TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỆN LỰC TIỂU LUẬN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Đề tài Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong giai đoạn cả thế giới chung tay phòng chống đại dịch.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỆN LỰC
TIỂU LUẬN
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Đề tài:
Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong giai đoạn cả thế giới chung tay
phòng chống đại dịch Covid 19.
Trang 2M c l c ục lục ục lục
A Mở đầu 3
B Nội dung 4
I Cơ sở hình thành mối quan hệ về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong tư tưởng Hồ Chí Minh 4
1 Về mặt lí luận 4
2 Về mặt thực tiễn 5
II Tính tất yếu của việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại 7 III Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại 9
1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại 9 1.1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về sức mạnh dân tộc 9 1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về sức mạnh thời đại 10
2 Những nội dung chủ yếu về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại theo tư tưởng Hồ Chí Minh 10
IV Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong giai đoạn
phòng chống đại dịch Covid 19 15
C Kết luận 19
Trang 3A Mở đầu.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam do Chủ Tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, nhân dân ta đã tiến hành cuộc đấu tranh cách mạng đầy gian khổ, hy sinh và đã giành được nhiều thắng lợi to lớn Một trong những nguyên nhân tạo nên thắng lợi đó là chúng ta đã biết kết hợp tài tình giữa sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại Điều này thể hiện rõ sự khéo léo, tài tình trong đường lối lãnh đạo của chủ tịch Hồ Chí Minh, chèo lái con thuyền Việt Nam đi đến thắng lợi trong công cuộc giải phóng dân tộc
Ngày nay, trong bối cảnh Việt Nam đang chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, đòi hỏi chúng ta phải năm vững bài học trên đây, phải biết kết hợp đúng đắn và khéo léo sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, nhân tố nội lực và nhân tố ngoại lực để tạo ra tổng hợp lực nhằm thúc đẩy đất nước phát triển, hội nhập thành công và bên vững vào nền kinh tế quốc
tế Bên cạnh đó, đại dịch Covid 19 hiện nay cũng đang tác động rất lớn trên toàn thế giới không chỉ riêng Việt Nam Việc hạn chế đi lại đã khiến cho xuất nhập khẩu hàng hóa trở nên trì trệ, hạn chế đón khách nước ngoài cũng khiến du lịch đóng băng, rất nhiều nguyên nhân khiến nền kinh tế trở nên khó khăn hơn bao giờ hết Tuy nhiên chính vào lúc khó khăn này sức mạnh dân tộc lại được thể hiện rõ ràng, chính sự đoàn kết của người dân đã khiến Việt Nam đứng vững trước mọi cơn sóng mà đại dịch Covid 19 gây ra
Xuất phát từ nhận thức trên đây, bài tiểu luận này em xin chọn chủ đề:
“Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong giai đoạn cả thế giới chung tay phòng chống đại dịch Covid 19” Do tầm hiểu biết còn hạn chế, trong bài làm không tránh khỏi những sai sót, em rất mong được sự góp ý và giúp đỡ của thầy cô
Trang 4B Nội dung.
I. Cơ sở hình thành mối quan hệ về kết hợp sức mạnh dân
tộc với sức mạnh thời đại trong tư tưởng Hồ Chí Minh.
Trong quá trình hoạt động cách mạng, nhờ chú ý tổng kết thực tiễn dưới ánh sáng chủ nghĩa Mác-Lênin, Hồ Chí Minh đã từng bước phát hiện ra sức mạnh vĩ đại tiềm ẩn trong các trào lưu cách mạng thế giới mà Việt Nam cần tranh thủ Các trào lưu đó nếu được liên kết, tập hợp trong khối đoàn kết
sẽ tạo nên sức mạnh lớn Sức mạnh đó luôn được bổ xung bởi những nhân tố mới, phản ánh sự vận động, phát triển không ngừng của lịch sử toàn thế giới Sức mạnh đó chính là sự kết hợp sức mạnh dân tộc với sức manh thời đại
Hồ Chí Minh chỉ ra tính tất yếu khách quan của sự kết hợp này trên cả bình diện lý luận và thực tiễn
