Slide 1 PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI TỪ TRƯỜNG THCS KHÔI KỲ SINH HỌC 9 TIẾT 44 BÀI 44 ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT Giáo viên LƯƠNG XUÂN HIỆU KIỂM TRA BÀI CŨ Câu hỏi Nhiệt độ của môi trươ[.]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI TỪ
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu hỏi : Nhiệt độ của môi trường có ảnh hưởng tới đặc điểm hình thái và hoạt động sinh lí của sinh vật như thế nào?
Trả lời : Mỗi loài sinh vật chỉ sống được trong một
giới hạn nhiệt độ nhất định.
- Nhiệt độ ảnh hưởng tới các đặc điểm hình thái (thực vật rụng lá, có lớp bần dày, có vảy mỏng bao bọc chồi lá , động vật có lông dày).
- Nhiệt độ có ảnh hưởng tới hoạt động sinh lí của sinh vật như quang hợp, hô hấp,
- Nhiệt độ có ảnh hưởng tới tập tính của động vật như tập tính tránh nóng , tránh lạnh như ngủ đông,
Trang 3Đàn voi rừng Rừng thông
Tiết 44 - Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Nhóm cá thể
? Nhóm cá thể sinh vật là gì?
Các nhóm cá thể sinh vật cùng sống trong 1 khu rừng
Trang 4Đàn voi rừng Rừng thông
Tiết 44-Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Nhóm cá thể
? Nhóm cá thể sinh vật là gì?
Các sv cùng loài sống gần nhau liên hệ với nhau hình thành nhóm cá thể
Trang 5Đàn voi rừng Rừng thông
Tiết 44-Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Nhóm cá thể
? Các nhóm cá thể sinh vật cùng sống trong rừng sẽ có những mối quan hệ nào ?
Các nhóm cá thể sinh vật cùng sống trong 1 khu rừng
Trang 6I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
Vậy trong một nhóm cá thể có những mối
quan hệ nào?
- Mối quan hệ hỗ trợ và mối quan hệ cạnh tranh
Trang 7I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
Vậy để hiểu sâu hơn về 2 mối quan hệ trong quan hệ cùng loài ta sẽ nghiên cứu H: 44.1 và trả lời câu hỏi mục
thảo luận sgk.
Trang 9- Trong tự nhiên, động vật sống thành bầy đàn có lợi trong việc tìm kiếm được nhiều thức ăn hơn, phát hiện kẻ thù nhanh hơn và tự vệ tốt hơn.
? Trong tự nhiên, động vật sống thành bầy đàn có lợi gì?
Trang 10QUAN HỆ CÙNG LOÀI –HỖ TRỢ
H 1: HiệnT LIỀN RỄ Ở CÂY THÔNG H 2 :CÂY MỌC GẦN NHAU CÙNG
NHAU CHỐNG LẠI GIÓ BÃO H 3 : THỤ PHẤN KẾT HẠT TỐT
H 4 :BẢO VỆ NHAU - ĐÀN TRÂU
RỪNG HỢP SỨC ĐUỔI SƯ TỬ
H 5 : ĐÀN SƯ TỦ HỢP TÁC SĂN MỒI –TÌM THỨC ĂN DỄ DÀNG H 6 :ĐẢM BẢO SINH SẢN
Trang 11? Em có nhận xét gì về bức ảnh trên ? Bức ảnh trên thể hiện mối quan hệ nào?
Trang 12H1 :HIỆN TƯỢNG TỰ TỈA THƯA Ở
THỰC VẬT ( TỈA CÀNH TỰ NHIÊN )
QUAN HỆ CÙNG LOÀI : CẠNH TRANH
H2, 3 :CÂY CẠNH TRANH ÁNH SÁNG , THÂN CÂY DÀI THẲNG
H 6 :ĂN THỊT ĐỒNG LOẠI
H 4 ,5 :ĐÁNH NHAU ĐỂ TRANH GIÀNH THỨC ĂN,
NƠI Ở, ĐỰC CÁI TRONG MÙA SINH SẢN
THỰC VẬT
ĐỘNG VẬT
Trang 13Khi nào các sinh vật trong cùng nhóm cá thể hỗ trợ nhau ?
Khi điều kiện sống đầy đủ (thức ăn , nơi ở, tỷ lệ đực cái phù hợp.)
I QUAN HỆ CÙNG LOÀI.
- Khi điều kiện bất lợi sinh vật cùng loài cạnh tranh nhau.
? Khi nào các sinh vật trong cùng nhóm cá thể cạnh tranh nhau?
+ Các cá thể cạnh tranh gay gắt, dẫn đến hiện tượng tách nhóm.
