Luận văn giải pháp thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào khu kinh tế nghi sơn, thanh hóa

1 LỜI MỞ ĐẦU 1 Lý do chọn đề tài Đối với những nước đang phát triển và có tích lũy vốn nội bộ trong nền kinh tế còn thấp như Việt Nam thì việc thu hút vốn đầu tư từ bên ngoài phục vụ cho phát triển ki[.]

LỜI MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đối với những nước đang phát triển và có tích lũy vốn nội bộ trong nền kinh

tế còn thấp như Việt Nam thì việc thu hút vốn đầu tư từ bên ngoài phục vụ cho pháttriển kinh tế là hết sức cần thiết Trong đó, việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nướcngoài (FDI) là cần thiết khách quan, nhằm tạo ra những “cú huých” cho sự pháttriển kinh tế xuất phát từ những lợi ích của dòng vốn FDI mang lại FDI bổ sungcho nguồn vốn trong nước mà không để lại gánh nặng nợ cho Chính phủ nước tiếpnhận đầu tư, FDI cũng tạo điều kiện cho nước tiếp nhận đầu tư có cơ hội tiếp thucông nghệ và bí quyết quản lý của các nhà đầu tư nước ngoài, tạo điều kiện cho nềnkinh tế nước tiếp nhận đầu tư tham gia vào mạng lưới sản xuất toàn cầu, tăng sốlượng việc làm và đào tạo nhân công; đồng thời, làm tăng nguồn thu cho ngân sáchnhà nước Thực tế cho thấy, trong thời gian qua vốn FDI đã và đang là một kênh bổsung vốn quan trọng cho nền kinh tế, đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển và tăngtrưởng kinh tế; tạo điều kiện cho việc hình thành nhiều ngành công nghiệp mới,tăng cường năng lực cho các ngành công nghiệp, như dầu khí, hóa chất, lắp ráp ôtô,…; góp phần hình thành và phát triển các khu công nghiệp, khu chế xuất, khukinh tế và đặc biệt là các khu công nghệ cao

Khu Kinh tế Nghi Sơn nằm ở phía Nam tỉnh Thanh Hóa, có vị trí chiến lược

về Quốc phòng – An ninh, trên trục giao lưu Bắc – Nam của đất nước Nghi Sơn cócảng biển nước sâu, đã được quy hoạch xây dựng cụm cảng cho tầu 50.000 DWTcập bến Cảng Nghi Sơn có tiềm năng phát triển thành một trong những cảng biểnlớn nhất khu vực phía Bắc – Việt Nam, với năng lực xếp dỡ lên đến hàng trăm triệutấn/năm Từ những lợi thế đó, Khu Kinh tế Nghi Sơn đã được thành lập theo Quyếtđịnh số 102/2006/QĐ-TTg ngày 15/05/2006 của Thủ tướng Chính phủ với mục tiêuxây dựng và phát triển Khu Kinh tế Nghi Sơn trở thành một khu kinh tế tổng hợp đangành, đa lĩnh vực với trọng tâm là công nghiệp nặng và công nghiệp cơ bản, như:công nghiệp lọc hóa dầu, công nghiệp luyện cán thép cao cấp, cơ khí chế tạo, sửachữa và đóng mới tàu biển, công nghiệp điện, công nghiệp sản xuất vật liệu xây

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

dựng, sản xuất hàng tiêu dùng, chế biến xuất khẩu… gắn với việc xây dựng và khaithác có hiệu quả cảng biển Nghi Sơn, hình thành các sản phẩm mũi nhọn, có chấtlượng và khả năng cạnh tranh cao, các loại hình dịch vụ cao cấp đẩy mạnh xuấtkhẩu; mở rộng ra thị trường khu vực và thế giới.

Nhằm thực hiện các mục tiêu trên, trong thời gian qua, chính quyền địa phương

và Ban Quản lý Khu Kinh tế Nghi Sơn đã thực hiện nhiều hoạt động xúc tiến đầu tưnhằm thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước Tính đến hết năm 2013, đã có 93 dự ánđầu tư vào Khu kinh tế Nghi Sơn với tổng vốn đăng ký đầu tư là 348.624 tỷ đồng,trong đó, có 08 dự án FDI với số vốn đăng ký là 254.100 tỷ đồng (tương đương 12,1 tỷUSD) Tổng vốn thực hiện ước đạt 69.949 tỷ đồng, trong đó vốn FDI ước đạt 48.300 tỷđồng (tương đương 2,3 tỷ USD) Tuy nhiên, do là Khu kinh tế mới được thành lập và

đi vào hoạt động, môi trường đầu tư kinh doanh chưa thực sự hấp dẫn, đa số các dự áncủa nhà đầu tư trong khu kinh tế đều triển khai từ công tác giải phóng mặt bằng trongkhi đó, công tác đền bù, giải phóng mặt bằng còn nhiều khó khăn và kéo dài; công tácquản lý quy hoạch và quản lý xây dựng còn nhiều hạn chế… Do đó, chưa thu hút được

sự quan tâm của đông đảo các nhà đầu tư nước ngoài Xuất phát từ thực tiễn đó, tác giảlựa chọn đề tài: “Giải pháp thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Khu Kinh tế Nghi Sơn, Thanh Hóa” làm nội dung nghiên cứu cho luận văn tốt nghiệp của mình.

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Phân tích thực trạng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Khu Kinh

tế Nghi Sơn, đánh giá các nhân tố ảnh hưởng tới thu hút vốn đầu tư trực tiếp nướcngoài vào Khu kinh tế Nghi Sơn

- Đề xuất một số giải pháp thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào KhuĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào địaphương

- Phạm vi nghiên cứu: tại Khu Kinh tế Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa trong giaiđoạn 2011-2013

4 Phương pháp nghiên cứu

Đề thực hiện nội dung nghiên cứu, các phương pháp được sử dụng trong luậnvăn bao gồm: phương pháp nghiên cứu lý thuyết, phương pháp điều tra, khảo sát,phương pháp chuyên gia… dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vậtbiện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử

- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bảnliên quan đến nội dung cần nghiên cứu: như những khái niệm cơ bản về vốn đầu tư trựctiếp nước ngoài và thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào địa phương; các nhân tốảnh hưởng đến thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào địa phương

- Phương pháp điều tra, khảo sát: thực hiện điều tra chọn mẫu 28 phiếu điềutra, trong đó, 8 đối tượng điều tra là các nhà quản lý doanh nghiệp FDI và 20 đốitượng là cán bộ, công chức làm công tác quản lý nhà nước về FDI

- Phương pháp phỏng vấn chuyên gia: tham khảo ý kiến các chuyên gia vềvấn đề nghiên cứu

Số liệu được sử dụng trong luận văn chủ yếu là nguồn số liệu thứ cấp, đượcthu thập từ các báo cáo của địa phương và Ban Quản lý Khu Kinh tế Nghi Sơn

Nguồn số liệu sơ cấp thu thập được từ kết quả điều tra, khảo sát được sửdụng để phân tích, đánh giá tác động của các nhân tố tới quyết định đầu tư và quátrình đầu tư của các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài tại KKT Nghi Sơn

5 Tổng quan về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài nghiên cứu

Lĩnh vực FDI nói chung và thu hút vốn FDI nói riêng, đã và đang thu hútđược sự quan tâm nghiên cứu của nhiều tác giả Hiện nay đã có nhiều luận án tiến

sỹ, luận văn thạc sỹ, các công trình nghiên cứu khoa học, các bài báo… nghiên cứu

về vấn đề thu hút vốn FDI trên các góc độ khác nhau Có thể kể đến một số luận ántiến sỹ nghiên cứu gần đây như sau:

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

+ “Một số giải pháp tăng cường thu hút vốn đầu tư trực tiếp của các nước G7 vào Việt Nam”, của NCS Trần Anh Phương, Trường ĐH Kinh tế quốc dân Hà Nội,

năm 2004 Tác giả đã đánh giá thực trạng thu hút vốn FDI từ các nước G7 vào ViệtNam giai đoạn 1988-2002, xem xét mức độ tác động tới quá trình phát triển kinh tế - xãhội của đất nước, từ đó, đề ra 2 nhóm giải pháp: gia tăng FDI từ các nước Nhật Bản,Anh, Mỹ, Pháp và nhóm giải pháp lâu dài

+ “Giải pháp tăng cường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ở Việt Nam”, của NCS Nguyễn Thị Kim Nhã, Trường ĐH Kinh tế Quốc dân Hà Nội,

năm 2005 Luận án đã mô tả bức tranh toàn cảnh về thu hút FDI ở Việt Nam từ năm1988-2005, đánh giá những thành công cũng như những hạn chế trong việc thu hútvốn FDI ở Việt Nam, phân tích các nguyên nhân để rút ra những vấn đề cần xử lýnhằm tăng cường thu hút vốn FDI vào Việt Nam

+ “Một số biện pháp thúc đẩy việc triển khai thực hiện các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Việt Nam”, của NCS Bùi Huy Nhượng, Trường ĐH Kinh

tế quốc dân Hà Nội, năm 2006 Luận án đã phân tích và đánh giá khá toàn diện vềtình hình đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam theo sự vận động của dòng vốnnày, từ việc thu hút đến triển khai thực hiện các dự án

+ “Thu hút và sử dụng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn duyên hải miền Trung” của NCS Hà Thanh Việt, Trường ĐH Kinh tế quốc dân Hà Nội,

năm 2007 Luận án đã phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng thu hút và sửdụng có hiệu quả vốn FDI trên một vùng kinh tế của một quốc gia Trên cơ sở phântích, đánh giá thực trạng hiệu quả thu hút, sử dụng vốn FDI tại vùng duyên hải miềnTrung và những nguyên nhân của tình trạng đó, tác giả đã đề ra 3 nhóm giải pháp cótính đặc thù áp dụng riêng cho vùng duyên hải miền Trung

+ “Tăng cường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Nghệ An”

của NCS Đặng Thành Cương, Trường ĐH Kinh tế quốc dân Hà Nội, năm 2012.Luận án đã hệ thống bộ chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn FDI; phân tích, luậngiải các chính sách thu hút vốn FDI vào địa phương; phân tích, đánh giá thực trạngthu hút và sử dụng vốn FDI tại Nghệ An, trên cơ sở đó đưa ra các giải pháp nhằmthu hút vốn FDI vào địa bàn tỉnh

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Bên cạnh đó, có rất nhiều luận văn thạc sỹ nghiên cứu về thu hút vốn FDItrên địa bàn các tỉnh và các khu kinh tế Về vấn đề thu hút vốn FDI trên địa bàn tỉnh

Thanh Hóa, đã có các đề tài luận văn thạc sỹ nghiên cứu về vấn đề này, như: “Giải pháp thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa” của Lê

Thanh Hải, Trường ĐH Kinh tế Huế, năm 2012

Ngoài ra, còn có nhiều đề tài khoa học, bài báo nghiên cứu về thực trạng thuhút và sử dụng vốn FDI ở Việt Nam Các công trình, bài báo đó đã đề cập đếnnhững lý luận về vốn FDI, phân tích thực trạng thu hút và sử dụng vốn FDI tại ViệtNam hoặc một vùng kinh tế, một địa phương Tuy nhiên, trong luận văn này, tác giảchỉ tập trung nghiên cứu thu hút vốn FDI vào một khu kinh tế của một địa phương,

cụ thể là Khu Kinh tế Nghi Sơn; trong đó sẽ tập trung phân tích, đánh giá thực trạngthu hút, sử dụng vốn FDI tại Khu Kinh tế Nghi Sơn để từ đó đưa ra các giải pháptăng cường thu hút vốn FDI vào Khu Kinh tế Nghi Sơn trong thời gian tới

6 Kết quả và những đóng góp của luận văn

Trên cơ sở hệ thống lại những vấn đề lý luận chung về vốn FDI và thu hútvốn FDI vào khu kinh tế địa phương, phân tích thực trạng thu hút vốn FDI và tìnhhình sử dụng vốn FDI tại Khu Kinh tế Nghi Sơn, phân tích các nhân tố ảnh hưởngtới thu hút vốn FDI vào KKT Nghi Sơn, những điểm mạnh, điểm yếu để rút ranhững kết quả đã đạt được cũng như những hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân củatình trạng đó Từ đó, luận văn đưa ra những giải pháp mang tính thực tiễn có thể ápdụng nhằm thu hút vốn FDI vào Khu Kinh tế Nghi Sơn – vấn đề chưa được đề cậptới trong các nghiên cứu trước về tình hình thu hút vốn FDI vào địa phương

7 Kết cấu đề tài

Ngoài lời mở đầu và kết luận, kết cấu đề tài được chia thành 3 chương:

Chương 1: Lý luận chung về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào địaphương

Chương 2: Thực trạng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Khu Kinh

Chương 1

LÝ LUẬN CHUNG VỀ THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC

NGOÀI VÀO ĐỊA PHƯƠNG

1.1 Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm của vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài

Đầu tư nước ngoài là sự dịch chuyển tài sản (tiền, công nghệ, kỹ năng quảnlý….) từ nước này sang nước khác để kinh doanh để thu lợi nhuận cao trên phạm vitoàn cầu

Đầu tư nước ngoài có thể được thực hiện bằng các hình thức:

- Đầu tư trực tiếp nước ngoài: nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư ra nước ngoài đồngthời trực tiếp tổ chức quản lý, điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh;

- Đầu tư gián tiếp nước ngoài: là hình thức đầu tư ra nước ngoài trong đóquyền sở hữu tách rời quyền sử dụng đối với một tài sản đầu tư Đầu tư gián tiếpnước ngoài có thể được thực hiện qua các hình thức: mua cổ phần, cố phiếu, tráiphiếu và các giấy tờ có giá khác trực tiếp trên thị trường chứng khoán hoặc thôngqua các định chế tài chính trung gian

Đầu tư trực tiếp nước ngoài là một trong những kênh đầu tư của các nhà đầu

tư nước ngoài Có nhiều quan niệm về đầu tư trực tiếp nước ngoài

Theo IMF, “đầu tư trực tiếp nước ngoài là đầu tư thực hiện để thu được lợiích lâu dài trong một doanh nghiệp hoạt động ở một nền kinh tế khác với nền kinh

tế của nhà đầu tư Mục đích là dành được tiếng nói có hiệu quả trong quản lý doanhnghiệp đó”

Theo Luật đầu tư 2005, “đầu tư trực tiếp là hình thức đầu tư do nhà đầu tư bỏvốn đầu tư và tham gia quản lý hoạt động đầu tư”

Từ những quan điểm đó, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài có thể hiểu là lượng

tư bản được đầu tư ra nước ngoài để thu được lợi ích lâu dài, trong đó, chủ sở hữu

tư bản trực tiếp tham gia quản lý và điều hành hoạt động đầu tư

Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài có một số đặc điểm cơ bản sau:

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

- Chủ đầu tư vốn FDI là chủ sở hữu vốn Chủ sở hữu vốn đầu tư trực tiếptham gia quản lý, điều hành quá trình sử dụng vốn, có nghĩa vụ và quyền lợi từ hoạtđộng sản xuất kinh doanh tương ứng với phần vốn góp đó Chính vì vậy, vốn FDIkhông để lại gánh nặng nợ cho nước nhận đầu tư Tuy nhiên, FDI là hình thức xuấtkhẩu tư bản nhằm thu lại lợi nhuận cao của các nhà đầu tư nước ngoài, nên có thểgây ra những tổn thất, ảnh hưởng tiêu cực đến nước tiếp nhận đầu tư.

- Vốn FDI bao gồm cả vốn đầu tư ban đầu của chủ đầu tư nước ngoài, vốnvay của nhà đầu tư để triển khai và mở rộng dự án, vốn được để lại từ lợi nhuận sauthuế từ hoạt động sản xuất kinh doanh Chính vì vậy, nước tiếp nhận đầu tư phải cóchính sách tài chính phù hợp để tránh trường hợp một số nhà đầu tư nước ngoài lợidụng, chỉ đầu tư ban đầu một lượng vốn nhỏ sau đó tiến hành vay vốn tại nước nhậnđầu tư để tiến hành các hoạt động đầu tư, mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh,ảnh hưởng đến mục đích thu hút vốn FDI của nước nhận đầu tư

- Đối với nước tiếp nhận đầu tư, vốn FDI là nguồn vốn đầu tư dài hạn, bổsung, hết sức cần thiết cho nền kinh tế Đây là dòng vốn quốc tế gắn liền với việcxây dựng các công trình, nhà máy, chi nhánh sản xuất nên thường có thời gian đầu

tư dài, lượng vốn đầu tư lớn, có tính ổn định cao Đồng thời, thông qua việc tiếpnhận vốn FDI, nước chủ nhà có thể tiếp nhận được công nghệ, kỹ thuật tiên tiến,học hỏi kinh nghiệm quản lý của các nước phát triển

1.1.2 Các hình thức đầu tư vốn trực tiếp nước ngoài

Các hình thức FDI có thể được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau Cụ thể:

1.1.2.1 Căn cứ theo tiêu chí từ phía nhà đầu tư và nước nhận đầu tư

- Trên giác độ của nhà đầu tư, FDI được chia thành 3 loại:

+ Đầu tư theo chiều rộng: là hình thức đầu tư nhằm mở rộng sản xuất các sảnphẩm tương tự với các sản phẩm đã được sản xuất trong nước của nhà đầu tư Hìnhthức này thường được các nhà đầu tư sử dụng trong việc xây dựng các nhà máy đểsản xuất sản phẩm cung cấp cho thị trường nước nhận đầu tư;

+ Đầu tư theo chiều sâu: là hình thức đầu tư nhằm sử dụng các nguồn nguyênvật liệu thô để sản xuất sản phẩm cung cấp cho cả thị trường nước nhận đầu tư vànước đầu tư;

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

+ Đầu tư theo cả chiều rộng và chiều sâu.

- Trên giác độ của nước nhận đầu tư, FDI có thể được chia thành 2 loại:+ Đầu tư thay thế nhập khẩu: là loại hình đầu tư nhằm sản xuất các loại hànghóa mà nước nhận đầu tư thường phải nhập khẩu và chịu ảnh hưởng của dung lượngthị trường nước nhận đầu tư;

+ Đầu tư phục vụ xuất khẩu: là loại hình đầu tư nhằm sử dụng các loạinguyên vật liệu thô để sản xuất sản phẩm xuất khẩu sang nước của các nhà đầu tư

và các nước khác

1.1.2.2 Theo tiêu chí góp vốn và quản lý hoạt động

Căn cứ vào tiêu chí góp vốn và quản lý hoạt động, FDI được thực hiện dưới

3 hình thức đầu tư chủ yếu:

- Hình thức liên doanh: theo hình thức này, một doanh nghiệp mới đượcthành lập do sự góp vốn của các bên thuộc cả nước đầu tư và nước nhận đầu tư.Doanh nghiệp liên doanh được thành lập có tư cách pháp nhân trong phạm vi luậtpháp của nước nhận đầu tư Các bên tham gia liên doanh cùng góp vốn, cùng quản

lý điều hành, cùng phân chia lợi nhuận và cùng gánh chịu rủi ro

Thực hiện hình thức này, nước nhận đầu tư sẽ có cơ hội thu hút công nghệmới, học tập kinh nghiệm quản lý, có cơ hội xâm nhập thị trường quốc tế Chủ đầu

tư sẽ thuận lợi trong việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, tiếp cận thị trường, tiếp thuvăn hóa, phong tục tập quán của nước nhận đầu tư và trong việc thực hiện các thủtục pháp lý, quản lý lao động

- Hợp tác kinh doanh trên cơ sở hợp đồng: là hình thức FDI trong đó nướcđầu tư và nước nhận đầu tư tiến hành ký hợp đồng hợp tác kinh doanh (hợp tác sảnxuất, phân chia lợi nhuận, phân chia sản phẩm) Trong hình thức đầu tư này, nhàđầu tư nước ngoài có thể cung cấp phần lớn hoặc toàn bộ vốn đầu tư Phía nướcnhận đầu tư sẽ tham gia đóng góp về đất đai, nhà xưởng hiện có hoặc tham gia gópmột phần vốn

- Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài: là hình thức FDI trong đó chủ đầu tưnước ngoài thành lập, trực tiếp quản lý và điều hành công ty với vốn đầu tư 100% là

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

của chủ đầu tư Trong hình thức này, nước nhận đầu tư cho phép chủ đầu tư nước ngoàithuê đất, thuê nhân công, đào tạo cán bộ quản lý, kỹ thuật và tay nghề cho công nhân;toàn quyền quản lý, điều hành hoạt động của công ty; tự do kinh doanh trong khungkhổ pháp luật của nước nhận đầu tư.

Ngoài các hình thức chủ yếu trên, một số nước còn cho phép đa dạng hóa cácphương thức đầu tư, như:

- Phương thức Hợp đồng xây dựng – Kinh doanh – Chuyển giao (BOT); hợpđồng Xây dựng – Chuyển giao (BT);

- Hình thức hợp tác phát triển: là hình thức hợp tác giữa chủ đầu tư nướcngoài với nước nhận đầu tư nhằm cùng khai thác, sản xuất một số sản phẩm liênquan đến nguồn tài nguyên thiên nhiên Các dự án hợp tác theo hình thức nàythường có độ rủi ro cao, đòi hỏi lượng vốn đầu tư lớn và mang lại lợi nhuận cao

1.1.3 Tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài đối với nền kinh tế

FDI có tác động tới cả nước đầu tư và nước nhận đầu tư Đối với nước đầu

tư, FDI góp phần làm tăng tổng sản phẩm quốc dân bằng sự đóng góp của lợi nhuậnthu được do đầu tư ở nước ngoài chuyển về Đối với nước nhận đầu tư, FDI là mộtkênh bổ sung quan trọng cho nền kinh tế, mang lại cả những tác động tích cực lẫntiêu cực Cụ thể:

1.1.3.1 Tác động tích cực

Thứ nhất, FDI thúc đẩy chuyển giao, phát triển công nghệ nhất là ở nhữngnước đang phát triển [14]

Ở những nước đang phát triển, do còn hạn chế về trình độ phát triển kinh tế

xã hội, giáo dục, khoa học cũng như hạn chế về nguồn vốn nên công nghệ trongnước thường lạc hậu, năng suất lao động thấp Cùng với việc tiếp nhận vốn FDI,nước nhận đầu tư sẽ có khả năng tiếp nhận những công nghệ mới do các nhà đầu tưnước ngoài đưa vào thông qua việc mua bằng phát minh sáng chế, cải tiến côngnghệ nhập khẩu trở thành công nghệ phù hợp cho mình Bên cạnh đó, các nhà đầu

tư nước ngoài không chỉ chuyển vốn bằng tiền để thực hiện dự án đầu tư mà cònchuyển cả vốn vật tư, hàng hóa, như: máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu ; những

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

giá trị vô hình, như: công nghệ, tri thức khoa học, bí quyết quản lý, kỹ năng tiếp cậnthị trường… và đưa các chuyên gia nước ngoài hoặc đào tạo các chuyên gia trongnước ở các lĩnh vực cần thiết phục vụ cho hoạt động của dự án Chính vì vậy, cácnước tiếp nhận đầu tư không chỉ có khă năng tiếp cận công nghệ mà còn có khănăng tiếp cận với kỹ năng quản lý, vận hành, mô phỏng và phát triển nó, nhanhchóng tiếp cận được với công nghệ hiện đại.

Thứ hai, FDI góp phần tạo việc làm và phát triển nguồn nhân lực cho địaphương [14]

Các nước đang phát triển thường có nguồn lao động dồi dào nhưng thiếu vốnđầu tư để khai thác, sử dụng Do đó, việc tiếp nhận vốn FDI hình thành các doanhnghiệp mới hoặc làm tăng quy mô của các doanh nghiệp hiện có góp phần tạo ra nhiềucông ăn việc làm cho người lao động, tạo cơ hội cho người lao động tiếp thu đượcnhững kỹ năng chuyên môn và quản lý mới, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhânlực, cải thiện thu nhập cho người lao động

Thứ ba, FDI góp phần cải cách thủ tục hành chính và tăng tính minh bạchcho môi trường đầu tư [14]

Để thu hút vốn FDI đòi hỏi nước nhận đầu tư luôn phải tự hoàn thiện hệthống pháp luật theo hướng phù hợp với thông lệ quốc tế, tạo ra sự minh bạch vàbình đẳng cho các nhà đầu tư để các nhà đầu tư có thể an tâm và nhanh chóng triểnkhai các dự án đầu tư Thực tế cho thấy rằng, với điều kiện các nhân tố khác khôngđổi thì khi thể chế hành chính và sự minh bạch về môi trường đầu tư được cải thiệnthì sẽ thu hút được nhiều nhà đầu tư nước ngoài hơn

Bên cạnh đó, khi các nhà đầu tư nước ngoài triển khai thực hiện dự án,việc trao đổi định kỳ giữa cơ quản quản lý và các nhà đầu tư về thủ tục hànhchính, chính sách tài chính, chính sách thuế… sẽ góp phần không nhỏ trong việchoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật theo hướng phù hợp với thông lệ quốc tế,đảm bảo hài hòa lợi ích của nhà đầu tư – lợi ích của nước nhận đầu tư và lợi íchcủa cộng đồng

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Thứ tư, FDI góp phần thúc đẩy hòa nhập sâu rộng vào hoạt động kinh tếquốc tế và tăng cường quan hệ đối ngoại với các nước, các tập đoàn lớn và các tổchức quốc tế.

