1. Trang chủ
  2. » Tất cả

Tlch nghiên cứu nguyên lí cnxh khoa học về nền dân chủ xhcn và hệ thống chính trị xhcn và sự phê phán đối với lí luận về nền dân chủ thế kỉ xxi của alvin tofler

60 5 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Nghiên cứu nguyên lí của chủ nghĩa xã hội khoa học về nền dân chủ xã hội chủ nghĩa và hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa và sự phê phán đối với lí luận về nền dân chủ thế kỉ XXI của Alvin Toffler
Trường học Trường Đại học Chính trị Hồ Chí Minh
Chuyên ngành Chủ nghĩa Mác – Lênin, Lý luận Chính trị
Thể loại Luận văn thạc sĩ
Năm xuất bản 2023
Thành phố Hồ Chí Minh
Định dạng
Số trang 60
Dung lượng 80,42 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

CMXHCN Cách mạng xã hội chủ nghĩa CNTB Chủ nghĩa tư bản CNXH Chủ nghĩa xã hội CNM LN Chủ nghĩa Mác – Lênin CNXHKH Chủ nghĩa xã hội khoa học ĐHĐBTQ Đại hội đại biểu toàn quốc ĐCS Đảng cộng sản ĐCSVN Đả[.]

Trang 1

CMXHCN: Cách mạng xã hội chủ nghĩaCNTB: Chủ nghĩa tư bản

CNXH: Chủ nghĩa xã hội

CNM- LN: Chủ nghĩa Mác – Lênin

CNXHKH: Chủ nghĩa xã hội khoa học ĐHĐBTQ: Đại hội đại biểu toàn quốcĐCS: Đảng cộng sản

Trang 2

MỞ ĐẦU

1 Lý do và tính cấp thiết của đề tài :

Không ai có thể phủ nhận được rằng toàn cầu hoá đemđến cho nhân loại, cả những nước phát triển lẫn những nướcchậm phát triển, những cơ hội phát triển to lớn Những nhàlãnh đạo sáng suốt đang ra sức lựa chọn những chiến lượcphát triển vừa khôn khéo vừa kiên quyết để đưa đất nướcmình tiến lên phía trước Nhưng bên cạnh đó, chúng ta cũngnghe thấy nhiều giọng nói từ khắp các châu lục đang giónglên những lời cảnh báo về mối đe doạ của những tư tưởngphản động trong quá trình toàn cầu hóa Trong xu thế pháttriển khoa học – công nghệ hiện đại gắn với “kinh tế tri thức”

và xu thế “Toàn cầu hóa” như hiện nay, đã nảy sinh nhiềuhơn bao giờ hết các quan điểm khác nhau về con đường đilên của xã hội loài người Trong tư tưởng – lý luận xuất hiệnnhiều quan điểm trái chiều mà chúng ta vẫn thường gọi là

“phi” – dù đã có hàng nghìn năm qua, nhưng hiện nay lại cóbiểu hiện “nở rộ” hơn gấp bội và gây nguy hại rất lớn chocon đường đi lên chủ nghĩa xã hội trong trong giai đoạn hiệnnay

Nhiều năm qua, các thế lực phản động luôn thực hiện

âm mưu “phi chính trị hóa”, nấp sau các chiêu bài đó là sựlừa gạt nhân loại của các thế lực chóp bu những nước tư bảnchủ nghĩa từ nhiều thế kỷ qua đang cố tình che dấu bản chấtgiai cấp tư sản, che dấu bản chất áp bức – bóc lột mà chúng

Trang 3

Thấy rõ được thực tế đang xảy ra như thế tác giả đã tìmhiểu ở các trào lưu tư tưởng phi Macxit và các tác phẩm viết

về vấn đề này Đặc biệt là những tác phẩm của một số nhà

tư tưởng tư sản phương Tây có xuất hiện nhiều trên diễn đàn

tư tưởng trong một vài thập niên gần đây và cũng tìm hiểucác nguyên lí của chủ nghĩa xã hội khoa học về nền dân chủXHCN và hệ thống chính trị XHCN Qua đây, tác giả nhậnthấy các tư tưởng, trào lưu phi Macxit ngày càng hiện rõ vàbộc lộ bản chất của mình, nó đang đe dọa, bóp méo, làmxuyên tạc đến sự bảo vệ, phát triển lý luận chủ nghĩa xã hộikhoa học cũng như sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩatrên toàn thế giới

Ngày nay, khi mà CNXH đang trong thời kì quá độ còngặp rất nhiều khó khăn thì các các trào lưu tư tưởng phiMacxit hiện nay, thực sự tồn tại và có sự phát triển mới “nởrộ” trong xu thế thời đại mới – khi mà chủ nghĩa tư bản vẫncòn đầy sức mạnh, chủ nghĩa xã hội đang trong thời kỳ “kiêntrì vượt qua khó khăn” Trong các trào lưu đó có nổi lên vấn

đề “A.Toffer tưởng chừng như rất cũ song lại rất mới, đối vớinhận thức của nhân loại trong thời đại hiện nay Các quốcgia đã có con đường đi riêng của mình và hẳn cũng đã chọn

hệ tư tưởng cho mình Thế giới vẫn tồn tại hai chế độ khácnhau: TBCN và XHCN vậy cái nào sẽ thắng thế cái nào, điềunày sẽ được nhân loại công nhận qua sự thể hiện tính ưu Việtcủa các chế độ

Trang 4

Để làm rõ vấn đề này tác giả chọn nghiên cứu cácnguyên lí mà CNXHKH đã đưa ra khi nói về nền dân chủXHCN và hệ thống chính trị XHCN Từ đó so sánh, đối chiếu

và đi đến phê phán các quan điểm của A.Toffer khi ông nói

về nền “Dân chủ thế kỷ XXI”

Vấn đề tác giả tìm hiểu, nghiên cứu sẽ hướng đến mụcđích là từ việc tìm hiểu các nguyên lí của chủ nghĩa xã hộikhoa học về nền dân chủ XHCN và hệ thống chính trị XHCN,

từ đó chỉ ra, phê phán các quan niệm của A.Toffer khi ôngnói về nền “Dân chủ thế kỷ XXI”

Là sinh viên chuyên ngành CNXHKH việc nghiên cứuvấn đề này có ý nghĩa rất quan trọng, nó giúp chúng ta nhậndiện được bản chất của chủ nghĩa tư bản, đồng thời thấyđược tính chất ưu việt của Chủ nghĩa xã hội Từ đó để chúng

ta tiếp tục bảo vệ và phát triển lý luận chủ nghĩa mác –Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối quan điểm cáchmạng của Đảng ta trong sự nghiệp đấu tranh và xây dựngchủ nghĩa xã hội hiện nay

