Hocmai vn – Website học trực tuyến số 1 tại Việt Nam Khóa học Luyện thi THPT quốc gia Môn Hoá học (Thầy Nguyễn Ngọc Anh) Giải bài tập đồ thị Dạng 1 CO2 tác dụng với Ca(OH)2 hoặc Ba(OH)2 Bản chất phản[.]
Trang 1
Dạng 1: CO 2 tác dụng với Ca(OH) 2 hoặc Ba(OH) 2
Bản chất phản ứng xảy ra theo quá trình sau:
Giai đoạn 1: tạo kết tủa:
CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3↓ + H2O
a a a
CaCO max CO
n n a mol
Giai đoạn 2: hòa tan kết tủa:
CO2 dư + CaCO3 + H2O → Ca(HCO3)2
a a a
Hiện tượng: xuất hiện kết tủa trắng tăng dần tới cực đại sau đó kết tủa tan dần đến hết.
Đồ thị:
Đồ thị có dạng tam giác vuông cân
Tại A: CaCO3 kết tủa lớn nhất
CaCO CO
n a n
3 2
CaCO b
x 2a b Ca(HCO ) a b
1 2
CaCO b
x b
Ca
Dạng 2: CO 2 tác dụng với dung dịch hỗn hợp Ca(OH) 2 /Ba(OH) 2 /KOH/NaOH
Bản chất phản ứng xảy ra theo quá trình sau:
Giai đoạn 1: Tạo kết tủa cực đại
2
CO 2OH CO H O
CaCO max CO
n a n
Giai đoạn 2: CO2 tiếp tục tác dụng với OH dư, kết tủa không đổi
2
2
CO 2OH CO H O
CO CO H O 2HCO
OH
n dư = n CO 2 nHCO3 nNa
Giai đoạn 3: CO2 dư hòa tan kết tủa
CO2 + CaCO3 + H2O → Ca(HCO3)2
Hiện tượng: Xuất hiện kết tủa trắng tăng dần tới cực đại→kết tủa không đổi → kết tủa tan dần đến hết.
Đồ thị:
-CÁC KĨ NĂNG GIẢI BÀI TẬP ĐỒ THỊ
(TÀI LIỆU BÀI GIẢNG)
Giáo viên: NGUYỄN NGỌC ANH
2 CO n
A
B
a x2
n↓
x1
B ’ b
a
2a C
n↓
D
C
C ’ c
Trang 2Hocmai.vn – Website học trực tuyến số 1 tại Việt Nam
Khóa học Luyện thi THPT quốc gia: Môn Hoá học (Thầy Nguyễn Ngọc Anh) G iải bài tập đồ thị
Đồ thị có dạng hình thang cân
CaCO Ca CO
n n n a
Tại B: 3 NaOH NaHCO3
3
CaCO a
NaHCO b
Tại C:
3
3 2
NaHCO b
Ca(HCO ) a c
Tại C ’:
3
1 2
CaCO c
x c
Ca ,OH dö
3 2
NaHCO b
n 2a b Ca(HCO ) a
Dạng 3: Bài toán cho kiềm (KOH, NaOH) vào dung dịch Zn 2+ /H +
Bản chất phản ứng xảy ra theo quá trình sau:
Giai đoạn 1: OH trung hòa H+, chưa xuất hiện kết tủa
2
OH H H O
Lưu ý: nếu trong dung dịch chỉ có muối Zn2+, không có H+ thì bỏ qua giai đoạn 1
Giai đoạn 2: Tạo kết tủa
2
2 2OH Zn Zn(OH)
2 2
OH Zn(OH) max Zn
n
2
Giai đoạn 3: Hòa tan kết tủa
2
2OH Zn(OH) [Zn(OH) ]
Chú ý: tỉ lệ mol đều là 1 : 2
Đồ thị:
Dung dịch chỉ chứa muối Zn 2+
Đồ thị có dạng tam giác cân
OH Zn(OH) Zn
n
2
4
Zn(OH) c
x 4a 2c [Zn(OH) ] a c
2
Zn(OH) b x 2b
Zn dö
-OH
n
n↓
c
x2 4a
A
B a
2a
x1
B ’
C
Trang 3Tại C: chỉ có 2
2
4 [Zn(OH) ] OH [Zn(OH) ] n a; n 4a
Dung dịch chứa Zn 2+ /H +
H
n b
x1 = b + 2c
x2 = b + 4a – 2c
Dạng 4: Bài toán cho kiềm (KOH, NaOH) vào dung dịch Al 3+ /H +
Bản chất phản ứng xảy ra theo quá trình sau:
Giai đoạn 1: OH trung hòa H+, chưa xuất hiện kết tủa
2
OH H H O
Lưu ý: nếu trong dung dịch chỉ có muối Al3+, không có H+ thì bỏ qua giai đoạn 1
Giai đoạn 2: Tạo kết tủa:
3
3
Al 3OH Al(OH)
3
3 max
OH Al(OH) Al
n
3
