bài giảng những quy định chung về trách nhiệm bồi thư thường thiệt hại ngoài hợp đồng

BÀI 11 NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG VỀ TRÁCH NHIỆM BỒI TH THƯ ƯỜNG THIỆT HẠI ỜNG THIỆT HẠI NGOÀI HỢP ĐỒNG... KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CỦA TRÁCH NHIỆM • Khái niệm Là trách nhiệm dân sự phát sinh giữ

HỌC PHẦN 4 TRÁCH NHIỆM BỒI TH

THIỆT HẠI NGOÀI HỢP ĐỒNG

BÀI 11 NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG

VỀ TRÁCH NHIỆM BỒI

TH

THƯ ƯỜNG THIỆT HẠI ỜNG THIỆT HẠI

NGOÀI HỢP ĐỒNG

I KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CỦA

TRÁCH NHIỆM

• Khái niệm

Là trách nhiệm dân sự phát sinh giữa các chủ

thể ma øtrước đó không quan hệ hợp đồng

hoặc tuy có quan hệ hợp đồng nhưng hành vi

của người gây ra thiệt hại không thuộc về

nghĩa vụ thi hành hợp đồng đã ký kết

2 Đặc

2 Đặc đ điểm iểm

– Căn cứ phát sinh trách nhiệm đồng thời là căn cứ phát sinh nghĩa vụ  chấm dứt trách nhiệm cũng đồng thời là chấm dứt nghĩa vụ.

– Nội dung của trách nhiệm hoàn toàn do luật định – Phải chịu trách nhiệm ngay cả khi không có lỗi

– Phải btth cả thiệt hại vật chất lẫn thiệt hại tinh

thần, cả trực tiếp lẫn gián tiếp

• Căn cứ xử lý: blds và các văn bản hướng dẫn thi hành

PHÂN BIỆT TN BTTH NGOÀI HỢP ĐỒNG VỚI 1 SỐ LOẠI TRÁCH NHIỆM VẬT CHẤT

KHÁC

• ngoài việc btth vẫn phải tiếp tục thực hiện nghĩa

vụ trong hợp đồng

•Với trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vi

phạm nghĩa vụ trong hợp đồng

• - phải bồi thường toàn

bộ thiệt hại cả trực tiếp

• - những người cùng gây thiệt hại chỉ phải chịu trách nhiệm liên đới nếu

có thỏa thuận

• - phụ thuộc vào sự thỏa thuận của các bên

Với trách nhiệm bồi th

Với trách nhiệm bồi thư ường thiệt hại ờng thiệt hại

trong quan hệ lao trong quan hệ lao đ động ộng

– Trách nhiệm vật chất của người lao động

• Căn cứ xử lý: Bộ luật lao động và các văn bản hướng dẫn thi hành

• Aùp dụng đối với người lao động do vơ ý gây thiệt hại khơng nghiêm trọng (<5triệu): bồi

thường nhiều nhất 3 tháng lương và khấu trừ

lương khơng quá 30% hàng tháng

Nếu làm mất tài sản do tổ chức giao hoặc tiêu hao vật t

giao hoặc tiêu hao vật tư ư quá mức quá mức cho phép thì phải bồi th

cho phép thì phải bồi thư ường toàn ờng toàn

II CÁC ĐIỀU KIỆN PHÁT SINH TRÁCH NHIỆM BTTH NGOÀI HỢP

ĐỒNG

• 1 Có thiệt hại xảy ra (1)

• Là sự mất mát hoặc giảm sút về lợi ích vật

chất, tinh thần được luật bảo vệ

+ hư ư hỏng mất mát về tài sản hỏng mất mát về tài sản

+ thu nhập không thu + thu nhập không thu đư được ợc

• Thiệt hại về tinh thần: Do bị xâm hại về sức

khỏe, tính mạng, danh dự, nhân phẩm, uy tín

mà người bị thiệt hại hoặc người thân thích của

họ phải chịu đau thương, buồn phiền, mất mát

về tình cảm, bị giảm sút hoặc mất uy tín, bị

bạn bè xa lánh …

• Điều kiện để được bồi thường

– Phải là thiệt hại thực tế – Thiệt hại đó phải chưa được bồi thường

• 2 Hành vi gây ra thiệt hại là hành vi trái pháp luật (2)