Xuất phát từ những lí do trên tác giả tiểu luận chọn đềtài: “Nghiên cứu nguyên lí CNXH khoa học về nền dân chủXHCN và hệ thống chính trị XHCN và sự phê phán đối với líluận về nền dân chủ thế kỉ XXI của Alvin Tofler”

2 Phạm vi và giới hạn nghiên cứu của đề tài

2.1 Về khách thể nghiên cứu của đề tài:

Khi tự giới thiệu về bộ ba tác phẩm , “Làn sóng thứ

ba”, “Thăng trầm quyền lực”, và “Cú sốc tương lai” tác giả

Trang 5

viết: “Tương lai đã được viết rất nhiều Tuy nhiên hầu hết cáccuốn sách viết về thế giới ngày mai nghe như nốt nhạc kimloại chói tai Ngược lại những trang sách này liên quan đếnkhía cạnh con người ngày mai Hơn thế nữa, chúng liên quanđến những giai đoạn mà chúng ta dường như sẽ đạt đếnngày mai Chúng giải quyết những vấn đề thông thườnghàng ngày – những sản phẩm chúng ta mua và vứt bỏ,những nơi chốn chúng ta sẽ đi và bở lại phía sau, nhữngcông ty chúng ta ở, những người đi rất nhanh qua cuộc đờichúng ta Tương lai của tình bạn và cuộc sống gia đình đượcthăm dò Những nền cận văn hóa và cách sống mới kỳ lạđược điều tra cùng với một dãy những chủ đề khác từ chínhtrị và sân chơi đến nhảy dù tự do ”

Không còn nghi ngờ gì nữa, đây là một bộ sách mà tácgiả Alvin Toffer viết về nhiều vấn đề về tương lai, về vớinhững lập luận có tích chất dự báo về một xã hội sẽ diễn ranhư thế trong chặng đường mà con người sắp bước tới Vìvậy, khách thể chủ yếu của đề tài khóa luận là ba tác phẩm:

“Làn sóng thứ ba”, “Thăng trầm quyền lực”, và “Cú sốc tương lai”.

2.2 Đối tượng nghiên cứu của đề tài:

Để thực hiện đề tài này, tác giả tiểu luận đã xác địnhđối tượng nghiên cứu là các “khái niệm” và “những quanniệm” về “Nền dân chủ XHCN”, “Hệ thống chính trị XHCN”

và “Dân chủ thế kỷ XXI” mà A.Toffler đã nêu ra và phân tíchtrong ba tác phẩm được nghiên cứu

Trang 6

2.3 Giới hạn khảo sát của đề tài:

Tác giả đề tài lựa chọn không gian rộng mà chínhtác giả A.Toffer khảo sát trong bộ ba tác phẩm: “Làn sóngthứ Ba”, “Thăng trầm quyền lực”, “Cú sốc tương lai” để đánhgiá, phê phán, nhận diện đầy đủ quan niệm của A.Toffler vềvấn đề “Dân chủ thế kỷ XXI”

Thời gian mà tác giả khảo sát là bối cảnh chính trị – xãhội trên thế giới hiện nay và xu hướng phát triển của tươnglai gần tới đây

3 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài.

Viết và nghiên cứu một cách có hệ thống những quan

điểm chính trị – xã hội về bộ ba tác phẩm: “Làn sóng thứ

ba”, “Thăng trầm quyền lực” và “Cú sốc tương lai” của tác

giả A.Toffler, cho đến nay vẫn chưa có ai thực hiện Vì thế,khi xác định tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tàinày, chúng tôi chỉ có thể kể đến một số công trình nghiêncứu có ít nhiều liên quan như:

- Dân chủ và dân chủ ở cơ sở nông thôn trong tiến trình

đổi mới, của GS.TS Hoàng Chí Bảo, Nxb Chính trị quốc gia,

Hà Nội, năm 2007

- Thực chất phản động của quan niệm về quyền lực của

A Toffler trong tác phẩm “Thăng trầm quyền lực”, GS, TS.

Dương Xuân Ngọc, Nguyễn Thanh Sơn, Tạp chí Báo chí vàTuyên truyền, Số 2, tr 13-15

Trang 7

- Những đặc điểm lớn của thế giới đương đại, GS Nguyễn

Đức Bình (chủ biên), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm2007

- Triết học trong kỷ nghuyên toàn cầu, do TS Phạm Văn

Đức, PGS.TS Đặng Hữu Toàn (đồng chủ biên), được Nxbkhoa học xã hội, Hà Nội, năm 2007

Mặc dù các công trình này không đề cập đến quan niệmcủa A.Toffer về vấn đề “Dân chủ trong thế kỷ XXI” song cáccông trình tiêu biểu mà tác giả nêu lên trên đây đều có nóiđến một số vấn đề về thời đại ngày nay, trong đó các tác giảđặc biệt tập trung bình luận nhiều về những vấn đề chính trị– xã hội, vấn đề toàn cầu hóa và con đường mà nhân loạitiến bộ sẽ lựa chọn trong thế kỷ XXI

Vì thế, tác giả lựa chọn đề tài này với mong muốn tìmhiểu và phê phán quan niệm của A.Toffer – một đại biểu tiêubiểu của giới học giả tư sản phương Tây về vấn đề “Dân chủtrong thế kỷ XXI” – vấn đề có tính bản chất của một chế độchính trị – xã hội

4 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài này là: Chỉ ra các nguyên lícủa CNXHKH về nền dân chủ XHCN và hệ thống chính trịXHCN Từ đó đi đến phê phán các quan niệm của “A.Toffler

về “Dân chủ trong thế kỷ XXI” và rút ra ý nghĩa của việcnghiên cứu các vấn đề đó đối với việc bảo vệ và phát triểnchủ nghĩa xã hội khoa học và sự nghiệp cách mạng xã hộichủ nghĩa ở nước ta hiện nay

Trang 8

5 Hệ phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp luận: Để nghiên cứu được đề tài này

tác giả tuân thủ các nguyên tắc của chủ nghĩa duy vật lịch

sử để đánh giá xem xét vấn đề Đặc biệt tác giả sử dụngnhững nguyên lý, phạm trù cơ bản như: bản chất và hiệntượng, nguyên nhân và kết quả; quy luật lượng – chất, quyluật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập, mỗi quan

hệ giữa lực lượng sản xuất với quan hệ sản xuất, giữa kiếntrúc thượng tầng với cơ sở hạ tầng…để tiến hành nghiên cứu

* Phương pháp nghiên cứu chung: Vì vấn đề nghiên

cứu là quan niệm của một học giả tư sản phương Tây về mộtvấn đề chính trị – xã hội nên tác giả sử dụng phương phápnghiên cứu chung là: phân tích – tổng hợp, lôgíc – lịch sử, trừtượng hoá, khái quát hoá để nghiên cứu

* Phương pháp cụ thể: Sử dụng phương pháp nghiên

cứu tài liệu, thu thập tài liệu, phân tích, sắp xếp, tóm tắt tàiliệu…

6 Kết cấu của tiểu luận

“Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệutham khảo, tiểu luận gồm 3 chương 6 tiết”

Chương 1: Những nguyên lí của chủ nghĩa xã hội khoa học về nền dân

Trang 9

chủ xã hội chủ nghĩa và hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa

1.1 Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa xã hội khoa học về nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.

