thuận lợi cho việc kinh doanh và Điều kiện kinh tế (c2) bao gồm

việc ổn định chính trị, chính sách thuế hợp lý và thị trường tài chính hiệu quả Môi trường pháp lý trở thành một thành phần quan trọng trong khả năng

cạnh tranh của thành phố cho một dự án phát triển IFC thành công Các nước cần

có hệ thống pháp lý tốt, nhưng không cần phải quá mạnh mẽ về quy định Việc quá quy định có thể dẫn đến một môi trường kinh doanh an toàn nhưng lại hạn

chế cơ hội của các tổ chức tiềm năng

Begg (1999) ủng hộ lập luận rằng môi trường kinh doanh có liên quan đến

cơ sở hạ tầng thành phố có chứa các yếu tố nằm ngoài tầm kiểm soát của công ty

Những yếu tố này có ảnh hưởng đáng kể đến sự thu hút của thành phố vì sự ảnh hưởng của chúng đến việc dễ dàng trong kinh doanh, bao gồm việc truy cập vào

thị trường toàn cầu, khách hàng, nhà cung cấp, sự thuận lợi trong việc cấp phép, tính linh hoạt của thị trường

Điều kiện kinh tế là yếu tố tiếp theo ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh, nó

là tổng hợp hiệu quả kinh tế của thành phố Các doanh nghiệp và thị trường tài chính có thể hoạt động trong điều kiện ổn định và không thích sự bất ổn trong kinh doanh Ngoài sự ổn định, tình hình chính trị ổn định và khả năng đáp ứng,

sự quan tâm của chính phủ là những yếu tố chính, vì một dự án IFC có thể mất nhiều năm để hoàn thành, kế hoạch và chiến lược xây dựng dù ở cấp thành phố nhưng cũng cần sự quan tâm ở cấp quốc gia.Tuy nhiên, (Heenan, 1997) cho rằng cam kết xây dựng IFC đòi hỏi sự quan tâm của cả cộng đồng, bao gồm khu vực

tư nhân, công cộng, công đoàn và thậm chí là các tổ chức tôn giáo Các hoạt động kinh tế trên thế giới từ những năm 1980 đã chuyển từ các cơ sở sản xuất sang các trung tâm tài chính, dịch vụ, nơi toàn cầu hóa đã dẫn đến sự thay đổi mạnh mẽ Các GIFC và RIFC trên thế giới cũng có quy mô tài chính và sự thanh khoản rất

lớn, giúp các nhà đầu tư dễ dàng tham gia và rời khỏi thị trường Cassis (2006)

nhận thấy tầm quan trọng của các sản phẩm đa dạng trong việc làm cho Trung tâm Tài chính trở nên hấp dẫn trong mắt nhà đầu tư Thuế là yếu tố thứ ba trong Điều kiện kinh tế duy nhất có tác động trực tiếp đến lợi nhuận bất kì tập đoàn nào

và vì thế họ rất quan tâm Trong một nghiên cứu về khả năng cạnh tranh của các trung tâm khu vực, Ho (2000) mô tả tầm quan trọng của việc miễn giảm thuế

suất, đặc biệt là Singapore Ông minh họa thuế suất ở Úc là 33%, so với 16,5% ở Hong Kong và 10% ở Singapore-áp dụng cho các doanh nghiệp trong Khu vực Trung tâm tài chính- Trong khi các công ty khác bị đánh thuế 22%

Địa điểm kinh doanh (c3) bao gồm Vốn nhân lực, Vị trí địa lý và Hình ảnh Thành phố đối với Quốc tế

Vốn nhân lực là những người lao động lành nghề và những người có năng

lực làm việc hiệu quả Trong một nghiên cứu khi so sánh vai trò vốn con người trong cấu trúc đô thị, Pompili (1992) đã lập luận rằng lao động lành nghề là yếu

tố mạnh mẽ để thu hút các hoạt động nhất định, bao gồm cả hoạt động về kinh tế

và tài chính, không chỉ cho thành phố nói riêng mà cho cả quốc gia nói chung Làm cách nào để thu hút được nguồn nhân lực có trình độ lao động cao, và tài năng quản lý Một thành phố có thể tăng năng lực cạnh tranh bằng cách cải thiện trình độ giáo dục ( Kresl, 1995) Sự tích lũy các lao động lành nghề khiến các thành phố khác khó cạnh tranh với họ Jakobsen và Onsager (2005) chỉ ra rằng các thành phố có nguồn nhân lực chất lượng thì phát triển vượt xa các thành phố khác Nhiều người có kỹ năng giỏi sẵn sàng đến các trung tâm tài chính khác nếu được cung cấp các chính sách và gói lương thưởng hấp dẫn, phúc lợi tốt Như Yeoh và Chang (2001) cho rằng Singapore là nơi gặp gỡ của giới thượng lưu và tài năng quản lý lành nghê, ám chỉ rằng chính phủ nước này có các chính sách để thu hút họ vào thành phố này

Vị trí địa lý và hình ảnh của Thành phố cũng luôn là trung tâm của các nghiên cứu Để thu hút và giữ chân Doanh nghiệp, Thành phố cần cho thấy môi trường kinh doanh phù hợp, lực lượng lao động lý tưởng, cơ sở hạ tầng vững

chắc và chất lượng cuộc sống cao Tuy nhiên, việc phát triển hệ thống công nghệ

và viễn thông cũng như ảnh hưởng từ cuộc cách mạng công nghệ 4.0, nhân tố này giờ đây có lẽ kém quan trọng hơn do giờ đây, thông tin có thể được truyền qua khoảng cách xa hơn

