Chương VII: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân doc

PHẦN THỨ BALÍ LUẬN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊ NIN VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Bộ phận lí luận về CNXH là bộ phận nghiên cứu làm sáng tỏ vai trò sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân; tính tất yếu

PHẦN THỨ BA

LÍ LUẬN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊ NIN

VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

Bộ phận lí luận về CNXH là bộ phận nghiên cứu làm sáng tỏ vai trò sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân; tính tất yếu và nội dung của cách mạng XHCN; quá trình hình thành

và phát triển của hình thái kinh tế -

xã hội CSCN; qui luật và con đường xây dựng CNXH và CNCS.

Chương VII

SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA

GIAI CẤP CÔNG NHÂN

Nội dung chương VII:

I SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA

GIAI CẤP CÔNG NHÂN

1 Giai cấp CN và sứ mệnh lịch sử của giai cấp CN

a) Khái niệm

Cơ sở phương pháp luận:

+ GCCN là sản phẩm của cách mạng công nghiệp.

+ Hai tiêu chí nhận biết giai cấp CN => Về nghề nghiệp

=> Về vị trí trong QHSX TBCN

 Khái niệm:

GCCN (g/c VS, g/c VS hiện đại, g/c CN hiện đại, g/c CN đại công nghiệp) là khái niệm chỉ g/c CN hiện đại, con đẻ của nền SX công nghiệp TBCN, g/c đại biểu cho LLSX tiên tiến, cho PTSX hiện đại

Đặc trưng cơ bản của GCCN:

Về phương thức lao động của GCCN:

Là tập đoàn người lao động trực tiếp hoặc gián tiếp vận hành công cụ SX ngày càng hiện đại vầ XHH ngày càng cao

Về địa vị của GCCN trong hệ thống QHSX TBCN:

Là người không có TLSX, phải bán SLĐ cho nhà TB để sống.

b) Nội dung SMLS của GCCN

 SMLS của g/c cách mạng:

Thực hiện sự nghiệp giải phóng thế giới, xây dựng xã hội mới tiến bộ => SMLS đó

do địa vị lịch sử khách quan (đặc biệt là địa vị kinh tế - xã hội) của g/c CN quy định.

Nội dung SMLS của g/c CN

Theo Mác và Ăngghen:

Bước 1: “Giai cấp VS chiếm lấy

chính quyền NN và biến TLSX trước hết thành sở hữu NN”

Bước 1: “G/c VS cũng tự thủ tiêu

với tư cách là g/c VS, chính vì thế

mà nó cũng xóa bỏ mọi sự phân biệt g/c và mọi đối kháng g/c”

Mác:

“GCCN là người đào huyệt chôn CNTB, từng bước xây dựng CNXH, CNCS”

2 Những điều kiện KQ quy định

quyết định phá vỡ QHSX TBCN

Sau khi giành được CQ, GCCN đại biểu cho sự tiến hóa tất yếu của lịch

sử, là g/c duy nhất có khả năng lãnh đạo

XH xây dựng một PTSX mới cao hơn

PTSX TBCN

a) Địa vị KT - XH khách quan

của GCCN quy định

Kết luận: Chỉ duy nhất

GCCN có sứ mệnh lịch

sử xóa bỏ CNTB, từng bước xây dựng CNXH, CNCS trên phạm vi toàn thế giới.

a) Khái niệm về Đảng Cộng sản

- Đảng Cộng sản là tổ chức cao nhất của GCCN, đảm bảo vai

trò lãnh đạo của GCCN (Từ

điển CNCS khoa học).

- Đảng Cộng sản mang bản chất giai cấp công nhân.

3 Vai trò của Đảng Cộng sản trong quá trình thực hiện SMLS của GCCN

b) Tính tất yếu và quy luật hình

Bộ phận tiên tiến

Chủ nghĩa Công liên

ĐCS

Lãnh đạo

Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản là nhân tố quyết định đầu tiên đảm bảo cho GCCN hoàn thành thắng lợi sứ mệnh lịch sử của mình

c) Mối quan hệ giữa ĐCS và GCCN

các nhiệm vụ CM

Đảng Cộng sản Việt Nam

Ra đời: 3/2/1930

Quy luật:

ĐCSVN = CN MLN + PTCN + PTYN

Vai trò của ĐCS Việt Nam:

+ Thể hiện vai trò lãnh đạo

+ Nêu cao tinh thần phụ trách

II CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

1 Cách mạng XHCN và

nguyên nhân của nó

a) Khái niệm cách mạng XHCN

Theo nghĩa hẹp: CM XHCN là một cuộc CM chính trị, được kết thúc bằng việc giai cấp CN cùng với ND lao động giành được CQ, thiết lập CCVS – NN của giai cấp CN và quần chúng

ND lao động

Theo nghĩa rộng: CM XHCN bao gồm cả 2 thời kì:

CM về chính trị với nội dung chính là thiết lập NN CCVS

Giai cấp CN và ND lao động sử dụng NN của mình để cải tạo

XH cũ về mọi mặt KT, CT, VH,

TT v.v…và XD một XH mới về mọi mặt nhằm thực hiện thắng lợi CNXH và CNCS

b) Nguyên nhân của CM XHCN

2 Mục tiêu, động lực và nội dung

của cách mạng XHCN

a) Mục tiêu của CM XHCN

- Giai đoạn 1: Giành CQ về tay g/c CN và ND lao động, là “tự xây dựng thành g/c thống trị, là giành lấy dân chủ”.

- Giai đoạn hai: Xóa bỏ chế độ người bóc lột người… tức là XD thành công CNXH.

