ÔN TẬP LỚP 8 PHẦN KHÍ HẬU VIỆT NAM CÂU HỎI THAM KHẢO PHẦN KHÍ HẬU 1 Trình bày và giải thích đặc điểm khí hậu nước ta ? 2 Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và các kiến thức đã học, hãy phân tí[.]
Trang 1CÂU HỎI THAM KHẢO PHẦN KHÍ HẬU
1 Trình bày và giải thích đặc điểm khí hậu nước ta ?
2 Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và các kiến thức đã học, hãy phân tích những nhân tố
ảnh hưởng đến sự phân hóa khí hậu ở nước ta.
3 a Nét độc đáo của khí hậu nước ta thể hiện như thế nào Giải thích?
b Sự thất thường trong chế độ nhiệt chủ yếu diễn ra ở miền nào của nước ta? Vì sao?
4 Ảnh hưởng của khí hậu đến địa hình và sông ngòi Việt Nam.
5 Khí hậu nước ta có ảnh hưởng như thế nào đối với việc sản xuất Nông – Lâm – Ngư nghiệp?
6 Tính chất đa dạng, thất thường của khí hậu nước ta thể hiện như thế nào? Giải thích vì sao khí hậu nước ta có tính chất trên.
7 Trình bày rõ các miền khí hậu ở nước ta? Nguyên nhân nào tạo ra các miền khí hậu ở nước ta?
8 Trong mùa gió đông bắc, thời tiết và khí hậu Bắc Bộ, Trung Bộ và Nam Bộ có giống nhau không? Vì sao?
10 Giải thích vì sao mùa khô ở miền Nam diễn ra gay gắt hơn so với hai miền phía bắc
11 Tại sao bắc trung bộ lại có mưa vào những tháng cuối năm?
12 Hãy cho biết 2 câu thơ trên thuộc miền khí hậu nào ở nước ta? Nêu vị trí đặc điểm của miền khí hậu đó
“Hải vân đèo lớn vừa qua
Mưa xuân ai đã đổi ra nắng hè”
14 a.Trình bày nguyên nhân phát sinh, hướng gió thổi, thời gian hoạt động, tính chất và ảnh hưởng của gió mùa mùa đông và gió mùa mùa hạ ở nước ta?
b Giải thích vì sao gió mùa mùa đông thổi vào khu vực Bắc Trung Bộ thường có mưa lớn?
15 Trình bày sự hoạt động của gió mùa mùa đông và tác động của nó tới sự phân mùa của khí hậu nước ta Tại sao gió mùa Đông Bắc ở nước ta nửa đầu mùa đông thời tiết lạnh khô, còn nửa sau mùa đông thời tiết lạnh ẩm?
b Cho biết nguyên nhân chủ yếu gây mưa vào mùa hạ cho cả hai miền Nam Bắc, mưa vào tháng IX cho Trung Bộ.
c Thanh Hóa chịu ảnh hưởng của loại gió nào? ảnh hưởng của các loại gió tới khí hậu Thanh Hóa.
16.Trong một bài thơ có câu:
" Trường Sơn đông nắng, tây mưa
Ai chưa đến đó như chưa hiểu mình."
Hãy cho biết đó là hiện tượng thời tiết gì? Nêu phạm vi, thời gian hoạt động hiện tượng đó
17 Giải thích nguồn gốc, cơ chế hình thành, thời gian, phạm vi hoạt động và tác động đến khí hậu nước ta của gió Tây khô nóng (Gió Lào)
18 Dựa vào Átlát Địa lý Việt Nam và kiến thức đã học, hãy: giải thích tại sao nước ta không có khí hậu nhiệt đới khô hạn như một số nước có cùng vĩ độ ở Tây Nam Á và Bắc Phi?
Trang 219 Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, hãy phân tích ảnh hưởng của hướng sườn dãy Trường Sơn đến đặc điểm khí hậu nước ta.
20 Trình bày những biểu hiện chính của biến đổi khí hậu toàn cầu Vì sao Việt Nam được nhận định là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu toàn cầu hiện nay?
21 Sách giáo khoa Địa lí 8 có viết: “Khí hậu nước ta thay đổi theo mùa và theo vùng (từ thấp lên cao, từ Bắc vào Nam và từ Đông sang Tây) rất rõ rệt” Em hãy cho biết những nhân tố ảnh hưởng đến sự phân hóa của khí hậu nước ta.