1 Về mặt lí luận.
Lịch sử phát triển của nhân loại chỉ ra rằng: quá trình phát triển của mình, các cộng đồng, các nhóm, các dân tộc có cùng lợi ích bao giờ cũng có
sự kết hợp lại với nhau Sự kết hợp này ngày càng tăng
Chủ nghĩa Mac-Lênin ra đời đã chỉ rõ Cách mạng vô sản ra đời muốn thắng lợi phải tạo ra được sức mạnh của binh hành lực Tức phải biết kết hợp các yếu tố khách quan và chủ quan trong nước và thế giới, dân tộc và thời đại Chính vì vậy, Mac đã đề xuất “vô sản tất cả các nước đoàn kết lại” Đến thời đại đế quốc chủ nghĩa, quốc tế cộng sản kêu gọi “vô sản tất cả các nước
và các dân tộc bị áp bức, đoàn kết lại” Trong thời đại giải phóng dân tộc, Nguyễn Ái Quốc chủ trương “lao động tất cả các nước đoàn kết lại”
Các nhà kinh điển Mac-Lênin phân tích thời đại cho thấy, chủ nghĩa
tư bản nhất là giai đoạn đế quốc chủ nghĩa đã tạo ra những mâu thuẫn và những cơ sở cho sự liên kết quốc tế
Trang 52 Về mặt thực tiễn.
Hồ Chí Minh khảo sát thực tiễn của chế độ thuộc địa của Pháp tại Việt Nam tại Đông Dương, sự thống trị tàn bạo của chính sách độc ác của thực dân làm cho nhiều người nghĩ rằng: “dân Đông Dương chết rồi” Nhưng Hồ Chí Minh có cái nhìn khác hẳn bởi Người hiểu rõ truyền thống yêu nước nồng nàn ,ý chí đấu tranh cho độc lập dân tộc không bao giờ mất
đi ở nhân dân Việt Nam Người cho rằng: “sự đầu độc có hệ thống của bọn
Tư Bản thực dân không thể làm tê liệt sức sống, càng không thể làm tê liệt
tư tưởng Cách mạng của người Đông Dương” Đằng sau sự phục tùng tiêu cục, người Đông Dương giấu một cái gì đang sôi sục, đang gào thét và sự bùng nổ một cách ghê gớm khi thời cơ đến
Trên bình diện thế giới, Hồ Chí Minh đã thực hiện cuộc khảo sát
ở cả 4 châu lục Người nhận ra “dù màu da khác nhau, trên đời này chỉ có hai giống người: giống người bóc lột và giống người bị bóc lột” Vì vậy muốn giải phóng dân tộc mình cần đoàn kết với các dân tộc khác cùng cảnh ngộ Người kêu gọi “vì hòa bình thế giới, vì tự do và ấm no, những người bị bóc lột thuộc mọi chủng tộc cần đoàn kết lại và chống bọn áp bức”
Nghiên cứu các nước đế quốc Hồ Chí Minh nhận thấy, chúng liên kết chặt chẽ với nhau để đàn áp thuộc địa Chúng thực hiện nhất quán chính sách “chia để trị” đưa cả người thuộc địa sang đàn áp phong trào Cách mạng
ở chính quốc Từ đó Hồ Chí Minh phân tích: công nhân và lao động ở chính quốc cùng binh lính và lao động ở thuộc địa cần hiểu “họ đều là anh em cùng một giai cấp và khi tới lúc phải chiến đấu thì cả 2 bên đều phải cùng đánh bon chủ chung của mình, chứ anh em không nên đánh lẫn nhau”
Sự hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới sau chiến tranh thế giới lần thứ 2 đã trở thành một nhân tố làm nên sức mạnh thời đại chi phối sự phát triển xã hội loài người từ cuối nửa thế kỉ XX
Sau chiến tranh thế giới 2, cuộc Cách mạng khoa học kĩ thuật và chủ nghĩa phát huy mạnh mẽ Theo Hồ Chí Minh, thế giới ngày nay đang
Trang 6tiến những bước khổng lồ về mặt kiến thức của con người Khoa học tự nhiên cùng như khoa học xã hội không ngừng mở rộng ra những chân trời mới, con người ngày càng làm chủ được thiên nhiên, cũng như làm chủ được vận mệnh của xã hội và bản thân mình Đó là yếu tố sức mạnh của thời đại cần tận dụng
Từ những nhân thức lí luận và thực tiễn, Hồ Chí Minh đi đến kết luận Cách mạng Việt Nam phải kết hợp chặt chẽ với Cách mạng thế giới phải thực hiện kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại Bởi vậy, tiến tới Cách mạng tháng 8 năm 1945, Hồ Chí Minh đã xác đinh: không có một sức mạnh thống nhất của cả nước, không có sự giúp đỡ mạnh mẽ của bên ngoài, công cuộc vân động giải phóng dân tộc khó mà thành công được Như vậy, sự kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trong tiến trình Cách mạng Việt Nam là một yếu tố khách quan
Trang 7II Tính tất yếu của việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức
mạnh thời đại.
Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại tức là kết hợp chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế trong sáng của giai cấp vô sản, là phải xây dựng được khối liên minh chiến đấu giữa vô sản ở chính quốc với lao động ở thuộc địa nhằm cùng một lúc tiến công chủ nghĩa đế quốc ở cả hai đầu Nhận thức của Hồ Chí Minh về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại được bổ sung và phát triển ở các giai đoạn của cách mạng
Trong quá trình hoạt động lãnh đạo cách mạng, Hồ Chí Minh đã tổng kết giá trị và sức mạnh truyền thống của dân tộc trường tồn suốt 4000 năm là chủ nghĩa yêu nước, yếu tố cố kết cộng đồng, anh hùng, dũng cảm, sáng tạo, cần cù, thông minh, nhân ái, vị tha, khoan dung, độ lượng Tuy nhiên khi CNTB trở thành CNĐQ đi xâm lược thuộc địa thì chỉ dựa vào sức mạnh truyền thống sẽ không đủ sức giải phóng dân tộc Theo Người, phát huy sức mạnh thời đại là phải biết huy động sức mạnh của các trào lưu cách mạng trên thế giới phục vụ cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc và nhân lên sức mạnh dân tộc trong xây dựng và phát triển đất nước
Trong quá trình tìm đường cứu nước, người đã tiếp cận sâu sắc CNĐQ, người ra sức hoạt động để tập hợp đoàn kết các lực lượng bị áp bức trên thế giới chống CNĐQ Đến với CN Mác-Lênin, người tìm thấy ở đó con đường cứu nước chân chính, trong đó độc lập dân tộc gắn liền với CNXH, là chân lý của thời đại, CM tháng 10 Nga đã chứng minh điều đó
Sau cách mạng tháng 10 Nga, CNXH phát triển thành một hệ thống, phong trào CS và CNQT, phong trào giải phóng dân tộc, phong trào đấu tranh cho hòa bình, dân chủ, tiến bộ xã hội phát triển mạnh mẽ Từ đó HCM
đã sớm có ý thức đặt CMVN vào quỹ đạo CM vô sản thế giới, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh của lực lượng cách mạng tiến bộ của thời đại Nhờ sự kết hợp này mà những giá trị truyền thống dân tộc được nâng lên một trình độ mới, tạo nên những thắng lợi huy hoàng của CMVN
Trang 8Sau chiến tranh thế giới thứ hai, hệ thống XHCN ra đời; những cuộc cách mạng khoa học và công nghệ phát triển mạnh mẽ; tri thức của con người đang có những bước tiến lớn trong việc chinh phục, làm chủ tự nhiên
xã hội và bản thân mình Vì vậy, Hồ Chí Minh chỉ rõ nhiệm vụ của các thế
hệ người Việt Nam là phải ra sức học tập để chiếm lĩnh được đỉnh cao của khoa học công nghệ, tận dụng sức mạnh của thời đại mới
Trang 9III Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về kết hợp sức mạnh
dân tộc với sức mạnh thời đại
1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại
1.1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về sức mạnh dân
tộc.
Theo quan điểm của Hồ Chí Minh về sức mạnh dân tộc là sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí đấu tranh anh dũng, bất khuất cho độc lập tự do, là ý thức tự cường, tự lực của nhân dân ta
Năm 1941, vừa về nước trực tiếp lãnh đạo Cách Mạng của dân tộc,
Hồ Chí Minh đã cổ vũ sức mạnh dân tộc trong nhân dân Người viết:
“Xét trong lịch sử Việt Nam Dân ta vốn cũng vẻ vang anh hùng Nhiều phen đánh bắc dẹp đông Oanh oanh liệt liệt con rồng cháu tiên”
Khi kháng chiến chống thực dân Pháp, Người lại khẳng định: “dân ta
có một lòng nồng nàn yêu nước đó là truyền thống quý báu của dân ta Từ xưa đến nay mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi và kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó vượt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước” Vì vây, Người cho rằng: “chủ nghĩa dân tộc là động lực lớn của đất nước Đó là chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc chân chính của nhân dân ta đấu tranh cho độc lập tự do”
Trang 101.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về sức mạnh thời
đại.
Theo Hồ Chí Minh, đó là sức mạnh của giai cấp vô sản, Cách mạng vô sản và Đảng tiên phong của nước, là lí luận và phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa Mac-Lênin, kinh nghiệm của Cách mạng tháng 10,
là sức mạnh của các trào lưu trên thế giới phục vụ cho sự nghiệp Cách mạng của dân tộc, là sức mạnh của cuộc Cách mạng khoa học và công nghệ ngày càng phát triển mạnh mẽ
Nhận thức về thời đại của Hồ Chí Minh được hình thành từng bước, là kết quả của quá trình hành động thực tiễn trừ bình diện toàn thế giới
mà đi đến tổng kết thành lí luận Tất cả đã được Hồ Chí Minh nghiên cứu, tổng kết, chỉ ra được những vấn đề cơ bản của thời đại, cũng như nhận thức được tầm quan trọng và nội dung kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, thấy rõ đó là một bảo đảm cho thắng lợi của Cách mạng Việt Nam
2 Những nội dung chủ yếu về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
Thứ nhất: Đặt Cách mạng dân tộc Việt Nam trong sự gắn bó chặt chẽ với Cách mạng vô sản thế giới.
Hồ Chí Minh đã nắm bắt được chính xác đặc điểm và xu thế phát triển của thời đại (thế giới đã có những thay đổi to lớn) Cách mạng tư bản
tự do đấu tranh đã chuyển sang chủ nghĩa tư bản độc quyền, chủ nghĩa đế quốc Hệ quả là hình thành thuộc địa của chúng Thắng lợi của Cách mạng
xã hội chủ nghĩa tháng 10 Nga, đã mở đầu một thời đại mới, thời đại quá độ
từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội
Tình hình thế giới có những thay đổi căn bản, các dân tộc có bước trưởng thành lớn, họ hiểu được dân tộc học có mối quan hệ thế nào với thế giới và xác định hành động của mình phù hợp với thời đại
Trang 11Mặt khác, tiếp thu Chủ nghĩa Mac-Lênin giúp cho Hồ Chí Minh nhận rõ những hạn chế của cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc cuối thế
kỉ 19 tới 20 Đồng thời, Người đã tìm thấy con đường giải phóng dân tộc Việt Nam theo con đường Cách mạng vô sản
Người chỉ rõ “thời đại của chủ nghĩa tư bản lũng đoạn cũng là thời đại một nhóm nước lớn do bọn tư bản tài chính cầm đầu thống trị các nước phụ thuộc và nữa phụ thuộc” Bởi vậy, công cuộc giải phóng các nước và các dân tộc bị áp bức là một bộ phận khăng khít của Cách mạng vô sản