Hành vi trái pháp luật là : vi pham

Pháp luật (pháp luật-đường lối chính sách, phong tục tập quán, đạo đức xã hội)

Xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức

• 3 Có mối quan hệ nhân quả giữa (1)

• 4 Người gây ra thiệt hại có lỗi ( Điều

308 BLDS)

Lư ưu ý: trừ tr u ý: trừ trư ường hợp ờng hợp đ đặc biệt ặc biệt

không cần yếu tố lỗi

• CÁC TRƯỜNG HỢP KHÔNG PHẢI CHỊU TRÁCH NHIỆM BTTH

 Thiệt hại xảy ra do sự kiện bất khả kháng,

phòng vệ chính đáng hoặc tình thế cấp thiết

 Thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi vô ý nghiêm trọng hoặc cố ý của người bị thiệt hại

• III PHƯƠNG THỨC TÍNH

TOÁN THIỆT HẠI VÀ ẤN ĐỊNH MỨC BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI NGOÀI HỢP

ĐỒNG

1

1 PH PHƯƠ ƯƠNG THỨC TÍNH TOÁN THIỆT HẠI NG THỨC TÍNH TOÁN THIỆT HẠI

• Thiệt hại về tài sản

• Là sự mất mát hoặc giảm sút về lợi ích vật

chất, tinh thần được luật bảo vệ

• Thiệt hại tài sản :

– tài sản bị mất mát, bị hủy hoại, bị hư hỏng – lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản

chi phí hợp lý để ngăn chặn và khắc phục thiệt hại

Thiệt hại do sức khỏe bị xâm

phạm

– Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi

dưỡng, phục hồi sức khỏe và các chức năng

bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại (*)– Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút

của người bị thiệt hại

• Chi phí hợp lý và thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị hại trong thời gian điều trị, sau khi điều trị (*)

• Khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần do sức khoẻ bị xâm phạm (*)

• NGHỊ QUYẾT 01/2004/NQ-HĐTP CỦA

HĐTP TANDTC

(*) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi d

dư ưỡng, phục hồi sức khỏe và các chức n ỡng, phục hồi sức khỏe và các chức nă ăng ng

… mua xe l

… mua xe lă ăn, nạng chống, khắc phục thẩm n, nạng chống, khắc phục thẩm

mỹ…

• (*) Chi phí hợp lý và thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị hại trong thời gian điều trị, sau khi điều trị

• Tiền tàu xe, tiền thuê nhà trọ cho người chăm sóc trong thời gian điều trị

• Sau thời gian điều trị: chi phí hàng tháng cho việc chăm sóc người bị thiệt hại và cho người thường xuyên chăm sóc người bị thiệt hại

• Khoản tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng

• (*) Khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần do sức khoẻ bị xâm phạm

• Được bồi thường cho chính người bị thiệt hại

• Phải có thiệt hại xảy ra (*)

(*) thiệt hại về tinh thần:

• do bị xâm hại về sức khỏe, tính mạng, danh

dự, nhân phẩm, uy tín mà người bị thiệt hại hoặc người thân thích của họ phải chịu đau thương, buồn phiền, mất mát về tình cảm, bị giảm sút hoặc mất uy tín, bị bạn bè xa lánh …

Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm

– Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng chăm sóc người bị thiệt hại trước khi chết

– Chi phí hợp lý cho việc mai táng

– Khoản tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng

trước khi chết

– Khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích của nạn nhân (*) NGHỊ QUYẾT 01/2004/NQ-HĐTP CỦA HĐTP TANDTC

• (*) khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích của nạn nhân

• Gồm: vợ chồng, cha mẹ ruột, cha mẹ nuôi, con

đẻ, con nuôi, người trực tiếp nuôi dưỡng nạn nhân

• Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm

• Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại

• Thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút

• Khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm (*)