Trang 14? Hãy tìm câu đúng trong số các câu sau về quan
c
Trang 15Trong điều kiện cạnh tranh vừa phải thì cạnh tranh cùng loài có lợi hay hại ?
Trang 16Liên hệ thực tế: Vận dụng hiểu biết mối quan hệ cùng loài người
ta cần phải làm gì để tăng năng suất vật nuôi?
Vận dụng: Cần phải tạo mối quan hệ cạnh tranh
nhưng tránh sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể : Nuôi gà đàn, lợn đàn… với mật độ hợp lí, cung cấp đủ thức ăn, nước uống, đảm bảo tỉ lệ giới tính….cho chúng Các con vật sẽ tranh nhau ăn, chúng sẽ ăn nhiều hơn → mau lớn.
Trang 17Tiết 44-Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
II Quan hệ khác loài:
- Theo em các sinh vật khác loài có những quan hệ nào?
Trang 18Quan hệ Đặc điểm
Bảng 44: Các mối quan hệ khác loài
sinh
Sinh vật
ăn sinh vật khác
Sự hợp tác cùng có lợi giữa các loài sinh vật
Các sinh vật khác nhau tranh giành thức ăn, nơi ở và các điều kiện sống khác của môi trường Các loài kìm hãm sự phát triển của nhau.
Sự hợp tác giữa hai loài sinh vật, trong đó một bên có lợi còn bên kia không có lợi và cũng không có hại
Sinh vật sống nhờ trên cơ thể sinh vật khác, lấy các chất dinh dưỡng, máu từ sinh vật đó.
Gồm các trường hợp: động vật ăn thịt con mồi, động vật ăn thực vật, thực vật bắt sâu bọ
Trang 19Trong các ví dụ sau đây, quan hệ nào là hỗ trợ và đối
địch? SGK trang 132
1/ Ở địa y, các sợi nấm hút nước và muối khoáng từ môi trường cung cấp cho tảo, tảo hấp thu nước, muối khoáng và năng lượng ánh sáng mặt trời tổng hợp nên các chất hữu cơ, nấm và tảo đều sử dụng các sản phẩm hữu cơ do tảo tổng hợp (hình 44.2).
2/ Trên một cánh đồng lúa, khi cỏ dại phát triển, năng suất lúa giảm.
3/ Hươu, nai và hổ cùng sống trên một cánh rừng Số lượng hươu, nai bị khống chế bởi số lượng hổ.
4/ Rận và bét sống bám trên da trâu, bò Chúng sống được nhờ hút máu trâu, bò 5/ Địa y sống bám trên cành cây.
6/ Cá ép bám trên rùa biển, nhờ đó cá được đưa đi xa.
7/ Dê và bò cùng ăn cỏ trên một cánh đồng.
8/ Giun đũa sống trong ruột người.
9/ Vi khuẩn sống trong nốt sần ở rễ cây họ Đậu (hình 44.3).
10/ Cây nắp ấm bắt côn trùng.
Trang 20II Quan hệ khác loài:
?Thực chất của mối quan hệ khác loài là quan hệ
về mặt dinh dưỡng, nơi ở hay quan hệ sinh sản?
- Quan hệ về mặt dinh dưỡng là chủ yếu.
? Sự khác nhau chủ yếu giữa quan hệ hỗ trợ và
quan hệ đối địch của các sinh vật khác loài là gì?
- Một bên sinh vật được lợi, còn bên kia bị hại hoặc cả hai cùng bị hại.
- Là quan hệ có lợi (hoặc
ít nhất không có hại) cho
tất cả các sinh vật
Trang 21Nuôi mèo bắt chuột Vịt ăn ốc bươu vàng, ăn sâu…
? Vận Dụng: Trong nông nghiệp con người đã lợi dụng mối quan hệ đối địch giữa các sinh vật khác loài như thế nào, để làm gì?
VẬN DỤNG: - Dùng thiên địch tiêu diệt sinh vật có hại.
- Đây là biện pháp sinh học, diệt được sinh vật gây hại mà không gây ô nhiễm môi trường.
Trang 23TRÒ CHƠI Trên cây nhãn có một số loài sinh vật Em hãy xác
định các mối quan hệ có trên cây nhãn ?
Đáp án : 1 Kí sinh, nửa kí sinh
2 Sinh vật ăn sinh vật khác
3 Hội sinh
4 Sinh vật ăn sinh vật khác
Trang 24HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Trả lời câu 1,2, 3, 4
SGK trang 134.
- Xem trước bài 47
Quần thể sinh vật