Do đó mà trước hết nảy ra khả năng và sự cần thiết phải có lien minh chiến đấu chặt chẽ giữa các dân tộc thuộc địa với giai cấp vô sản của các nước đế quốc để tháng kẻ thù chung
Khẳng định Cách mạng giải phóng dân tộc là một bộ phận khăng khít của Cách mạng vô sản, Hồ Chí Minh đã hoạt động tích cực để gắn Cách mạng Việt Nam với Cách mạng thế giới Người đã xác định rõ bạn bè của Cách mạng Việt Nam: “cách mệnh An Nam cũng là một bộ phận trong cách mệnh thế giới Ai làm cách mệnh thế giới đều là đồng chí của dân An Nam”
6 Người đề nghị với ban Phương Đông Quốc tế cộng sản cần “làm cho các dân tộc thuộc địa từ trước đến nay vẫn cách biệt nhau hiểu biết nhau hơn và đoàn kết lại để đặt cơ sở cho một liên minh Phương Đông tương lai, khối liên minh này sẽ là một trong những cải cách của cách mạng vô sản” Mặt khác, người cũng đề nghị “làm cho khối tiên phong của lao động thuộc địa tiếp xúc mật thiết với giai cấp vô sản phương Tây để dọn đường cho sự hợp tác thật sự sau này, chỉ có sự hợp tác này mới bảo đảm cho giai cấp chủ nghĩa quốc tế giành thắng lợi cuối này”
Thứ hai: Kết hợp chặt chẽ chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc
tế vô sản, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
Từ rất sớm, Hồ Chí Minh đã đề cao chủ nghĩa yêu nước chân chính Là nhà quốc tế chủ nghĩa trong sáng, Người cũng đã suốt đời đấu tranh bền bỉ để củng cố, tăng cường tinh thần đoàn kết và hữu nghị giữa Việt
Trang 12Nam với các dân tộc khác đang đấu tranh cho mục tiêu chung là hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội Với Hồ Chí Minh, chủ nghĩa yêu nước triệt để không thể nào tách rời với chủ nghĩa quốc tế vô sản
Hồ Chí Minh phân biệt rõ “tinh thần yêu nước chân chính khác hẳn với tinh thần vị quốc của bọn đế quốc phản động Nó là một bộ phận của tinh thần quốc tế” Người nhận rõ đâu là thù và kêu gọi: “vì nền hòa bình thế giới, vì tự do và ấm no, những người bị bóc lột thuộc mọi chủng tộc cần đoàn kết lại và chống bọn áp bức”
“Rằng đây bốn biển một nhà Vàng, đen, trắng, đỏ đều là anh em”
Người đấu tranh với các Đảng cộng sản Tây Âu còn hiểu sai, đánh giá thấp vị trí chiến lược của Cách mạng thuộc địa, vẫn chưa làm gì để giáo dục cho giai cấp công nhân nước mình tinh thần quốc tế chủ nghĩa chân chính, tinh thần gần gũi với quần chúng lao động các thuộc địa, vẫn chưa thi hành một chính sách thật tích cực trong vấn đề thuộc địa
Hồ Chí Minh tìm thấy cho dân tộc Việt Nam con đường Cách mạng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Theo Người “trong thời đại ngày nay, Cách mạng giải phóng dân tộc là một bộ phận khăng khít của cách mạng vô sản trên phạm vi thế giới, cách mạng giải phóng dan tộc phải phát triển thành cách mạng xã hội chủ nghĩa mới bảo đảm cho các dân tộc được tự do , độc lập thật sự” Bởi vậy, kết hợp lòng yêu nước với tinh thần quốc tế là phải phát triển chủ nghĩa yêu nước truyền thống thành chủ nghĩa yêu nước xã hội chủ nghĩa, kết hợp lòng yêu nước với lòng yêu chủ nghĩa xã hội
Như vậy: theo Bác, kết hợp chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế vô sản đòi hỏi phải có đấu tranh với mọi biểu hiện của chủ nghĩa dân tộc vị kỉ, chủ nghĩa so sánh và mọi thứ chủ nghĩa cơ hội khác