NGHỊ QUYẾT 01/2004/NQ-HĐTP CỦA HĐTP TANDTC

• (*) khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm Được bồi thường cho chính nạn nhân

• Phải có sự tổn thất về tinh thần: căn cứ vào

hình thức, hành vi xâm phạm, mức độ lan

truyền tin xúc phạm

• Mức bồi thường phải căn cứ vào mức độ tổn

thất về tinh thần, không quá 10 tháng lương

theo mức lương tối thiểu do nn quy định

2 ẤN ĐỊNH MỨC BỒI TH

2 ẤN ĐỊNH MỨC BỒI THƯ ƯỜNG THIỆT ỜNG THIỆT

HẠI

– Nguyên tắc bồi thường

• Thiệt hại phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời

• Người gây thiệt hại có thể được giảm mức btth nếu

do lỗi vô ý mà gây ra thiệt hại quá lớn so với khả

năng kinh tế trước mắt và lâu dài của mình

• Khi mức bồi thường thiệt hại không còn phù hợp thì người bị thiệt hại hoặc người gây thiệt hại có quyền yêu cầu cqnn có thẩm quyền thay đổi mức bồi thường

– Vấn đề xét lại mức bồi thường

– Khi mức btth không còn phù hợp với thực tế – Khi người gây ra thiệt hại xin giảm mức btth nếu chứng minh được khả năng kinh tế rất khó khăn do phải nuôi cha mẹ già yếu hay con vị thành niên

– Thời hạn bồi thường do tính mạng, sức

• Người từ đủ 15 đến dưới 18t có lđ và thu nhập

đủ nuôi sống bản thân: không được hưởng bồi thường thiệt hại

3 N

3 Nă ăng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại ng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại

của cá nhân

Người từ đủ 18 tuổi trở lên: phải bồi thường toàn

bộ thiệt hại do mình gây ra

Người dưới 15 tuổi gây thiệt hại: cha mẹ phải bồi thường thiệt hại, ts của cha mẹ không đủ thì lấy ts của người gây ra thiệt hại (nếu có) để bồi thường Người đã thành niên nhưng không có khả năng lao động được hưởng tiền cấp dưỡng đến chết

4 HÌNH THỨC BỒI TH

4 HÌNH THỨC BỒI THƯ ƯỜNG THIỆT HẠI ỜNG THIỆT HẠI

• Đối với thiệt hại về tài sản

– bồi thường bằng hiện vật – bồi thường bằng tiền

– bồi thường bằng việc thực hiện một công việc

• Đối với thiệt hại về tính mạng, sức khỏe: bồi thường bằng tiền

BÀI 12 BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI TRONG MỘT SỐ TRƯỜNG

HỢP CỤ THỂ

1 BỒI TH BỒI THƯ ƯỜNG THIỆT HẠI TRONG ỜNG THIỆT HẠI TRONG TR

TRƯ ƯỜNG HỢP V ỜNG HỢP VƯ ƯỢT QUÁ GIỚI HẠN PHÒNG ỢT QUÁ GIỚI HẠN PHÒNG

VỆ CHÍNH ĐÁNG

• Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ lợi ích của nhà nước, của tập thể, bảo vệ lợi ích chính đáng của mình hoặc của người khác mà chống trả lại một cách tương xứng người đang có hành vi xâm

phạm các lợi ích nói trên.

• Đ 617 blds: gây thiệt hại trong trường hợp phòng vệ chính đáng thì không phải bồi thường thiệt hại

Người gây thiệt hại do vượt quá giới hạn phòng vệ

chính đáng phải bồi thường thiệt hại cho người bị

thiệt hại.

