ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TRỊNH SỸ CHUNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TÍCH HỢP Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN LIÊN CHIỂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC ĐÀ NẴNG 202.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
TRỊNH SỸ CHUNG
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TÍCH HỢP Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN LIÊN CHIỂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ
QUẢN LÍ GIÁO DỤC
ĐÀ NẴNG - 2023
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
TRỊNH SỸ CHUNG
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TÍCH HỢP Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN LIÊN CHIỂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
Ngành: Quản lí giáo dục
Mã số: 8140114
ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ
Người hướng dẫn khoa học: TS VŨ ĐÌNH CHUẨN
ĐÀ NẴNG - 2023
Trang 3DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ
HĐGD
HS
KTĐG
Hoạt động giáo dục Học sinh
Kiểm tra, đánh giá
NCKH
PPDH
QLGD
Nghiên cứu khoa học Phương pháp dạy học Quản lý giáo dục
Trang 4MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Nghị quyết số 29-NQ/TW1 chỉ rõ “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy
và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, NCKH Đẩy mạnh ứng dụng CNTT và truyền thông trong dạy và học”
Nghị quyết số 88/2014/QH132 của Quốc hội khóa 13 yêu cầu:“Tiếp tục đổi mới
phương pháp giáo dục theo hướng: phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, bồi dưỡng phương pháp tự học, hứng thú học tập, kỹ năng hợp tác, làm việc nhóm và khả năng tư duy độc lập; đa dạng hoá hình thức tổ chức học tập, tăng cường hiệu quả sử dụng các phương tiện dạy học, đặc biệt là CNTT và truyền thông; giáo dục ở nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và
xã hội.”
Thực hiện các nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Chính phủ, Bộ GDĐT đã ban hành chương trình GDPT 20183 Chương trình GDPT 2018 bảo đảm phát triển phẩm chất và năng lực HS thông qua nội dung giáo dục với những kiến thức, kĩ năng cơ bản, thiết thực, hiện đại; hài hoà đức, trí, thể, mĩ; chú trọng thực hành, vận dụng kiến thức,
kĩ năng đã học để giải quyết vấn đề trong học tập và đời sống; tích hợp cao ở các lớp học dưới, phân hoá dần ở các lớp học trên; thông qua các phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục phát huy tính chủ động và tiềm năng của mỗi HS, các phương pháp đánh giá phù hợp với mục tiêu giáo dục và phương pháp giáo dục để đạt được mục tiêu đó
Chương trình GDPT 2018 được xây dựng theo mô hình phát triển năng lực, thông qua những kiến thức cơ bản, thiết thực, hiện đại và các phương pháp tích cực hóa hoạt động của người học, giúp học sinh hình thành và phát triển những phẩm chất
và năng lực mà nhà trường và xã hội kì vọng Như vậy chương trình GDPT 2018 không phải chỉ chú trọng đến việc truyền thụ kiến thức mà nhằm giúp học sinh vận dụng hiệu quả và sáng tạo những kiến thức đã học để giải quyết các vấn đề trong học tập và đời sống Quan điểm này được thể hiện nhất quán ở nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục
1 Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh
tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.