1.3.2 Yếu tố cơ sở hạ tầng

Các yếu tố này thứ nhất gồm Dịch vụ công cộng và Môi trường xã hội: (i1)

là giáo dục, y tế, an ninh và tiện nghi đô thị

Chất lượng giáo dục tốt cho các gia đình người nước ngoài khiến cho họ yên tâm để con cái học tập và chuyển về làm việc cho các Trung tâm Tài chính trong Khu vực Theo Ho (2000), Singapore có hệ thống trường học lớn nhất của Hoa Kỳ và Nhật Bản trong khu vực, có khả năng cung cấp giáo dục cho đến trình

độ trước đại học

Dịch vụ y tế và an ninh cũng là yếu tố khiến cho người nước ngoài đặc biệt yên tâm khi quyết định làm việc trong khu vực Tiện nghi đô thị góp phần ổn định chất lượng cuộc sống, trở thành một trong những tài sản của quốc gia (Short & Kim, 1999) chứng minh sự tập trung của các tổ chức tài chính ở các thành phố trên thế giới không thể giải thích được đầy đủ bằng các yếu tố quyết định và kinh tế và tài chính, vì các yếu tố văn hóa và xã hội là rất quan trọng cho

việc hình thành khu vực đô thị

Bên cạnh đó, chủ nghĩa quốc tế cũng là một tiêu chí cần quan tâm Ví dụ như London có số lượng người nhập cư lớn, bao gồm nhiều nhân viên năng lực

tốt trên thế giới, chính vì vậy đây là nơi chứa rất nhiều tổ chức tài chính quốc tế

Thứ hai, các yếu tố liên quan đến cơ sở hạ tầng có thể được hiểu là “Tài nguyên cho mạng lưới kinh doanh” (i2) gồm Giao thông đô thị, viễn thông, cơ sở hạ tầng công nghệ, hàng không, không gian văn phòng và chỗ ở

Sự phát triển của viễn thông và công nghệ đã làm thay đổi tầm quan trọng

của vị trí địa lý Các ngân hàng và các tổ chức tài chính đã được cách mạng hóa

bởi viễn thông và công nghệ Nếu định hướng thành phố phát triển theo hướng Trung tâm Tài chính công nghệ (Fintech) thì sẽ có thể trở thành một trong những nơi có sản phẩm đặc biệt thu hút Nhà đầu tư quốc tế Nếu kết hợp các doanh nghiệp tài chính, các công ty công nghệ cùng các start-up tiềm năng, rất có thể trong tương lai sẽ chen chân được trong Thị trường Tài chính quốc tế tương lai

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ CÁC ĐIỀU KIỆN ĐỂ TP HCM TRỞ THÀNH MỘT

TRUNG TÂM TÀI CHÍNH CỦA KHU VỰC VÀ THẾ GIỚI

2 1 Yếu tố về năng lực cạnh tranh

Đối với điều kiện về Môi trường kinh doanh bao gồm Khung pháp lý, cơ

ch ế; Những điều kiện thuận lợi cho kinh doanh (c1) liệu có đáp ứng được sự minh b ạch, độ tin cậy cao, chi phí kinh doanh thấp cần thiết của một Trung tâm Tài chính Qu ốc tế Yếu tố này chịu sự ảnh hưởng nhiều từ Trung ương trong khi quy ền hạn và trách nhiệm của Chính quyền Thành phố còn nhiều giới hạn

Khung pháp lý và cơ chế:

Chất lượng thông tin trên báo cáo tài chính được xem là mối quan tâm hàng đầu của các nhà đầu tư trên Thị trường Chứng khoán Tuy vậy, nhiều vụ sai

phạm có liên quan đến thông tin và việc công bố thông tin của các công ty niêm

yết đã ảnh hưởng đến niềm tin của các nhà đầu tư Chỉ riêng năm 2018, có tới

397 trường hợp vi phạm theo Thống kê của Ủy ban chứng khoán với các hành vi công bố thông tin sai, tạo cung cầu giả trên Thị trường Chứng khoán… Nguyên nhân chính từ việc hệ thống kế toán-kiểm toán Việt Nam vẫn còn hướng theo

một định hướng riêng, không theo chuẩn mực Quốc tế Các Doanh nghiệp hoạt động chỉ cố gắng làm đẹp cho báo cáo tài chính của mình, tính độc lập chưa cao

chứ không quan tâm đến lợi ích của các bên liên quan, cùng với đó là việc các

chế tài cho việc xử phạt các trường hợp vi phạm còn hạn chế Các cơ quan quản

lý liên quan cần phải hoàn thiện khung pháp lý chặt chẽ, tăng cường giám sát,

hoạt động thanh tra, xử lý vi phạm

Tuy nhiên, quy định quá chặt chẽ có thể dẫn đến một môi trường kinh doanh an toàn, nhưng nó cũng gây hạn chế cho các doanh nhân Do đó, một môi trường pháp lý thuận lợi mang tính chất địa phương để gia tăng sự thông thoáng trong kinh doanh cũng nên được đưa ra