• Tình thế cấp thiết là tình thế của người vì

muốn tránh 1 nguy cơ đang thực tế đe doạ lơi

ích nhà nước, lợi ích của mình hoặc của người khác mà không còn cách nào khác là phải có

hành động gây thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần

ngăn ngừa

• Đ 618 blds: gây thiệt hại trong trường hợp ttct thì không phải bồi thường thiệt hại Nếu thiệt

hại xảy ra do vượt quá yêu cầu của ttct thì

người gây thiệt hại phải bồi thường thiệt hại

cho người bị thiệt hại

• Đ 618 blds: người gây ra t t c t dẫn đến thiệt hại xảy ra, thì phải bồi thường cho người bị thiệt hại.

– Người cho thuốc vào rượu, chất kích thích

– Eùp buộc trẻ em dưới 15 tuổi

– Uống rượu say -> gây thiệt hại

–

4 BỒI TH

4 BỒI THƯ ƯỜNG THIỆT HẠI TRONG TR ỜNG THIỆT HẠI TRONG TRƯ ƯỜNG ỜNG HỢP DO NG

HỢP DO NGƯ ƯỜI CỦA PHÁP NHÂN GÂY RA ỜI CỦA PHÁP NHÂN GÂY RA

• Pháp nhân, cơ quan NN:

– Quân đội, Công an* : Sĩ quan, Chiến sỹ,

Cánbộ,CN QP  không công chức

– Doanh nghiệp : Dân doanh, Quốc doanh, thành viên PN

– Tổ chức CT, CT-XH-NN : Cán bộ, Thành viên khác

– Cơ quan nhà nước: Cơ quan quản lý, Hành chính

sự nghiệp

Các tổ chức cơ sở= pháp nhân UBNH=PN, CQNN.

Công chức NĐ114(10/10/03) : Trưởng CA, Xã đội

trửởng,Văn phòng, Địa chính, Tài chính, Tư pháp, Văn xã, hưu = 15năm

– TNDS Pháp nhân

Người đại diện PL, UQ, Thực hiện nhiệm

vụ của PN: Công nhân

Thời gian

Địa điểm

• Các cơ quan quản lý, cán bộ công chức,Tổ chức CT,XH CQNN  Người bị thiệt hại

Người đ được ược BT BT:: Cá Cá nhân nhân ,, PN PN

Chú ý: Oan sai

Chú ý: Oan sai NQ388/2003UBTVQH

• Cơ quan Điều tra  BTTH khi Quyết định: tạm giữ tạm giam - bị huỷbỏ

• Cơ quan truy tố  BTTH

VKS phê chuẩn QĐ tạm giữ, tạm giam  Bị huỷ

VKS truy tố > TA cấp sơ thẩm-vô tội

• TAND BTTH

TA sơ thẩm BTTH: +Tuyên bị cáo có tội, Phúc thẩm, GĐT vô tội

TA phúc thẩm:

TA phúc thẩm: +Có tội +Có tội Bị TA cấp Bị TA cấp

GĐT, Tái thẩm

GĐT, Tái thẩm > vô tội > vô tội

• TA tỉnh: UBTP của tỉnh xử GĐT,TT  có tội

 Bị Toà Hình sự TANDTC GĐT,TT  vô tội

• TANDTC :Toà chuyên trách TANDTC  có tội-HĐTP xử GĐT>TT- bị cáo vô tội

Bồì thường thiệt hại ::

• Tinh thần :

• 1ngày tạm giữ, tạm giam, phat

tù = 3 ngày lương tối thiểu

• Chết; Cha mẹ + vợ chồng + các con=360Th lương cơ bản

• Người bị cảnh cáo từ khi khởi

tố …1x3ngày

– Xin lỗi- nơI cư trú hoăc công tác

và Cải chính- Báo/3 lần

– Sức khoẻ

– Tiền cứu chữa, bồi dưỡng, Thu

nhập thực tế trong khi điều trị

– Công chăm sóc 1 người

(Tiền (Tiền cấp d cấp dư ưỡng) ỡng)

CHỨC KHÁC KHÁC TRỰC TRỰC TIẾP TIẾP QUẢN QUẢN LÝ

• Trường học, bệnh viện, các tổ chức khác phải bồi thường khi : trực tiếp quản lý người dưới