2 Nghị quyết số 88/2014/QH13 về về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông.
3 Chương trình giáo dục phổ thông ban hành theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ GDĐT.
Trang 5Để phát triển năng lực của người học, CT GDPT 2018 đã vận dụng kinh nghiệm xây dựng chương trình GDPT của các nước có nền giáo dục tiên tiến, đổi mới nội dung và phương pháp giáo dục theo hướng: Dạy học phân hóa, Dạy học tích hợp và Dạy học thông qua hoạt động tích cực của người học
Dạy học tích hợp là định hướng dạy học huy động, kết hợp, liên hệ các yếu
tố có liên quan với nhau của nhiều lĩnh vực, nhiều ngành khoa học để giải quyết có hiệu quả các vấn đề thực tiễn, trong đó mức độ cao nhất là hình thành các môn học tích hợp
Dạy học tích hợp là xu thế chung của chương trình GDPT các nước Ở Việt Nam, dạy học tích hợp đã được thực hiện trong chương trình GDPT 20064 So với chương trình GDPT 2006, chủ trương dạy học tích hợp trong chương trình GDPT
2018 có một số điểm khác như: tăng cường tích hợp nhiều nội dung trong cùng một môn học, xây dựng một số môn học tích hợp mới ở cấp THCS theo tinh thần chung
là tích hợp mạnh ở các lớp học dưới và phân hoá dần ở các lớp học trên; yêu cầu tích hợp được thể hiện cả trong mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục Ở cấp tiểu học, chương trình GDPT 2018 tiếp tục xây dựng một số môn học có tính tích hợp trên cơ sở phát triển các môn học tích hợp đã có như: Tự nhiên và xã hội, Lịch sử và Địa lí, Khoa học
Thực tiễn vận dụng dạy học tích hợp trong thời gian qua đã chứng tỏ được những ưu điểm vượt trội của nó trong việc tránh được sự trùng lặp kiến thức, giảm tải được nội dung dạy học và số lượng môn học; đồng thời, phát triển được cho học sinh các kĩ năng tư duy, tích cực, sáng tạo, … trong việc huy động, vận dụng tri thức để giải quyết các nhiệm vụ học tập hoặc các tình huống gắn liền với thực tiễn cuộc sống Tuy nhiên, trong thực tế dạy học, từ việc hiểu đúng về dạy học tích hợp đến việc làm đúng và làm có hiệu quả khi dạy từng bài học, môn học ở từng bậc học, đặc biệt cấp tiểu học là những vấn đề không hề dễ dàng, đơn giản, điều này phụ thuộc vào vốn hiểu biết và phương pháp thực hiện của mỗi giáo viên và hoạt động quản lý của nhà trường
Nhận thức được vấn đề đó, các trường tiểu học tại quận Liên Chiểu, thành phố
Đà Nẵng những năm qua đã có những thay đổi tích cực và sự chuyển biến rõ ràng trong dạy học tích hợp và công tác quản lý hoạt động dạy học tích hợp cũng được quan tâm và đẩy mạnh Các trường đã chủ động trong quá trình tổ chức đa dạng các hoạt động dạy học tích hợp; có sự kiểm tra, đánh giá thường xuyên, đồng thời kịp thời phát hiện những tồn đọng trong dạy học tích hợp để giải quyết; mặt khác các trường cũng bước đầu gặt hái được những thành quả trong việc huy động sự đóng góp từ địa phương, xã hội vào xây dựng Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, hoạt động dạy học tích hợp và quản lý hoạt động dạy học tích hợp ở các trường tiểu học quận Liên
4 Chương trình GDPT ban hành theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 05/5/2006.
Trang 6Chiểu, thành phố Đà Nẵng còn nhiều hạn chế, bất cập, chưa đáp ứng với yêu cầu dạy học/giáo dục theo định hướng phát triển năng lực của chương trình GDPT 2018
Trước tình hình đó, cùng với yêu cầu đổi mới công tác quản trị nhà trường nhằm triển khai hiệu quả Chương trình GDPT 2018, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện nói chung và chất lượng quản lí tổ chức hoạt động dạy học tích hợp
nói riêng tại các trường tiểu học trên địa bàn, học viên chọn đề tài " Quản lý hoạt động dạy học tích hợp ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng" để
nghiên cứu
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, khảo sát và đánh giá thực trạng quản lí tổ chức hoạt động dạy học tích hợp ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng, từ đó đề xuất các biện pháp quản lí nhằm nâng cao công tác quản lý hoạt động dạy học tích hợp ở các trường tiểu học trong quận Liên Chiểu
3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Hoạt động dạy học tích hợp ở các trường tiểu học
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động dạy học tích hợp ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng
4 Giả thuyết khoa học