22 a.Tại sao trong mùa hè ở nước ta vẫn phát triển được các sản phẩm nông nghiệp cận nhiệt đới và ôn đới? Cho ví dụ minh họa
23 Dựa vào Atlat Địa Lí VN và kiến thức đã học, nhận xét và giải thích sự phân bố lượng mưa trên lãnh thổ nước ta.? Những thuận lợi và khó khăn của chế độ mưa đối với một số nghành kinh tế?
24 Dựa vào Atlat địa lý Việt Nam và kiến thức đã học, hãy nêu sự phân hóa nhiệt độ ở nước ta và giải thích nguyên nhân tạo nên sự phân hóa đó.
25 Tính chất nhiệt đới, gió mùa, ẩm được thể hiện như thế nào trong các thành phần tự nhiên Việt Nam
26 Đặc điểm khí hậu Thanh Hóa?Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa thuận lợi và khó khăn gì đến sản xuất nông nghiệp địa phương em?
27 Phân tích các nhân tố đó ảnh hưởng đến khí hậu của Thanh Hóa Nêu một biện pháp
phòng chống thiên tai ở tỉnh Thanh Hóa.
Trang 3ĐÁP ÁN
1 Trình bày và giải thích các đặc điểm chung của chung của khí hậu nước ta ?
* Đặc điểm chung của khí hậu nước ta là tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm và tính chất đa dạng, thất thường
a Tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm :
- Tính chất nhiệt đới
+ Bình quân 1m2 lãnh thổ nhận được một triệu kilôcalo trong một năm + Số giờ nắng đạt từ 1400 đến 3000 giờ trong một năm + Nhiệt độ không khí trung bình năm của tất cả các địa phương đều trên 210Ctăng dần từ Bắc vào Nam
- Tính chất gió mùa :
* Khí hậu chia thành 2 mùa rõ rệt phù hợp với hai mùa gió + Mùa đông từ tháng11 đến tháng 4 năm sau, có gió mùa Đông Bắc lạnh khô, ít mưa
+ mùa hạ từ tháng 5 đến tháng 10 có gió mùa Tây Nam và Đông Nam nóng ẩm mưa nhiều
- Tính chất ẩm:
+ Lượng mưa trung bình năm đạt từ 1500mm - 2000mm
+ Một số nơi do điều kiện địa hình làm cho lượng mưa hằng năm lên rất cao như: Bắc Quang (Hà Giang): 4802mm/năm, Hoàng Liên Sơn : 3552mm/năm, Hòn Ba (Quảng Nam): 3752mm/năm …
+ Độ ẩm tương đối của không khí cao trên 80%, cân bằng ẩm luôn dương
* Nguyên nhân nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm: Khí hậu nước ta có đặc điểm
nhiệt đới ẩm gió mùa chủ yếu là do vị trí địa lý, hình dạng lãnh thổ, địa hình và ảnh hưởng của gió mùa
- Tính chất nhiệt đới:
+Vị trí địa lí của nước ta: Nước ta nằm hoàn toàn trong vùng nội chí tuyến nửa cầu Bắc nên nền nhiệt cao và lượng bức xạ lớn,gần chí tuyến bắc hơn xích đạo
+ Hằng năm nhận được lượng bức xạ Mặt Trời lớn do góc nhập xạ lớn và ở mọi nơi trong năm đều có hai lần MT lên thiên đỉnh
+ Lãnh thổ kéo dài theo chiều B-N, càng về phía Nam góc nhập xạ càng lớn nhận được nhiều nhiệt và ánh sáng nên nhiệt độ càng cao
- Tính chất gió mùa
+Nước ta nằm ở rìa đông của lục địa Á - Âu, trung tâm của khu vực gió mùa châu Á, nơi giao lưu của các khối khí hoạt động theo mùa
- Tính chất ẩm
+ Nước ta nằm kề Biển Đông, đường bờ biển kéo dài Giáp Biển Đông- nguồn dự trữ nhiệt
ẩm dồi dào, các khối khí di chuyển qua biển đã mang lại cho nước ta lượng mưa lớn, độ ẩm không khí cao