1.1.1 Dân chủ xã hội chủ nghĩa

Theo chữ Hi Lạp, “Demoskratos” là quyền lực thuộc vềnhân dân hay là nhân dân làm chủ quyền lực xã hội Nền dânchủ được hiểu là một hệ thống các thiết chế, cơ cấu tổ chức

bộ máy của một xã hội xác định đại diện và tiêu biểu cho ýchí, nguyện vọng dân chủ của những giai cấp xác định nhằmđảm bảo thực hiện quyền lực chính trị của giai cấp xác định

ấy Một nền dân chủ trong lịch sử luôn luôn là một hệ thốngthiết chế, tổ chức bộ máy nhằm đảm bảo quyền lực chính trịcủa giai cấp thống trị đối với toàn xã hội.” [7,71]

Dân chủ XHCN (dân chủ vô sản) là quyền lực chính trịthuộc về giai cấp công nhân và quảng đại nhân dân lao động

có lợi ích căn bản thông nhất, phù hợp với lợi ích của GCCN

1.1.2 Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa

* Định nghĩa:

Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa là một tập hợp, hệ thốngcác thiết chế nàh nước, xã hội được xác lập , vận hành vàtừng bước hoàn thiện nhằm đảm bảo thực hiện trên thực tếcác quyền lực chính trị thuộc về GCCN và nhân dân lao động

* Cấu trúc của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa

“ Nền DCXNCH có cấu trúc gồm hai nhóm các thành tố:

Trang 10

Xét về mặt chủ thể quyền lực chính trị, thì cấu trúc củanền dân chủ XHCN trong thời kì quá đọ lên CNXH bao gồm:quyền lực chính trị của Đảng cộng sản, quyền lực chính trịcủa các Đảng phái chính trị khác, quyền lực của Nhà nướcXHCN; quyền lực chính trị của các đoàn thể quần chúng,quyền lực chính trị của các giai cấp và tầng lớp xã hội; quyềnlực chính trị của từng công dân và mối quan hệ giữa các chủthế quyền lực đó.” [7,71-72]

Xét về mặt tổ chức đại diện cho quyền lực chính trị, thìcấu trúc của nền DCXHCN trong thời kì quá độ lên CNXH baogồm Đảng cộng sản, Nhà nước XHCN, các đoàn thể quầnchúng và sự tác đọng qua lại giữa chúng Xét theo phươngdiện này, nền DCXHCN là một hệ thống thiết chế, tổ chứcchính trị - một hệ thống chính trị, được thiết lập, xây dựng,vận hành nhằm thực thi quyền lực chính trị của GCCN, trongquan hệ chỉnh thể, thống nhất với quyền lực chính trị củanhân dân lao động và của toàn xã hội

* Bản chất của nền dân chủ xã hội củ nghĩa

Nền DCXHCN là nền dân chủ vừa mang bản chất GCCNngày càng sâu sắc vừa mang tính chất nhân dân ngày càngrộng rãi

Bản chất GCCN của nền DCXHCN được thể hiện ở vaitrò lãnh đạo, vai trò chủ thể, vai trò động lực cơ bản củaGCCN và Đảng của nó trong qua trình thiết lập, xây dựng vàhoàn thiện nền DCXHCN; thể hiện ở mục tiêu cuối cùng củanền DCXHCN là giải phóng GCCN và toàn xã hội khỏi sự

Trang 11

thống trị, bóc lột của GCTS và tiến tới xóa bỏ mọi hình thứctồn tại cuối cùng của quyền lực chính trị xã hội

“ Tính chất nhân dân của nền DCXHCN ngay trong thời

kì quá độ lên CNXH đã được bắt đầu thể hiện ngày càng sinhđộng Tính chất nhân dân của nền DCXHCN trong TKQĐ lênCNXH thể hiện ở vai trò chủ thể sở hữu quyền lực Nhà nướccủa nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng của GCCN; ở vai tròchủ thể động lực của nhân dân dưới sự lãnh đạo của GCCNtrong quá trình xây dựng và hoạt động của nền dân chủ; ởvai trò chủ thể hưởng thụ của nhân dân đối với những thànhquả của quá trình sử dụng quyền lực chính trị trên mọi lĩnhvực của đời sống xã hội.” [7,72]

Đảng ta đã khẳng định: “dân chủ là quy luật hìnhthành, phát triển và tự hoàn thiện của hệ thống chính trịXHCN, nó vừa là mục tiêu, vừa là động lực của công cuộc đổimới xã hội ta”

1.2 Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa xã hội khoa học về hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa.

* Định nghĩa

“ Hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa là một tập hợp cácthành tố cơ bản gồm Đảng cộng sản, Nhà nước pháp quyềnXHCN, các đoàn thể chính trị - xã hội của nhân dân lao độngcùng với một tập hợp các mối quan hệ cơ bản, ổn định giữacác thành tố ấy, nhằm đảm bảo thực thi quyền lực chính trịcủa GCCN, nhân dân lao động trong tiến trình cách mạngXHCN.” [7,73]

Trang 12

* Cấu trúc của hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa

Đảng Cộng sản – thiết chế chính trị - xã hội, thành tố cơbản của hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa

Khi bước vào thời kì quá độ lên CNXH, quy luật hoạtđộng của Đảng cộng sản trong nền dân chủ XHCN là: tiếp tụcphát huy vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản đối với các giaicấp, các tầng lớp xã hội và các tổ chức chính trị - xã hộitrong nền dân chủ bằng phương thức lãnh đạo thích hợp vớiđiều kiện GCVS đã có chính quyền nhắm nâng cao hiệu quảcủa quá trình thực hiện quyền lực chính trị của mỗi giai cấp,mỗi tổ chức chính trị - xã hội trong quá trình cải tạo triệt để

xã hội cũ và xây dựng thành công xã hội mới – xã hội XHCN.Như vậy, quy luật hoạt động của Đảng cộng sản trong nềndân chủ XHCN ở TKQĐ là quy luật thực hiện chức năng lãnhđạo chính trị một cách trực tiếp của Đảng đối với nền dânchủ nói chung và đối với từng bộ phận của nền dân chủ nóiriêng Đó là quy luật hoạt động của Đảng cầm quyền

“Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, thành tố cơbản thứ hai của hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa

Nhà nước pháp quyền trong TKQĐ lên CNXH là Nhànước của GCCN trong sự liên minh với các tầng lướp nhândân lao động khac sđể thực hiện chuyên chính với kẻ thù vàdân chủ với nhân dân lao động Đay chính là Nhà nước vừamang bản chất của GCCN vừa mang bản chất nhân dân; vừamang tính dân tộc, vừa mang tính quốc tế Bởi vì nó là công

cụ chính trị đặc biệt của GCCN và các tầng lớp nhân dân lao

Trang 13

động khác trong qúa trình cải tạo xã hội cũ và xây dựng xãhội mới XHXHCN.” [7,74-75]

Quy luật hoạt động của Nhà nước XHCN là quy luật thựchiện chức năng và nhiệm vụ của nhà nước Chức năng cơbản của nhà nước XHCN là thực hiện quyền quản lí đối vớimọi lĩnh vực của đời sống xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảngcộng sản nhằm làm cho quyền lực chính trị của GCCN, củatầng lớp nhân dân lao động khác, của các công dân và củacác tổ chức chính trị - xã hội của họ được thực hiện trên thực

tế Đó là chức năng quản lí xã hội của nhà nước Để thựchiện chức năng này, Nhà nước phải hoàn thành hai nhiệm vụsau: quản lí hành vi pháp lí của tất cả các chủ thể, các tổchức chính trị - xã hội; quản lí những cơ sở kinh tế, chính trị,văn hóa, xã hội thuộc sở hữu toàn dân Để thực hiện chứcnăng và nhiệm vụ đó Nhà nước sử dụng các phương thứcquản lí sau đây: thể chế hóa đường lối của Đảng thành phápluật; tuyên ruyền, giáo dục đường lối của Đảng và pháp luậtnhà nước cho nhân dân; điều hành pháp luật trong thực tiễncỉa tạo xã hội cũ và xây dựng xã hội mới ; xây dựng các kếhoạch và chỉ tiêu định hướng cho sự phát triển của xã hội…

Các đoàn thể chính trị- xã hội, đại diện cho các giai cấp,các tầng lớp xã hội của nhân daanlao động với tính cách lànhững chủ thể quyền lực chính trị, thành tố cơ bản thứ bacủa hệ thống chính trị XHCN

“ Quy luật hoạt động của các đoàn thể nhân dân trongnền DCXHCN là quy luật về thực hiện chức năng tham gia

Trang 14

tích cực và chủ động vào quá trình xây dựng và hoàn thiệnnền dân chủ XHCN trên cơ ở sử dụng quyền lực chính trị củamình được đại diện cho hội viên theo quy định của pháp luật.

Để thực hiện tốt chức năng đó các đoàn thể nhân dân cónhững nhiệm vụ chủ yếu là: tham gia tích cực vào quastrinhf xây dựng Nhà nước XHCN; tham gia tích cực vào quátrình xây dựng Đảng cộng sản và xây dựng các đoàn thểnhân dân khác vững mạnh; tổ chức các chương trình hoạtđộng riêng để tỏa mãn nhu cầu riêng của đoàn thể và quầnchúng của mình trong khuôn khổ pháp luật vô sản” [7,76]

Các phương thức để các đoàn thể nhân dân sử dụng:Tùy theo quy đinhmcủa hiến pháp mà tham gia tổ chức, xâydựng, quản lí Nhà nước; tuyên truyền giáo dục đường lốichính sách của Đảng cộng sản và pháp luật của nhà nước đốivới quần chúng của mình; xây dựng các chương trình hànhđộng và tổ chức cho quần chúng hội viên thực hiện chươngtrình đó; tham gia các hoạt động phối kết hợp với các tổchức khác trong nền dân chủ dưới sự lãnh đạo của Đảngcộng sản; thực hiện có hiệu quả vai trò kiểm tra nhân dânđối với hoạt động của toàn bộ hệ thống dân chủ XHCN; tựhoàn thiện mình để nâng cao hiệu quả hoath động và đápứng nhu cầu hoàn thiện dân chủ XHCN

Trang 15

Chương 2: Phê phán những quan niệm sai trái của Alvin Toffler về dân chủ thế kỷ XXI trong bộ ba tác phẩm

“Cú sốc tương lai”, “Làn sóng thứ ba”

cả các lĩnh vực, khẳng định được tính chất ưu Việt của chế độmới, mặc dù cũng từ đó, CNXH hiện thực cũng đã có nhiều

Trang 16

thiếu sót và sai lầm nghiêm trọng Thắng lợi to lớn củaphong tào cộng sản và công nhân quốc tế đã làm biến đổi bộmặt thế giới và dẫn đến một loạt các nước Á, Phi, Mỹ latinhbước lên vũ đài chính trị Quốc tế với tư cách là các quốc gia

có chủ quyền, có độc lập thống nhất; góp phần thúc đẩy sựphát triển đi lên của lịch sử nhân loại

CNTB từ sau chiến tranh thế giới thứ hai cũng mangnhiều đặc điểm mới, có sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế,khoa học- kĩ thuật song vẫn bộc lộ bản chất áp bức, bóc lộtcủa mình với những mâu thuẫn nội tại không thể khắc phụcđược

Tính gay gắt, quyết liệt, phức tạp của cuộc đấu tranhgiải phóng dân tộc, đấu tranh giai cấp và thế lực đối đầugiữa hai cực Xô – Mỹ trong cuộc chiến tranh lạnh kéo dài

Từ cuối những năm 70 của thế kỉ XX, đây là thời kì màtình hình chính trị thế giới tiếp tục có nhiều chuyển biến mới,thể hiện tập trung ở một số dấu hiệu sau:

Đó là sự khủng hoảng toàn diện của nghĩa xã hội nóichung và sự sụp đổ của CNXH ở Đông Âu và Liên Xô nóiriêng đã và đang tác động lớn đến cục diện phong trào cáchmạng thế giới Sau nhiều năm lâm vào cuộc khủng hoảngkinh hoảng kinh tế chính trị, các nước TBCN nhờ có sự điềuchỉnh hợp lí cơ cấu kinh tế và biết phát huy được thế mạnhcủa cuộc cách mạng khoa học – công nghệ hiện đại, đã dạtđược nhiều bước phát triển mới về kinh tes, văn hóa và xãhội Cuộc chiến tranh kéo dài suốt 40 năm kết thúc, quan hệ