FDI góp phần vào việc thúc đẩy xuất khẩu thông qua mạng lưới tiêu thụ rộnglớn của các tập đoàn xuyên quốc gia hay các công ty đa quốc gia Đây là cách tiếpcận thị trường nhanh và hiệu quả, giúp cho công ty đến với các thị trường nướcngoài và thực hiện kinh doanh quốc tế

Thứ năm, FDI được sử dụng một cách có hiệu quả trong việc hình thành cơcấu ngành, khu vực

Thông qua việc xây dựng và giới thiệu các dự án kêu gọi đầu tư, các chínhsách ưu đãi đầu tư, nước nhận đầu tư sẽ khuyến khích các nhà đầu tư nước ngoàiđầu tư vào những vùng, ngành mà họ muốn khuyến khích phát triển Đồng thời, tạođiều kiện từng bước khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên đất nước, chuyển đổi cơcấu kinh tế theo hướng tích cực, thúc đẩy kinh tế hướng ngoại và hội nhập sâu vào

sự phân công lao động và hợp tác quốc tế

Thứ sáu, FDI góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế

Sự có mặt của các nhà đầu tư nước ngoài với ưu thế về vốn, công nghệ, kỹnăng quản lý… đòi hỏi các nhà đầu tư trong nước phải luôn hoàn thiện mình, tìmkiếm con đường phát triển riêng để có thể đứng vững trong cạnh tranh Từ đó, gópphần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

chuyển giá của các nhà đầu tư nước ngoài đã tác động xấu đến nền kinh tế, gây thấtthu lớn cho Nhà nước, bóp méo môi trường kinh doanh, tạo sức ép bất bình đẳng,gây phương hại đến những nhà đầu tư chấp hành tốt các cam kết, làm suy giảm hiệulực quản lý nhà nước trong kêu gọi đầu tư để phát triển kinh tế xã hội Đây cũng làmột trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng nhập siêu tăng do số ngoại tệ dùng

để nhập khẩu nguyên liệu, vật tư luôn lớn hơn số ngoại tệ thu về khi xuất khẩu sảnphẩm vì giá bán thấp hơn giá vốn

Thứ hai, có thể dẫn đến mất cân đối trong đầu tư

Các nhà đầu tư nước ngoài thường muốn tìm kiếm những lĩnh vực đầu tưmang lại lợi nhuận cao, do đó, có thể họ sẽ đầu tư vào những ngành, lĩnh vực khôngphù hợp với mong muốn của nước nhận đầu tư, làm cho mục tiêu thu hút vốn FDI

bị ảnh hưởng Vì vậy, nếu nước nhận đầu tư không có cơ chế và quy hoạch hữuhiệu sẽ dẫn đến tình trạng đầu tư tràn lan, kém hiệu quả, tài nguyên thiên nhiên bịkhai thác quá mức… Bên cạnh đó, nước nhận đầu tư cũng phải đối mặt với nguy cơmất ổn định chung của nền kinh tế khi dòng vốn FDI rút ra đột ngột, chủ đầu tưnước ngoài sa thải công nhân hàng loạt…

Thứ ba, FDI có thể gây ra những tiêu cực về lao động, về tài chính cho nướcnhận đầu tư

Các nhà đầu tư nước ngoài là những đối tác giàu kinh nghiệm và có khả năngquản lý tốt nên trong nhiều trường hợp nước sở tại sẽ chịu nhiều thua thiệt trong đầu

tư, đặc biệt là trong các doanh nghiệp liên doanh, đại diện nước sở tại nếu không cótrình độ chuyên môn, khả năng quản lý tốt có thể bị “vô hiệu hóa” Đồng thời, tiếpnhận vốn FDI có thể gây ra hiện tượng “chảy máu chất xám” ở khu vực kinh tếtrong nước khi các doanh nghiệp FDI với các chính sách đãi ngộ về thu nhập, môitrường làm việc tốt sẽ thu hút một lực lượng lao động, đặc biệt là lao động có taynghề cao, các nhà quản lý giỏi từ khu vực kinh tế trong nước

Nước nhận đầu tư cũng có thể phải đối mặt với những tiêu cực về tài chínhkhi nhà đầu tư nước ngoài bí mật bỏ trốn khỏi nước nhận đầu tư sau khi vay lượngvốn lớn tại các ngân hàng trong nước hoặc nợ đọng thuế lớn

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Thứ tư, nếu không có đủ trình độ, năng lực thẩm định, nước nhận đầu tư cóthể phải tiếp nhận những công nghệ lạc hậu trên thế giới.

Các nhà đầu tư nước ngoài thường lợi dụng sự yếu kém trong kiểm định vàquản lý công nghệ của nước sở tại để du nhập những công nghệ lạc hậu nhưng vớigiá đắt đỏ, gây ra sự lãng phí lớn cho sự dỡ bỏ, thay thế hoặc khắc phục những hậuquả về sau… Nguy hiểm hơn, các nước nhận đầu tư, đặc biệt là các nước đang pháttriển, có thể trở thành “bãi rác công nghiệp” khi không đủ trình độ, năng lực thẩmđịnh công nghệ khi nhập khẩu

Thứ năm, FDI làm tăng nguy cơ phá sản của các cơ cở kinh tế trong nước vàcác ngành nghề truyền thống, mất bình đẳng trong cạnh tranh

Doanh nghiệp FDI thường có khả năng cạnh tranh cao do ưu thế về vốn, thịtrường, về khả năng quản lý và công nghệ Do đó, các doanh nghiệp trong nướcmuốn tồn tại được trong cạnh tranh phải không ngừng tự hoàn thiện mình Tuynhiên, một số doanh nghiệp do hạn chế về vốn, về năng lực quản lý không thể nângcao năng lực cạnh tranh sẽ đối mặt với nguy cơ phá sản Đồng thời, những ưu đãi vềđầu tư đối với các nhà đầu tư nước ngoài cũng gây ra những bất bình đẳng trongcạnh tranh đối với các nhà đầu tư trong nước

Hoạt động của khu vực FDI cũng làm mất đi nhiều đất nông nghiệp, dẫn đếnmất nhiều việc làm trong các lĩnh vực truyền thống Do vậy, bên cạnh việc tạo ra cơ hộiviệc làm cho một số lao động, hoạt động của khu vực FDI cũng làm mất đi việc làmcủa một bộ phận lao động khác, đồng thời gây ra nhiều hậu quả về mặt xã hội nếu nước

sở tại không có quy hoạch đầu tư hợp lý

Thứ sáu, FDI có thể gây ra những ảnh hưởng đối với môi trường tự nhiên vàkhai thác lãng phí tài nguyên

Một trong những ảnh hưởng tiêu cực của FDI đối với nước nhận đầu tư làtrình trạng ô nhiễm môi trường, đặc biệt là tình trạng “xuất khẩu” ô nhiễm từ cácnước phát triển sang các nước đang phát triển thông qua FDI ngày càng gia tăng.Trong điều kiện vấn đề xử lý chất thải ở hầu hết các nước đang phát triển chưa đượcquan tâm đúng mức, các chương trình giám sát, xử phạt chưa được thực hiện một

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

cách toàn diện, các chủ đầu tư nước ngoài lại chủ yếu quan tâm đến vấn đề lợinhuận nên sử dụng công nghệ lạc hậu, không tính đến các phương án xử lý chất thải

đã gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng ở nước nhận đầu tư

Đồng thời, FDI cũng gây ảnh hưởng tới đa dạng sinh thái do tình trạng khaithác quá mức tài nguyên thiên nhiên Việc khai thác tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt

là các tài nguyên không tái tạo được như: khoáng sản, khai thác mỏ…., việc mởrộng diện tích các khu công nghiệp đã gây ảnh hưởng xấu tới đa dạng sinh học, tàinguyên nước, thủy sản, giảm diện tích rừng…

1.2 Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào địa phương

1.2.1 Khái niệm và quan điểm thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào địa phương

Vốn FDI là nguồn lực bổ sung quan trọng cho sự phát triển kinh tế của mộtquốc gia nói chung, địa phương nói riêng Tuy nhiên, bên cạnh những tác động tíchcực, FDI cũng có những tác động tiêu cực đối với nền kinh tế của nước nhận đầu tư

Do đó, các địa phương thiếu vốn, năng lực quản lý và kỹ năng quản lý khi khuyếnkhích thu hút vốn FDI phải chú ý đảm bảo sự phù hợp với chiến lược phát triển kinh

tế chung của từng địa phương, từng vùng và của cả nước

Thu hút vốn FDI vào địa phương là việc áp dụng các biện pháp, các chínhsách để các nhà đầu tư nước ngoài đem vốn đến đầu tư trực tiếp bằng các hìnhthức khác nhau, phù hợp với lợi ích chung của cả nhà đầu tư và địa phương tiếpnhận vốn

Thu hút vốn FDI phục vụ cho phát triển kinh tế xã hội của địa phương là tấtyếu và đóng vai trò quan trọng trong huy động nguồn lực phục vụ cho đầu tư pháttriển Tuy nhiên, việc thu hút vốn FDI phải phù hợp với sự phát triển kinh tế, quantrọng về số lượng nhưng phải chú trọng đến chất lượng và hiệu quả sử dụng vốnFDI Cùng với việc khuyến khích thu hút vốn FDI, bảo vệ lợi ích của các nhà đầu tưnước ngoài bằng hệ thống luật pháp phù hợp với thông lệ quốc tế, cần phải nâng caohiệu quả điều tiết của Nhà nước và hiệu quả sử dụng vốn FDI để đảm bảo lợi íchcủa quốc gia Đồng thời, thu hút vốn FDI phải phù hợp với chiến lược phát triển

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

chung của từng địa phương, từng vùng và cả nước Muốn vậy, khi thực hiện thu hútvốn FDI vào địa phương cần quan tâm đến một số vấn đề sau:

- Thu hút vốn FDI có phù hợp với quy hoạch ngành, định hướng phát triểncủa vùng lãnh thổ và của địa phương hay không?

- Thu hút vốn FDI mang lại lợi ích gì cho địa phương?

- Thu hút vốn FDI ảnh hưởng như thế nào đến môi trường sinh thái, cuộcsống của người dân địa phương?

- Hiệu quả sử dụng vốn FDI dự kiến như thế nào?

Hiệu quả sử dụng vốn FDI là một nhân tố quan trọng cần xem xét khi thực hiệnthu hút vốn FDI vào địa phương, bao gồm cả hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội

Xét trên góc độ kinh tế, hiệu quả của vốn FDI được đánh giá thông qua tác độnghay đóng góp đến sự phát triển của thị trường trong nước, chuyển dịch cơ cấu kinh tế,đóng góp vào ngân sách nhà nước, sử dụng có hiệu quả nguồn lực xã hội, mức tăngkim ngạch xuất khẩu, cải thiện cán cân thanh toán…

Xét trên góc độ xã hội, hiệu quả của vốn FDI thể hiện ở số lượng việc làmđược tạo ra, mức độ ảnh hưởng đến môi trường sinh thái, khả năng giảm thiểu buônlậu, chuyển giá và rửa tiền,…

Chính vì vậy, thu hút vốn FDI vào địa phương phải tránh tư tưởng thu hútbằng mọi giá mà phải chú trọng đến hiệu quả sử dụng vốn FDI, góp phần tạo ra

sự phát triển nhanh và bền vững cho địa phương; giải quyết hài hòa mối quan hệgiữa tăng trưởng kinh tế nhanh với bảo vệ môi trường và cải thiện đời sống chongười dân

1.2.2 Chính sách thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào địa phương

Chính sách thu hút vốn FDI gồm một hệ thống các chính sách, công cụ vàbiện pháp mà Nhà nước áp dụng tác động vào hoạt động đầu tư nhằm thu hút dòngvốn đầu tư từ nước ngoài trong một thời kỳ nhất định

Chính sách thu hút vốn FDI có chức năng kích thích dòng vốn đầu tư vàotrong nước và điều chỉnh mối quan hệ giữa các hình thức đầu tư, các ngành vàvùng trong việc thu hút vốn FDI

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Chính sách thu hút vốn FDI vào địa phương bao gồm hệ thống các chínhsách, công cụ và biện pháp mà chính quyền địa phương sử dụng để tác động vàohoạt động đầu tư nhằm thu hút dòng vốn đầu tư từ nước ngoài vào địa phương trongmột thời kỳ nhất định.

