Nguyễn Thị Vũ Hà – Khoa KT&KDQT Đại học Kinh tế - ĐHQGHN Mục tiêu • Sử dụng TGHĐ để tính toán và so sánh lợi tức của các loại tài sản được định danh bằng các đồng tiền khác nhau G1 • Á
Trang 1ThS Nguyễn Thị Vũ Hà – Khoa KT&KDQT
Đại học Kinh tế - ĐHQGHN
Mục tiêu
• Sử dụng TGHĐ để tính toán và so sánh lợi tức của các loại tài sản được định danh bằng các đồng tiền khác nhau (G1)
• Áp dụng điều kiện ngang bằng tiền lãi để xác định TGHĐ (G2)
• Phân tích tác động của lãi suất và kỳ vọng tới TGHĐ (G3)
• Phân tích tác động của chính sách tiền tệ và lãi suất đến FX (G4)
Sau khi học xong chương này, sinh viên có thể:
Trang 2Nội dung
Tài sản và những nhân tố tác động tới cầu về tài sản
Những nhân tố tác động tới cầu về tài sản ngoại tệ
Sự cân bằng trên FX
Những nhân tố tác động tới TGHĐ hiện hành
Sự cân bằng trên thị trường tiền tệ và TGHĐ
Tài sản và những nhân tố tác động tới cầu về tài sản
• Tài sản là gì?
Tài sản có thể tồn tại dưới các hình thức nào?
Tại sao người ta lại tích trữ tài sản?
Trang 3Tài sản và những nhân tố tác động tới cầu về tài sản
• Của cải (thu nhập)
• Lợi tức dự tính/ tỷ suất lợi tức dự tính
Lợi tức dự kiến của một tài sản là gì?
Tỷ suất lợi tức dự tính (RET) của một tài sản là gì?
Trang 4Lợi tức dự kiến
Nếu RET của một tài sản < tỷ lệ lạm phát trong cùng một khoảng thời gian thì người ta có nên nắm giữ tài sản đó không?
• tỷ suất mà theo đó giá trị của tài sản dự kiến sẽ tăng khi được thể hiện bằng một khối lượng sản phẩm mang tính đại diện
• RET thực tế (%) = RET danh nghĩa (%) - tỷ lệ lạm phát (%)
Tỷ suất lợi tức dự kiến thực tế: RET được điều chỉnh theo lạm phát
Nếu giá cả là cố định thì tỷ lệ lạm phát là bao nhiêu? RET dự tính và RET danh nghĩa có mối quan hệ như thế nào?
Cầu về tài sản ngoại tệ
Vậy cầu về các khoản tiền gửi định danh bằng các đồng tiền khác nhau (cầu về các khoản tiền gửi ngoại tệ) phụ thuộc vào cái gì?
Yếu tố nào là yếu tố đầu tiên/chủ yếu quyết định cầu về các khoản tiền gửi ngoại tệ
Trang 5Cầu về tài sản ngoại tệ
• Của cải (thu nhập): cùng một mức thu nhập
• Lợi tức dự tính: khác biệt
• Rủi ro: tương tự nhau giữa các đồng tiền
• Tính lỏng: tương tự nhau giữa các đồng tiền Giả định
Sự chênh lệch trong giá trị tương lai của các khoản tiền gửi định danh bởi các đồng tiền khác nhau là nhân tố quan trọng nhất hình thành cầu về những khoản tiền ngoại tệ
Lợi tức dự kiến của các khoản tiền gửi ngoại tệ
Lợi tức dự kiến của các khoản tiền gửi bằng ngoại tệ phụ thuộc vào những yếu tố gì?
Lưu ý: do việc mua bán các khoản tiền gửi được định
Trang 6Lợi tức dự kiến của các khoản tiền gửi ngoại tệ
Nếu lãi suất của 2 khoản tiền gửi bằng nhau, liệu lợi tức
dự kiến của 2 khoản tiền gửi đó có bằng nhau không?
• Một khoản tiền gửi USD có R$ = 6%/năm
• Một khoản tiền gửi EUR có R€ = 6%/năm
• Giả sử hôm nay, E($/€) = 1; và dự tính sau 1 năm E($/€) = 1.02;
• Sau 1 năm 100$ tiền gửi có giá trị là:
Đầu tư mua khoản tiền gửi USD
• 100$ hôm nay mua được một khoản tiền gửi là 100 €
• Sau 1năm, 100 € tiền gửi có giá trị là Đầu tư mua khoản tiền gửi EUR
• Vậy 106 $ = 106 €?
Vậy sau 1 năm, khoản đầu tư € sẽ có giá trị cao hơn khoản đầu tư $, mặc dù chúng có lãi suất như nhau Tại sao?
Trang 7Lợi tức dự kiến của các khoản tiền gửi ngoại tệ
• RET$ = (106 - 100)/100 * 100% = 6%;
Tỷ suất lợi tức dự kiến của khoản đầu tư USD
• RET€ = (108.12 - 100)/100 * 100% = 8.12%;
Lợi tức dự kiến của khoản đầu tư EUR tính theo USD
Nếu không quy đổi từ € sang $, RET của khoản đầu tư EUR
sẽ bằng khoản đầu tư USD là 6%;
Lợi tức dự kiến của các khoản tiền gửi ngoại tệ
Muốn so sánh tỷ suất lợi tức dự tính của các loại tài sản khác nhau thì phải quy nó về một đồng tiền Ví dụ, quy về USD
• RET$ = (106 - 100)/100 * 100% = 6% = R$
Tỷ suất lợi tức dự kiến của khoản tiền gửi USD
• RET€ = (108.12 - 100)/100 * 100% = 8.12% hay Lợi tức dự kiến của khoản đầu tư EUR tính theo USD
Trang 8Lợi tức dự kiến của các khoản tiền gửi ngoại tệ - Công thức
• Chính là lãi suất của các khoản tiền gửi nội tệ ở trong nước (RET=R)
Tỷ suất của các loại tiền gửi nội tệ
• xấp xỉ bằng lãi suất ngoại tệ cộng với tỷ lệ tăng giá dự tính của ngoại tệ
so với nội tệ (hay tỷ lệ giảm giá dự tính của nội tệ so với ngoại tệ)
Tỷ suất của khoản tiền gửi ngoại tệ khi được tính bằng nội tệ
• RET* là lợi tức dự tính của các khoản tiền gửi ngoại tệ khi được tính bằng nội tệ;
• R* là lãi suất tiền gửi của đồng ngoại tệ ở nước ngoài
• Ee: TGHĐ dự tính trong tương lai E: TGHĐ hiện hành
• (Ee – E)/E: tỷ lệ tăng giá dự tính của ngoại tệ so với nội tệ
Lợi tức dự kiến của các khoản tiền gửi ngoại tệ
• Tính RET của khoản tiền gửi 1 EUR tính bằng USD Và cho biết nên đầu tư vào đồng tiền nào?
Giả sử có 2 loại tiền là: USD và EUR Biết R$=10%/năm,
R€ =5%/năm; E($/€) = 0.35 Sau một năm, Ee =0.38
• Giá trị hiện hành của 1 € tính bằng $ là: 1 € = 0.35$
• Giá trị tương lai của 1 € là 1x (100 + 5)% = 1.05 €
• Giá trị tương lai dự tính của 1 € tính bằng $ là: 1.05*0.38=0.399$
Trang 9Lợi tức dự kiến của các khoản tiền gửi ngoại tệ
Các quyết định đầu tư phải dựa trên chênh lệch RET giữa đồng nội tệ và đồng ngoại tệ khi được tính bằng nội tệ
Cụ thể
• Nếu (1) > 0 nên đầu tư vào
• Nếu (1) < 0 nên đầu tư vào
• Nếu (1) = 0 nhà đầu tư vào
Do đó
Bài kiểm tra ngắn – 7 phút
Hãy tính mức chênh lệch RET giữa các đồng tiền và gợi ý phương án đầu tư trên FX?
Trang 10Sự cân bằng trên FX
• tiền gửi định danh bằng USD (nội tệ)
• tiền gửi định danh bằng EUR (ngoại tệ)
Giả sử trên FX có 2 loại tài sản là
• nhu cầu về 2 loại tài sản trên như nhau
FX cân bằng khi nào?
• RET của 2 khoản tiền gửi bằng nhau
Nếu rủi ro và tính lỏng của 2 loại khoản tiền gửi là tương tự như nhau, FX cân bằng khi nào?
• Điều kiện ngang bằng tiền lãi (interest rate parity - IRP)
Điều kiện để FX cân bằng: R$ = R€ + (Ee - E)/E
Các tỷ suất lợi tức dự kiến là ngang bằng khi:
• IRP khiến hoạt động ác bít quốc tế không được thực hiện
Lưu ý
Điều gì xảy ra khi IRP không tồn tại?