Trang 17

quốc tế chuyển từ xu thế “đối đầu” hai cực sang xu thế “đốithoại” đa cực hợp tác cùng có lợi, tôn trọng lẫn nhau trong

xu thế hòa bình và phát triển Lực lượng cách tả thuộc Liên

Xô cũ trước đây và nhiều khu vực khác trên thế giới có chiềuhướng nổi dậy ngày một mạnh mẽ và giành được nhiềuthắng lợi quan trọng, tiếp thêm sức mạnh cho CNXH đangtrong thời kì kiên trì vượt qua khó khăn, vững bước trên conđường đã chọn

* Tình hình kinh tế thế giới

Cùng với xu thế thương mại hóa quốc tế, trong xu thếdiễn ra mạnh mẽ của toàn cầu hóa là xu thế liên kết quốc tế.Các liên kết quốc tế được tăng cường, đặc biệt là quá trìnhliên kết Châu Âu, Bắc Mỹ và Châu Á sẽ trở thành một trongnhững nhân tố chủ yếu thúc đẩy sự phát triển của kinh tếthế giới Liên kết kinh tế quốc tế còn là một hướng quantrọng khác để các nước vươn lên nâng cao vị thế của mìnhtrên trường Quốc tế

Từ đầu những năm 70, hoạt động kinh tế tài chính đãdiễn ra sôi nổi trên toàn thế giới, đặc biệt là ở các nước tưbản chủ nghĩa Hoạt động ngân hàng thế giới tăng với tốc độrất nhanh (20%/ năm), nhanh hơn tốc độ phát triển thươngmại thế giới nhiều lần; mức vốn ngắn hạn lưu động trên thịtrường tiền tệ quốc tế và thị trường trái phiếu, cổ phiếu tănglên nhảy vọt, quy mô của nó vượt xa tổng số mậu dịch thếgiới Hoạt động trao đổi tiền tệ cũng tăng lên chóng mặt Sựphát triển của công nghệ thông tin đã được áp dụng tối đa

Trang 18

vào hoạt động trao đổi tiền tệ làm cho hoạt động này khôngngừng tăng nhanh vói nhịp độ sôi động và mau lẻ trên toànthế giới Hoạt động trao đổi tiền tệ có thể hoạt động24/24giờ mỗi ngày, với số lượng tiền tệ đạt trên 1500 tỷ USAmỗi ngày Quốc tế hóa nền tài chính thúc đẩy trở lại quốc tếhóa thương mại và sản xuất thế giới.

Tuy nhiên, tự do hóa tài chính – tiền tệ gia tăng cũng cónghĩa là cơ hội kinh tế to lớn, các nước đang phát triển cóthể lợi dụng nguồn vốn dư thừa từ nhân dân để phát triểnkinh tế, nhưng đồng thời lưu chuyển vốn lớn trong sản xuất

và lưu thông cũng chứa đựng rất nhiều rủi ro, thậm chí làkhủng hoảng tiền tệ, khủng hoảng tài chính Khi viết về hiệntượng này tác giả Thoms L.Friedman trong tác phẩm “ChiếcLeus và cây Ôliu” gọi đây là bầy thú điện tử sừng ngắn vàchúng có xu hướng lớn mạnh rất nhanh, tốc độ di chuyển lớn

và nguồn thức ăn của chúng ngày càng phong phú

* Tình hình văn hóa – xã hội

Sự biến đổi nhanh chóng của tình hình kinh tế, chính trị tấtyếu cũng làm tình hình văn hóa – xã hội có nhiều biến động

đa dạng theo nhiều chiều hướng khác nhau, tác động vừatrực tiếp vừa gián tiếp đến đời sống kinh tế - xã hội của mọiquốc gia dân tộc trên toàn thế giới Theo đó đánh giá về tìnhhình văn hóa – xã hội của thế giới trong điều kiện hiện naychúng ta sẽ nhìn nhận nó dưới tác động hai chiều tích cực vàtiêu cực của xu thế toàn cầu hóa Cuộc cách mạng khoa học– kỹ thuật được đẩy mạnh với quy mô chưa từng có trong lịch

Trang 19

sử Cách mạng khoa học – công nghệ cao liên tiếp thu đượcnhiều tiến bộ vượt bậc trong các lĩnh vực tin học, sinh học,

vũ trụ học thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tếtri thức Cuộc cách mạng khoa học – kỹ thuật công nghệ caotạo ra cuộc cách mạng trực tiếp trong năng suất lao động,tạo bước ngoặt lớn trong lực lượng sản xuất và nó dần trởthành lực lượng sản xuất trực tiếp tác động sâu sắc đến mọimặt của đời sống người dân, làm cho nền kinh tế thế giới cónhiều biến động đa dạng phức tạp hơn Sự phát triển mau lẹcủa khoa học – kĩ thuật, của công nghệ thông tin đã cho rađời hệ thống thông tin liên lạc công nghệ cao, các hệ thốngtruyền thông đại chúng hiện đại Điều này đòi hỏi và chophép cho sự giao lưu hội nhập các thành phố, các quá trình

cơ bản của văn hóa: giáo dục, khoa học công nghệ…

Bên cạnh những tác động tích cực như thế trong điềukiện toàn cầu hóa đang diễn ra mạnh mẽ như hiện nay, mặttrái của nó tác động đến việc xây dựng nền văn hóa – xã hộicũng biểu hiện rất rõ nét, nếu hhw koong muốn nói là rấtđáng lo ngại Nền văn hóa truyền thống tốt đẹp của các quốcgia dân tộc đang có nguy cơ bị xâm lăng nghiêm trọng, giátrị đạo đức của con người đang có xu hướng ngày một suygiảm, một lối sống theo kiểu thực dụng, ích kỉ cá nhân thiếuniềm tin… đang hình thành trên thế giới, đe dọa đến giá trịnhân văn của con người trong suốt cả một thời đại

Như vậy, thế giới bước vào thời đại ngày nay, đặc biệt

là những thập niên gần đây đang có nhiều biến đổi mạnh mẽ

Trang 20

trên tất cả các lĩnh vực: kinh tế- chính trị - văn hóa… Đặt racho loài người vừa những cơ hội để phát triển vừa nhữngthách thức cần phải dũng cảm vượt qua để tạo dựng một thếgiới không ngừng vận động và phát triển theo chiều hướng đilên và hướng mục đích cuối cùng vào con người, xây dựngmột thế giưới hòa bình, phát triển và thịnh vượng