Chính sách thu hút vốn FDI vào địa phương phải phù hợp với chính sách thuhút vốn FDI của Nhà nước, đồng thời phù hợp với đặc thù riêng của địa phương Chínhsách thu hút vốn FDI vào địa phương bao gồm các nội dung sau:

- Chính sách liên quan đến cơ cấu ngành kinh tế và quy hoạch tại địaphương: Mỗi địa phương đều có những thế mạnh cũng như điểm yếu riêng trongphát triển kinh tế Do đó, chính sách thu hút vốn FDI được xây dựng phù hợp vớitình hình thực tế, và định hướng chung để từ đó khuyến khích thu hút vốn FDI vàongành nào, lĩnh vực nào và hạn chế đầu tư vào ngành nào, lĩnh vực nào

Cơ cấu đầu tư nước ngoài tại địa phương hình thành tùy thuộc vào địnhhướng, mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội do chính quyền địa phương đó đề ra Quyhoạch đầu tư phát triển tại địa phương sẽ là cơ sở cho các nhà đầu tư tìm kiếm cơhội đầu tư và có chiến lược đầu tư phù hợp, giảm thiểu rủi ro trong đầu tư

- Chính sách về thuế, phí, lệ phí: những ưu đãi về thuế, phí, lệ phí cũng làyếu tố được các nhà đầu tư nước ngoài quan tâm khi quyết định đầu tư Thôngthường, vốn đầu tư sẽ “vận động” từ nơi có chi phí đầu tư cao, chính sách thuế ít ưuđãi tới những nơi có chi phí đầu tư thấp với nhiều ưu đãi về thuế, phí, lệ phí

- Chính sách về đất đai: Địa phương tạo ra những phần đất “sạch”, thuận lợi

ở nhiều vị trí là cơ sở cho việc thu hút vốn FDI Ngoài ra, thủ tục hành chính liênquan đến việc cấp đất, cấp giấy phép xây dựng được thực hiện một cách thuận lợicũng là nhân tố thu hút các nhà đầu tư nước ngoài Ngoài ra, còn có các chính sách

ưu đãi về giải phóng mặt bằng, giá thuê đất… cũng là một cơ sở để các nhà đầu tưlựa chọn địa phương đầu tư

- Chính sách về lao động: Để thu hút vốn FDI, địa phương cần đào tạo vàphát triển nguồn nhân lực có chuyên môn cao, đáp ứng được yêu cầu của nhà đầu

tư Chất lượng và giá cả sức lao động là nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến việc thu

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

hướng di chuyển đầu tư đến những vùng, địa phương có giá nhân công rẻ, số lượngdồi dào và đáp ứng được yêu cầu về chất lượng.

- Chính sách hỗ trợ về đầu tư: Để thu hút các nhà đầu tư, các địa phương có thểban hành các chính sách hỗ trợ đào tạo nghề cho lao động làm việc trong khu vực FDI,

hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng, giải phóng mặt bằng… Tuy nhiên, những chính sách nàyphải phù hợp với quy định của pháp luật và điều kiện cụ thể của địa phương

- Chính sách về thủ tục hành chính: cải cách thủ tục hành chính theo hướng

“một cửa, một đầu mối” theo hướng đơn giản hóa và giảm bớt thủ tục hành chính,

xử lý nghiêm khắc các trường hợp nhũng nhiễu, cửa quyền, tiêu cực của cán bộcông chức, đặc biệt là những cán bộ công chức trực tiếp thực hiện thủ tục đầu tưtrực tiếp nước ngoài nhằm tạo môi trường đầu tư thuận lợi cho các nhà đầu tư

- Chính sách xúc tiến thu hút đầu tư: Để thu hút vốn FDI, các địa phươngphải chủ động thực hiện các hoạt động xúc tiến với các nhà đầu tư ở nước ngoài.Thông qua hoạt động xúc tiến, địa phương sẽ cung cấp cho các nhà đầu tư nhữnghình ảnh, thông tin về địa phương, về cơ hội đầu tư, về những chính sách ưu đãitrong đầu tư…để các nhà đầu tư đưa ra các quyết định đầu tư phù hợp

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào địa phương

1.3.1 Các nhân tố về điều kiện môi trường kinh tế vĩ mô

- Chiến lược thu hút vốn để phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia: là nhân

tố có ý nghĩa quyết định đến thu hút vốn FDI vào địa phương Chiến lược này thểhiện ở một số nội dung như: quan điểm về vai trò của từng nguồn vốn trong từngthời kỳ cụ thể (vốn trong nước hay vốn nước ngoài là quyết định); hình thức huyđộng ưu tiên lựa chọn (vay thương mại, ODA hay FDI); các lĩnh vực định hướngthu hút đầu tư;… Các nội dung của chiến lược có ý nghĩa quan trọng trong việc xâydựng chính sách thu hút vốn FDI vào địa phương cho phù hợp, đảm bảo phù hợpvới chiến lược phát triển chung của cả nước và đặc điểm phát triển của địa phương,phục vụ cho sự tốt cho sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước nói chung, của địaphương nói riêng

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

- Độ mở cửa kinh tế quốc tế của quốc gia tiếp nhận vốn đầu tư: Với xu thếtoàn cầu hóa, mức độ phụ thuộc giữa các quốc gia ngày càng lớn, do đó, hợp táccùng tồn tại và phát triển là xu thế tất yếu của các quốc gia trên thế giới Một quốcgia có nền kinh tế mở sẽ tạo ra các cơ hội trao đổi thương mại quốc tế, hợp tác quốc

tế về kinh tế và khoa học công nghệ, đầu tư quốc tế… cho các chủ thể trong nềnkinh tế nói chung Từ đó, tạo điều kiện cho các địa phương tăng cường khả năng thuhút vốn FDI vào địa phương mình

- Sự ổn định môi trường kinh tế vĩ mô: là điều kiện hết sức quan trọng trongviệc thu hút vốn FDI Một quốc gia có môi trường kinh tế vĩ mô ổn định (về kinh tế,chính trị, xã hội) sẽ giảm thiểu rủi ro trong kinh doanh cho các nhà đầu tư, tạo điềukiện thu hút các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vốn Thực tế cho thấy rằng, khi có bất

ổn về môi trường kinh tế vĩ mô, rủi ro tăng cao thì dòng vốn FDI có xu hướngchững lại, vốn đầu tư sẽ di chuyển đến những nơi có độ an toàn và khả năng sinh lờicao hơn

- Hệ thống pháp luật của nước tiếp nhận vốn FDI: Hệ thống pháp luật liên quanđến hoạt động đầu tư (Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp, Luật Bảo vệ môi trường, cácLuật thuế ….) là hành lang pháp lý đảm bảo sự an tâm cho các nhà đầu tư nước ngoài

Hệ thống pháp luật được xây dựng theo hướng chặt chẽ, thông thoáng sẽ tạo môitrường đầu tư thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài, đồng thời ngăn cản những tácđộng tiêu cực của FDI đối với nước nhận đầu tư Bên cạnh đó, hệ thống chính sáchkinh tế liên quan đến đầu tư trực tiếp nước ngoài (chính sách khuyến khích FDI, chínhsách quản lý ngoại tệ, chính sách thương mại, chính sách ưu đãi về tài chính…) đượcxây dựng một cách mềm dẻo, hấp dẫn cũng là điều kiện quan trọng để thu hút vốn FDI

1.3.2 Nhân tố nội tại của địa phương tiếp nhận vốn FDI

- Sự phát triển cơ sở hạ tầng tại địa phương: Sự phát triển về mạng lướigiao thông, thông tin liên lạc, hệ thống cung cấp năng lượng, cấp thoát nước,công trình công cộng phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh như cảng biển, sânbay là một trong những nhân tố quan trọng giúp các nhà đầu tư nước ngoài

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

động đầu tư Địa phương nào có hệ thống cơ sở hạ tầng phát triển, đủ khả năngphục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của các nhà đầu tư sẽ có khả năngthu hút được lượng vốn đầu tư lớn từ các nhà đầu tư nước ngoài.

- Lợi thế so sánh của địa phương: Địa phương có các lợi thế về vị trí địa lýthuận lợi; địa chất ổn định; quy mô thị trường rộng lớn; nguồn nhân lực dồi dào; giánhân công rẻ; nguồn tài nguyên phong phú; … sẽ có điều kiện thuận lợi trong việcthu hút vốn FDI Chính vì vậy, địa phương nào phát huy được lợi thế và quảng báđược lợi thế đó đến các nhà đầu tư nước ngoài thì sẽ thu hút được lượng vốn FDIlớn đầu tư vào địa phương

- Chất lượng nguồn nhân lực tại địa phương: Chất lượng nguồn nhân lực vàgiá cả sức lao động là những nhân tố liên quan trực tiếp tới việc lập kế hoạch kinhdoanh của các nhà đầu tư Một địa phương có hệ thống giáo dục, đào tạo tốt, côngtác đào tạo nghề được quan tâm đúng mức, xây dựng được lực lượng lao động cótrình độ cao sẽ là một nhân tố quan trọng thu hút các nhà đầu tư nước ngoài bỏ vốnđầu tư vào địa phương

- Thủ tục hành chính liên quan đến FDI tại địa phương: Thủ tục hành chính càngđơn giản, gọn nhẹ, rõ ràng thì sức hút với các nhà đầu tư nước ngoài càng lớn Thủ tụchành chính nếu không được quan tâm sát sao dễ dẫn đến tình trạng nhũng nhiễu, tiêucực, làm tăng chi phí kinh doanh, giảm lòng tin của các nhà đầu tư Mặc dù quy trìnhthực hiện chung, nhưng cách triển khai thực hiện các thủ tục hành chính ở các địaphương là khác nhau, do đó, có những nơi nhà đầu tư gặp rất nhiều khó khăn trong việcxin cấp giấy phép đầu tư, đăng ký kinh doanh… Do vậy, ở địa phương nào thủ tục hànhchính được đơn giản hóa, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài trong việc đăng ký,triển khai thực hiện dự án đầu tư, giảm được chi phí về vật chất và thời gian cho nhà đầu

tư sẽ tạo dựng được độ tin cậy cho các nhà đầu tư nước ngoài

- Năng lực và tư tưởng nhận thức của lãnh đạo, hoạt động của cơ quan xúctiến tại địa phương: cũng là một yếu tố tác động mạnh đến việc thu hút vốn FDI vàođịa phương Ở địa phương nào, lãnh đạo nhận thức đúng đắn vai trò của vốn FDI sẽ

có những ưu tiên, tạo điều kiện thuận lợi, chủ động tìm kiếm đối tác đầu tư nước

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

ngoài để thu hút vốn FDI cho địa phương Đồng thời, cũng thấy được những tácđộng tiêu cực có thể có của FDI để có chính sách thu hút phù hợp với địa phương

để vừa bổ sung vốn cho phát triển kinh tế - xã hội vừa hạn chế đến mức thấp nhấtnhững tác động tiêu cực của hoạt động của khu vực FDI, góp phần vào sự phát triểnkinh tế - xã hội bền vững của địa phương mình

Bên cạnh đó, hoạt động của cơ quan xúc tiến tại địa phương cũng là mộtnhân tố quan trọng trong việc thu hút vốn FDI vào địa phương Cơ quan xúc tiếnhoạt động có hiệu quả sẽ giới thiệu được những lợi thế so sánh, ưu đãi đầu tư … củađịa phương đến các nhà đầu tư nước ngoài Đồng thời, cũng giúp cho chính quyềnđịa phương lựa chọn được những đối tác đầu tư nước ngoài tốt nhất

1.3.3 Các nhân tố liên quan đến nhà đầu tư nước ngoài

- Môi trường kinh tế thế giới: là nhân tố khách quan tác động đến các dòngvốn đầu tư nước ngoài vào các nước Khi nền kinh tế thế giới ổn định sẽ tác độngtích cực đến sự di chuyển của các dòng vốn FDI, làm cho quá trình thu hút vốn đầu

tư của các nước thuận lợi hơn Ngược lại, khi kinh tế thế giới không ổn định, lạmphát tăng cao, suy thoái kinh tế diễn ra ở nhiều nơi thì dòng vốn FDI có xu hướngchững lại, gây khó khăn cho các nước trong việc thu hút vốn FDI

- Hướng dịch chuyển của dòng vốn FDI quốc tế: xu hướng vận động củadòng vốn FDI trên thế giới có tác động đến khả năng thu hút vốn FDI của quốc gianói chung và của địa phương nói riêng Đón bắt được xu hướng chuyển dịch vốnFDI trên thế giới là một yếu tố quan trọng để chính quyền Trung ương và địaphương đưa ra các chính sách phù hợp để tiếp nhận dòng vốn FDI chuyển về

- Chiến lược đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài: các nhà đầu tư nướcngoài có tiềm lực tài chính mạnh, có nhiều kinh nghiệm trong đầu tư quốc tế, có uytín trong kinh doanh… chiến lược đầu tư của họ có xu hướng đầu tư vào các ngànhcông nghệ cao, ngành chế tác, sử dụng lao động có tay nghề và vào khu vực cónhiều triển vọng trong kinh doanh Do đó, để thu hút dòng vốn FDI, các nước tiếpnhận đầu tư cần xây dựng được các chính sách liên quan đến đầu tư nước ngoài

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

(chính sách thương mại, chính sách tài chính, chính sách tiền tệ) theo hướng nởilỏng, tạo thuận lợi cho dòng vốn FDI di chuyển vào nước mình Ngược lại, khi cầngiảm đầu tư nước ngoài, nắm bắt được chiến lược đầu tư, các nước có thể chủ độngđiều chỉnh chính sách để giảm tính hấp dẫn đầu tư trong nước.