Trang 11 € sẽ giảm giá và $ sẽ tăng giá khiến cho [R€ + (Ee - E)/E]
tăng đến khi IRP được thiết lập
• dư cầu hay dư cung về nội tệ/ngoại tệ?
FX sẽ như thế nào khi R$< R€ + (Ee - E)/E?
Các yếu tố ảnh hưởng đến sự cân bằng trên FX
TGHĐ hiện hành
Lãi suất của các đồng tiền
Trang 12• E($/€) giảm USD tăng giá RET € tăng
• E($/€) tăng USD giảm giá RET € giảm
• Tỷ suất lợi tức dự tính của ngoại tệ khi tính bằng nội tệ có mối quan hệ tỷ lệ nghịch với TGHĐ hiện hành
TGHĐ và RET của khoản tiền gửi định danh bằng ngoại tệ?
Biểu diễn sự cân bằng FX qua đồ thị
TGHĐ hiện hành E ($/€) được xác định bởi giao điểm của các đường biểu diễn RET của các khoản tiền gửi USD và EUR
Trang 13Biểu diễn sự cân bằng FX qua đồ thị
Không ai muốn nắm giữ khoản tiền gửi EUR
Không ai muốn nắm giữ khoản tiền gửi USD
Tác động của lãi suất
• R$ ↑ RET$ ↑ E($/ €) ↓ ↔ USD
• R€ ↑ RET€ ($) ↑ E($/ €)↑ ↔ EUR
Điều gì xảy ra khi lãi suất của
Mỹ tăng? của Anh tăng?
Tổng quát:
Trang 14Tác động của lãi suất tiền gửi USD
R1+(Ee-E)/E = RET1
€
R2+(Ee-E)/E = RET2 (1)
(2)
Trang 15Bài tập về nhà
Trả lời ngắn các câu hỏi sau
• Sự gia tăng lãi suất mà chúng ta vừa phân tích là sự gia tăng lãi suất thực tế hay danh nghĩa?
• Kể tên các nhân tố ảnh hưởng tới lãi suất?
• Nếu lãi suất danh nghĩa thay đổi do tỷ lệ lạm phát dự tính thay đổi còn lãi suất thực tế không thay đổi thì khi
tỷ lệ lạm phát dự tính tăng sẽ ảnh hưởng như thế nào tới TGHĐ hiện hành? Biểu diễn bằng đồ thị
Tác động của TGHĐ dự tính
• Sự gia tăng của tỷ giá (USD/EUR) dự tính sẽ làm cho đồng
$ giảm giá ngay lập tức: E($/ €) tăng Tác động của tỷ giá hối đoái dự tính (Ee)
• Tại sao?
Trang 16(1)
(2)
Bàn thêm về ngang bằng tiền lãi
• IRP là điều kiện cân bằng cơ bản của thị trường ngoại hối
• IRP cho thấy mối quan hệ giữa lãi suất, dự tính về tỷ giá tương lai với tỷ giá hiện hành
Điều kiện ngang bằng tiền lãi (IRP)
• Sử dụng F($/€) thay cho Ee khiến cho lợi tức dự kiến của khoản tiền gửi EUR được bảo hiểm ngang bằng tiền lãi
có bảo hiểm (CIP)
Tỷ giá hối đoái kỳ hạn - F($/€) cũng là một loại tỷ giá tương lai
Trang 17Ngang bằng tiền lãi có bảo hiểm (CIP)
• CIP: R$ = R€ + (F - E)/E (*) Công thức
Với CIP, rủi ro tỷ giá được loại bỏ hoàn toàn
• (**) cho thấy khi các hợp đồng kỳ hạn được ký kết, người ta dự kiến tỷ giá kỳ hạn (F) chính là tỷ giá giao ngay trong tương lai (Ee)
IRP và CIP đồng thời đúng ↔ Ee($/€) = F($/€) (**)
Sự vận động của Spot - Forward
($/£), 1981 - 2007
Trang 18Sự cân bằng trên thị trường tiền tệ và TGHĐ
• Mô hình xác định lãi suất
Sự cân bằng trên thị trường tiền tệ
• Cung tiền và tỷ giá hối đoái trong ngắn hạn
• Cung tiền và tỷ giá hối đoái trong dài hạn
Mối liên hệ giữa thị trường tiền tệ
và thị trường ngoại hối
Cân bằng trên thị trường tiền tệ
Thị trường tiền tệ cân bằng cân bằng khi nào?
• Mức cung tiền thực tế bằng mức cầu tiền thực tế với mức lãi suất cân bằng R=R1,
• MS/P = L(R, Y)
Cung tiền thực tế
Cầu tiền thực tế
Lượng tiền nắm giữ thực tế
Trang 19CÂN BẰNG TRÊN THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ
• Mức giá không linh hoạt trong ngắn hạn
• Trong dài hạn, mức giá sẽ điều chỉnh theo mức cung tiền
Nếu nền kinh tế năm trong trạng thái cân bằng dài hạn thì mức giá tỷ lệ thuận với mức cung tiền hay % ∆MS= % ∆P
Giả định
• Các yếu tố làm dịch chuyển đường cung tiền thực tế (NHTW)
• Các yếu tố làm dịch chuyển đường cầu tiền thực tế
Các nhân tố ảnh hưởng tới sự cân bằng trên thị trường tiền tệ?
Khi cung tiền tăng
Cung tiền thực tế
Cung tiền thực tế tăng
(1)
(2)
Trang 20Khi thu nhập/sản lượng thực tế tăng
Cung tiền thực tế
Lượng tiền nắm giữ thực tế
Thu nhập thực tế tăng
(1)
(2)
Mối liên hệ giữa thị trường tiền tệ và FX
Thị trường tiền tệ và FX
có mối quan
hệ như thế nào?
Thị trường tiền tệ mô hình xác định lãi suất
Lãi suất yếu tố ảnh hưởng tới
FX TGHĐ
Thị trường tiền tệ và FX nối với nhau thông qua lãi suất
Trang 21Mối liên hệ giữa thị trường tiền tệ
và FX
Mối liên hệ giữa thị trường
Cung tiền
RET ($) RET€
RET$
E($/€)
Thị trường ngoại hối
Thị
Trang 22Cung tiền và tỷ giá hối đoái trong ngắn hạn
• Thị trường ngoại hối và thị trường tiền tệ cùng nằm trong trạng thái cân bằng
• Trong ngắn hạn, mức giá chung không thay đổi Giả sử:
• Cung tiền của Mỹ tăng ảnh hưởng tới lãi suất như thế nào?
• Lãi suất của Mỹ thay đổi đã ảnh hưởng tới RET$ hay RET€? Ảnh hưởng như thế nào?
• Điều này đã làm cho USD tăng giá/giảm giá hay E($/ € thay đổi như thế nào?
Nếu cung tiền của Mỹ tăng sẽ ảnh hưởng tới TGHĐ như thế nào?
Cung tiền và TGHĐ trong ngắn hạn
Lượng tiền nắm giữ thực tế
RET ($) RET€
RET$
E($/€)
(1) (2)
(3)
(4)
Cung tiền thực
tế của Mỹ tăng
Trang 23Cung tiền và tỷ giá hối đoái trong ngắn hạn
• Cung EUR tăng sẽ làm cho EUR mất giá (USD tăng giá)
TGHĐ tăng
• Cung EUR giảm sẽ làm cho EUR lên giá (USD giảm giá)
TGHĐ giảm
Cung EUR có thể ảnh hưởng tới thị trường tiền
tệ của Mỹ và thị trường ngoại hối như thế nào?
RET ($) RET€
RET$
E($/€)
Cung tiền của Châu Âu tăng làm cho R€ giảm
Cung tiền và TGHĐ trong ngắn hạn
(1) (2)
Trang 24Cung tiền và tỷ giá hối đoái
• Lãi suất nội tệ giảm
• Tỷ suất lợi tức trên các khoản tiền gửi nội tệ giảm
• Nội tệ giảm giá trên thị trường ngoại hối
Kết luận: trong ngắn hạn, cung tiền của một nước tăng làm cho
• Thế nào là dài hạn?
• Trong dài hạn những nhân tố nào có thể thay đổi?
Trong dài hạn thì sao?
Nếu nền kinh tế năm trong trạng thái cân bằng dài hạn thì mức giá tỷ lệ thuận với mức cung tiền hay % ∆MS= % ∆P
MS thực tế của Mỹ tăng
Lượng tiền nắm giữ thực tế
RET ($) RET2
(1) (2)
(4)
(3)
• Các thị trường đang nằm trong trạng thái cân bằng đồng thời (E1, R1, M1/P)
Giả định
• Trong ngắn hạn, P không đổi M/P tăng (M1/P <
Trang 25M S thực tế của Mỹ tăng
Lượng tiền nắm giữ thực tế
RET ($) RET2
(1) (2) (4)
(5) (6)
• Lạm phát?
