Khóa luận quản trị rủi ro trong hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng vib

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành Kinh tế đối ngoại QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ THEO PHƢƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ TẠI NGÂN HÀNG VIB Hà Nội, tháng 05 năm 2015 ThiN ga nH an g co[.]

Trang 1

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: Kinh tế đối ngoại

QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ THEO PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG

CHỨNG TỪ TẠI NGÂN HÀNG VIB

Hà Nội, tháng 05 năm 2015

ThiNganHang.com

Trang 2

Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT i

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ BẢNG BIỂU iii

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ THEO PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 5

1.1 Tổng quan về hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ 5

1.1.1 Khái niệm và đặc điểm của phương thức thanh toán tín dụng chứng từ 5

1.1.2 Các bên tham gia phương thức thanh toán tín dụng chứng từ 6

1.1.3 Quy trình nghiệp vụ của phương thức thanh toán tín dụng chứng từ 7

1.1.4 Một số tập quán quốc tế thường được sử dụng trong phương thức thanh toán tín dụng chứng từ hiện nay 9

1.2 Tổng quan về rủi ro trong hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ 10

1.2.1 Khái niệm và đặc điểm của rủi ro 10

1.2.2 Hệ quả phát sinh từ rủi ro 11

1.2.3 Phân loại rủi ro 12

1.3 Tổng quan về quản trị rủi ro trong hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ 20

1.3.1 Khái niệm hoạt động quản trị rủi ro 20

1.3.2 Quy trình quản trị rủi ro 20

1.3.3 Các nhân tố ảnh hưởng hoạt động quản trị rủi ro 22

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ THEO PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ TẠI NGÂN HÀNG VIB 25

2.1 Vai trò của công tác quản trị rủi ro trong hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng VIB 25

2.1.1 Tổng quan về Ngân hàng VIB 25

ThiNganHang.com

Trang 3

2.1.2 Hoạt động thanh toán quốc tế tại Ngân hàng bằng L/C 26

2.1.3 Vai trò của công tác quản trị rủi ro 27

2.2 Rủi ro thường gặp trong phương thức thanh toán tín dụng chứng từ tại Ngân hàng VIB28 2.2.1 Rủi ro từ người yêu cầu phát hành thư tín dụng 28

2.2.2 Rủi ro từ người thụ hưởng thư tín dụng 32

2.2.3 Rủi ro từ ngân hàng phát hành 34

2.2.4 Rủi ro từ ngân hàng thông báo 35

2.2.5 Rủi ro từ ngân hàng được chỉ định 36

2.3 Quản trị rủi ro trong hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng VIB 39

2.3.1 Đo lường rủi ro 39

2.3.2 Kiểm soát và phòng ngừa rủi ro 41

2.3.4 Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản trị rủi ro đối với phương thức thanh toán tín dụng chứng từ tại Ngân hàng VIB 47

2.4 Đánh giá tình hình quản trị rủi ro trong hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng VIB 51

2.4.1 Thành tựu và nguyên nhân 51

2.4.2 Hạn chế và nguyên nhân 53

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ THEO PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ TẠI NGÂN HÀNG VIB 56

3.1 Cơ hội và thách thức trong quá trình phát triển phương thức thanh toán tín dụng chứng từ tại Ngân hàng VIB giai đoạn 2015 – 2020 56

3.1.1 Cơ hội 56

3.1.2 Thách thức 57

3.2 Định hướng phát triển phương thức thanh toán tín dụng chứng từ tại Ngân hàng VIB giai đoạn 2015 – 2020 58

3.3 Giải pháp thúc đẩy công tác quản trị rủi ro trong hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng VIB 59

ThiNganHang.com

Trang 4

3.3.1 Giải pháp đối với nguồn nhân lực 59

3.3.2 Giải pháp đối với quy trình quản trị rủi ro 64

3.3.3 Giải pháp đối với khách hàng giao dịch thanh toán 67

3.3.4 Giải pháp đối với ngân hàng có quan hệ thanh toán 68

3.3.5 Giải pháp quy định bảo hiểm đối với hàng hóa nhập khẩu 72

3.4 Kiến nghị 75

3.4.1 Đối với Ngân hàng Nhà nước 75

3.4.2 Đối với các trường đại học, cao đẳng đào tạo chuyên ngành ngoại thương, ngân hàng76 KẾT LUẬN 78

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 80

ThiNganHang.com

Trang 5

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

STT Từ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt

1 BAFT- IFSA

Bankers„ Association for Finance and Trade – International Financial Services Association