+ Hình dáng lãnh thổ hẹp ngang, kéo dài theo chiều kinh tuyến
Trang 4+ Hướng nghiêng chung của địa hình là Tây bắc - Đông nam thấp dần ra biển đã tạo thuận lợi cho các luồng gió hướng Đông nam từ biển thâm nhập sâu vào trong đất liền
+ Gió mùa kết hợp với tác động của Biển Đông đã mang đến cho nước ta lượng mưa lớn, độ
ẩm cao
+ Ngoài ra mưa nhiều do ảnh hưởng bão, áp thất nhiệt đới
+ Một số địa điểm có lượng mưa rất cao là do bức chắn địa hình đón gió
b Tính chất đa dạng:
Khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm không thuần nhất trên toàn quốc mà có sự phân hoá mạnh mẽ theo không gian và thời gian, hình thành nên các miền và vùng khí hậu khác nhau
* Theo không gian: Sự đa dạng của địa hình, nhất là độ cao và hướng các dãy núi lớn đã góp phần hình thành nhiều vùng, nhiều kiểu khí hậu khác nhau:
- Miền khí hậu phía Bắc, từ dãy bạch mã ( vĩ tuyến 16OB) trở ra: Có mùa đông lạnh, tương đối ít mưa, nửa cuối mùa đông rất ẩm ướt; mùa hè nóng và nhiều mưa
- Miền khí hậu phía Nam: gồm Nam bộ và Tây Nguyên: Khí hậu cận xích đạo, nhiệt độ cao quanh năm, có một mùa mưa và một mùa khô tương phản sâu sắc
- Miền khí hậu Đông Trường Sơn (gồm Trung bộ, đông dãy Trường Sơn, từ Hoành Sơn( 18
OB) đến Mũi Dinh (11OB): Mùa mưa lệch hẳn về thu đông
- Miền khí hậu Biển Đông: mang tính chất gió mùa nhiệt đới hải dương
* Theo độ cao: Khí hậu khác biệt giữa vùng đồng bằng và đồi núi Ơ các vùng núi cao, thời tiết thường khắc nghiệt và biến đổi nhanh chóng, thường thấy như có cả 4 mùa trong ngày
Có nơi quanh năm mát lạnh, nhiều lúc có sương mù, mưa tuyết như ở Sapa, Đà Lạt, Bà Nà
* Theo thời gian: Khí hậu có sự phân hóa theo mùa rõ rệt: Miền Bắc khí hậu có một mùa
đông lạnh, ít mưa; mùa hạ nóng ẩm, mưa nhiều Miền Nam khí hậu nóng quanh năm với 2 mùa mưa-khô tương phản sâu sắc
* Tính chất thất thường:
- Khí hậu nước ta biến động mạnh mẽ: có năm rét sơm, năm rét muộn; năm mưa lớn, năm khô hạn; năm ít bão, năm nhiều bão … công tác dự báo thời tiết và xác định thời vụ vì thế gặp nhiều khó khăn
- Những năm gần đây các nhiễu loạn khí tượng toàn cầu như En ninô và La Nina tác động mạnh đến khí hậu nước ta làm tăng cường tính đa dạng thất thường của khí hậu thời tiết nước ta
* Nguyên nhân chủ yếu của tính chất đa dạng, thất thường
- Do vị trí địa lý và giới hạn lãnh thổ
+ Nằm hoàn toàn trong vùng nội chí tuyến bắc bán cầu nên nhận được lượng bức xạ lớn + Lãnh thổ nước ta kéo dài hơn 15 vĩ tuyến, hẹp ngang theo chiều từ Tây sang Đông nên có sự khác biệt giữa khí hậu phía Bắc với Nam, Tây sang Đông…
+ Nước ta nằm ở trung tâm hoạt động của giùa Châu á nên trong năm chịu tác động của các loại gió hoạt động theo mùa
- Do địa hình: ¾ diện tích là đồi núi khí hậu có sự phân hóa theo độ cao, hướng các dãy núi lớn tạo nên sự phân hóa khí hậu theo sườn núi…
+ Do biến đổi khí hậu toàn cầu: hiện tượng En-ninô, La Nina đã làm tăng tính thất thường của thời tiết, khí hậu nước ta
Trang 52 Các nhân tố ảnh hưởng đến khí hậu nước ta?
* Vị trí địa lí, hình dạng lãnh thổ:
a Những nhân tố ảnh hưởng đến khí hậu nước ta:
* Vị trí địa lý và hình dạng lãnh thổ
- Nước ta nằm hoàn toàn trong vành đai khí hậu nhiệt đới nửa cầu Bắc (từ 8034’B
-23023’B) nên nhận được lượng bức xạ Mặt Trời lớn;
( số giờ nắng đạt từ 1400-3000h/ năm, nhiệt độ trung bình năm vượt 210C trên cả nước)
- Giáp với biển Đông rộng lớn nên chịu ảnh hưởng của biển sâu sắc
- Lãnh thổ trải dài trên 15 vĩ tuyến nên khí hậu có sự khác biệt từ Bắc vào Nam
* Địa hình
- Nước ta có ¾ diện tích là đồi núi do đó khí hậu chịu sự chi phối của địa hình, thể hiện ở các đặc điểm sau:
+ Khí hậu phân hóa theo đai cao (kh nhiệt đới, cận nhiệt đới, kh núi cao)
+ khí hậu phân hóa theo hướng sườn (Sườn đón gió mưa nhiều ,sườn khuất gió mưa ít)
* Nằm trong khu vực hoạt động của gió mùa:
Có hai loại gió mùa hoạt động luân phiên ở nước ta:
+ Gió mùa Đông: gió mùa Đông bắc (hoạt động từ vĩ tuyến 16 trở ra Bắc)
+ Gió mùa Hạ: gió mùa Tây nam
+ Sự tranh chấp luân phiên của các khối khí theo mùa tạo nên tính phân mùa của khí hậu
- Sự luân phiên các khối khí theo mùa và các hướng khác nhau tạo nên tính phân mùa của khí hậu
3
a Nét độc đáo của khí hậu nước ta thể hiện như thế nào Giải thích?
* Nét độc đáo của khí hậu nước ta:
- Nằm trong vùng nhiệt đới nhưng Việt Nam lại có mùa đông lạnh, nhiệt độ hạ thấp, thấp nhất so với các nước có cùng vĩ độ Một số vùng xuất hiện sương muối, sương giá, đôi khi
có tuyết rơi như ở Sa Pa
- Việt Nam có lựơng mưa lớn ( 1500 – 2000 mm/năm) và độ ẩm không khí cao trên 80% , cân bằng ẩm luôn dương, nhiệt độ TB thấp hơn các nước cùng vĩ độ nên không quá nóng và khô hạn, hình thành hoang mạc như các nước ở Tây Á, Bắc Phi
*Nguyên nhân :
- Nước ta nằm trong khoảng 23°23’B đến 8°34’B, nằm hoàn toàn trong vành đai nhiệt đới Bắc bán cầu
- Nước ta nằm trong khu vực Đông Nam Á, khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của gió Tín phong và gió mùa châu Á, khu vực gió mùa điển hình nhất thế giới
- Nước ta nằm ở rìa phía Đông của bán đảo Đông Dương có 2 mặt Đông và Đông Nam giáp biển Đông Biển là nguồn dự trữ dồi dào về nhiệt và ẩm
- Nước ta có lãnh thổ kéo dài theo chiều Bắc - Nam (khoảng 15 vĩ độ), hẹp ngang theo chiều Đông – Tây tạo điều kiện cho gió biển dễ dàng xâm nhập sâu vào nội địa
Trang 6- Địa hình cao ở phía Tây và thấp dần ra biển tạo điều kiện cho các khối khí ẩm từ biển dễ dàng xâm nhập sâu vào nội địa
b Sự thất thường trong chế độ nhiệt chủ yếu diễn ra ở miền Bắc của nước ta:
- Vì: Vào mùa đông( tháng 11-4) miền Bắc nằm trong phạm vi hoạt động của gió mùa Đông Bắc từ lục địa Bắc Á di chuyển tới nên miền Bắc có một mùa đông lạnh, nhiệt độ thấp Trái lại, mùa hạ nóng vì ảnh hưởng của gió Tây Nam và gió tín phong nửa cầu Bắc hoạt động xen kẽ thổi theo hướng Đông Nam
4
Ảnh hưởng của khí hậu đến địa hình và sông ngòi Việt Nam.
* Ảnh hưởng đến địa hình:
- Khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm làm cho đất đá bị phong hóa mạnh mẽ tạo nên lớp vỏ phong hóa dày, vụn bở
- Lượng mưa lớn, tập trung theo mùa làm cho địa hình nhanh chóng bị xói mòn, xâm thực, cắt xẻ
- Những mạch nước ngầm khoét sâu vào lòng núi tạo nên những hang động rộng lớn, kì vĩ:
Hạ Long( Quảng Ninh); Phong Nha-kẻ bàng( Quảng Bình), Tam Cốc- Bích Động( Ninh Bình)
- Nước mưa hòa tan đá vôi tạo nên dạng địa hình catxtơ độc đáo
- Lượng mưa lớn tập trung theo mùa cũng làm cho quá trình bồi tụ ở các vùng đồng bằng diễn ra mạnh mẽ tạo nên các đồng bằng châu thổ rộng lớn phì nhiêu: đb sông Hồng, đb sông Cửu Long
* Ảnh hưởng đến sông ngòi:
- Khí hậu nhiệt đới gió mùa làm cho nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc và phân bố rộng khắp cả nước( cả nước có 2360 con sông dài trên 10km, trung bình 20 km bờ biển có 1 cửa sông)
- Lượng mưa lớn làm cho sông ngòi nước ta có lượng nước dồi dào( vận chuyển 839 tỉ m3
nước/ năm)
- Lượng mưa phân hóa theo mùa nên sông ngòi cũng có chế độ nước theo mùa: Mùa mưa trùng với mùa lũ, chiếm 70-80% lượng mưa cả năm Mùa khô trùng với mùa cạn, lượng nước chỉ chiếm 20-30% lượng nước cả năm
- Lượng mưa lớn, tập trung theo mùa làm cho sông ngòi xâm thực, đào lòng mạnh mẽ nên sông ngòi nhiều phù sa( trung bình 223g cát bùn/ m3 nước)
- Do nằm trong khu vực nhiệt đới nên sông ngòi nước ta quanh năm không đóng băng
5
Ảnh hưởng của khí hậu đối với sản suất nông lâm ngư nghiệp.
a) Đối với nông nghiệp:
* Thuận lợi:
Trang 7- Do các chỉ số nhiệt độ, độ ẩm và cường độ ánh sáng cao nên khí hậu nước ta đã tạo điều kiện cho cây trồng, vật nuôi sinh trưởng và phát triển quanh năm, cho phép xen canh gối vụ tăng vụ thuận lợi
- Sự phân hóa khí hậu theo vĩ độ và theo độ cao đã tạo điều kiện đa dạng hóa cây trồng vật nuôi trên khắp các vùng lãnh thổ nước ta: các sản phẩm nhiệt đới, cận nhiệt và ôn đới, là cơ
sở để phát triển nền nông nghiệp nhiệt đới theo hướng chuyên canh và đa canh
* Khó khăn:
- Khí hậu gió mùa gây ra nhiều thiên tai: mùa khô hạn hán, mừa mưa lũ lụt, bão ở các tỉnh ven biển, gió phơn Tây Nam gây khô hạn ở duyên hải Trung bộ, gió mùa Đông Bắc gây rét đậm, rét hại ở các tỉnh Bắc Bộ, sạt lở, lũ quét vùng đồi núi; xâm nhập mặn, cát lấn vùng ven biển
- Thời tiết nóng ẩm làm cho sâu bệnh, dịch bệnh, nấm mốc phát triển, ảnh hưởng đến năng suất cây trồng, vật nuôi
- Khí hậu nước ta biến đổi rất thất thường: Năm mưa muộn, năm mưa sớm, năm rét nhiều, năm rét ít công tác dự báo thời tiết và xác định thời vụ vì thế gặp rất nhiều khó khăn
b) Đối với ngư nghiệp:
- Khí hậu nhiệt đới tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại thủy sản phát triển, tạo điều kiện cho việc nuôi trồng và đánh bắt thủy sản
- Tuy nhiên mùa mưa bão gây nhiều khó khăn cho ngành thủy sản
c) Đối với lâm nghiệp:
- Khí hậu tạo điều kiện cho rừng mưa nhiệt đới phát triển với hệ sinh thái nhiều tầng, có sinh khối cao và có giá trị kinh tế lớn
- Khí hậu đa dạng tạo ra sự đa dạng về thành phần loài trong đó có nhiều loài quí hiếm
6
* Tính chất đa dạng:
Khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm không thuần nhất trên toàn quốc mà có sự phân hoá mạnh mẽ theo không gian, thời gian, theo độ cao, hình thành nên các miền và vùng khí hậu khác nhau
* Theo không gian: Sự đa dạng của địa hình, nhất là độ cao và hướng các dãy núi lớn đã góp phần hình thành nhiều vùng, nhiều kiểu khí hậu khác nhau:
- Miền khí hậu phía Bắc, từ dãy bạch mã ( vĩ tuyến 16OB) trở ra: Có mùa đông lạnh, tương đối ít mưa, nửa cuối mùa đông rất ẩm ướt; mùa hè nóng và nhiều mưa
- Miền khí hậu phía Nam: gồm Nam bộ và Tây Nguyên: Khí hậu cận xích đạo, nhiệt độ cao quanh năm, có một mùa mưa và một mùa khô tương phản sâu sắc
- Miền khí hậu Đông Trường Sơn (gồm phần lãnh thổ Trung bộ phía đông dãy Trường Sơn
từ Hoành Sơn( 18 OB) đến Mũi Dinh (11OB)): Mùa mưa lệch hẳn về thu đông
- Miền khí hậu Biển Đông: mang tính chất gió mùa nhiệt đới hải dương
* Theo thời gian: Khí hậu có sự phân hóa theo mùa rõ rệt: Miền Bắc khí hậu có một mùa
đông lạnh, ít mưa; mùa hạ nóng ẩm, mưa nhiều Miền Nam khí hậu nóng quanh năm với 2 mùa mưa-khô tương phản sâu sắc
* Theo độ cao: Khí hậu khác biệt giữa vùng đồng bằng và đồi núi Ơ các vùng núi cao, thời tiết thường khắc nghiệt và biến đổi nhanh chóng, thường thấy như có cả 4 mùa trong ngày
Có nơi quanh năm mát lạnh, nhiều lúc có sương mù, mưa tuyết như ở Sapa, Đà Lạt, Bà Nà
* Tính chất thất thường:
Trang 8+ Khí hậu Việt Nam rất thất thường, biến động mạnh: năm rét sớm, năm rét muộn, năm mưa nhiều, năm hạn hán, năm nhiều bão, năm ít bão
* Giải thích:
- Do vị trí địa lý nằm ở Đông Nam châu Á trong khu vực chịu ảnh hưởng của các loại gió mùa
- Hình dạng lãnh thổ hẹp ngang và kéo dài theo chiều kinh tuyến tới 15 vĩ độ
- Địa hình đa dạng đặc biệt là độ cao và hướng của các dãy núi lớn
- Nhịp độ, cường độ hoạt động của gió mùa cũng ảnh hưởng lớn đến chế độ nhiệt và chế độ mưa giữa các năm
- Gần đây có thêm hiện tượng nhiễu loạn khí hậu toàn cầu: En Ninô, La Nina
7
* Các miền khí hậu:
+ Miền khí hậu miền Bắc: (phía Bắc dãy Bạch Mã): Mùa đông lạnh ít mưa do ảnh hưởng của gió mùa đông bắc, cuối đông có mưa phùn ẩm ướt Mùa hè nóng, mưa nhiều do ảnh hưởng gió đông nam
+ Miền khí hậu đông Trường Sơn (Gồm lãnh thổ trung bộ ven biển từ Hoành Sơn đến Mũi Dinh): có mùa mưa lệch hẳn về mùa đông
+ Miền khí hậu phía Nam: gồm Tây nguyên và Nam bộ: Khí hậu nhiệt đới cận xích đạo, nhiệt độ cao quanh năm Có hai mùa mùa mưa và mùa khô tương phản rõ rệt
+ Miền khí hậu biển đông Việt Nam có khí hậu gió mùa nhiệt đới Hải dương
* Nguyên nhân: Có 4 miền khí hậu vì:
- Do sự đa dạng địa hình nước ta nhất là độ cao và hướng của các dãy núi lớn đã góp phần quan trọng trong sự hình thành các miền khí hậu
- Ảnh hưởng của gió mùa( gió mùa Đông Bắc, gió mùa Tây nam.)
- Ảnh hưởng của vị trí địa lí: nội chí tuyến, giáp biển Đông rộng lớn
- Hình dạng lãnh thổ kéo dài theo chiều bắc-nam tới 15 vĩ tuyến
8
- Trong mùa gió đông bắc, thời tiết và khí hậu Bắc Bộ, Trung Bộ và Nam Bộ không giống nhau
- Bắc Bộ: một mùa đông không thuần nhất: đầu đông se lạnh, khô hanh Cuối đông có mưa phùn ẩm ướt Nhiệt độ trung bình tháng nhiều nơi xuống dưới 150C Miền núi cao có thể xuất hiện sương giá, sương muối, mưa tuyết
- Trung Bộ Có mưa rất lớn vào các tháng cuối năm
- Nam Bộ Thời tiết nóng khô, ổn định suốt mùa
- Nguyên nhân:
+ Bắc Bộ chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc nên lạnh, khô, ít mưa Cuối đông có mưa phùn là do gió ĐB đi lệch qua biển mang theo hơi ẩm
+ Trung Bộ chịu tác động của gió mùa Đông Bắc thổi qua vịnh Bắc Bộ nhận thêm nhiều hơi nước và gặp bức chắn địa hình Trường Sơn (chạy theo hướng Tây Bắc Đông Nam) chặn lại gây mưa lớn Ngoài ra mưa còn do ảnh hưởng của bão và dải hội tụ nhiệt đới nhiệt đới + Nam Bộ chịu tác động của gió Tín phong bán cầu Bắc với tính chất khô nóng ổn định suốt mùa
10
Trang 9* Giải thích:
- Do mùa khô ở miền Nam thời tiết nắng nóng, ít mưa, độ ẩm nhỏ, khả năng bốc hơi rất lớn vượt xa lượng mưa
- Miền Bắc mùa khô nhưng vẫn có mưa do gió mùa Đông bắc mang lại( Mưa phùn vào cuối mùa Đông)
11.
Ở khu vực Bắc Trung Bộ có mưa lớn tập trung vào các tháng cuối năm (mùa thu đông) do chịu tác động của các nhân tố:
- Gió mùa mùa đông thổi qua vịnh Bắc Bộ nhận thêm nhiều hơi nước và gặp bức chắn địa hình Trường Sơn Bắc (chạy theo hướng Tây Bắc Đông Nam) chặn lại gây mưa lớn
- Mùa thu đông ven biển miền Trung thường có bão nhiệt đới hoạt động với tần suất cao đem đến mưa nhiều; vào các tháng 9, 10, 11 vùng thường có mưa do dải hội tụ nhiệt đới và
do hoạt động của frông
12.
- Hai câu thơ trên thuộc miền khí hậu phía nam nước ta
+ Vị trí của miền khí hậu phía nam:từ dãy bạch mã(16oC) trở vào:
+ Đặc điểm của miền khí hậu phía nam: Có khí hậu cận xích đạo nhiệt độ quanh năm cao có một mùa mưa và một mùa khô tương phản sâu sắc
14.
a Trình bày nguyên nhân phát sinh, hướng gió thổi, thời gian hoạt động, tính chất và ảnh hưởng của gió mùa mùa đông và gió mùa mùa hạ ở nước ta?.
Nguyên nhân
phát sinh
(1 điểm)
- Về mùa đông lục địa châu Á lạnh nên khí áp cao (Trung tâm cao áp Xi Bia ) Trong khi đó phía nam (xích đạo) nóng hơn nên khí áp thấp Gió thổi từ Xi Bia đến xích đạo qua Việt Nam hình thành gió mùa mùa đông
- Về mùa hạ lục địa châu Á nóng nên khí áp thấp Trong khi đó ở Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương mát
mẻ nên khí áp cao Gió thổi từ đại dương vào lục địa hình thành gió mùa mùa hạ
Thời gian hoạt
động
- Từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau - Từ tháng 5 đến tháng 10
Tính chất và
ảnh hưởng
- Lạnh và khô
- Mùa đông lạnh có những đợt rét kéo dài ảnh hưởng đến cây trồng vật nuôi
- Mát mẻ, nhiều mưa
- Mưa nhiều thuận lợi cho việc phát triển cây trồng
b Những nhân tố gây ra mưa lớn ở khu vực BắcTrung Bộ:
- Gió mùa mùa đông thổi qua vịnh Bắc Bộ được biển cung cấp thêm nhiều hơi nước và gặp địa hình Trường Sơn Bắc (chạy theo hướng Tây Bắc Đông Nam) chặn lại gây mưa lớn
Trang 10- Mùa thu đông ven biển miền Trung thường có áp thấp, bão nhiệt đới từ biển đem đến mưa nhiều
- Vào các tháng 10,11,12 ở vùng biển miền Trung thường có giải hội tụ nhiệt đới và là nơi gặp nhau của các luồng gió mùa
15
a Sự hoạt động của gió mùa mùa đông (gió mùa đông bắc).
+ Thời gan hoạt đông từ tháng XI đến tháng IV năm sau, miền Bắc nước ta chịu tác động của khối khí lanh phương Bắc di chuyên theo hướng đông bắc
+ Gió mùa đông Bắc tạo nên một mùa đông lạnh ở miền Bắc Đầu mùa đông, thời tiết lạnh khô Nửa sau mùa đông thời tiết lạnh ẩm và có mưa phùn ở vùng ven biển và các đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ
+ Khi di chuyển xuông phía Nam, gió mùa đông bắc suy yếu dần, bớt lạnh hơn và hầu như
bị chặn lại bởi dãy Bạch Mã
* Tác động tới khí hậu
Gió mùa đông bắc làm cho khí hậu miền Bắc được phân thành 2 mùa: Mùa hạ nóng ẩm, Mùa đông lạnh khô (mưa phùn làm giảm tính chất khô hạn); miền Nam có hai mùa mưa khô
rõ rệt
* Gió mùa Đông Bắc ở nước ta nửa đầu mùa đông thời tiết lạnh khô, còn nửa sau mùa đông thời tiết lạnh ẩm, vì:
- Nửa đầu mùa đông: Gió mùa ĐB phát sinh từ cao áp Xibia di chuyển qua lục địa rộng lớn đến nước ta gây thời tiết lạnh và khô
- Nửa sau mùa đông: cao áp Xibia dịch chuyển ra phía đông, gió mùa ĐB vượt qua vùng biển vào nước ta bị biến tính nên gây thời tiết lạnh và ẩm
b Nguyên nhân chủ yếu gây mưa vào mùa hạ cho cả hai miền Nam Bắc, mưa vào tháng IX cho Trung Bộ
Hoạt động của gió mùa Tây Nam cùng với dải hội tụ nhiệt đới là nguyên nhân chủ yếu gây mưa vào mùa hạ mùa hạ cho cả hai miền Nam Bắc, mưa vào tháng IX cho Trung Bộ
c Thanh Hóa chịu ảnh hưởng của loại gió nào? ảnh hưởng của các loại gió tới khí hậu Thanh Hóa
+ Gió mùa Đông Bắc tạo nên mùa đông lạnh từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau Đầu mùa đông khí hậu lạnh khô, cuối mùa đông khí hậu lạnh và có mưa phùn
+ Gió Tây Nam xuất phát từ vịnh Bengan bị biến tính (gió lào) gây ra thời tiết khô, nóng đầu mùa hạ
+ Gió tín phong Đông Nam từ biển thổi vào mang theo độ ẩm lớn gây mưa vào cuối mùa hạ
16.
- Đây là hiện tượng gió phơn (gió Tây khô nóng)
- Phạm vi hoạt động: xảy ra phổ biến ở vùng Tây Bắc và Bắc Trung Bộ
- Thời gian diễn ra: tháng 6, 7, 8
17
- Nguồn gốc : Từ cao áp Ấn Độ Dương
- Cơ chế hình thành: Gió Tây nam có nguồn gốc từ vịnh Ben Gan mang theo nhiều hơi ẩm Khi gặp bức chắn của sườn tây Trường Sơn, gió buộc phải di chuyển lên cao, hơi nước ngưng tụ gây mưa ở