Slide 1 Để vào bài học mới thầy sẽ nhắc lại các kiến thức của bài học trước Hai Đường thẳng vuông góc Các em cần nhớ Tích vô hướng của 2 vec tơ (đ/n giống trong mặt phẳng) Góc giữa 2 đường thẳng cần n[.]
Trang 2Để vào bài học mới thầy sẽ nhắc lại các kiến thức của bài học trước: Hai Đường thẳng vuông góc
+Bằng nhau nếu góc giữa 2 VTCP là nhọn
+Bù nhau nếu góc giữa 2 VTCP là tù (vì góc giữa 2
đ/thẳng không lớn hơn 900)
-Đ/n 2 đ/thẳng vuông góc: góc giữa chúng là 900
-C/m 2 đ/thẳng vuông góc thông thường dựa vào 2 VTCP của chúng: nếu 2VTCP vuông góc (tích vô hướng bằng 0) thì 2 đ/thẳng vuông góc
Trang 3CHƯƠNG 3 QUAN HỆ VUÔNG GÓC
TRONG KHÔNG GIAN
Mời các em quan sát một số hình ảnh sau
Trang 6Hình ảnh sợi dây dọi vuông góc với nền nhà
Qu d i c a th xả dọi của thợ x ọi của thợ x ủa thợ x ợ x ây
Trang 8II ĐI U KI N Đ Đ ỀU KIỆN ĐỂ ĐƯỜNG THẲNG ỆN ĐỂ ĐƯỜNG THẲNG Ể ĐƯỜNG THẲNG ƯỜNG THẲNG NG TH NG ẲNG VUÔNG
GÓC V I M T PH NG ỚI MẶT PHẲNG ẶT PHẲNG ẲNG
Nếu một đường thẳng vuông góc với hai
đường thẳng cắt nhau cùng nằm trong một mặt phẳng thì nó vuông góc với mặt phẳng ấy.
Trang 10II ĐIỀU KIỆN ĐỂ ĐƯỜNG THẲNG VUÔNG
GÓC VỚI MẶT PHẲNG
b
a
d
Cho hai đường thẳng a và b song song với nhau Một
đường thẳng d vuông góc với a và b Khi đó đường thẳng
d có vuông góc với mặt phẳng xác định bởi hai đường
thẳng song song a và b hay không?
d
Trả lời: d không vuông góc với mặt phẳng xác định bởi a
và b vì d có thể chứa trong mặt phẳng xác định bởi a và b
Trang 11II ĐIỀU KIỆN ĐỂ ĐƯỜNG THẲNG VUÔNG
GÓC VỚI MẶT PHẲNG
Nếu một đường thẳng vuông góc với hai cạnh
của một tam giác thì nó cũng vuông góc với
cạnh thứ ba của tam giác đó.
Trang 12Có bao nhiêu mặt phẳng đi qua một điểm O và
vuông góc với đường thẳng d cho trước?
Trang 13Đặc biệt, khi chọn d qua A,B và I là trung
điểm AB thì ta cũng có duy nhất một mặt phẳng qua I và vuông góc với AB
A
B
M
Mặt phẳng trung trực của đoạn thẳng AB là
mặt phẳng đi qua trung điểm I của đoạn thẳng
AB và vuông góc với đoạn thẳng AB.
III TÍNH CHẤT
I
Trang 15IV Liên hệ giữa quan hệ song song và quan hệ vuông góc của đường thẳng và mặt phẳng
a) Cho hai đường
Trang 16IV Liên hệ giữa quan hệ song song và quan hệ vuông góc của đường thẳng và mặt phẳng
a) Cho hai mặt phẳng
song song Đường thẳng
nào vuông góc với mặt
Trang 17IV Liên hệ giữa quan hệ song song và quan hệ vuông góc của đường thẳng và mặt phẳng
ab
Trang 18IV Phép chiếu vuông góc và định lí ba đường vuông góc
Trang 19IV Phép chiếu vuông góc và định lí ba đường vuông góc
2 Định lí ba đường vuông góc
a
bA
B
A,
B,
b,
Trang 20IV Phép chiếu vuông góc và định lí ba đường vuông góc
a b
Trang 21IV Phép chiếu vuông góc và định lí ba đường vuông góc
3 Góc giữa đường thẳng và mặt phẳng: với d’ là hcvg của d lên
dA
H
d,O
d ,( ) ( , ') d d ( )
Trang 22TÓM TẮT KIẾN THỨC TRỌNG TÂM CẦN NHỚ:
1 Ghi nhớ định nghĩa đường thẳng vuông góc
với mặt phẳng
2 Điều kiện để đường thẳng vuông góc với mặt
phẳng => chứng minh được đường thẳng
Trang 23MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP THỰC HÀNH CẦN NHỚ:
1 Phương pháp chứng minh đường thẳng vuông góc với mặt
phẳng: Cần chỉ ra đường thẳng đó phải vuông góc với 2 đường thẳng cắt nhau và cùng chứa trong mặt phẳng
2 Phương pháp chứng minh 2 đường thẳng vuông góc thông
qua đường thẳng vuông góc mặt phẳng: Chỉ ra 1 trong 2 đ/thẳng vuông góc với 1 mặt phẳng chứa đ/thẳng còn lại