2.1.2 Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm

2.1.2.1 Tác giả Alvin Toffler

A.Toffler là nhà xã hội học, đồng thời là nhà tương laihọc nổi tiếng ở Mỹ và trên toàn thế giới Các tác phẩm củahọc giả này trong đó có các tác phẩm nổi tiếng như “Cú sốctương lai”, “Làn sóng thứ ba”, “Thăng trầm quyền lực”, “Tạodựng một nền văn minh mới” và “Chiến tranh và chốngchiến tranh” đã được thừa nhận rộng rãi và thu hút được dưluận thế giới quan tâm Hơn thế, các tác phẩm của A.Toffler

đã trở thành chủ đề “nóng”, được rất nhiều nhà khoa học,nhà nghiên cứu và đông đảo bạn đọc trên toàn thế giớiđặc biệt quan tâm, nghiên cứu, phân tích, đánh giá và bìnhluận, trong đó có Việt Nam

A.Toffler là thành viên của “Russell Sage Foudation”A,

là giáo sư thịnh giảng tại trường Đại học Corwell, thành viêncủa “New School for Social Research” và là cộng tác viên củaNhà Trắng Ông được phong tặng tiến sỹ danh dự về vănchương, luật và khoa học Ông cũng được tặng thưởng huânchương danh hiệu “Officier de I’Ordre des Arts et Lettres”

Trang 21

của Pháp và được bầu làm thành viên của hội “AmericanAssociation for the Advancement of Science”.

Với bộ ba tác phẩm “Cú sốc tương lai”, “Làn sóng thứba”, “Thăng trầm quyền lực” đã đưa A.Toffler nổi lên nhưmột nhà dự báo có ảnh hưởng lớn đến thế giới trong mấythập kỷ qua Ông trực tiếp phân tích tình hình thế giới nhưvốn có, mà chủ yếu là nêu những xu hướng phát triển củavăn minh loài người Như chính lời ông nói, những cuốn sáchcủa ông dựa vào giả thuyết cho rằng những thay đổi nhanhchóng của thế giới hiện thời không phải là hỗn loạn và ngẫunhiên như người ta tưởng, mà là một quá trình biến đổi từvăn minh này sang văn minh khác của loài người Chỉ trongmột thời gian dài bằng một đời người (bắt đầu từ giữa nhữngnăm 50 và kết thúc vào khoảng những năm 2025, tức là sau

75 năm), “Văm minh nhà máy” (công nghiệp) từng thống trịthế giới trong nhiều thế kỷ sẽ bị thay đổi bằng một nền vănminh khác về căn bản

Vợ của ông là bà Heidi Toffler cũng là một học giả rấtnổi tiếng, người cũng có công rất lớn trong việc hình thành

và phát triển tư tưởng chính trị – xã hội của chồng mìnhA.Toffler Bà đã từng đảm nhiệm nhiều chức trách quantrọng, trong đó có chức vụ đại biểu công đoàn, nhà nghiêncứu thư viện học và đạo diễn phim tài liệu truyền hình Bà làgiáo sư trợ giảng Học viện quốc phòng và trường Đại họcWashinhtơn, đã được tặng nhiều danh hiệu, trong đó có huy

Trang 22

chương của tổng thống Cộng hòa Italia về những đóng gópcủa bà về tư tưởng xã hội.

Ông bà Toffler còn là đồng chủ tịch danh dự của ủy banHoa Kỳ về UNIFEM, quỹ phát triển của Liên hợp Quốc vì sựphát triển phụ nữ Ông bà kết hôn cách đây đã hơn 50 năm

và đã có một người con gái đã trưởng thành

2.1.2.2 Giới thiệu vài nét về bộ ba tác phẩm “Cú sốc tương lai”, “Làn sóng thứ ba”, “ Thăng trầm quyền lực”.

Cuốn “Cú sốc tương lai” (1970) mô tả những biến đổigia tốc của lịch sử trong cuộc cáh mạng khoa học – kĩ thuậtmới, những biến đổi nhanh chóng và mạnh mẽ đến mức

“choáng ngợp” cho con người

A.Toffler tuyên bố rằng đây là cuốn sách viết về tươnglai thực thụ, với những thay đổi mà chúng ta sẽ được hìnhdung Cuốn sách với nội dung khá phong phú được tác giảtrình bày trong sáu phần lớn với tiêu đề lanaf lượt là: “Cáichết của vĩnh cửu”, “Tính nhất thời”, “Những việc mới lạ”,

“Sự đa dạng”, “Những giới hạn của khả năng thích nghi”,

“Chiến lược tồn tại” Với 20 chương và mỗi chương được tácgiả trình bày nhiều vấn đề khác nhau xoay quanh chủ đềtrung tâm là “Sự thay đổi của tương lai”

Cuốn “Làn sóng thứ ba” (1980) mô tả kĩ càng nhữngcuộc cáh mạng công nghệ và xã hội mới nhất, đặt chúng vàocái nhìn lịch sử và phác vẽ những đường nét tương lai màloài người có thể mang lại Cuộc cách mạng nông nghiệp xảy

ra cách đây hơn mười ngàn năm, theo ông, mở ra “làn sóng

Trang 23

thứ nhất” của những biến đổi căn bản trong lịch sử Cuộccách mạng công nghiệp diễn ra cách đây vài ba trăm năm

mở ra “làn song thứ hai” Và bây giờ từ giữa những năm 50của thế kỉ XX đã bắt đầu xuất hiện “làn sóng thứ ba” trong

sự tiến hóa vượt bậc trong trí tuệ loài người và nền văn minhhậu công nghiệp xuất hiện Những hoạt động của con người

từ nay dựa vào máy điện toán, điện tử học nói chung, vàonhững kĩ thuật thông tin, vào công nghệ sinh học… tức là

“những vị trí thống trị mới” trong kinh tế Các quan hệ củacon người và xã hội cũng như quan hệ giữa các quốc gia thayđổi một cách căn bản

Cuốn “Thăng trầm quyền lực” (1990), vừa lấy lại cácvấn đề đã được tác giả nêu ở hai cuốn đầu, vừa đặc biệtphân tích những thay đổi quyết định đang hiện lên trong mốiquan hệ giữa trí thức và quyền lực, qua đó tác giả đã đưa ramột lí thuyết mới về quyền lực và khám phà những biến đổiđang diễn ra trong thế giới kinh doanh, trong kinh tế, chínhtrị và trong các mối quan hệ quốc tế “Thăng trầm quyềnlực” là sản phẩm của A.Toffler sau hai mươi lăm năm nỗ lực,tìm hiểu ý nghĩa biến động đầy kinh ngạc của nhân loại Đây

là bộ sách thứ ba, cũng là bộ sách kết thúc sau hai bộ sách:

“Cú sốc tương lai”, “Làn sóng thứ ba” Ba bộ sách có thể đọcriêng lẻ, nhưng hợp lại thì trở thành một hệ thống trí thức

đầy đủ Chủ đề của tất cả có thể tóm lại trong ba chữ : Sự

biến động.