- Tiềm lực tài chính, năng lực kinh doanh của nhà đầu tư nước ngoài: lànhững yếu tố quyết định đến khả năng kinh doanh của các nhà đầu tư nước ngoài.Đánh giá đúng năng lực tài chính và năng lực kinh doanh của nhà đầu tư nước ngoàigiúp giảm thiểu những tác động tiêu cực có thể xảy ra khi tiếp nhận đầu tư vốn FDI

1.4 Kinh nghiệm thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào một số khu kinh

tế của các địa phương trong nước

1.4.1 Khu kinh tế Vũng Áng (Hà Tĩnh)

Là 1 trong 5 khu kinh tế ven biển trọng điểm của cả nước, Khu kinh tế VũngÁng đang nhận được sự quan tâm của hơn 200 nhà đầu tư, đã có 83 dự án được cấpgiấy chứng nhận đầu tư vào Vũng Áng với số vốn hơn 16 tỷ USD Để có đượcthành công bước đầu này, tỉnh Hà Tĩnh sớm xác định việc xây dựng và quản lý quyhoạch là mũi đột phá trong tư duy phát triển kinh tế - xã hội

Đối với Khu kinh tế Vũng Áng, Quy hoạch xác định trọng tâm là phát triển cácngành trụ cột có ý nghĩa chiến lược của Tỉnh Theo đó, Hà Tĩnh đã tổ chức lập và trìnhduyệt Quy hoạch chung và Quy hoạch chi tiết các khu chức năng tại Khu kinh tế VũngÁng Đến nay, hệ thống Quy hoạch chung và Quy hoạch chi tiết tại Khu kinh tế VũngÁng đã hoàn thành và được quản lý chặt chẽ

Hiện đang có nhiều dự án quy mô lớn được triển khai tại Khu kinh tế VũngÁng như: cụm cảng biển nước sâu Vũng Áng - Sơn Dương với quy hoạch 59 cầucảng, đã triển khai xây dựng 18 cầu cảng, trong đó có 5 cầu cảng đã hoàn thành đưavào khai thác Hệ thống dịch vụ cảng cũng đang ngày càng phát triển như: vậnchuyển xăng dầu, khí hoá lỏng, dịch vụ hậu cần, xếp dỡ hàng hoá, máy móc thiết bị

Dự án Khu Liên hợp gang thép của Tập đoàn Formosa tại Khu kinh tế Vũng Áng cócông suất giai đoạn 1 là 7,5 triệu tấn, vốn đầu tư 10 tỷ USD (giai đoạn 2 nâng côngsuất lên 22 triệu tấn và vốn đầu tư tăng thêm 16 tỷ USD) Trong giai đoạn 2014 –

2017, Dự án sẽ hoàn thành từng hạng mục và đi vào hoạt động

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Khu kinh tế Vũng Áng được đánh giá là khu kinh tế năng động, phát triểnnhanh và hiệu quả Năm 2012, thu hút đầu tư trong và ngoài nước vào Khu kinh tếđạt cao, góp phần đưa Hà Tĩnh đứng thứ 6 trong cả nước về thu hút đầu tư nướcngoài Năm 2013, dự kiến nguồn thu thuế của Khu kinh tế Vũng Áng đạt 3.000 tỷđồng trong tổng thu ngân sách 5.600 tỷ đồng của tỉnh Hà Tĩnh Những thành côngbước đầu trong công tác thu hút đầu tư vào Khu kinh tế Vũng Áng là do Tỉnh đã ưutiên làm tốt công tác quy hoạch, đẩy mạnh việc xây dựng cơ sở hạ tầng Trên cơ sởquy hoạch được duyệt, Tỉnh đã nhanh chóng triển khai xây dựng các công trình hạtầng kinh tế kỹ thuật và hạ tầng xã hội Các tuyến giao thông chính trong Khu kinh

tế Vũng Áng đã được đầu tư xây dựng hoàn thành và kết nối với Cảng Vũng Áng,đáp ứng nhu cầu vận tải của cả khu kinh tế Bên cạnh đó, hệ thống điện, thông tinliên lạc, cấp và thoát nước cũng đang dần được đầu tư hoàn chỉnh để đáp ứng nhucầu của nhà đầu tư

Những năm qua, để tăng sức hút với nhà đầu tư, tỉnh Hà Tĩnh đã xây dựng,công bố danh mục các dự án, lĩnh vực ưu tiên kêu gọi đầu tư theo từng giai đoạn,phù hợp với định hướng phát triển Đồng thời, Tỉnh cũng ban hành, và công khaiquy trình thủ tục đầu tư, để mọi nhà đầu tư đều có thể dễ dàng tiếp cận các thủ tụcđầu tư

Cùng với đó, thời gian qua tỉnh Hà Tĩnh cũng tăng cường và làm tốt côngtác giải phóng mặt bằng, đảm bảo công tác bồi thường, tái định cư, giải phóng mặtbằng phải kịp tiến độ cho các nhà đầu tư thực hiện dự án như đã cam kết

Ngoài những ưu đãi đầu tư nêu trên Tỉnh cũng nghiên cứu để lựa chọn hìnhthức xúc tiến đầu tư phù hợp Qua đó, Tỉnh tập trung kêu gọi các nhà đầu tư chiếnlược và đây được coi là yếu tố quan trọng nhất Với khái niệm “cụm ngành” trongquy hoạch phát triển, cũng như trong xúc tiến đầu tư, những năm qua, tỉnh Hà Tĩnh

đã thu hút đồng thời các tập đoàn lớn, các doanh nghiệp vừa và nhỏ đầu tư vào cáccụm ngành đã lựa chọn Khi triển khai các dự án lớn, Tỉnh sẽ thu hút theo các nhàđầu tư vừa và nhỏ cung cấp các dịch vụ hỗ trợ

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

1.4.2 Khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi)

Khu kinh tế Dung Quất được xây dựng để trở thành khu kinh tế tổng hợp, đangành, đa lĩnh vực, trên cơ sở các ngành chủ lực như hóa dầu, hóa chất cùng cácloại hình công nghiệp nặng quy mô lớn như luyện cán thép, đóng tàu biển…

Hơn nữa, Dung Quất được định hướng trở thành thành phố công nghiệp mở trongtương lai, có trung tâm lọc hóa dầu, trung tâm thương mại, trung tâm dịch vụ cảng…

Để đạt được mục tiêu đó, Tỉnh đã xây dựng được chiến lược hiện hữu; việcquy hoạch, phát triển và thu hút đầu tư vào khu kinh tế cũng là một vấn đề đượctỉnh rất quan tâm và cũng là áp lực để Dung Quất thật sự phát triển đúng tầm Khukinh tế Dung Quất đã được Chính phủ phê duyệt quy hoạch, với diện tích từ 10.300

ha lên hơn 45.332 ha (tăng gấp 4,5 lần)

Việc mở rộng Khu kinh tế Dung Quất nhằm tạo điều kiện để Quảng Ngãigiải quyết bài toán thu hút đầu tư, nhưng cũng là bài toán khó trong việc phát triển

hạ tầng, đáp ứng nhu cầu của nhà đầu tư

Sau khi quy hoạch, rất nhiều nhà đầu tư lớn đã tìm đến Điển hình là Dự án Nhàmáy nhiệt điện do Tập đoàn Semcorp đầu tư có công suất 1.200 MW; Dự án Khu côngnghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) với quy mô đầu tư cả 2 giai đoạn lên đến 1.200

ha Tổng vốn đầu tư hai dự án này lên đến 3 tỷ USD

Để một khu kinh tế thật sự thu hút nhà đầu tư, vấn đề đầu tiên chính là quyhoạch và phát triển hạ tầng sao cho tương xứng, cũng như hấp dẫn nhà đầu tư.Chuẩn bị cho việc này, Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và Liên danh NikkenSekkei Civil Engineering Ltd - Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng Cảng - Đườngthủy (TEDIPORT) đã tiến hành ký kết hợp đồng tư vấn lập quy hoạch chi tiết xâydựng 1/2.000 khu bến cảng Dung Quất II Cảng này được quy hoạch trên cơ sởVịnh Dung Quất II, nơi có độ sâu cách bờ 3 km là 24 m, chiều dài đường bờ là 9

km Cảng có thể đón tàu có trọng tải 250.000 - 300.000 DWT, tạo tiền đề để pháttriển Cụm công nghiệp nặng Dung Quất II Khi Dung Quất II hình thành sẽ tạo ravùng đất khoảng 5.000 ha để phát triển công nghiệp nặng và khoảng 2.000 ha đểphát triển công nghiệp phụ trợ

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Bên cạnh đó, Quảng Ngãi đang đề nghị Chính phủ hỗ trợ có mục tiêu từ nguồnthu của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất cho việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng Khu kinh

tế Dung Quất Chưa kể, đến năm 2015, Khu kinh tế Dung Quất sẽ thu hút 13 tỷ USDvốn đầu tư, thu ngân sách đạt 16.000 tỷ đồng, trong đó kiến nghị trích 10% (khoảng1.500 tỷ đồng/năm) từ tổng thu đó để thực hiện mục tiêu tạo nguồn vốn 7.500 tỷ đồngđầu tư hạ tầng cho Dung Quất

Song song đó, Quảng Ngãi đang xúc tiến đầu tư các hạng mục giao thôngquan trọng, như Tuyến đường Dốc Sỏi - cảng Dung Quất (vốn đầu tư 65 tỷ đồng),

đã hoàn thành thủ tục đầu tư xây dựng; đường Trì Bình - Dung Quất, vốn đầu tưkhoảng 1.000 tỷ đồng đang kêu gọi nhà đầu tư theo hình thức BT; đường TịnhPhong - Dung Quất 2 (14 km), vốn 2.000 tỷ đồng sẽ giao Sở Giao thông - Vận tảilàm chủ đầu tư…

1.4.3 Bài học kinh nghiệm cho Khu kinh tế Nghi Sơn

Qua nghiên cứu kinh nghiệm thu hút vốn FDI của các khu công nghiệp ở cácđịa phương khác cho thấy rằng, để thu hút vốn FDI đầu tư vào khu kinh tế Nghi Sơncần làm tốt một số công tác sau:

- Thứ nhất, Cần xây dựng Quy hoạch và Quy hoạch chi tiết các khu chứcnăng của khu kinh tế và quản lý thực hiện quy hoạch một cách chặt chẽ

- Thứ hai, Cần chú trọng, tập trung đầu tư cơ sở vật chất hạ tầng của khukinh tế Hoàn thiện hệ thống giao thông, hệ thống điện, hệ thống thông tin liên lạc,cấp và thoát nước…

- Thứ ba, xây dựng, công bố danh mục các dự án, lĩnh vực ưu tiên kêu gọiđầu tư theo từng giai đoạn, phù hợp với định hướng phát triển Đồng thời, ban hành,

và công khai quy trình thủ tục đầu tư, để mọi nhà đầu tư đều có thể dễ dàng tiếp cậncác thủ tục đầu tư

- Thứ tư, tăng cường và làm tốt công tác giải phóng mặt bằng, đảm bảo côngtác bồi thường, tái định cư, giải phóng mặt bằng phải kịp tiến độ cho các nhà đầu tưthực hiện dự án như đã cam kết

- Thứ năm, nghiên cứu để lựa chọn hình thức xúc tiến đầu tư phù hợp, qua

đó, tập trung kêu gọi các nhà đầu tư chiến lược

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Chương 2 THỰC TRẠNG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO

KHU KINH TẾ NGHI SƠN

2.1 Giới thiệu chung về Khu Kinh tế Nghi Sơn

2.1.1 Điều kiện tự nhiên, xã hội của Khu Kinh tế Nghi Sơn

Nằm ở phía Nam của tỉnh Thanh Hoá, cách Hà Nội 200 km, có đường bộ vàđường sắt Quốc gia chạy qua, có cảng biển nước sâu cho tàu có tải trọng đến 30.000DWT cập bến…Khu kinh tế Nghi Sơn được đánh giá là trọng điểm phát triển phíaNam của Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, đồng thời là cầu nối giữa vùng Bắc Bộvới Trung Bộ, với thị trường Nam Lào và Đông Bắc Thái Lan; cảng Nghi Sơn cótiềm năng phát triển thành một trong những cảng biển lớn nhất cả nước với năng lựcxếp dỡ lên đến hàng triệu tấn/năm

Được Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định thành lập và ban hành Quy chếhoạt dộng số 102/QĐ-TTg ngày 15 tháng 5 năm 2006; với tổng diện tích 18.611,8

ha, trên phạm vi địa bàn 12 xã thuộc huyện Tĩnh Gia, khu kinh tế Nghi Sơn đóngvai trò và ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnhThanh Hoá và cả nước Đây thật sự là thời cơ và vận hội rất thuận lợi, tạo đà giúpThanh Hóa có bước phát triển mới, nhanh, mạnh, vững chắc trên con đường côngnghiệp hóa, hiện đại hóa Chính phủ đã xác định mục tiêu xây dựng và phát triểnkhu kinh tế Nghi Sơn thành một khu kinh tế tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực vớitrọng tâm là công nghiệp nặng và công nghiệp cơ bản như: Công nghiệp lọc hoádầu, công nghiệp luyện cán thép cao cấp, cơ khí chế tạo, sửa chữa và đóng mới tàubiển, công nghiệp điện, công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, sản xuất hàng tiêudùng, chế biến xuất khẩu… gắn với việc xây dựng và khai thác có hiệu quả cảngbiển Nghi Sơn, hình thành các sản phẩm mũi nhọn, có chất lượng và khả năng cạnhtranh cao, các loại hình dịch vụ cao cấp đẩy mạnh xuất khẩu; mở rộng ra thị trườngkhu vực và thế giới