Giai cấp nông dân là động lực quan trọng của cách mạng XHCN

Đội ngũ trí thức tham gia vào CM XHCN như một trong những lực lượng có ý nghĩa quyết định thắng lợi của CM

Các lực lượng tiến bộ khác trong xã hội liên kết chặt chẽ với nhau tạo thành một động lực tổng hợp của CM XHCN

c) Nội dung của CM XHCN

3 Liên minh giữa GCCN với GCND và các tầng lớp lao động

b) Nội dung và nguyên tắc cơ bản của liên minh

Về nội dung:

Liên minh về chính trị

Liên minh về kinh tế

Liên minh về văn hóa xã hội

Phải đảm bảo kết hợp đúng đắn các lợi ích của các g/c

III HÌNH THÁI KINH TẾ - XÃ HỘI

1 Xu thế tất yếu của sự xuất hiện

HT KT-XH CSCN

Khái niệm “Hình thái KT-XH”

+ Là một khái niệm của chủ nghĩa duy vật lịch sử,

+ Dùng để chỉ xã hội ở từng giai đoạn lịch sử nhất định,

+ Với một kiểu quan hệ sản xuất đặc trưng cho xã hội đó, phù hợp với trình độ nhất định của các lực lượng sản xuất

+ Và một kiến trúc thượng tầng tương ứng được xây dựng trên những kiểu quan hệ sản xuất ấy.

Khái niệm “HT KT-XH CSCN”

+ Là một hình thái dựa trên chế

độ công hữu về TLSX,

+ Là hình thái mà sự phát triển toàn diện, không hạn chế của mỗi người đang trở thành mục đích trực tiếp của sự phát triển của nó

(Từ điển CNCS khoa học, tr.76)

2 Các giai đoạn phát triển của hình thái kinh tế xã hội CSCN

Tư tưởng của Mác Ăng ghen

* Một là, hình thái kinh tế xã hội

CSCN phát triển qua 2 giai đoạn: + giai đoạn đầu => CNXH

+ giai đoạn cao => CNCS

* Hai là, giữa xã hội TBCN và xã

hội CSCN là một thời kỳ quá độ

từ xã hội nọ sang xã hội kia.

Tư tưởng của Lênin

Trong tác phẩm “CN Mác về vấn

đề nhà nước” Lênin cho rằng:

I- Những cơn đau đẻ kéo dài và đau đớn

II- Giai đoạn thấp

III- Giai đoạn đoạn cao.

Lênin nhấn mạnh: Cần phải có

một TKQĐ từ CNTB lên CNXH

a) Thời kỳ qúa độ lên CNXH

Khái niệm:

TKQĐ lên CNXH là thời kỳ cải

biến CM sâu sắc toàn bộ các lĩnh vực của đời sống XH, bắt đầu từ khi GCCN và ND lao động giành được chính quyền NN cho đến khi CNXH tạo ra được những cơ

sở của chính mình trên các lĩnh vực đời sống XH.

tại đan xen và đấu

tranh với nhau

Xã hội: tồn tại nhiều g/c, tầng lớp XH…

VH tư tưởng: tồn tại

nhiều loại VH

tư tưởng khác nhau Cụ

thể

b) Xã hội XHCN

 Khái niệm: XH XHCN là một

XH thay thế CNTB; một XH có đặc điểm là chế độ công hữu về TLSX chủ yếu; không có tình trạng người áp bức bóc lột người; nền SX được KH hóa trên phạm vi toàn XH; là giai đoạn đầu của HT KT-XH CSCN

(Từ điển CNCS khoa học)

Cơ sở phương pháp luận

nhận thức về CNXH

Xã hội XHCN không phải là một chế độ XH trái ngược với CNTB mà phải là một chế độ

XH phủ định biện chứng CNTB

=> kế thừa những mặt tích cực tiến bộ của CNTB; phủ định những mặt hạn chế của nó.

Lênin: Cái đảm bảo chiến thắng

của CNXH so với CNTB suy cho đến cùng là ở NSLĐ CNTB đã chiến thắng chế độ PK bằng NSLĐ CNXH muốn chiến thắng CNTB phải đưa ra được một kiểu tổ chức XH về lao động có

NS cao hơn so với CNTB Đó mới là cái đảm bảo chắc chắn cho thắng lợi của chúng ta.

c) Giai đoạn cao của

nhẹ, phân phối theo nguyên tắc: “Làm

theo năng lực, hưởng theo nhu cầu”

Về xã hội: Trình độ XH phát triển, con người có điều kiện phát triển năng lực, tri thức được nâng cao, không có khác biệt thành thị với nông thôn, không còn giai cấp, NN

tự tiêu vong Chỉ có một nền dân chủ hoàn bị, con người được giải phóng hoàn toàn và thực sự phát triển toàn diện => Nhân loại chuyển từ “vương quốc của tất yếu sang vương quốc của tự do”.

Kết luận

cao của XH CSCN khi trong thực tế KQ của sự phát triển

XH đã có được những đ.kiện, tiền đề phù hợp Mọi ý muốn

CQ muốn thực hiện ngay những ng.tắc của giai đoạn cao

sẽ mắc phải sai lầm CQ duy ý chí và nhất định sẽ thất bại.

Sự xuất hiện giai đoạn cao là một quá trình lâu dài chỉ xuất hiện bằng việc không ngừng phát triển mạnh mẽ các yếu tố của LLSX, tổ chức XH về mọi mặt, giáo dục nâng cao tinh thần tự giác của con người.

Quá trình xuất hiện giai đoạn cao ở các nước khác nhau diễn

ra với những quá trình khác nhau, tùy thuộc vào sự phấn đấu

về mọi phương diện Khi chưa đạt đến giai đoạn cao thì những vấn đề lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin về nhà nước và dân chủ vẫn còn nguyên giá trị.