Trang 24

2.2 Những quan điểm sai trái của A.Toffler về

tế toàn cầu ngày nay chính là cội nguồn cho một nền dânchủ chính trị mới ở luận điểm này chúng ta thấy tác giả đã

có cách tiếp cận vấn đề đúng, tác giả đã lấy chính tồn tại xãhội để giải quyết những vấn đề chính trị - xã hội, tức là dựatrên đặc trưng kinh tế của thời đại để lý giải sự biến đổi củanền dân chủ thế giới Thế nhưng, sai lầm ở chỗ, ông đã dùng

ý chí chủ quan của mình để trình bày vấn đề Ông chỉ nói vềsức mạnh kinh tế trong biến đổi xã hội song lại lờ đi chínhbản chất chính trị của nó Đáng lẽ ông phải chỉ ra rằng, để cóđược nền dân chủ mới, cần phải có một cuộc cách mạng xãhội toàn diện trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, vănhóa, xã hội Nhưng ông đều ỉm đi và chỉ nói đến dân chủ mớichung chung Mục đích của thủ đoạn đó là hạ thấp vai trò

Trang 25

của cuộc đấu tranh giai cấp, của phong trào đấu tranh vì hòabình và tiến bộ xã hội của nhân loại tiến bộ

Một khi ông tuyệt đối hóa vai trò sức mạnh của kinh tếtri thức cũng đồng nghĩa với việc ông đặt vai trò của dội ngũtri thức, những nhà khoa học lên trên hết; từ đó ông hạ thấpvai trò của người lao động – mà ở đây chính là giai cấp côngnhân Đấy mới là bản chất thực bên trong của việc tuyệt đốihóa vai trò của nền kinh tế tri thức, của khoa học – kỹ thuậttrong quan điểm dân chủ của A.Toffler

Khi nói về vấn đề này trong một tác phẩm khác củaA.Toffler, tác giả cho rằng, nguyên nhân của sự đổi thay này

là sự phát triển của nền kinh tế khoa công nghệ mới, chủnghĩa công nghiệp dần bị loại bỏ “Ngày nay chúng ta đangrời bỏ chủ nghĩa công ngiệp và đang nhanh chóng trở thànhmột xã hội phi đại chúng hóa Do đó, ngày càng khó khănhuy động một đa số hoặc một liên minh cầm quyền.” [11;388] Và theo ông, trong nền văn minh phi đại chúng hóahiện nay, không thể có kiểu liên minh cầm quyền như vănminh công nghiệp trước đây, mà thay vào đó, quyền lực đượcđặt lên vai những bộ phận đại diện Vậy những người đạidiện được hưởng quyền lực đó thực chất là ai? Phải chăng làngười lao động? Trên thực tế, quyền lực trong tay chủ nghĩa

tư bản đang nằm trọn trong tay giai cấp tư sản, dù dưới hìnhthức đa số hay thiểu số, trực tiếp hay đại diện, hay bán đạidiện Vậy mục đích cuối cùng của A.Toffler là biện minh choquyền lực của chính giai cấp đang nuôi sống ông, thông qua

Trang 26

việc “chứng minh” tính khách quan, tính phù hợp với quyluật của những “bộ phận đại diện” ông hy vọng sẽ che đậyđược bản chất tư sản của nền dân chủ hiện đại mà ông đang

cố tìm cách cải biến nó, làm cho nó thích nghi với sự đổi thay

do nền văn minh trí tuệ mang lại

Từ việc tuyệt đối hóa sức mạnh của khoa học – côngnghệ, của nền kinh tế tri thức trong “Làn sóng thứ ba” hay

“Nền văn minh hậu công nghiệp” này, tác giả đi đến một kếtluận mang nặng tính chủ quan, áp đặt rằng, nền dân chủ củathế kỷ 21 là nền dân chủ mang tính toàn cầu

Khi nêu quan niệm về nền dân chủ toàn cầu mới

A.Toffler đã nêu lên một khái niệm mới là “Giai cấp đồng

nguyên” (congitarat) Phải chăng, khi nêu lên khái niệm này,

tác giả muốn xóa nhòa ranh giới giai cấp hiện thực trong xãhội Một xã hội theo kiểu phi giai cấp, phi tổ chức có lẽ làđiều tác giả muốn đề cập ở đây Tác giả viết: “Đây là hìnhthái mới của thế kỷ, tuyệt đối không phải là cái mà chúng tavẫn thường gọi là Phi công nghiệp hóa”, “Cái lỗ trốngkhông”, hay là kinh tế suy thoái như đã có người miêu tả Mà

là bước vào một thế hệ sản xuất hoàn toàn mới đưa chúng tatiến tới một quy cách đặc biệt, thoát li việc sản xuất lớn vàtiêu thụ, tiến tới một phương thức sản xuất chú trọng vào cơ

sở có lợi và phân phối thị trường rộng rãi.” [10,54] Và theo

tác giả, giai cấp đồng nguyên là lực lượng lao động được sản

sinh ra từ môi trường sản xuất mới, đó là những xí nghiệp

siêu quốc gia, đuợc gắn liền với nền “Kinh tế tượng trưng”

Trang 27

(Super symbolic economy); khi mà, truyền thống côngnghiệp ống khói biến đổi thành công nghiệp khống chế điệntoán, và đòi hỏi một sự di chuyển quyền lực tương đối lớn

Việc đưa ra quan điểm này xuất phát từ mục đích muốn

hạ thấp vai trò của giai cấp công nhân, muốn phủ nhận sứmệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong thời đại hiện nay

Vì ở đây ông đang làm thao tác đồng nhất các giai cấp vớinhau để qua đó chỉ ra tính trội của đội ngũ tri thức trong lànsóng kinh tế mới hiện nay

Từ đó, tác giả kết luận: “Nguyên nhân chính của sựxung đột kinh tế ngày nay là cuộc đấu tranh giữa người tánđồng hệ thống mới và người bảo thủ duy trì nền công nghiệptruyền thống.” [10,54] Tác giả đã sai lầm khi cho rằng, mâuthuẫn xã hội ngày nay chẳng qua là sự đối kháng giữa hai bộphận người ủng hộ hay không ủng hộ nền văn minh mới -nền văn minh thứ ba - nền văn minh hậu công nghiệp Qua

đó tác giả muốn phủ định tính mâu thuẫn giai cấp và đấutranh giai cấp trong xã hội hiện đại, đồng thời tác giả muốnche đậy bản chất áp bức, bóc lột của giai cấp tư sản trongthời đại ngày nay Rõ ràng, quan niệm về “xung đột kinh tế”như ông nêu ra ở đây, là một quan niệm sai lầm và hoàntoàn không có lợi cho sự phát triển của phong trào cộng sản

và công nhân quốc tế hiện nay

2.2.2 Ông đã đồng nhất (hoặc đánh tháo khái niệm) giữa bản chất của quyền lực chính trị với cơ chế, phương thức thực hành quyền lực chính trị.