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Ý nghĩa và tầm quan trọng của khu kinh tế Nghi Sơn xuất phát từ những lợithế đặc biệt của khu vực này, trong đó Nghi sơn là một trong rất ít những địa điểm ởphía Bắc Việt Nam có điều kiện để xây dựng cảng biển nước sâu, là điều kiện đểthu hút những dự án có quy mô lớn, các dự án công nghiệp nặng gắn với cảng nhưlọc hoá dầu, luyện cán thép, đóng mới và sửa tàu thuyền, sản xuất nhiệt điện và làcửa ngõ để giao lưu Quốc tế Chính phủ đã có chủ chương sẽ xây dựng một sân baytại Nghi Sơn để đáp ứng nhu cầu phát triển của khu kinh tế, hiện tỉnh đang phối hợpvới Bộ giao thông vận tải tiến hành khảo sát và nghiên cứu địa điểm để thực hiện.Đánh gía về tiềm năng của Nghi Sơn, đoàn chuyên gia thuộc Viện phát triển kinh tếNhật bản (JICA) khảo sát năm 1996 đã nhận định: “ Nằm ở cuối phía nam bờ biểnThanh Hoá, Nghi Sơn có tiềm năng về xây dựng một cảng biển nước sâu có độ sâu

từ 15-18m Sau khi xây dựng một nhà máy xi măng lớn, một cảng chuyên dùng vàtuyến kỹ thuật hạ tầng vào khu công nghiệp, đồng thời với sự đầu tư tổng hợp sẽcho phép vùng Nghi Sơn trở thành một trong các trung tâm công nghiệp hiện đạicủa vùng bắc Trung Bộ và của cả nước, sẽ là cửa ngõ chính của tam giác kinh tếphía Bắc ”

Biển Nghi Sơn gắn với vịnh đảo tạo nên một khung cảnh thiên nhiên tuyệtđẹp, là điều kiện để có thể phát triển du lịch sinh thái, thu hút khách du lịch trong vàngoài nước Đó chính là món quà thiên nhiên đã ban tặng cho mảnh đất và conngười nơi đây

Ngoài những lợi thế về vị trí địa lý, Nghi Sơn còn có địa hình cao, nằm cạnhnhững mỏ đá vôi lớn vào loại nhất trong cả nước làm vùng nguyên liệu cho cácngành công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng; có nguồn nước dồi dào đáp ứng chonhu cầu dân sinh và phát triển công nghiệp với quy mô lớn trong khu kinh tế

Về dân số, lao động: tổng dân số toàn tỉnh Thanh Hoá là 3,7 triệu người,trong đó dân số trong độ tuổi lao động là 2,2 triệu người Dân số của KKT NghiSơn là 80.590 người, trong đó dân số trong độ tuổi lao động khoảng 43.598 người(chiếm 54,1% dân số khu vực) Đặc điểm lực lượng lao động tại Thanh Hóa phầnlớn là lao động trẻ, có trình độ văn hóa được phổ cập giáo dục tốt nghiệp Trung học

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

cơ sở và trung học phổ thông, có khả năng tiếp thu khoa học kỹ thuật và đào tạothành lao động có tay nghề cao Hiện nay có hàng chục ngàn sinh viên Thanh Hóađang theo học tại các trường đại học trong nước và quốc tế; hàng chục ngàn thanhniên Thanh Hóa đang theo học tại các trường dạy nghề trên khắp cả nước; đây lànguồn lao động tiềm năng, sẵn sàng về Nghi Sơn để lao động xây dựng quê hương.

Nhằm khuyến khích thu hút các dự án đầu tư vào Nghi Sơn, Chính phủ đãban hành cơ chế chính sách ưu đãi đặc biệt áp dụng cho các khu kinh tế nói chung

và khu kinh tế Nghi Sơn tỉnh Thanh Hoá nói riêng Theo đó, các nhà đầu tư sẽ đượchưởng những chính sách ưu đãi cao nhất theo khung quy định của Nhà nước, đượchưởng môi trường đầu tư thuận lợi và thông thoáng để sản xuất kinh doanh

Xây dựng thành công khu kinh tế Nghi Sơn không chỉ biến vùng này thànhhạt nhân của các vùng kinh tế trọng điểm trên cả nước mà còn là động lực quyếtđịnh bước nhảy vọt về kinh tế của tỉnh Thanh Hoá Với tiềm năng thế mạnh sẵn có,với sự quan tâm chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh và sự quyết tâm của những cán bộ cótrình độ và tâm huyết, chắc chắn Nghi Sơn sẽ trở thành điểm đến hấp dẫn và tintưởng của các nhà đầu tư trong và ngoài nước

2.1.2 Hạ tầng kỹ thuật Khu kinh tế Nghi Sơn

2.1.2.1 Hệ thống giao thông

- Đường bộ: Nằm trên trục giao thông Bắc - Nam, KKT Nghi Sơn có Quốc

lộ 1A và tuyến đường cao tốc Bắc - Nam đi qua Có hệ thống giao thông đường bộliên hoàn giữa các vùng, miền trong tỉnh và khu vực Các trục đường giao thông nối

từ khu đô thị trung tâm đến các Khu công nghiệp và cảng Nghi Sơn, các trục Đông Tây nối từ cảng Nghi Sơn với đường cao tốc Bắc – Nam, đường Hồ Chí Minh

Đường sắt: Đường sắt quốc gia chạy qua KKT Nghi Sơn có chiều dài trên15km, trong đó ga Khoa Trường (cách ga Hà Nội 200 km) dự kiến sẽ nâng cấp, mởrộng thành Ga trung tâm của KKT Nghi Sơn:

- Cảng biển: Cảng Nghi Sơn có 50 bến, các bến tổng hợp số 1, 2, 3 và 02 bếncủa Nhà máy Nhiệt điện Nghi Sơn 1, có khả năng tiếp nhận tàu có trọng tải đến

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

35.000 DWT, năng lực xếp dỡ khoảng 5 triệu tấn/năm Hiện có hàng chục bến cảngtổng hợp, bến chuyên dụng, bến container và khu tổng hợp hậu cần cảng đang đượccác nhà đầu tư triển khai xây dựng.

Từ vị trí cảng Nghi Sơn:

đến cảng Hải Phòng: 119 hải lýđến cảng TP Hồ Chí Minh: 700 hải lýđến cảng Hồng Kông: 650 hải lýđến cảng Singapore: 1280 hải lýđến cảng Tokyo: 1900 hải lý

- Hàng không: Sân bay Thọ Xuân đạt tiêu chuẩn cấp 4E, cách KKT NghiSơn khoảng 60 km Tỉnh Thanh Hóa đang xúc tiến đầu tư xây dựng tuyến đườngcao tốc từ sân bay Thọ Xuân đi KKT Nghi Sơn

2.1.2.2 Hệ thống điện

KKT Nghi Sơn sử dụng mạng lưới điện quốc gia đường dây 500 KV Bắc Nam và đường dây 220 KV Thanh Hóa - Nghệ An, hiện có trạm biến áp 220/110/22

-KV - 250 MVA, đảm bảo đủ nguồn điện cung cấp cho nhu cầu sản xuất và sinh hoạt

- KKT Nghi Sơn được Chính phủ quy hoạch phát triển là trung tâm nhiệtđiện lớn, với tổng công suất 2.400MW; trong đó: Nhà máy Nhiệt điện Nghi Sơn I,công suất 600 MW phát điện thương mại trong tháng 10/2013; Nhà máy nhiệt điệnNghi Sơn II, công suất 1.200 MW do Tập đoàn Marubeni (Nhật Bản) và Kepco(Hàn Quốc) đầu tư theo hình thức BOT, dự kiến sẽ khởi công xây dựng vào 2014

2.1.2.3 Cấp nước

- Nước thô: Nguồn nước thô được lấy từ hồ Yên Mỹ (87 triệu m3) và hồSông Mực (200 triệu m3) bằng hệ thống đường ống Tuyến ống giai đoạn 1 cungcấp về hồ Đồng Chùa công suất 30.000 m3/ngày đêm đã xây dựng xong và đưa vàovận hành Tuyến ống giai đoạn 2 công suất 90.000 m3/ngày đêm đang được đầu tưbằng nguồn vốn ODA, dự kiến hoàn thành năm 2015

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

- Nước sạch: Có 2 nhà máy cấp nước sạch bao gồm: Nhà máy tại hồ ĐồngChùa đã hoàn thành giai đoạn I và đang cấp nước với công suất 30.000 m3/ngàyđêm và sẽ nâng công suất giai đoạn II lên 90.000 m3/ngày đêm; Nhà máy tại Khuvực phía Tây Quốc lộ 1A, công suất 20.000 m3/ngày đêm đang xây dựng, dự kiếnhoàn thành năm 2015.

2.1.2.4 Dịch vụ viễn thông

Hạ tầng mạng viễn thông - Công nghệ thông tin KKT Nghi Sơn được quyhoạch phát triển với các loại hình dịch vụ tiên tiến, băng thông rộng, tốc độ cao vàcông nghệ hiện đại; có khả năng đáp ứng nhu cầu về dịch vụ viễn thông - công nghệthông tin với chất lượng cao nhất cho khách hàng

2.1.3 Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn

Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn tỉnh Thanh Hoá là cơ quan trực thuộc Uỷban nhân dân tỉnh Thanh Hoá, thực hiện chức năng quản lý nhà nước trực tiếp đốivới Khu Kinh tế Nghi Sơn và các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa theoquy định tại Nghị định số 29/2008/NĐ-CP ngày 14/3/2008 của Chính phủ và phápluật có liên quan; quản lý và tổ chức thực hiện chức năng cung ứng dịch vụ hànhchính công và dịch vụ hỗ trợ khác có liên quan đến hoạt động đầu tư và sản xuấtkinh doanh cho nhà đầu tư trong Khu Kinh tế Nghi Sơn và các khu công nghiệp trênđịa bàn tỉnh

Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn do Thủ tướng Chính phủ quyết định thànhlập và chịu sự chỉ đạo và quản lý về tổ chức, biên chế, chương trình kế hoạch công tác

và kinh phí hoạt động của UBND tỉnh; chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra vềchuyên môn nghiệp vụ của các Bộ, ngành quản lý về ngành, lĩnh vực có liên quan; cótrách nhiệm phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh trongcông tác quản lý Khu Kinh tế Nghi Sơn và các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh

Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn có tư cách pháp nhân, tài khoản, trụ sởlàm việc và con dấu mang hình quốc huy; kinh phí quản lý hành chính nhànước, kinh phí hoạt động sự nghiệp và vốn đầu tư phát triển do ngân sách nhà nướccấp theo kế hoạch hàng năm

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

2.2 Thực trạng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Khu Kinh tế Nghi Sơn 2.2.1 Chính sách thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Khu Kinh tế Nghi Sơn của tỉnh Thanh Hóa

2.2.1.1 Chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư vào các KCN trên địa bàn tỉnh

Ngoài những chính sách ưu đãi đầu tư áp dụng chung cho tất cả các dự ánđầu tư trên địa bàn tỉnh, dự án đầu tư vào các KCN trên địa bàn tỉnh Thanh Hóađược hưởng ưu đãi và hỗ trợ đầu tư cao nhất theo quy định đối với địa bàn đầu tư cóđiều kiện kinh tế - xã hội khó khăn theo Nghị định 108/2006/NĐ-CP ngày22/9/2006 của Chính phủ hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Đầu tư

a Ưu đãi của Trung ương:

a1 Ưu đãi về tiền thuê đất, thuê mặt nước:

- Miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước trong thời gian xây dựng cơ bản; miễn

từ 7 -15 năm kể từ khi dự án đi vào hoạt động tuỳ theo lĩnh vực ngành nghề dự án

- Miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước trong suốt thời gian thực hiện dự án đốivới dự án thuộc một số lĩnh vực theo quy định của Chính phủ

a2 Ưu đãi về Thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.

Tùy theo ngành nghề và lĩnh vực, dự án đầu tư vào các KCN trên địa bàntỉnh Thanh Hóa được hưởng ưu đãi đầu tư theo quy định tại các văn bản pháp luật

về thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu hiện hành giốngnhư các dự án đầu tư vào KKT Nghi Sơn

b Chính sách khuyến khích hoạt động dịch vụ tư vấn đầu tư vào các KCN của tỉnh Thanh Hóa

(Theo Quyết định số 3667/2013/QĐ-UBND ngày 18/10/2013 của UBND tỉnh Thanh Hóa về việc Ban hành chính sách khuyến khích, hỗ trợ đầu tư vào KKT Nghi Sơn và các KCN trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa).

Tổ chức, cá nhân có công vận động các dự án đầu tư nằm trong danh mụclĩnh vực khuyến khích đầu tư vào các KCN trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đượcthưởng theo quy mô vốn đầu tư của dự án, cụ thể [17]:

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

- Dự án có vốn đầu tư từ 2,5 triệu USD đến dưới 5 triệu USD: thưởng 100triệu đồng.

- Dự án có vốn đầu tư từ 5 triệu USD đến dưới 10 triệu USD: thưởng 150triệu đồng

- Dự án có vốn đầu tư từ 10 triệu USD đến dưới 20 triệu USD: thưởng 200triệu đồng

- Dự án có vốn đầu tư từ 20 triệu USD đến dưới 30 triệu USD: thưởng 250triệu đồng

- Dự án có vốn đầu tư từ 30 triệu USD đến dưới 40 triệu USD: thưởng 300triệu đồng

- Dự án có vốn đầu tư từ 40 triệu USD đến dưới 50 triệu USD: thưởng 400triệu đồng

- Dự án có vốn đầu tư từ 50 triệu USD trở lên: thưởng 500 triệu đồng

2.2.1.2 Chính sách ưu đãi đầu tư vào Khu kinh tế Nghi Sơn

Ngoài những chính sách ưu đãi đầu tư áp dụng chung cho tất cả các dự ánđầu tư vào các KCN trên địa bàn tỉnh nêu trên, các dự án đầu tư vào KKT Nghi Sơncòn được hưởng một số chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc thù, cụ thể như sau:

KKT Nghi Sơn được hưởng ưu đãi và hỗ trợ đầu tư cao nhất quy định đốivới địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo Nghị định108/2006/NĐ-CP ngày 22/.9/2006 của Chính phủ hướng dẫn chi tiết thi hành LuậtĐầu tư

a Ưu đãi của Trung ương:

a.1 Ưu đãi về tiền thuê đất, thuê mặt nước:

- Miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước trong thời gian xây dựng cơ bản; miễn

từ 11 năm đến 15 năm kể từ khi dự án đi vào hoạt động tuỳ theo lĩnh vực ngànhnghề dự án

- Miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước trong suốt thời gian thực hiện dự án đối với

dự án thuộc lĩnh vực đặc biệt ưu đãi đầu tư theo quy định của Chính phủ

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

a.2 Ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp.

- Mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp được áp dụng 10% trong 15năm, kể từ khi dự án đầu tư bắt đầu hoạt động kinh doanh; được miễn thuế thu nhậpdoanh nghiệp 04 năm, kể từ khi có thu nhập chịu thuế và giảm 50% số thuế phảinộp cho 09 năm tiếp theo

- Dự án thuộc lĩnh vực công nghệ cao; dự án có quy mô lớn và có ý nghĩaquan trọng đối với phát triển ngành, lĩnh vực hoặc phát triển kinh tế - xã hội củatỉnh và khu vực thì thời gian áp dụng thuế suất ưu đãi có thể kéo dài tối đa 30 năm

a.3 Ưu đãi về thuế nhập khẩu, thuế xuất khẩu.

Tùy theo ngành nghề và lĩnh vực, các dự án đầu tư vào KKT Nghi Sơn đượchưởng ưu đãi thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, cụ thể:

- Miễn thuế nhập khẩu hàng hoá để tạo tài sản cố định, phương tiện vận tảichuyên dùng nằm trong dây chuyền công nghệ phục vụ dự án đầu tư, phương tiệnđưa đón công nhân,

- Miễn thuế nhập khẩu trong thời hạn 5 năm, kể từ khi dự án đi vào sản xuấtđối với nguyên liệu sản xuất, vật tư, linh kiện và bán thành phẩm mà Việt Nam chưasản xuất được hoặc sản xuất không đạt tiêu chuẩn chất lượng

a.4 Ưu đãi về thuế thu nhập cá nhân.

Giảm 50% thuế thu nhập đối với người có thu nhập thuộc diện chịu thuế thunhập, kể cả người Việt Nam và người nước ngoài làm việc tại khu kinh tế

a.5 Chính sách về giá:

Áp dụng chính sách một giá đối với hàng hoá, dịch vụ và tiền thuê đất chocác nhà đầu tư là các tổ chức và cá nhân, không phân biệt trong nước và nước ngoài

có hoạt động sản xuất, kinh doanh tại KKT Nghi Sơn

a.6 Ưu đãi khác

- Nhà đầu tư sau khi đã quyết toán thuế với cơ quan thuế mà bị lỗ thì đượcchuyển lỗ sang năm sau; số lỗ này được trừ vào thu nhập chịu thuế thu nhập doanh

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

nghiệp theo quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp Thời gian được chuyển

lỗ không quá 5 năm

- Dự án đầu tư trong KKT Nghi Sơn được áp dụng khấu hao tài sản nhanhđối với tài sản cố định; mức khấu hao tối đa là hai lần mức khấu hao theo chế độkhấu hao tài sản

b Chính sách khuyến khích, hỗ trợ đầu tư của tỉnh Thanh Hóa

(Theo Quyết định số 3667/2013/QĐ-UBND ngày 18/10/2013 của UBND tỉnh Thanh Hóa về việc Ban hành chính sách khuyến khích, hỗ trợ đầu tư vào KKT Nghi Sơn và các KCN trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa).

b.1 Chính sách khuyến khích hoạt động dịch vụ tư vấn đầu tư vào KKT Nghi Sơn:

Tổ chức, cá nhân có công vận động các dự án đầu tư nằm trong danh mụclĩnh vực khuyến khích đầu tư vào KKT Nghi Sơn được thưởng như vận động đầu tưvào các KCN trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa

b.2 Chính sách hỗ trợ đối với các doanh nghiệp có dự án đầu tư vào các KCN số 3, 4, 5 thuộc KKT Nghi Sơn:

Ngân sách tỉnh hỗ trợ 10% chi phí san lấp mặt bằng cho các doanh nghiệp có

dự án đầu tư vào các KCN số 3, 4, 5 thuộc KKT Nghi Sơn, trên cơ sở hồ sơ quyếttoán được Ban Quản lý KKT Nghi Sơn thẩm định, mức hỗ trợ tối đa không quá 500triệu đồng/1ha

Đây là một chính sách đặc biệt của tỉnh Thanh Hóa để thu hút đầu tư vàoKKT Nghi Sơn nói chung, các KCN số 3, 4, 5 nói riêng Tuy nhiên, tính đến naychưa có dự án đầu tư vào các KCN số 3, 4, 5 nên chưa có doanh nghiệp được hưởng

ưu đãi của chính sách này

2.2.2 Tình hình thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Khu Kinh tế Nghi Sơn

2.2.2.1 Tình hình đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Thanh Hóa 1

Tính tới ngày 20/09/2014, tỉnh Thanh Hóa có 50 dự án FDI còn hiệu lực, tổng

1 Nguồn: http://fia.mpi.gov.vn/tinbai/1263/Tinh-hinh-thu-hut-dau-tu-truc-tiep-nuoc-ngoai-tai-Thanh-Hoa

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

vốn đầu tư đăng ký 10,16 tỷ USD, đứng thứ 8/63 tỉnh, thành phố trong cả nước Bìnhquân 1 dự án là 203,3 triệu USD, cao hơn bình quân trung của 1 dự án có đầu tư nướcngoài vào Việt Nam (14,45 triệu USD/dự án).

Riêng 9 tháng đầu năm 2014, tỉnh đã thu hút được 3 dự án cấp mới và 4 dự

án điều chỉnh tăng vốn với số vốn là 79,9 triệu USD, đứng thứ 21/50 về đầu tư nướcngoài 9 tháng năm 2014

Vốn FDI của Thanh Hóa tập trung chủ yếu vào lĩnh vực công nghiệp chếbiến chế tạo với 43 dự án, tổng vốn đăng ký là 10,05 tỷ USD, chiếm 86% về số dự

án và 98,95% về vốn đăng ký Tiếp theo là lĩnh vực nông, lâm nghiệp, thủy sản; bánbuôn, bán lẻ, sửa chữa; sản xuất, phân phối điện, khí, nước, điều hòa và lĩnh vựchoạt động chuyên môn và khoa học công nghệ

Hiện nay đã có 14 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào tỉnh Thanh Hóa,trong đó dẫn đầu là Nhật Bản với 9 dự án, tổng vốn đăng ký 9,67 tỷ USD, chiếm95,1% tổng vốn đầu tư đăng ký Đứng thứ 2 là Đài Loan có 10 dự án số vốn đăng

ký đạt 228,9 triệu USD chiếm 2,3% vốn đăng ký Tiếp theo là Singapore, HànQuốc và các quốc gia khác

Một số dự án lớn trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa:

- Công ty TNHH lọc hóa dầu Nghi Sơn , tổng vốn đầu tư đăng ký là 9 tỷUSD do nhà đầu tư Nhật Bản đầu tư với mục tiêu sản xuất dầu mỏ tinh chế, sảnxuất hóa chất cơ bản, sản xuất plastic, bán buôn xăng dầu;

- Công ty TNHH xi măng Nghi Sơn, tổng vốn đầu tư đăng ký gần 622 triệuUSD, nước đầu tư Nhật Bản với mục tiêu xây dựng nhà máy xi măng công suất4,45 triệu tấn/năm;

- Công ty TNHH giày Annora Việt Nam, tổng vốn đầu tư 103,5 triệu USDnhà đầu tư Đài Loan, mục tiêu của dự án là sản xuất giày dép xuất khẩu

Đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Thanh Hóa trong thời gian qua đã đạt đượcmột số kết quả:

- Quy mô bình quân của một dự án FDI của Thanh Hóa đạt khoảng 205 triệuUSD, cao hơn rất nhiều so với quy mô bình quân trên 1 dự án của cả nước (16 triệu

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

USD/1 dự án) Chủ yếu là do có 1 dự án lớn trên địa bàn, dự án Lọc hóa dầu NghiSơn, vốn đầu tư 9 tỷ USD.

- Năng lực nền kinh tế của tỉnh được đầu tư xây dựng và đang từng bướcphát huy hết tác dụng, hệ thống các cơ chế chính sách của tỉnh ngày càng được bổsung, hoàn thiện và phát huy hiệu quả tích cực Một số dự án công nghiệp lớn trênđịa bàn như: dây truyền 2 xi măng Bỉm Sơn, Nghi Sơn, nhà máy mem vi sinh, nhàmáy lắp ráp ô tô nhà máy chế biến khoảng sản là nhân tố hết sức quan trọng tạo ratốc độ tăng trưởng nhanh cho ngành công nghiệp và nền kinh tế của tỉnh

- Các chỉ tiêu về tình hình thực hiện của các dự án FDI trên địa bàn trong 7tháng đầu năm 2014 đạt kết quả cao Vốn đầu tư thực hiện đạt 570 triệu USD, gấp

32 lần so với cùng kỳ 2013; Doanh thu và nộp ngân sách tăng cao so với cùng kỳ,giải quyết nhiều việc làm cho người lao động

Bên cạnh những kết quả đã đạt được đó, đầu tư trực tiếp nước ngoài tạiThanh Hóa vẫn còn tồn tại một số hạn chế:

- Thanh Hoá quy mô nền kinh tế của tỉnh còn nhỏ, hiệu quả đầu tư và sửdụng vốn chưa cao Cơ sở vật chất - hệ thông kết cấu hạ tầng vẫn chưa phát triểnđồng bộ nên chưa thu hút được nhiều nhà đầu tư nước ngoài Các dự án đầu tư chủyếu vào KKT Nghi Sơn và các Khu CN

- Các dự án đầu tư chủ yếu trong lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp chưa có

dự án đầu tư trong lĩnh vực dịch vụ vì vậy cần có chính sách thu hút và điều chỉnhcác dự án sang lĩnh vực dịch vụ nhằm chuyển dịch cơ cấu đầu tư theo hướng tíchcực hơn

- Chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng được yêu cầu của các nhà đầu tư

2.2.2.2 Tình hình thực hiện các biện pháp thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Khu kinh tế Nghi Sơn

a Công tác cải cách thủ tục hành chính

Thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TU của Tỉnh uỷ Thanh Hoá về cải thiện môitrường đầu tư kinh doanh, Kế hoạch số 45/KH-UBND của UBND tỉnh Thanh Hoá

về thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TU Xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm có vai

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

trò quan trọng trong việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, Ban Quản lý KKTNghi Sơn đã tập trung cải cách hành chính trên tất cả các lĩnh vực; đơn giản hoá cácthủ tục hành chính; thực hiện cải cách hành chính theo hướng chuyển dịch từ “hànhchính công” sang “hành chính phục vụ”; tổ chức tiếp nhận và giải quyết các thủ tụchành chính theo mô hình “một cửa – tại chỗ”; cam kết thực hiện chính sách “3không” (1 Không phiền hà sách nhiễu; 2 Không yêu cầu, bổ sung quá 01 lần trongquá trình thẩm tra, giải quyết công việc; 3 Không trễ hẹn kết quả) trong giải quyếtthủ tục hành chính.