Chú ý: tỉ lệ mol là 1 : 3
Giai đoạn 3: Hòa tan kết tủa:
Al(OH) OH [Al(OH) ]
Chú ý: tỉ lệ mol là 1 : 1
Đồ thị
Dung dịch chỉ chứa muối Al3+
3
OH Al(OH) Al
n
3
4
Al(OH) c
x 4a b [Al(OH) ] a b
3
Al(OH) c x 3c
Al dö Tại C: Chỉ có [Al(OH) ] 4 → n [Al(OH) ]4 a; n OH 4a
Dung dịch chứa Al 3+ /H +
OH
n
n↓
c
x2
B C
B ’
OH
n
n↓ a c
3a x2 4a
x1
A B
B ’
C
OH
n
n↓ a c
3a x2 4a
x1
A B
B ’
C b
Trang 4Hocmai.vn – Website học trực tuyến số 1 tại Việt Nam
Khóa học Luyện thi THPT quốc gia: Môn Hoá học (Thầy Nguyễn Ngọc Anh) G iải bài tập đồ thị
H 2 1
x (b 4a) c
x b 3c
CÁC VÍ DỤ MINH HỌA
Nồng độ mol của chất tan trong dung dịch sau phản ứng là (coi thể tích không đổi)
Hướng dẫn giải
Ghi trực tiếp vào hình theo thứ tự từ điểm A đến điểm B
Phân tích đồ thị:
→ M(Ca(HCO ) )3 2
0,08
0,2
→ Đáp án B
Giá trị của x là
Hướng dẫn giải
x = 0,6 + (0,6 – 0,4) = 0,8 mol
→ Đáp án C
kết tủa biến đổi theo đồ thị:
Giá trị a + b là
Hướng dẫn giải
-2 CO n
A
B
0,12 0,2
0
n↓
3 2 3
Ca(HCO ) 0,2 0,12 0,08 CaCO 0,12 0,08 0,04
A: CaCO3: 0,12 mol
n↓
0,12 0,2 n CO 2
B
2 CO n
0,6
0,4
x
A B
n↓
Trang 5Phân tích đồ thị
b = (a + 0,8) – a = 0,8
2a + b = 2,4 → a = 0,8
Vậy a + b = 1,6
→ Đáp án C
theo đồ thị Giá trị của x là
Hướng dẫn giải
Phân tích đồ thị:
a = 0,2; a+b = 0,5; b = 0,3
x = 0,3 + 0,2 + (0,2 – 0,14) = 0,56
→ Đáp án B
Giá trị của x là
Hướng dẫn giải
-n↓
a
B:
C:
2 CO n
A
2 CO n
n↓
0,2
0,14
A:
B:
C:
2 CO n
OH
n
n↓
x
1,6 2,0
A
B
n↓
x
A: Zn(OH)2 max
B:
Trang 6Hocmai.vn – Website học trực tuyến số 1 tại Việt Nam
Khóa học Luyện thi THPT quốc gia: Môn Hoá học (Thầy Nguyễn Ngọc Anh) G iải bài tập đồ thị
x = (2 – 1,6) : 2 = 0,2
→ Đáp án A
quả thí nghiệm được biểu diễn trên đồ thị sau:
Giá trị a và b lần lượt là:
Hướng dẫn giải
Phân tích đồ thị
a = nHCl = 0,3 mol
2
ZnCl
1,1 0,1.2 0,3
4
→ Đáp án C
trên đồ thị sau:
Giá trị x là
Hướng dẫn giải
0,3
3
x 0,3 a 0,4a 0,3 0,6.a 0,36
Đáp án B
-OH
n
n↓
0,1
2 2 4
Zn(OH) [Zn(OH) ]
2 4 [Zn(OH) ]
OH
n
n↓ 0,1
nHCl
Zn(OH)2
OH
n
n↓ a 0,4a
0,3 x
A B
Al(OH)3 = 0,3:3 = 0,1
3 4
Al(OH) Al(OH)
OH
n
n↓ a 0,4a
0,3 x
Trang 7Câu 8 Khi nhỏ từ từ đến dư dung dịch NaOH vào dung dịch hỗn hợp gồm a mol HCl và b mol AlCl3, kết quả thí nghiệm được biểu diễn trên đồ thị sau:
Tỉ lệ a : b là
Hướng dẫn giải
nNaOH = 0,8 mol thì bắt đầu có kết tủa a = nHCl = 0,8 mol
nNaOH = 2,0 mol thì nAl(OH)3 0,4mol, kết tủa chưa bị hòa tan
→ nNaOH Al(OH) 3 = 3.0,4 = 0,12 mol
nNaOH = 2,8 mol thì nAl(OH)30,4mol, kết tủa bị hòa tan một phần
4
[Al(OH) ]
2,8 2,0
4
Theo định luật bảo toàn nguyên tố Al: b = nAl = 0,4 + 0,2 = 0,6 mol
→ a : b = 0,8 : 0,6 = 4 : 3
Đáp án C
Giáo viên: Nguyễn Ngọc Anh
0,4 0
số mol Al(OH)3
0,4
0
số mol Al(OH)3
0,8 2,0 2,8 s mol NaOHố mol NaOH
nHCl
Al(OH)3
Al(OH)3: 0,4 [Al(OH)4] - : 0,2