Công tác quản lí tổ chức hoạt động dạy học tích hợp ở các trường tiểu học trên địa bàn quận Liên Chiểu trong những năm gần đây đã đạt được những kết quả nhất định Tuy nhiên do nhiều nguyên nhân, công tác này vẫn còn những hạn chế, bất cập
so với yêu cầu đặt ra
Nếu đề xuất được các biện pháp quản lí tổ chức hoạt động dạy học tích hợp và thực hiện đồng bộ các biện pháp sẽ góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động dạy học tích hợp ở các trường tiểu học trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố
Đà Nẵng
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của quản lí tổ chức hoạt động dạy học tích hợp
- Khảo sát và đánh giá thực trạng việc quản lí tổ chức hoạt động dạy học tích hợp ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng
- Đề xuất biện pháp quản lí tổ chức hoạt động dạy học tích hợp ở các trường tiểu học trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Trang 7- Nội dung nghiên cứu: Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu đề xuất các biện pháp quản lí của hiệu trưởng đối với hoạt dạy học tích hợp ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng
- Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 2 năm 2023 đến tháng 6 năm 2023
- Địa bàn khảo sát: Tại các trường: Tiểu học Hải Vân, Tiểu học Trần Bình Trọng, Tiểu học Trưng Nữ Vương, Tiểu học Triệu Thị Trinh, Tiểu học Âu Cơ, Tiểu học Ngô Sĩ Liên, Tiểu học Phan phu Tiên, Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi, Tiểu học Hồng Quang, Tiểu học Duy Tân, Tiểu học Bùi Thị Xuân, Tiểu học Võ Thị Sáu, Tiểu học Nguyễn Đức cảnh
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Cơ sở phương pháp luận
7.1.1 Tiếp cận hệ thống
Theo cách tiếp cận này, việc quản lí tổ chức hoạt động dạy học tích hợp ở các trường tiểu học trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng phải gắn liền với việc xác định các thành tố trong một hệ thống gồm mục đích, nhiệm vụ dạy học, kế hoạch hóa hoạt động dạy học, giáo dục, tổ chức các hoạt động dạy học, giáo dục theo hướng phát triển năng lực, …
7.1.2 Tiếp cận chức năng quản lí
Để công tác quản lí hoạt động dạy học tích hợp đạt hiệu quả cao thì cần tiến hành theo bốn chức năng quản lí là: Lập kế hoạch; Tổ chức triển khai; Chỉ đạo triển khai, kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học tích hợp
7.1.3 Tiếp cận phức hợp
Tiếp cận phức hợp là hệ phương pháp áp dụng vào việc nghiên cứu một đối tượng khi ta dựa trên nhiều lý thuyết khác nhau Tác giả dựa vào lý thuyết khác nhau như tiếp cận chức năng quản lí và tiếp cận nội dung quản lí để nghiên cứu lý luận, đánh giá thực trạng và làm cơ sở cho việc xây dựng các giải pháp quản lí tổ chức hoạt động dạy học tích hợp ở các trường tiểu học trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng
7.2 Các phương pháp nghiên cứu cụ thể
7.2.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Sử dụng các phương pháp: Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa và khái quát hóa các vấn đề về lý luận, nghiên cứu tài liệu như các công trình nghiên cứu về hoạt động dạy học tích hợp và quản lí hoạt động dạy học tích hợp; phân tích chương trình Chương trình giáo dục phổ thông 2018; hệ thống các văn bản hướng dẫn thực hiện chương trình, phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa những nội dung liên quan nhằm xây dựng cơ sở lý luận của đề tài
7.2.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Trang 8- Phương pháp quan sát: Quan sát các hoạt động quản lý dạy học tích hợp tại các trường thuộc địa bàn khảo sát, … để biết được thực trạng hoạt động dạy học tích hợp ở các trường
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Xây dựng các phiếu điều tra để thu thập các ý kiến đánh giá từ các đối tượng cần khảo sát
- Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn các CBQL, GV, HS nhằm mục đích thu thập thông tin về các biện pháp quản lí hoạt động dạy học tích hợp
- Phương pháp chuyên gia: Trao đổi trực tiếp hoặc thông qua phỏng vấn để các chuyên gia tư vấn, góp ý các nội dung liên quan đến đề tài nghiên cứu
- Phương pháp khảo nghiệm: Tiến hành khảo nghiệm nhằm kiểm tra mức độ cần thiết và tính khả thi của một số biện pháp quản lí mà đề tài đề xuất
7.2.3 Phương pháp xử lý số liệu
Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý và phân tích các số liệu từ các phương pháp khác bằng phần mềm SPSS, trên cơ sở đó có nhận định, đánh giá đúng đắn, chính xác các kết quả nghiên cứu
8 Ý nghĩa đóng góp của luận văn
8.1 Về mặt lý luận: Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về tổ chức hoạt động
dạy học tích hợp hiện nay
8.2 Về mặt thực tiễn: Đánh giá thực trạng và đề xuất được một số biện pháp
quản lí tổ chức hoạt động dạy học tích hợp ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục
9 Cấu trúc luận văn: Luận văn gồm 3 phần
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Khuyến nghị, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học tích hợp ở trường tiểu học
Chương 2: Thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học tích hợp ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tích hợp ở trường tiểu học quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng
Trang 9DỰ KIẾN NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TÍCH HỢP
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1 Nghiên cứu về hoạt động dạy học tích hợp ở trường tiểu học
1.1.2 Nghiên cứu về quản lí tổ chức hoạt động dạy học tích hợp ở trường tiểu học 1.1.3 Nhận xét chung và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu trong luận văn
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1 Quản lý
1.2.2 Dạy học
1.2.3 Tích hợp
1.2.4 Dạy học tích hợp
1.2.5 Quản lý dạy học
1.2.6 Quản lý dạy học tích hợp
1.3 Dạy học tích hợp ở trường tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học
1.3.1 Trường tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân
1.3.2 Một số vấn đề về dạy học tích hợp ở trường tiểu học
1.4 Quản lý hoạt động dạy học tích hợp ở trường tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học của Hiệu trưởng
1.4.1 Vai trò, nhiệm vụ của hiệu trưởng trong quản lý dạy học tích hợp ở trường tiểu học
1.4.2 Nội dung quản lý dạy học tích hợp đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ở trường tiểu học của Hiệu trưởng
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý tổ chức hoạt động dạy học tích hợp ở trường tiểu học
1.5.1 Các yếu tố chủ quan
1.5.2 Các yếu tố khách quan
Kết luận chương 1
Trang 10Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TÍCH HỢP Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
QUẬN LIÊN CHIỂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 2.1 Mục tiêu, nội dung, phạm vi, phương pháp khảo sát
2.1.1 Mục tiêu khảo sát
2.1.2 Nội dung khảo sát
2.1.3 Khách thể khảo sát
2.1.4 Phương thức khảo sát
2.2 Khái quát chung về tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục tiểu học của quận Liên Chiểu
2.2.1 Tình hình kinh tế - xã hội quận Liên Chiểu
2.2.2 Khái quát về giáo dục tiểu học ở quận Liên Chiểu
2.3 Thực trạng hoạt động dạy học tích hợp ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng
2.3.1 Thực trạng dạy học tích hợp ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng
2.3.2 Thực trạng nhận thức của CBQL, giáo viên và học sinh về tầm quan trọng của dạy học tích hợp ở các trường tiểu học
2.3.3 Thực trạng hoạt động dạy của GV theo hướng tích hợp
2.3.4 Thực trạng hoạt động học của học sinh theo hướng tích hợp
2.3.5 Thực trạng điều kiện, cơ sở vật chất phục vụ dạy học theo hướng tích hợp 2.3.6 Thực trạng đánh giá kết quả tổ chức hoạt động dạy học tích ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu
2.3.7 Những thuận lợi và khó khăn của các trường tiểu học trên địa bàn Liên Chiểu khi triển khai hoạt động dạy học tích
2.4 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học tích hợp ở các trường tiểu học trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng
2.4.1 Thực trạng nhận thức của CBQL, GV về tầm quan trọng của quản lý dạy học tích hợp ở các trường tiểu học
2.4.2 Thực trạng xây dựng kế hoạch quản lý dạy học tích hợp ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng
2.4.3 Thực trạng tổ chức thực hiện dạy học tích hợp ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu
2.4.4 Thực trạng chỉ đạo thực hiện dạy học tích hợp ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu
2.4.5 Thực trạng kiểm tra, đánh giá dạy học tích hợp ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu
2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học tích hợp ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng