H oi C an Su FTU H oi C an Su FTU H oi C an Su FTU H oi C an Su FTU H oi C an Su FTU H oi C an Su FTU ====== KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành Kinh tế đối ngoại CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI GIÁO DỤ[.]
Trang 1Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
======
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: Kinh tế đối ngoại
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ HỘI NHẬP
CỘNG ĐỒNG KINH TẾ ASEAN 2015
ThiNganHang.com
Trang 2Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG
LỜI MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC 5
1.1 Một số vấn đề cơ bản về giáo dục đại học 5
1.1.1 Khái niệm về giáo dục đại học 5
1.1.2 Vai trò của giáo dục đại học 6
1.1.3 Đặc điểm của giáo dục đại học 10
1.1.4 Các tiêu chí đánh giá chất lượng giáo dục đại học 13
1.2 Nội dung hội nhập cộng đồng kinh tế ASEAN 2015 và tác động của nó đến giáo dục đại học 14
1.2.1 Giới thiệu về cộng đồng kinh tế ASEAN 2015 14
1.2.2 Hành động của Việt Nam & ASEAN để thực hiện hội nhập cộng đồng kinh tế ASEAN 2015 16
1.2.3 Tác động của việc hội nhập cộng đồng kinh tế ASEAN 2015 đến giáo dục đại học 17
1.3 Kinh nghiệm giáo dục đại học của một số nước ASEAN 18
1.3.1 Singapore 18
1.3.2 Thái Lan 20
1.3.3 Malaysia 21
CHƯƠNG 2 CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM TRONG THỜI KÌ HỘI NHẬP AEC 2015 23
Trang 3Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
2.2.5 Xây dựng thương hiệu giáo dục đại học Việt Nam 37
2.3 Thách thức đối với giáo dục đại học ở Việt Nam trong thời kỳ hội nhập AEC 2015 37
2.3.1 Chất lượng giáo dục trong nước chưa cao 37
2.3.2 Cạnh tranh gay gắt của các trường đại học 38
2.3.3 Nguy cơ nhập khẩu giáo dục kém chất lượng 39
2.3.4 Khó khăn về đảm bảm công bằng trong xã hội 40
2.3.5 Khả năng giá trị văn hóa, giáo dục của dân tộc bị hòa tan 40
2.4 Đánh giá chung về GDĐH Việt Nam 41
2.4.1 Thành tựu 41
2.4.2 Hạn chế 43
CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC ĐẠI HỌC VIỆT NAM TRONG THỜI KÌ HỘI NHẬP CỘNG ĐỒNG KINH TẾ ASEAN 2015 48
3.1 Quan điểm, mục tiêu phát triển giáo dục đại học Việt Nam 48
3.1.1 Quan điểm phát triển giáo dục đại học Việt Nam 48
3.1.2 Mục tiêu phát triển giáo dục đại học Việt Nam 51
3.2 Một số giải pháp phát triển giáo dục đại học ở Việt Nam trong thời kì hội nhập AEC 2015 54
3.2.1 Nhóm giải pháp đối với Chính phủ, các tổ chức Nhà nước 54
3.2.2 Nhóm giải pháp đối với cơ sở giáo dục đào tạo đại học 59
3.2.3 Nhóm giải pháp đối với sinh viên 63
KẾT LUẬN 66
TÀI LIỆU THAM KHẢO 68
ThiNganHang.com
Trang 4Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Cộng đồng kinh tế ASEAN
ASEAN Association of Southeast Asian Nations
Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á
GATS General Agreement on Trade in Services
Hiệp định chung về thương mại dịch vụ
Tổ chức thương mại thế giới
Trang 5Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1 Giáo dục đại học trong Hệ thống phân loại dịch vụ của WTO 11 Bảng 2.1 Số trường đại học cao đẳng trên cả nước trong giai đoạn 2000 – 2013 29 Bảng 2.2 Số lượng sinh viên cả nước từ năm học 2000 - 2001 31 Bảng 2.3 Số lượng giảng viên đại học, cao đẳng phân theo trình độ chuyên môn giai đoạn 2000 – 2013 33 Bảng 3.1 Nhận diện các hoạt động xuất khẩu dịch vụ GDĐH theo 4 phương thức cung cấp dịch vụ của GATS/WTO 50
ThiNganHang.com
Trang 6Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
LỜI MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Xu hướng hội nhập đang diễn ra với tốc độ không ngừng và trở thành một xu thế tất yếu khách quan trên thế giới Hòa mình xu thế chung đó, Việt Nam đã tham gia rất nhiều tổ chức kinh tế thế giới và khu vực như ASEAN, WTO, AFTA…và gần đây chuẩn bị tham gia cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) 2015 Có thể nói, việc tham gia cộng đồng kinh tế ASEAN mang lại cho Việt Nam nhiều cơ hội như: phát triển kinh tế đồng đều, nâng cao sự cạnh tranh về kinh tế, thúc đẩy thương mại phát triển,…Tuy nhiên nó cũng đi kèm với những thách thức cho Việt Nam như: cạnh tranh trở nên khốc liệt hơn, mức độ hoàn thiện về sản phẩm cao hơn…Để tận dụng tối đa được những lợi thế và giảm tối thiểu những bất lợi tạo ra bởi xu thế này thì cần phải tập trung mạnh vào sự phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua
việc phát triển hệ thống giáo dục đại học
Thật vậy, giáo dục đại học là nguồn cung cấp nhân lực chính cho sự phát triển bền vững của một quốc gia Gia nhập AEC 2015 mang lại cho sinh viên sau khi tốt nghiêp nhiều cơ hội việc làm ở các quốc gia ASEAN mà không có rào cản nào nhưng bên cạnh đó nó cũng tạo ra nhiều áp lực hơn đòi hỏi sinh viên phải trau dồi nhiều kĩ năng hơn đề có thể cạnh tranh với các bạn sinh viên từ các nước ASEAN khác Thêm vào đó, nhà tuyển dụng ngày càng đòi hỏi cao hơn ở những sinh viên mới tốt nghiệp ra trường
Trước những yêu cầu về chất lượng đào tạo nguồn nhân lực cho xã hội, yêu
Trang 7Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
2 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu:
Quá trình hội nhập AEC 2015 đang ở thời kì đầu và mọi thứ dường như khá mới mẻ Vì thế, việc gia nhập AEC 2015 không những mang lại những cơ hội mà còn đặt ra nhiều khó khăn cho giáo dục đại học Việt Nam Sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể làm việc ở bất kì quốc gia nào tham gia AEC mà không có rào cản nào cả Nghĩa là, sinh viên Việt Nam sau khi tốt nghiệp có thể sang các nước ASEAN làm việc và sinh viên từ các nước ASEAN khác cũng có thể sang Việt Nam làm việc Cơ hội việc làm nhiều hơn nhưng sự cạnh tranh cũng khốc liệt hơn Trước tình hình đó, sinh viên Việt Nam cần được trang bị những kiến thức cũng như kĩ năng cần thiết thông qua việc đổi mới hệ thống giáo dục để sẵn sàng chiến đấu trên chiến trường việc làm ở các nước ASEAN
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở phân tích thực trạng phát triển giáo dục đại học Việt Nam trong những năm gần đây và chỉ ra những cơ hội, thách thức đặt ra trong bối cảnh hội nhập cộng đồng kinh tế chung ASEAN 2015, đề tài đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm từng bước đưa giáo dục đại học nước nhà thích ứng với nền giáo dục đại học trong khu vực nói riêng và trên thế giới nói chung
Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích đã đề ra, khóa luận tập trung giải quyết những nhiệm vụ cơ bản sau:
- Hệ thống hóa một số lý luận liên quan đến giáo dục đại học và hội nhập cộng đồng kinh tế chung ASEAN 2015