15 tuổi, người mất NLHVDS, cĩ lỗi

• Học nghề- thực hiện công việc học nghề và

công việc khác đợc giao

• Học nghề- Doanh nghiệp đào tạo, sinh viên

9 BỒI TH

9 BỒI THƯ ƯỜNG THIỆT HẠI DO NGUỒN ỜNG THIỆT HẠI DO NGUỒN

NGUY HIỂM CAO ĐỘ GÂY RA

Hoạt động máy móc thú dữ - > con người, không

KS tuyệt đối

Có thiệt hại :

-Nhân quả hoạt đông NNHCĐ+TH

Người bị thiệt hại  người xung quanh (không

QLSD)

Người BTTH: Chủ sở hữu, Người quản lý + SD,

= hợp đồng, Người chiếm hữu BHP  TN Liên đới

10 BỒI TH

10 BỒI THƯ ƯỜNG THIỆT HẠI ỜNG THIỆT HẠI

DO Ô NHIỄM MÔI TR

– Mơi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết

với nhau, bao quanh con ngưỜi, cĩ Ảnh

hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên

– ơ nhiểm mơi trường là sự làm thay đổi tính chất

của mơi trường, vi phạm tiêu chuẩn mơi trường

Đ628 628 BLDS BLDS:: CÁ CÁ NHÂN, NHÂN, PHÁP PHÁP NHÂN NHÂN VÀ VÀ CÁC CÁC CHỦ CHỦ THỂ KHÁC KHÁC LÀM LÀM Ô Ô NHIỄM NHIỄM MÔI MÔI TRƯỜNG TRƯỜNG GÂY THIỆT

THIỆT HẠI HẠI THÌ THÌ PHẢI PHẢI BỒI BỒI THƯỜNG THƯỜNG THEO THEO QUY QUY ĐỊNH

ĐỊNH CỦA CỦA PL PL VỀ VỀ BẢO BẢO VỆ VỆ MÔI MÔI TRƯỜNG, TRƯỜNG, TRỪ TRỪ TRƯỜNG

TRƯỜNG HỢP HỢP NGƯỜI NGƯỜI BỊ BỊ THIỆT THIỆT HẠI HẠI CÓ CÓ LỖI LỖI

– TNDS do làm ô nhiễm môI trường

Tiêu chuẩn Việt Nam Mức thiệt hại thực tế Khắc phục TH

11 BỒI TH

11 BỒI THƯ ƯỜNG THIỆT HẠI DO SÚC VẬT ỜNG THIỆT HẠI DO SÚC VẬT

GÂY RA

– Chủ sở hữu, người quản lý SD- BT

– Ngời thứ ba-> Lỗi BTTH

Thú dữ được thuần hoá -Tài sản của CSH

Đ165 NT quyền sở hữu

Nuôi gấu lấy mật-NNHCĐ

– Nh÷ng ®iỊu cÊm x©y dùng

– TNDS-Ngưêi thiÕt kÕ, ngưêi thi c«ng

– TNDS chđ nhµ- biÕt vi pham- vÉn thuª XD

BTTH = giá trị sử dụng của ngôi nhà

(không tính giá trị thực tế)

• Nhà ở, công trình gây TH-CSH, người được

giao quản lý sử dụng-khai thác lâu dài-BTTH

• Tình trạng thực tế nhà ở+ nhu cầu

Mức BTTH Mức BTTH – – thoả thuận thoả thuận > TA > TA

– Ngửời sản xuất-Ngửời phân phối (đại lý).

– Ngửời SX->Ngửời tiêu dùng

– Ngửời SX+Đại lý-> tiêu dùng

– Ngửời sản xuất->ngửời mua+ngửời tiêu dùng

– Ngửời tiêu dùng kiện ngời bán

– Ngửời mua khởi kiện ngời sản xuất

– Xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng :

• Tiêu chuẩn qui định

• Hàng hoá cấm, hạn chế

– Lỗi cố ý+ vô ý