Trang 28

Trong tác phẩm này, tác giả A.Toffler đã bàn đến rấtnhiều về vấn đề quyền lực trong xã hội mới, mà theo ông đó

là yếu tố chi phối đời sống chính trị toàn cầu

Theo tác giả quyền lực được tạo nên bởi ba yếu tố làtiền của (của cải), sức mạnh quân sự và thông tin Trong đóông đặc biệt nhấn mạnh đến yếu tố sức mạnh quân sự (bạolực) Điều này cho thấy tác giả đã bộc lộ rõ mục đích củamình trong ý đồ thực thi nền dân chủ mới Vì theo ông, để códân chủ, điều đầu tiên phải thiết lập được sức mạnh quyềnlực Và cũng theo ông, người có quyền lực là người vừa thực

thi dân chủ vừa đại diện thực thi dân chủ Trong cuốn Làn

sóng thứ ba, A.Toffler đã bày tỏ quan niệm của mình về một

nền dân chủ của thiểu số - hay “nền dân chủ đại diện” Theotác giả, đây là nguyên tắc đầu tiên của Chính phủ làn sóngthứ ba Còn nguyên tắc đa số đã bị lỗi thời cùng với nền vănminh thứ hai

Tác giả cho rằng, nguyên nhân của sự đổi thay này là

sự phát triển của nền kinh tế khoa công nghệ mới, chủ nghĩacông nghiệp dần bị loại bỏ “Ngày nay chúng ta đang rời bỏchủ nghĩa công ngiệp và đang nhanh chóng trở thành một xãhội phi đại chúng hóa Do đó, ngày càng khó khăn huy độngmột đa số hoặc một liên minh cầm quyền.”(4) Và theo ông,trong nền văn minh phi đại chúng hóa hiện nay, không thể

có kiểu liên minh cầm quyền như văn minh công nghiệptrước đây, mà thay vào đó, quyền lực được đặt lên vai những

bộ phận đại diện Vậy những người đại diện được hưởng

Trang 29

quyền lực đó thực chất là ai? Phải chăng là người lao động?Trên thực tế, quyền lực trong tay chủ nghĩa tư bản đang nằmtrọn trong tay giai cấp tư sản, dù dưới hình thức đa số haythiểu số, trực tiếp hay đại diện, hay bán đại diện Vậy mụcđích cuối cùng của A.Toffler là biện minh cho quyền lực củachính giai cấp đang nuôi sống ông, thông qua việc “chứngminh” tính khách quan, tính phù hợp với quy luật của những

“bộ phận đại diện” ông hy vọng sẽ che đậy được bản chất tưsản của nền dân chủ hiện đại mà ông đang cố tìm cách cảibiến nó, làm cho nó thích nghi với sự đổi thay do nền vănminh trí tuệ mang lại

Lý thuyết về Ba nền văn minh của A.Toffler có rất nhiềuđiểm chúng ta cần ghi nhận Một xã hội được trải qua ba nềnvăn minh, thể hiện trình độ phát triển của lực lượng sản xuấttrong tiến trình vận động, phát triển của lịch sử loài người.Với sự nối tiếp của văn minh nông nghiệp - văn minh côngnghiệp - văn minh hậu công nghiệp Nhưng sai lầm là ở chỗ,

ông cố tình lý giải cho sự tương ứng của các thể chế chính trị

(nền dân chủ) trong từng nền văn minh Ông hy vọng rằng,khi đã sử dụng các phép biện chứng như: “sự phát triển”,

“nguyên nhân”, “kết quả” thì người đọc sẽ thấy được sự tan

rã của dân chủ tư sản và sự ra đời tất yếu của nền “dân chủmới” - dân chủ thế kỷ XXI - không còn là dân chủ tư sản nữa;

song tất cả chỉ là sự đổi màu mà không đổi chất.

Hơn thế, ông còn lớn tiếng giả vờ tham gia phê phán sựphê phán, mà theo ông đó là sự phê phán của những nhà tư

Trang 30

tưởng trong Làn sóng thứ hai Ông viết: “Các nhà tư tưởngcủa làn sóng thứ hai thường xuyên than vãn về sự tan rã của

xã hội đại chúng Thay vì xem sự đa dạng phong phú này làmột cơ hội cho sự phát triển nhân loại, họ phê phán nó là

“tủn mủn” và quy cho nó là “sự ích kỉ” của các nhóm thiểu

số Lời giải thích tầm thường này coi hậu quả là nguyên

nhân ”(5)

Thật là sai lầm, khi nhận xét một cách chủ quan vềnhững quan điểm của các nhà tư tưởng, mà theo ông, họ làthế hệ của nền văn minh thứ hai Vì bản thân ông cũngkhông hiểu hoặc cố tình không hiểu giá trị tốt đẹp trong

quan điểm dân chủ cho tất cả mọi người của những người

Macxit Nền dân chủ mà chúng ta cũng như nhân loại tiến bộhướng đến là nền dân chủ cho tất cả mọi người, đem lại cuộcsống tốt đẹp cho mọi người dân Trong khi đó, ông lại đềxuất cho một nền dân chủ của thiểu số đại diện trong tươnglai… Không còn nghi ngờ gì nữa, ở đây, ông đang bênh vựccho chính mình và cho chính giai cấp đang nuôi sống ông

Từ quan niệm về một nền dân chủ đại diện theo kiểuquyền lực cho thiểu số như thế, ông tiếp tục nêu quan niệm

về một nền dân chủ bán - trực tiếp Nền dân chủ bán - trực

tiếp như quan niệm của ông, đó là sự kết hợp giữa dân chủtrực tiếp và dân chủ đại diện Ông viết: “Vấn đề không phảithế này hay thế kia Đây không phải lựa chọn hoặc dân chủtrực tiếp, hoặc dân chủ gián tiếp, hoặc tự đại diện bởi ngườikhác Vì cả hai hệ thống đều có ưu điểm, và có nhiều cách

Ngày đăng: 23/02/2023, 14:55

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w