- Tìm hiểu xu thế phát triển giáo dục đại học của một số nước trong khu vực
- Phân tích và đánh giá giáo dục đại học Việt Nam từ đó nêu ra cơ hội và thách thức của giáo dục đại học Việt Nam trước tình hình
- Để xuất một số giải pháp để đẩy nhanh quá trình hội nhập của giáo dục đại học Việt Nam thời gian tới
ThiNganHang.com
Trang 8Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Khóa luận tập trung nghiên cứu sự tác động của việc hội nhập cộng đồng kinh tế chung ASEAN 2015 đến giáo dục đại học Từ đó phân tích những cơ hội và
thách thức của giáo dục đại học Việt Nam trong thời kì hội nhập
Giới hạn về không gian: Các nước ASEAN, các tổ chức giáo dục hàng đầu trên thế giới
Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu nói trên, khóa luận dự định sử dụng những phương pháp nghiên cứu sau:
Phương pháp lý thuyết: thống kê, mô tả, tổng hợp, phân tích, so sánh, hệ thống hóa
Phương pháp thực tiễn: thống kê, mô tả, tổng hợp, phân tích, so sánh, hệ thống hóa
5 Kết cấu khóa luận
Ngoài lời mở đầu và kết luận, khóa luận được bố cục làm 3 chương:
Chương 1: Tổng quan về giáo dục đại học
Chương 2 Cơ hội và thách thức đối với giáo dục đại học ở Việt Nam trong thời kì hội nhập cộng đồng kinh tế chung ASEAN 2015
Chương 3 Một số giải pháp phát triển giáo dục đại học Việt Nam trong
Trang 9Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
Nhân đây, tác giả xin cảm ơn khoa Kinh tế và Kinh doanh quốc tế trường Đại học Ngoại Thương đã tạo điều kiện tốt nhất cho tác giả hoàn thành khóa luận tốt nghiệp Đặc biệt, tác giả xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới TS Đào Thị Thu Giang – Giảng viên hướng dẫn – đã trực tiếp hướng dẫn tận tình, giúp đỡ tác giả trong quá trình hình thành ý tưởng cũng như triển khai thực hiện đề tài này
Hà Nội, tháng 5 năm 2015 Sinh viên thực hiện
Lê Thị Hồng Ngọc
ThiNganHang.com
Trang 10Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC
1.1 Một số vấn đề cơ bản về giáo dục đại học
1.1.1 Khái niệm về giáo dục đại học
Có thể nói cụm từ “giáo dục đại học” (higher education) hiện nay vẫn đang còn được hiểu theo nhiều ý kiến trái chiều khác nhau với nhiều sự giải thích cũng như hệ thống tư tưởng không giống nhau Trong khuôn khổ một khóa luận, tác giả xin được giới hạn ở việc tìm hiểu những khái niệm mang tính tổng quát nhất dưới góc độ xã hội, các văn bản pháp luật và các tổ chức quốc tế hàng đầu
Quan niệm về GDĐH được tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) đề xuất từ năm 1968 và được nhiều nước thừa nhận với tên gọi là “giáo dục bậc ba” (tertiary education) Nhưng từ sau Hội nghị thế giới về GDĐH được tổ chức tại trụ sở của UNESCO ở Paris (Pháp) từ ngày 5 - 9/10/1998 đã xuất hiện một quan niệm mới: GDĐH ở thế kỉ XXI là học tập suốt đời
và bao gồm “tất cả các loại hình học tập, đào tạo hoặc đào tạo – nghiên cứu ở trình
độ sau trung học phổ thông được thực hiện bởi các trường đại học hoặc các cơ sở giáo dục khác được cơ quan thẩm quyền của Nhà nước công nhận như là những định chế GDĐH” Theo quan điểm này, GDĐH còn được gọi là giáo dục sau trung học bao gồm không chỉ GDĐH truyền thống như đại học, cao đẳng mà còn bao gồm tất cả mọi trình độ học vấn cung cấp cho người đã tốt nghiệp trung học phổ thông