4 B/E Bill of Exchange Hối phiếu

5 B/L Bill of Lading Vận đơn

6 CDCS Certificate for Documentary

Credit Specialists

7 CIC Credit Information Centre

8 DSTTQT

9 EU European Union

10 HĐ

11 ICC International Chamber of

Commerce

12 ISBP International Standard

Banking Practice

13 KHDN

14 KHXNK

15 L/C Letter of credit

16 L/G Letter of Guarantee

17 NHCK

18 NHĐCĐ

19 NHNN

20 NHNNg

tế ThiNganHang.com

Trang 6

29 SITPRO

Commitee for the Simplification of International Trade Procedures

34 UCP

The Uniform Customs and Practice for Documentary Credits

Các Quy tắc và Thực hành thống nhất về Tín dụng chứng từ

35 UPAS Usance Paid At Sight

36 URR Uniform Rules for

Bank-to-Bank Reimbursement

Các quy tắc Thống nhất về hoàn trả giữa các ngân hàng

39 WTO Word Trade Organization Tổ chức Thương mại Thế

giới

ThiNganHang.com

Trang 7

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ BẢNG BIỂU

1 Bảng 2.1 Doanh thu từ hoạt động TTQT của ngân hàng TMCP

VIB trong giai đoạn 2010 – 2014 27

2 Bảng 2.2 Rủi ro phát sinh trong hoạt động TTQT theo phương

thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng TMCP VIB trong giai đoạn

2010 - 2014

28

ThiNganHang.com

Trang 8

LỜI MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hiện nay, nền kinh tế Việt Nam vẫn đang trong quá trình hội nhập với nền kinh

tế khu vực và thế giới Đặc biệt, từ khi chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới, hoạt động ngoại thương của nước ta đã bắt đầu có những được những bước tiến mạnh mẽ Như một hệ quả tất yếu, hoạt động ngoại thương ngày càng phát triển thì các công tác liên quan đến vấn đề thanh toán luôn được các doanh nghiệp quan tâm hàng đầu Do đó, cùng với sự tăng trưởng không ngừng của hoạt động xuất nhập khẩu, thanh toán quốc tế đang dần khẳng định được vai trò và tầm quan trọng hết sức to lớn của mình Tuy nhiên, thực tế cho thấy các giao dịch mang yếu tố nước ngoài luôn đem lại lợi nhuận cao cho doanh nghiệp nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro, nhất là rủi ro thanh toán Vì vậy các doanh nghiệp Việt Nam thường áp dụng một phương thức thanh toán phổ biến và có độ an toàn cao là thanh toán theo phương thức tín dụng chứng từ

Nhận thức được tầm quan trọng của phương thức thanh toán tín dụng chứng từ cũng như mong muốn được tìm hiểu thêm về những rủi ro phát sinh trong quá trình áp dụng nghiệp vụ vào thực tế và các biện pháp quản trị rủi ro đang được các NHTM Việt Nam vận dụng; từ đó, có thể đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện và tăng tính hiệu quả cho phương pháp thanh toán này, người viết lựa chọn đề tài: “Quản trị rủi ro trong hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng VIB”

Mặc dù đề tài nghiên cứu việc quản trị rủi ro đối với một nghiệp vụ cụ thể của ngân hàng không quá mới mẻ nhưng mỗi công trình nghiên cứu đều dựa trên hệ thống

lý luận độc lập, góp phần làm phong phú thêm nên tảng kiến thức cho công tác quản trị trong thực tiễn Bên cạnh đó, trong quá trình tiến hành nghiệp vụ và công tác quản trị rủi ro, các ngân hàng luôn cần thiết phải cập nhật thường xuyên nhằm thích nghi với những thay đổi thực tế mang tính khách quan hay chủ quan Trên cơ sở những lý do đã trình bày, người viết tin rằng tính cấp thiết của đề tài trên đây vẫn được bảo đảm trong suốt quá trình thực tiễn quản trị rủi ro tại các NHTM Việt Nam

2 Mục đích nghiên cứu:

ThiNganHang.com

Trang 9

Khóa luận được thực hiện nhằm đạt được những mục đích sau:

- Thứ nhất, trình bày tổng quát cơ sở lý thuyết về phương thức thanh toán tín dụng chứng từ, các phân nhóm rủi ro và từng rủi ro thành phần phát sinh từ phương thức thanh toán này; tiếp theo là công tác quản trị rủi ro đối với nghiệp vụ tín dụng chứng từ tại các ngân hàng giao dịch thanh toán

- Thứ hai, đánh giá thực trạng quản trị rủi ro trong hoạt động thanh toán theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng VIB; cụ thể, đưa ra quan điểm về vai trò thực

tế của phương thức thành toán tín dụng chứng từ, chỉ ra các loại rủi ro (nguyên nhân - hệ quả - khả năng phát sinh), và thực tế quản trị rủi ro tại ngân hàng; từ đó, rút ra những mặt thành công cũng như hạn chế trong công tác này

- Thứ ba, dựa trên cơ sở những hạn chế trong thực tiễn hoạt động quản trị đã phân tích, đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm góp phần năng cao chất lượng và tăng tính hiệu quả cho việc quản trị rủi ro trong hoạt động thanh toán theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng VIB trong giai đoạn kế tiếp

3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu:

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là công tác quản trị rủi ro trong hoạt động thanh toán theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng VIB

3.2 Phạm vi nghiên cứu:

Phạm vi thời gian: Công tác quản trị rủi ro trong hoạt động thanh toán theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng VIB giai đoạn 2010 - 2014 Đây là khoảng thời gian 5 năm sau khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu xảy ra vào tháng

9 năm 2008, đánh dấu những nỗ lực vực dậy không ngừng trong lĩnh vực ngoại thương

và lĩnh vực ngân hàng; trong đó nghiệp vụ thanh toán tín dụng chứng từ cũng không ngoại lệ

Phạm vi không gian: Công tác quản trị rủi ro trong hoạt động thanh toán theo phương thức tín dụng chứng từ tại các sở giao dịch, chi nhánh và phòng giao dịch của Ngân hàng VIB

4 Phương pháp nghiên cứu:

ThiNganHang.com

Trang 10

Người viết tiến hành thu nhập số liệu thức cấp, áp dụng phương pháp thống kê - phân tích - tổng hợp - đánh giá, nghiên cứu tình huống thực tế Cụ thể:

- Đối với phương pháp thu nhập số liệu thứ cấp, người viết tìm hiểu các bài báo nghiên cứu chuyên ngành của các chuyên gia, bộ phận nhân lực thuộc lĩnh vực thanh toán quốc tế, quản trị rủi ro hoặc các lĩnh vực có liên quan đến thanh toán quốc tế; bên cạnh đó là những bài viết chuyên đề trên các tạp chí chuyên ngành uy tín, các giáo trình và tài liệu tham khảo được cập nhật phù hợp với giai đoạn nghiên cứu

- Đối với phương pháp thống kế - phân tích - tổng hợp - đánh giá; bên cạnh các thao tác xử lí số liệu thứ cấp như: lập biểu đồ, đưa ra nhận xét về biến số được nghiên cứu, và dự báo sự thay đổi của các biến số trong giai đoạn kế tiếp,…; người viết phân tích các tình huống phát sinh tranh chấp hoặc có thể phát sinh tranh chấp trong quá trình thực hiện nghiệp vụ tín dụng chứng từ trên thực tế tương ứng với từng phân nhóm rủi ro và những rủi ro thành phần được đề cập; từ đó, làm nổi bật lên rủi

ro, nguyên nhân, hệ quả và khả năng phát sinh rủi ro Đồng thời, người viết đã thống kê và phân tích cụ thể các giải pháp chủ yếu được Ngân hàng VIB áp dụng trong việc quản trị các phân nhóm rủi ro phát sinh trực tiếp hay gián tiếp từ nghiệp

vụ tín dụng chứng từ

- Đối với phương pháp nghiên cứu tình huống thực tế: người viết tiếp cận dựa trên trình tự xuất phát từ nội dung cốt lõi của rủi ro đến tình huống thực tế phát sinh rủi

ro và đưa ra nhận xét tương ứng với mỗi loại rủi ro nhất định Từ đó, người viết trình bày nhận định về khả năng phát sinh rủi ro từ thực tiễn tiến hành hoạt động thanh toán theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng VIB

5 Kết cấu đề tài

Kết cấu đề tài gôm 3 chương:

Chương 1: Lý luận chung về quản trị rủi ro trong hoạt động thanh toán quốc tế theo

phương thức tín dụng chứng từ tại các Ngân hàng Thương mại;

Chương 2: Thực trạng quản trị rủi ro trong hoạt động thanh toán quốc tế theo

phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng VIB;

ThiNganHang.com

Tiêu đề	Quản Trị Rủi Ro Trong Hoạt Động Thanh Toán Quốc Tế Theo Phương Thức Tín Dụng Chứng Từ Tại Ngân hàng VIB
Trường học	Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (VIB)
Chuyên ngành	Quản trị Rủi Ro, Thanh Toán Quốc Tế, Tín Dụng Chứng Từ
Thể loại	Khóa luận tốt nghiệp
Năm xuất bản	2015
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	512,36 KB