3 Xác định góc giữa đường thẳng và mặt phẳng: là góc giữa
đường thẳng với hcvg của nó lên mặt phẳng
-Tìm hcvg của đường thẳng lên mặt phẳng
-Đưa góc giữa đường thẳng và mặt phẳng về góc đường thẳng
và hcvg của nó Sau đó đưa về góc trong tam giác để tính toán
Trang 25Phân tích: ta cần chỉ ra AH vg với mặt phẳng chứa
SC Dự đoán: AH vg với (SBC) chứa SC
Trang 26a Chứng minh rằng: CD (SAD)SAD)
b Chứng minh rằng: BC (SAD)SAB)
d Gọi AH, AK lần lượt là đường cao
của tam giác SAB, SAD Chứng minh
Trang 27A S
D H
K
Trang 28A S
D H
K a)Chứng minh:
Phân tích: ta cần chỉ ra CD vg với 2 đthẳng cắt nhau và cùng chứa trong (SAD) Ta có thể
Trang 29A S
D H
K b)Chứng minh:
Phân tích: ta cần chỉ ra BC vg với 2 đthẳng cắt nhau và cùng chứa trong (SAB) Ta có thể
Trang 30A S
D H
K c)Chứng minh:
Phân tích: ta cần chỉ ra BD vg với 2 đthẳng cắt nhau và cùng chứa trong (SAC) Ta có thể
Trang 31A S
D H
K d)Gọi AH,AK lần lượt là đường
cao của tam giác SAB và SAD Chứng minh:
Phân tích: ta cần chỉ ra SC vg với
2 đthẳng cắt nhau chứa trong (AHK) Ta có thể dự đoán: SC vg với AH và AK
Học sinh tự làm theo hướng dẫn sau:
-Đi c/m: AH vg (SBC) chứa SC để suy ra SC vg AH
-Đi c/m: AK vg (SCD) chứa SC để suy ra SC vg AK
Trang 32a Tính góc giữa SC và (ABC)
b Tính góc giữa SB và (ABC)
c Tính góc giữa SC và (SAB)
Ví dụ 3:Cho hình chóp tam giác S.ABC có đáy là tam
giác ABC vuông tại B và có cạnh SA vuông góc với mặt phẳng (ABC) Biết
Trang 33a Tính góc giữa SC và (ABC)
Ví dụ 3:Cho hình chóp tam giác S.ABC có đáy là tam
giác ABC vuông tại B và có cạnh SA vuông góc với
mặt phẳng (ABC) Biết
*Tìm hcvg của SC lên (ABC)?
Ta có: SC cắt (ABC) tại C và S chiếu vg xuống
(ABC) là A
Suy ra: SC có hcvg lên (ABC) là AC
*Khi đó: SC ABC,( ) SC AC, SCA
*Xét tam giác SAC vuông tại A, ta có:
Trang 34b) Tính góc giữa SB và (ABC)
Ví dụ 3:Cho hình chóp tam giác S.ABC có đáy là tam
giác ABC vuông tại B và có cạnh SA vuông góc với
mặt phẳng (ABC) Biết
*Tìm hcvg của SC lên (ABC)?
Ta có: SB cắt (ABC) tại B và S chiếu vg xuống
(ABC) là A
Suy ra: SB có hcvg lên (ABC) là AB
*Khi đó: SB ABC,( ) SB AB, SBA
*Xét tam giác SAB vuông tại A, ta có:
Trang 35c) Tính góc giữa SC và (SAB)
Ví dụ 3:Cho hình chóp tam giác S.ABC có đáy là tam
giác ABC vuông tại B và có cạnh SA vuông góc với
mặt phẳng (ABC) Biết
*Tìm hcvg của SC lên (SAB)?
Ta có: SC cắt (SAB) tại S và C chiếu vg
xuống (SAB) là B
Suy ra: SC có hcvg lên (SAB) là SB
*Khi đó: SC SAB,( ) SC SB, CSB
nên BC SB=>tg SBC vuông tại B Ta có:
Trang 36Nếu một đường thẳng vuông góc với hai cạnh của một tứ giác lồi thì nó vuông góc với hai cạnh còn lại của tứ giác đó.
Trong các mệnh đề sau, mệnh đề nào sai?
Nếu một đường thẳng vuông góc với hai đường chéo
của một tứ giác lồi thì nó vuông góc với tất cả các cạnh của
Trang 3721 Tập hợp tất cả các điểm M trong không gian cách đều hai
điểm A và B là tập hợp nào sau đây?
Đường thẳng trung trực của đoạn AB.
Mặt phẳng trung trực của đoạn AB
Một mặt phẳng song song với AB.
Một đường thẳng song song với AB.
B
A
C
D
Trang 3823 Cho hình chóp S.ABCcó AS, AC, AB vuông góc với nhau từng đôi một Xét tính đúng, sai của các khẳng định sau:
Trang 40a Tính góc giữa SD và (ABCD)
BÀI TẬP VỀ NHÀ: Cho hình chóp S.ABCD có đáy
ABCD là hình vuông cạnh ; SA vuông góc với mặt phẳng (SAD)ABCD) và
b Tính góc giữa SB và (ABCD)
c Tính góc giữa SC và (ABCD)
A S