• Điều này ảnh hưởng đến RET€(USD) như thế nào?
Nhưng vì MS tăng một cách ổn đinh nên những người tham gia thị trường sẽ dự đoán…
• Ee tăng (đồng nội tệ giảm giá)
• RET€ tăng (RET1 dịch chuyển thành RET2)
Trong dài hạn, giá cả linh hoạt
P tăng
MUS/P giảm cho đến khi quay trở lại vị trí ban đầu
R cũng quay trở lại mức ban đầu là R1 (7)
(8) (9) (10)
Trang 26Điều chỉnh cân bằng dài hạn
MS thực tế của Mỹ
Lượng tiền nắm giữ thực tế
Lượng tiền nắm giữ thực tế
RET ($) RET2
(9) (10)
(1) (2)
(4)
(3)
(5) (6)
Cung tiền và TGHĐ trong dài hạn
• Trong dài hạn, khi cung tiền trong nước tăng sẽ khiến cho đồng tiền nội tệ bị mất giá mạnh sau đó quay trở lại trạng thái cân bằng dài hạn của nó
• Hiện tượng này được gọi là hiện tượng vượt quá
đích (exchange rate overshooting)
Kết luận
Trang 27Hiện tượng vượt quá đích
Cung tiền của Mỹ, MUS
Thời gian Thời gian
Thời gian Thời gian
Lãi suất của USD, R$
TGHĐ chịu ảnh hưởng bởi lãi suất và dự tính,
Trang 28Tóm lại…
1 Tỷ suất lợi tức dự tính là yếu tố quan trọng nhất xác định nhu cầu nắm giữ các khoản tiền gửi
2 Tỷ suất lợi tức dự tính của các khoản tiền gửi tiền tệ trên
FX chịu ảnh hưởng bởi lãi suất và TGHĐ dự tính
3 Cân bằng trên FX xảy ra khi tỷ suất lợi tức dự tính của
các khoản tiền gửi nội tệ và ngoại tệ cân bằng: điều kiện
ngang bằng tiền lãi
4 Lãi suất của các khoản tiền gửi tăng sẽ làm tỷ suất lợi tức dự tính của khoản tiền đó tăng và do đó làm tăng giá đồng tiền
5 Dự tính về một sự tăng giá đồng tiền sẽ dẫn tới sự tăng lên trong tỷ suất lợi tức dự tính của đồng tiền đó và điều này làm cho đồng tiền lên giá thực tế
Tóm lại…
6 Ngang bằng lãi suất có bảo đảm chỉ ra rằng tỷ suất lợi tức của các khoản tiền gửi nội tệ và các khoản tiền gửi ngoại tệ “có bảo đảm” khi sử dụng tỷ giá kỳ hạn là như nhau
7 Khi thị trường tiền tệ cân bằng, không có dư thừa hay thiếu hụt các tài sản tiền tệ: số lượng tài sản tiền tệ thực tế được cung ứng bằng với cầu về số lượng tài sản tiền tệ thực tế
8 Trong ngắn hạn: sự thay đổi trong cung tiền sẽ ảnh hưởng tới lãi suất cũng như TGHĐ Cung tiền trong nước tăng sẽ làm Giảm lãi suất nội tệ, Giảm tỷ suất lợi tức của các khoản tiền gửi nội tệ và làm nội tệ mất giá
Trang 2910 Lãi suất thay đổi ngay lập tức trước những thay đổi trong chính sách tiền tệ nhưng giá cả và lạm phát (dự tính) rất có thể chỉ thay đổi trong dài hạn, điều này đã gây ra hiện tượng vượt quá đích của TGHĐ
Vượt quá đích xảy ra khi phản ứng tức thì của TGHĐ trước những thay đổi lớn hơn phản ứng của nó trong dài hạn
Vượt quá đích góp phần giải thích tại sao TGHĐ lại quá bất ổn
Câu hỏi
Trang 30Bài tập về nhà – Làm theo nhóm
Bài tập chương 13 + 14 + câu hỏi trong slide tổng cộng 32 câu Có 11 nhóm
Mỗi nhóm làm 5 câu
Câu 1, 2, + 15 + 16 chương 13 + 1 câu trong slide
Câu 3, 4 + 13 + 14 chương 13 + 1 câu trong slide
Câu 5 + 6 + 11 + 12 chương 13 + 1 câu trong slide
Câu 7, 8, 9, 10 chương 13 + 1 câu trong slide