Nhận thấy sự phát triển mạnh mẽ của mạng Internet, tầm quan trọng của Internet đối với các lĩnh vực cũng như đối với các học sinh, tình trạng cấp thiết, hiện này là phải giáo dục và định hướng cho học sinh hiểu được ý nghĩa và lợi ích, tích cực mà Internet mang lại, điều chỉnh hành vi của học sinh trên mạng Internet về đúng với chuẩn mực xã hội. Chính vì vậy, tôi đã lựa chọn và lồng ghép kiến thức sử dụng mạng xã hội vào chủ đề Tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin trong tin học lớp 7 để giáo dục các em học sinh cũng như đưa ra được những biện pháp giúp học sinh sử dụng mạng Internet hiệu quả
Trang 1MỤC LỤC
PHẦN 1: MỞ ĐẦU 1
1 Giới thiệu 1
2 Tên chuyên đề: Lồng ghép kiến thức sử dụng mạng xã hội an toàn vào chủ đề Tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin trong Tin học lớp 7 1
3 Lĩnh vực áp dụng: Môn tin học THCS 1
4 Ngày chuyên đề được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: HK1 2022-2023 1
PHẦN 2: NỘI DUNG 2
I Thực trạng 2
II Giải pháp 3
1 Một số vấn đề lí luận sử dụng mạng xã hội an toàn và chủ đề tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin môn Tin học 7 3
2 Lồng ghép kiến thức sử dụng mạng xã hội an toàn vào chủ đề tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin trong tin học lớp 7 4
3 Minh họa thực nghiệm sư phạm 14
4 Những thông tin cần được bảo mật: Không có 19
5 Các điều kiện cần để áp dụng giải pháp 19
6 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng giải pháp 19
7 Danh sách những tổ chức/cá nhân đã tham gia áp dụng thử hoặc áp dụng giải pháp lần đầu 21
PHỤ LỤC 22
Trang 2PHẦN 1: MỞ ĐẦU
1 Giới thiệu
Với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, Internet đã xuất hiện và mang lại sự thay đổi to lớn đối với tất cả các lĩnh vực Internet đóng vai trò quan trọng không thể thiếu trong các hoạt động kinh tế, chính trị, giáo dục, Internet giúp chúng ta lưu trữ lượng không tin khổng lồ và có thể dễ dàng tra cứu cho ra kết quả ngay lập tức và là một mạng lưới giúp con người giao tiếp, trao đổi thông tin với nhau dù ở bất kỳ khoảng cách nào Bên cạnh đó, internet cũng phục vụ các nhu cầu văn hoá, giải trí của con người; là công cụ phục vụ các hoạt động kinh doanh nhằm mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội
Một trong những đối tượng sử dụng và ảnh hưởng rất nhiều bởi Internet hiện nay là các bạn học sinh Trong môi trường xã hội toàn cầu hoá, việc sử dụng Internet đúng mục đích sẽ giúp các bạn học sinh có thể tìm kiếm tài liệu, tiếp thu kiến thức từ nhiều nguồn khác nhau, trao đổi bài học với các bạn ở bất kỳ đâu, luyện thi trên các trang mạng, lưu trữ tài liệu khoa học, giải trí sau giờ học căng thẳng, Đa số các học sinh đã sử dụng Internet với những hành vi tích cực, đúng mục đích mang lại hiệu quả cao đối với bản thân Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn một số học sinh thường có những hành vi lệch chuẩn, sử dụng Internet vào những mục đích tiêu cực Học sinh còn thiếu định hướng và chưa khai thác những mặt tích cực của Internet, chưa biết sử dụng không gian mạng một cách an toàn, hiệu quả, tích cực
Nhận thấy sự phát triển mạnh mẽ của mạng Internet, tầm quan trọng của Internet đối với các lĩnh vực cũng như đối với các học sinh, tình trạng cấp thiết hiện này là phải giáo dục và định hướng cho học sinh hiểu được ý nghĩa và lợi ích tích cực mà Internet mang lại, điều chỉnh hành vi của học sinh trên mạng Internet
về đúng với chuẩn mực xã hội Chính vì vậy, tôi đã lựa chọn và lồng ghép kiến thức sử dụng mạng xã hội vào chủ đề Tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin trong tin học lớp 7 để giáo dục các em học sinh cũng như đưa ra được những biện pháp giúp học sinh sử dụng mạng Internet hiệu quả
2 Tên chuyên đề: Lồng ghép kiến thức sử dụng mạng xã hội an toàn vào chủ
đề Tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin trong Tin học lớp 7
3 Lĩnh vực áp dụng: Môn tin học THCS
4 Ngày chuyên đề được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: HK1
2022-2023
Trang 3PHẦN 2: NỘI DUNG
I Thực trạng
- Về phía giáo viên:
+ Đội ngũ giáo viên tin học ở trường trung học hiện nay đa số nhận thức được vai trò, vị trí của môn học cũng như tầm quan trọng của việc lồng ghép các kiến thức về sử dụng mạng xã hội đối với môn Tin học lớp 7 Chính vì vậy, giáo viên
đã có sự đầu tư về thời gian, tìm kiếm tài liệu, chuẩn bị bài dạy chu đáo, tìm tòi những cách thức, phương pháp dạy học mới Trên thực tế, nhiều giáo viên đã đạt được nhiều thành công trong quá trình dạy học
+ Bên cạnh những giáo viên biết trau dồi nghề nghiệp, thường xuyên tìm tòi, đổi mới để nâng cao chất lượng giảng dạy thì cũng một bộ phận không nhỏ giáo viên vì nhiều lý do mà chưa nhận thức đúng vị trí của bộ môn, từ đó thiếu tích cực trong công tác giảng dạy
+ Năm học 2022 -2023 mới áp dụng thực dạy môn Tin học sách Kết nối tri thức với cuộc sống, thời gian cho mