TIỂU LUẬN: Giới thiệu về Viện Khoa học Lao động và Xã hội, và Trung tâm Thông tin, phân tích và dự báo chiến lược potx

Theo Quyết định 782/TTg ngày 24 tháng 10 năm 1996 của Thủ tướng Chính phủ về việc sắp xếp các cơ quan nghiên cứu - triển khai khoa học và công nghệ, Viện KHLĐ&CVĐXH được xác định là viện

TIỂU LUẬN:

Giới thiệu về Viện Khoa học Lao động

và Xã hội, và Trung tâm Thông tin, phân tích và dự báo chiến lược

LỜI MỞ ĐẦU

Ngày nay, Việt Nam đang trên đường bước vào một giai đoạn phát triển với đầy những thử thách và cơ hội Thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước nhưng nền nông nghiệp vẫn làm chủ đạo, tốc độ chuyển đổi cơ cấu kinh tế thì chậm chạp Quá trình phát triển của nền kinh tế thế giới trong những năm gần đây

và trong những năm tiếp theo đang dẫn đến sự tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ của khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam Những nhân tố quan trọng như: mức tiết kiệm và đầu tư cao, khát vọng mạnh mẽ làm giàu của dân chúng một nền giáo dục phổ cập rộng rãi và một đội ngũ tri thức tương đối đông đảo, sự quản lý kinh

tế vĩ mô nhằm tạo điều kiện cho sự thay đổi kinh tế, tăng cường xuất khẩu, tăng cường các cơ hội kinh doanh của cộng đồng dân cư… Tất cả những điều đó đang thúc đẩy tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam trong thế kỷ XXI Tiền lương là một trong những nhân tố tác động mạnh mẽ đến sự phát triển kinh tế của đất nước Tiền lương có vai trò rất lớn không chỉ đối với bản thân người lao động

mà còn đối với hoạt động của đơn vị sử dụng lao động Tiền lương kích thích người lao động nâng cao năng lực làm việc của mình, phát huy các khả năng vốn

có để tạo ra năng suất lao động cao nhất

Với sự giúp đỡ của các thầy cô, em đã tới thực tập tại Trung tâm Thông tin, phân tích và dự báo chiến lược của Viện KHLĐ&XH Sau 2 tuần tìm hiểu em đã

có các thông tin tổng quan về Trung tâm, về Viện

Báo cáo thực tập tổng hợp của em được chia thành 2 phần chính sau:

I Giới thiệu về Viện Khoa học Lao động và Xã hội, và Trung tâm

Thông tin, phân tích và dự báo chiến lược

II Giới thiệu về đề tài chuyên đề thực tập tốt nghiệp

I GIỚI THIỆU VỀ VIỆN KHOA HỌC LAO ĐỘNG VÀ XÃ HỘI, VÀ TRUNG TÂM THÔNG TIN, PHÂN TÍCH VÀ DỰ BÁO CHIẾN LƯỢC

1 GIỚI THIỆU VỀ VIỆN KHOA HỌC LAO ĐỘNG VÀ XÃ HỘI

1.1 Thành lập:

Viện Khoa học Lao động được thành lập vào ngày 14 tháng 4 năm 1978 tại Quyết định số 79/CP của Hội đồng Chính phủ Đến tháng 3 năm 1987, Viện được đổi tên thành Viện Khoa học Lao động và các vấn đề Xã hội (VKHLĐ&CVĐXH) Theo Quyết định 782/TTg ngày 24 tháng 10 năm 1996 của Thủ tướng Chính phủ về việc sắp xếp các cơ quan nghiên cứu - triển khai khoa học và công nghệ, Viện KHLĐ&CVĐXH được xác định là viện đầu ngành trực thuộc Bộ Lao Động Thương Binh và Xã Hội có nhiệm vụ nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng, cung cấp luận cứ phục vụ xây dựng chính sách, chiến lược thuộc lĩnh vực Lao động – Thương binh và Xã hội

Đến ngày 18 tháng 11 năm 2002, trên cơ sở quán triệt kết luận của Hội nghị lần thứ sáu BCHTW khoá IX về tiếp tục thực hiện nghị quyết TW 2 khoá VII, phương hướng phát triển giáo dục – đào tạo khoa học và công nghệ đến năm 2005

và năm 2010, Bộ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội đã ký quyết định số 1445/2002/QĐ-BLĐTB&XH đổi tên Viện Khoa học Lao động và Các vấn đề xã hội thành Viện Khoa học Lao động Thương binh và Xã hội

Kể từ khi thành lập đến nay, Viện đã không ngừng phát triển, trưởng thành

và đã khẳng định được vị trí của mình trong hệ thống các Viện nghiên cứu khoa học xã hội ở nước ta

1.1.1 Vị trí của Viện Khoa học Lao động và Xã hội trong Bộ LĐTB &

XH

Vụ Bảo hiểm xã hội

Trường Đào tạo, BD

Vụ Hợp tác quốc tế Quỹ Bảo trợ trẻ em

1.2 Chức năng và nhiệm vụ của Viện

Viện Khoa học Lao động và Xã hội là đơn vị nghiên cứu khoa học thuộc

Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội có chức năng nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu chiến lược và nghiên cứu ứng dụng về các lĩnh vực: việc làm, lao động, tiền lương, tiền công, bảo hiểm xã hội, an toàn lao động, người có công, bảo trợ xã hội, bảo vệ và chăm sóc trẻ em, bình đẳng giới, phòng, chống tệ nạn xã hội (sau đây gọi chung là lĩnh vực lao động, người có công và xã hội); đào tạo sau đại học các chuyên ngành thuộc lĩnh vực lao động và xã hội

Nhiệm vụ chủ yếu của Viện Khoa học Lao động và Xã hội là:

 Nghiên cứu khoa học về lĩnh vực Lao động – Thương binh và Xã hội, bao gồm:

- Dự báo xu hướng phát triển và định hướng chiến lược về lĩnh vực Lao động – Thương binh và Xã hội; tham gia xây dựng chiến lược thuộc lĩnh vực Lao động – Thương binh và Xã hội;

- Phát triển nguồn lao động; di dân, dịch chuyển lao động; đào tạo nghề nhằm chuyển dịch cơ cấu lao động; tạo việc làm và đáp ứng thị trường lao động;

- Việc làm, thất nghiệp; chuyển dịch cơ cấu lao động; thị trường lao động; tác động của toàn cầu hoá…;

- Tiền lương, tiền công, thu nhập; tiêu chuẩn cấp bậc kỹ thuật công nhân; định mức lao động; năng suất lao động xã hôi;

- Tiêu chuẩn, quy phạm an toàn, vệ sinh môi trường và điều kiện lao động;

- Lao động nữ; các khía cạnh xã hội và vấn đề giới của lao động nữ và lao động đặc thù;

- Ưu đãi người co công; xoá đói giảm nghèo; bảo hiểm xã hội; bảo trợ xã hội;

tệ nạn xã hội;

 Tham gia đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của ngành; đào tạo trình độ sau đại học chuyên ngành Kinh tế lao động (thạc sỹ, tiến sỹ) theo quy định của pháp luật;

 Điều tra cơ bản phục vụ nghiên cứu khoa học về Lao động và Xã hội; thu hập và phổ biến thông tin khoa học, kết quả các công trình nghiên cứu;

 Tư vấn và tham gia thẩm định, đánh giá các chương trình, dự án, chính sách, công trình nghiên cứu thuộc Bộ quản lý;

 Mở rộng hợp tác với các tổ chức, cơ quan nghiên cứu trong nước và nước ngoài, các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ về Lao động và Xã hội theo quy định của pháp luật, của Bộ;

 Quản lý, tổ chức cán bộ, công chức; tài chính, tài sản được giao theo quy định của pháp luật và của Bộ

1.3 Cơ cấu tổ chức của Viện

Cơ cấu tổ chức của Viện Khoa học Lao động và Xã hội

 Viện khoa học Lao động và Xã hội có Viện trưởng, các Phó Viện trưởng giúp việc

 Các phòng chức năng gồm:

- Phòng Tổ chức – Hành chính;

- Phòng Nghiên cứu quan hệ lao động;

- Phòng Nghiên cứu chính sách An sinh xã hội;

- Trung tâm Nghiên cứu dân số, lao động, việc làm;

- Trung tâm Nghiên cứu lao động nữ và giới;

- Trung tâm Nghiên cứu môi trường và điều kiện lao động;

- Trung tâm Thông tin, phân tích và dự báo chiến lược;

Danh mục Phụ trách/chỉ đạo/chủ nhiệm

1 Các đề tài năm 2007-2008

1 Luận cứ khoa học và thực tiễn

phát triển các hoạt động trợ giúp

xã hội ( theo Quyết định số

16/3/2007)

2 Cơ sở lý luận và thực tiễn hoàn

thiện cơ chế vận hành và mô

Mối quan hệ đầu tư, tăng trưởng với

việc làm, năng suất lao động và thu

2 Các đề tài năm 2008

1 Ứng dụng phân tích thị trường

lao động Việt Nam theo bộ chỉ

tiêu (KILM) của tổ chức lao

động quốc tế

2 Xây dựng hệ thống chỉ tiêu tự

giám sát, đánh giá môi trường,

an toàn sức khoẻ, nghề nghiệp

trong các doanh nghiệp

3 Dự báo các tác động của tăng

trưởng kinh tế và hội nhập giai

đoạn 2011-2020 tới lao động -

việc làm và các vấn đề xã hội

4 Xây dựng bộ chỉ số theo dõi

đánh giá hoạt động của hệ thống

bảo hiểm xã hội, bảo trợ xã hội,

xoá đói giảm nghèo

Ths Lưu Quang Tuấn

Nguyễn Đức Hùng/Ngô Vân Hoài

Ts Nguyễn Lan Hương

Ths Bùi Xuân Dự

3 Đề tài năm 2008-2009

1 Luận chứng khoa học xây dựng

chiến lược ưu đãi xã hội và bảo

trợ xã hội ( theo Quyết định số

18/3/2008 về việc phê duyệt

danh mục, dự toán kinh phí

nghiên cứu, hoạt động khoa học

– công nghệ cấp bộ năm 2009

Ths Đặng Kim Chung

1.3.2 Các đề tài nghiên cứu khoa học do Viện chủ trì phối hợp

Bên cạnh việc tập trung hoàn thành các nhiệm vụ Bộ giao theo chương trình công tác, Viện đã tích cực triển khai các hoạt động hợp tác, phối hợp nhằm tăng cường nguồn lực cho nghiên cứu, đào tạo và nâng cao trình độ cho nghiên cứu viên, chuẩn bị các tư liệu, dữ liệu, căn cứ khoa học và thực tiễn cho các lĩnh vực của ngành Cụ thể, trong năm 2007 đã tiến hành hợp tác, phối hợp triển khai các công việc sau đây:

 Tổ chức tiếp nhận và triển khai thực hiện 01 dự án ODA “Nâng cao

năng lực phân tích chính sách tiền lương và BHXH”, do Ngân hàng Thế giới tài trợ Thời hạn thực hiện 3 năm, từ 2007 đến 2009 Viện đã tổ chức Hội thảo khởi động và đang xây dựng kế hoạch triển khai theo tiến độ của dự án

 Triển khai 9 dự án/hợp đồng NCKH với các tổ chức quốc tế về các lĩnh vực của ngành, bao gồm:

+ Dự án “Nghiên cứu doanh nghiệp nhỏ và hộ gia đình” trong khuôn khổ Chương trình Hỗ trợ phát triển doanh nghiệp do tổ chức DANIDA-SIDA tài trợ Viện đã tổ chức “Khảo sát 2900 Doanh nghiệp vừa và nhỏ trên phạm vi 10 tỉnh, thành phố”

+ Dự án “Phân tích cơ chế phân cấp, trao quyền thông qua áp dụng hệ thống quản lý và lập kế hoạch phát triển địa phương, quĩ phát triển địa phương, tác động của nó đến nâng cao năng lực và trao quyền cho cộng đồng và khả năng nhân rộng tại các địa bàn khác nhau nhằm giảm nghèo bền vững” thuộc Chương trình “Xóa đói giảm nghèo Việt nam-Thụy điển - Chia Sẻ” Giai đoạn 1 đã hoàn thành hai báo cáo gồm (i) “Khung lý thuyết về phân cấp, trao quyền trong giảm nghèo” và (ii)

“Tổng quan về các dự án, các hoạt động phân cấp trao quyền hướng tới giảm nghèo ở Việt Nam” Viện đang triển khai tiếp giai đoạn 2 nhằm đánh giá tác động của Chia sẻ đến nâng cao năng lực đối với cả hệ thống quản lý và cộng đồng cũng như khả năng nhân rộng mô hình Chia sẻ nhằm giảm nghèo bền vững

+ Dự án Xây dựng bản đồ nghèo đói do WB hỗ trợ giai đoạn 2 (2006-2007) Trong năm 2007 đã hoàn thành phương pháp luận xây dựng bản đồ nghèo ở Việt Nam trên cơ sở phương pháp ước lượng quy mô nhỏ (SAE – Small Area Estimate), triển khai thu thập thông tin tại 6 tỉnh (Cao Bằng, Nghệ An, Quảng

Ngãi, Đắk Nông, An Giang và Hậu Giang) và xây dựng bản đồ nghèo đói thí điểm tại các tỉnh trên Hoàn thành các hoạt động của dự án giai đoạn 2

+ Dự án “Thực trạng tuyển dụng lao động và việc làm của lao động nữ di cư tới các khu công nghiệp và khu chế xuất ở Việt Nam” hợp tác với ILO Nghiên cứu này nhằm làm rõ thực trạng tuyển dụng lao động nữ di cư đến các khu công nghiệp, khu chế xuất, các khó khăn và rủi ro lao động nữ đã và có thể gặp phải, đề xuất các khuyến nghị nhàm hỗ trọ và bảo vệ lao động nữ trước các rủi ro trong quá trình di chuyển và tìm việc làm

+ Dự án “Dự báo tác động của việc Việt Nam tham gia tổ chức WTO đến thị trường lao động Việt Nam” hợp tác với Viện FES Đây là một hợp tác nhỏ, có tài chính khởi động nhằm thảo luận về phương pháp dự báo và đánh giá tác động và chuẩn bị cho một hợp tác có tài chính dài hạn hơn

+ Dự án “Nghiên cứu nguyện vọng và khả năng chuyển đổi Bảo hiểm xã hội nông dân Nghệ An sang Bảo hiểm xã hội tự nguyện Nghệ An” do WB và AECI tài trợ Viện đã phối hợp với Sở Lao động Nghệ An và Vụ Bảo hiểm xã hội tổ chức khảo sát nguyện vọng và khả năng chuyển đổi bảo hiểm xã hội nông dân Nghệ An,

tổ chức Hội thảo với các cơ quan chính phủ, cán bộ và người dân tham gia bảo hiểm, các tổ chức quốc tế Hiện Viện phối hợp với Sở Lao động-Thương binh và

xã hội Nghệ An xây dựng báo cáo và đề xuất phương án chuyển đổi

+ Dự án “Phát triển việc làm nhân văn trong hệ thống sản xuất toàn cầu ở Châu Á và Thái Bình Dương – Trường hợp khu vực dệt may của Việt Nam” do ILO Bangkok tài trợ Dự án này nằm trong một nghiên cứu chung của các nước trong khu vực Báo cáo của Viện đã hoàn thành và trình bày tại Hội thảo khu vực + Dự án “Nghiên cứu lương hưu và trợ cấp đối với người cao tuổi” hợp tác với UNFPA Đây là một nghiên cứu chung với quy mô nhỏ của khu vực Viện đã

tổ cức khảo sát tại hai tỉnh Bắc Giang và Bến Tre, đã hoàn thiện báo cáo

+ Dự án “Dự báo quy mô đối tượng trợ giúp xã hội đến 2020” hợp tác với GTZ Nghiên cứu này giúp cho việc xác định quy mô và nhu cầu trợ giúp của các nhóm đối tượng xã hội, có thể phục vụ cho việc xây dựng đề án Phát triển hệ thống an sinh xã hội đến năm 2020

Nhóm đề tài nghiên cứu hợp tác với các tổ chức quốc tế cơ bản được triển khai thực hiện theo đúng kế hoạch và đáp ứng được yêu cầu về chất lượng của đối tác/nhà tài trợ Một số đề tài đã có biên bản đánh giá/nghiệm thu

 Triển khai 9 đề tài hợp tác với các cơ quan trong nước, các địa phương, bao gồm

+ Đề tài “Xây dựng định biên lao động cho Cục Tần số Vô tuyến điện” đã hoàn thành, nghiệm tu, thanh lý hợp đồng

+ Đề tài nghiên cứu “Xây dựng định mức, qui chế trả lương cho Công ty Xi măng Hải phòng”, đã hoàn thành báo cáo tổng hợp, chờ nghiệm thu

+ Đề tài nghiên cứu “Xây dựng định mức, quy chế trả lương cho Công Supe phốt phát và hóa chất Lâm Thao”, đang xử lý số liệu để viết báo cáo tổng hợp + Đề tài “Nghiên cứu khảo sát thực trạng người cao tuổi và công tác người cao tuổi ở Việt nam”, phối hợp với Ủy ban Quốc gia người cao tuổi đã hoàn thành các công việc theo đúng kế hoạch

+ Tập hợp số liệu thống kê “Lao động nữ Việt nam 2000-2005 - Hiện trạng

và xu hướng”

+ Đề tài “Đánh giá hệ thống nghề, công việc nặng nhọc độc hại nguy hiểm của ngành thủy sản” Hiện nhóm nghiên cứu của Viện đang tiến hành khảo sát tại các doanh nghiệp và sẽ hoàn thành trong quý I năm 2008

+ Đề án “Xây dựng đề án quy hoạch tổng thể ngành LĐTBXH tỉnh Thái Nguyên, giai đoạn 2005-2015, tầm nhìn đến 2020” Đề án này đã bảo vệ trước hội đồng nghiệm thu của tỉnh; đã hoàn chỉnh tài liệu chuyển cho Sở Lao động-Thương binh và Xã hội Thái Nguyên để trình phê duyệt

+ Nghiên cứu “Quy hoạch phát triển hệ thống dạy nghề tỉnh Hưng Yên 2015” đã bảo vệ trước Hội đồng nghiệm thu của tỉnh (tháng 10/2007) và hoàn thiện báo cáo cuối cùng theo đúng kế hoạch

2006-+ Nghiên cứu “Đánh giá hiện trạng môi trường và ô nhiễm môi trường, đề xuất các giải pháp quản lý, bảo vệ môi trường của các cơ sở quản lý người nghiện

ma túy, người bán dâm và người sau cai ghiện ma túy” đang triển khai kháo sát thực địa, sẽ kết thúc trng quý II/2008

Nhìn chung, các Phòng, Trung tâm đã chủ động trong việc khai thác và triển khai thực hiện các đề tài nghiên cứu thuộc nhóm này Tuy nhiên, việc quản lý, đánh giá chất lượng các đề tài nghiên cứu thuộc nhóm đề tài này của Viện chưa chặt chẽ

1.3.3 Các hoạt động khoa học khác:

 Bản tin Hoạt động Nghiên cứu Khoa học: Bản tin Hoạt động nghiên cứu khoa học được phát hành đúng theo kế hoạch Nội dung Bản tin ngày càng phong phú và trình bày đẹp hơn Tuy nhiên, cần tổ cức đánh giá phản hồi của độc giả về mức độ hữu ích và chất lượng bài viết của bản tin này

1.4 Một số đề tài nghiên cứu của Viện trong giai đoạn tới

1.4.1 Nhóm đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ

1 Chương trình nghiên cứu cấp Bộ

năm 2009-2010: Cơ cấu lý luận và

thực tiễn chuyển dịch cơ cấu lao

động nông nghiệp, nông thôn theo

hướng công nghiệp hoá và hiện đại

hoá Gồm 4 nhánh:

1 Cơ sở lý luận chuyển dịch cơ cấu

lao động trong quá trình phát triển

nông nghiệp hiện đại và công nghiệp

hoá kinh tế nông thôn

2 Đánh giá thực trạng chuyển dịch

cơ cấu lao động và việc làm nông

nghiệp, nông thôn ở nước ta hiện

nay

3 Một số giải pháp chủ yếu đẩy

mạnh dịch chuyển có hiệu quả lao

động nông nghiệp nông thôn trong

Ts Nguyễn Lan Hương

Ths Lê Hồng Thạo

Ths Nguyễn Thị Lan

Ths Thái Phúc Thành