Việc tiếp nhận và giải quyết các thủ tục hành chính với các tổ chức, nhà đầu

tư, doanh nghiệp, công dân tại KKT Nghi Sơn do Bộ phận Một cửa thực hiện Kiênquyết không để các tổ chức, cá nhân phải làm việc trực tiếp với các bộ phận chuyênmôn Thời gian qua, 100% thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền quản lý và giảiquyết của Ban Quản lý KKT Nghi Sơn đều được giải quyết đúng trình tự, giảm thờigian thực hiện xuống còn 50 – 70% thời gian theo quy định Đối với các nhà đầu tưnước ngoài khi đến đầu tư trong KKT Nghi Sơn, được Ban quản lý cử cán bộ cónăng lực đồng hành, hỗ trợ giải quyết tất cả các thủ tục có liên quan, mọi thủ tụchành chính đều được Ban quản lý đứng ra hỗ trợ giải quyết, nhà đầu tư không phảiđến bất kỳ cơ quan quản lý nhà nước nào khác để thực hiện

b Công tác lập quy hoạch và quản lý quy hoạch

Trên cơ sở quy hoạch chung KKT Nghi Sơn được Chính phủ phê duyệt tạiQuyết định số 1364/QĐ-TTg; việc lập quy hoạch chi tiết các khu chức năng trongKKT là nhiệm vụ trọng tâm trong đầu tư phát triển KKT Thời gian qua, Ban quản lýKKT Nghi Sơn đã tập trung triển khai các đồ án quy hoạch chi tiết các khu chức năng

để đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng và mời gọi đầu tư Cập nhật, điều chỉnh các quyhoạch cho phù hợp định hướng phát triển; phối hợp với chính quyền địa phương công

bố và tổ chức quản lý quy hoạch

Đến nay, Ban quản lý KKT Nghi Sơn đã hoàn thành và công bố 34 đồ án quyhoạch bao gồm: 02 đồ án quy hoạch chung, 32 đồ án quy hoạch chi tiết các khuchức năng và các KCN Tổng vốn đã cấp thực hiện quy hoạch đạt 44,6 tỷ đồng (vốn

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

sự nghiệp địa phương là 7,2 tỷ đồng; vốn xây dựng cơ bản là: 37,4 tỷ đồng); hiệntại, vốn còn thiếu cho các đồ án quy hoạch đang thực hiện chưa có quyết toán là 6,7

tỷ đồng Đang trình phê duyệt 05 đồ án quy hoạch chi tiết các khu chức năng

Các đồ án quy hoạch có tính chất quan trọng đã hoàn thành như: Quy hoạchchung KKT Nghi Sơn; Quy hoạch chi tiết cảng biển Nghi Sơn; Quy hoạch các khucông nghiệp số 1, số 2, số 3, số 4, số 5; Quy hoạch khu đô thị số 3; Quy hoạch các khutái định cư (Xuân lâm – Nguyên bình; Mai Lâm; Tĩnh Hải; Hải Bình) Đang trình duyệtQuy hoạch chi tiết các khu chức năng như: Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/2000: Đảo Mê;Khu dân cư Tùng Lâm; Khu du lịch sinh thái rừng Trường Lâm; Khu dân cư Trườnglâm; KCN phía Tây Quốc lộ 1A; Khu dân cư Tân Trường; Khu du lịch sinh thái SôngBạng Trong năm 2014 hoàn thiện đề án mở rộng KKT Nghi Sơn báo cáo Bộ Kế hoạch

và Đầu tư thẩm định trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt

Đến nay, tỷ lệ quy hoạch chi tiết phân khu chức năng trong KKT Nghi Sơnhoàn thành đạt 77,6%

Trên cơ sở quy hoạch chi tiết các khu chức năng được duyệt, Ban quản lýKTT Nghi Sơn đã phối hợp với chính quyền địa phương tiến hành cắm mốc, công

bố quy hoạch đến từng đồ án để địa phương phối hợp, tổ chức quản lý thực hiệnviệc tuân thủ quy hoạch

Tuy nhiên, công tác phối hợp quản lý quy hoạch còn nhiều bất cập, các mốcgiới hạn quy hoạch chi tiết các khu chức năng sau khi cắm mốc và công bố đã bị tháo

dỡ hoặc bị đập phá Việc xây dựng trái phép, vi phạm quy hoạch trên các tuyến đườngtrục chính, tuyến đường 513, tuyến quốc lộ 1A và trong các khu chức năng gia tăng;chủ yếu ở các xã: Hải Thượng, Mai lâm, Trúc Lâm, hiện có 214 trường hợp vi phạmxây dựng trái phép, không phép, có 31 hộ xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp đãbáo cáo nhưng chưa được xử lý

c Công tác xúc tiến đầu tư

Hoạt động xúc tiến đầu tư là nhiệm vụ trọng tâm suyên xuốt nhằm giới thiệu,quảng bá tiềm năng, lợi thế của KKT Nghi Sơn Ban KKT Nghi Sơn đã biên soạntài liệu, lập các dự án kêu gọi đầu tư; giới thiệu, vận động thu hút đầu tư thông qua

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Website, biên soạn và phát hành sách Hướng dẫn đầu tư vào Khu kinh tế Nghi Sơn

và vùng phụ cận; cử cán bộ tham gia các hoạt động xúc tiến đầu tư tại một số nước

do các Bộ, ngành Trung ương và tỉnh tổ chức

Mặc dù đã tích cực triển khai thực hiện các hoạt động xúc tiến đầu tư vớinhiều cách thức và nhiều kênh khác nhau nhưng công tác xúc tiến đầu tư vào KKTNghi Sơn vẫn chưa đạt được mục tiêu thu hút vốn đầu tư nói chung và thu hút vốnFDI nói riêng vào KKT Nghi Sơn Số dự án đầu tư trong thời gian gần đây không

có sự biến động, năm 2013, có 7 dự án FDI triển khai thực hiện lũy kế, sang năm

2014, có thêm 2 dự án đầu tư nhưng vẫn chưa triển khai thực hiện

d Đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng

Trong thời gian qua, KTT Nghi Sơn đã từng bước đầu tư cải thiện các côngtrình hạ tâng quan trọng như các tuyến đường giao thông trục chính, nạo vét luồngvào cảng, đê chắn sóng, đường ống cấp nước thô, các khu tái định cư và một sốcông trình hạ tầng xã hội khác bằng cả vốn NSNN và vốn ngoài ngân sách Đồngthời, Ban quản lý KKT đã phối hợp chặt chẽ với Công ty điện lực Thanh Hóa vàNgành Bưu chính viễn thông để cung cấp các công trình cấp điện, công trình viễnthông cho các dự án khi có nhu cầu Chính vì vậy, đã tạo ra được những điều kiệnthuận lợi cho các dự án đầu tư triển khai thực hiện

- Các công trình biển: đã hoàn thành dự án nạo vét luồng đến hết bến số 3cho tàu trọng tải 30.000 DWT cập cảng và Đê chắn sóng dài 600m Do đó, năm

2013 lượng hàng hóa thông qua cảng là 7,28 triệu tấn, năm 2014 dự kiến lượnghàng qua cảng khoảng 8 triệu tấn và cảng Nghi Sơn được đánh giá là một trongnhững cảng có tốc độ tăng trưởng cao (bình quân giai đoạn 2011-2013 đạt 50%)

- Các tuyến đường giao thông: các tuyến đường quan trọng trong KKT đãhoàn thành hoặc đang được triển khai đầu tư xây dựng

- Các khu tái định cư, dịch vụ nhà ở cho công nhân: hệ thống hạ tầng kỹthuật, hạ tầng xã hội của 7 khu tái định cư đã được xây dựng một cách đồng bộ,tổng diện tích 118 ha, tổng số lô đất ở tái định cư là 3.246 lô

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

- Hệ thống cấp nước: hệ thống cấp nước thô đã được đầu tư và hoàn thànhgiai đoạn 1 với công suất 30.000 m3/ngày.

- Hệ thống xử lý nước thải, rác thải: Ban quản lý KKT đã hoàn thành việcxây dựng đề án xử lý nước thải, dự kiến hoàn thành thủ tục đầu tư trong năm 2014theo hình thức PPP Đồng thời, Công ty Cổ phần môi trường Nghi Sơn đã cơ bảnhoàn thành giai đoạn 1 dự án Nhà máy xử lý rác thải Nghi Sơn với quy mô xử lý:

250 tấn rác thải sinh hoạt/ngày; 10.000 tấn chất thải nguy hại/ngày; 15.000 tấn chấtthải công nghiệp/ngày

- Dịch vụ tín dụng: Các ngân hàng lớn như Ngân hàng Công thương, Ngânhàng Ngoại thương, Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn,… được tạođiều kiện thuận lợi để mở chi nhánh, văn phòng giao dịch tại KKT Nghi Sơn, đápứng yêu cầu giao dịch tài chính cho các doanh nghiệp, nhà đầu tư và người dân.Đồng thời, Ban quản lý KKT đã phối hợp với Ngân hàng Ngoại thương Việt Namxây dựng chương trình hành động để tiếp cận, tài trợ vốn có hiệu quả hơn cho cácnhà đầu tư

e Công tác đào tạo nghề

KKT mới chỉ có 01 dự án đầu tư xây dựng Trường Cao dẳng nghề công nghệLicogi do Công ty cổ phần Licogi 16 đầu tư với quy mô đào tạo trung cấp nghề

2000 – 2500 học sinh/năm Giấy chứng nhận đầu tư được cấp từ tháng 5/2009, điềuchỉnh lần 1 năm 2012 Hiện nay, Trường đã dừng đầu tư từ tháng 5/2013, theo đócông tác đào tạo nghề tại KKT chưa được triển khai

f Công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư

- Công tác giải phóng mặt bằng: đã hoàn thành và bàn giao mặt bằng sạchcho 72/91 dự án đầu tư, dự án đầu tư kết cấu hạ tầng với tổng diện tích GPMB được3.876/4.316,6ha Công tác bồi thường GPMB gặp nhiều khó khăn, vướng mắc,nhiều dự án đầu tư hạ tầng kéo dài đến 5 năm nhưng mặt bằng vẫn chưa được giảiquyết Việc chậm bàn giao mặt bằng ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, tiến độ,hiệu quả đầu tư của các dự án

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

- Công tác tái định cư: Ban quản lý KTT đã xây dựng đồng bộ hạ tầng kýthuật, hạ tầng xã hội cho 07 khu tái định cư với tổng diện tích là 118ha; tổng số lôđất ở TĐC là 3.246 lô; đã bàn giao đất TĐC cho 2.040 hộ, đã có 1.010 hộ xây dựngnhà ở và ổn định đời sống tại các khu TĐC Dự kiến trong năm 2014, Ban quản lýKTT tiếp tục giao đất cho 800 hộ dân vào các khu TĐC Đến hết năm 2014, tổng sốcác hộ được bố trí TĐC là 2.840 hộ đạt 87,5% diện tích xây dựng các khu TĐC.

Khu kinh tế Nghi Sơn, khẳng định được tiềm năng và lợi thế, nhiều côngtrình kết cấu hạ tầng thiết yếu đã được đầu tư xây dựng Một số dự án trọngđiểm quốc gia như nhà máy Lọc hoá dầu Nghi Sơn, Trung tâm Nhiệt điện NghiSơn đầu tư triển khai xây dựng, các dự án này có tác động lan toả, thu hút các

dự án vào đầu tư tại KKT Nghi Sơn trong giai đoạn tiếp theo

2.2.2.3 Tình hình đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Khu kinh tế Nghi Sơn

Với việc triển khai thực hiện một cách đồng bộ các chính sách thu hút đầu tưvào KKT Nghi Sơn và các hoạt động xúc tiến đầu tư, lượng vốn FDI đầu tư vàoKKT Nghi Sơn đã tăng dần trong những năm gần đây

a Các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Khu kinh tế Nghi Sơn

Tính đến hết Quý 1/2014, tổng dự án đầu vào KKT Nghi Sơn là 96 dự án,trong đó, dự án FDI đang hoạt động là 7 dự án, chiếm 7,3% tổng số dự án đầu tưvào KTT Cụ thể như sau:

Bảng 2.1: Số dự án FDI tại Khu kinh tế Nghi Sơn

Nguồn: Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn

Số dự án được cấp phép đầu tư vào KKT Nghi Sơn tăng từ 6 dự án năm

2011 lên 9 dự án năm 2013 (tăng 29% so với năm 2012) Tuy nhiên, số dự ántriển khai thực hiện (đang xây dựng và đang hoạt động) tại KKT Nghi Sơn năm

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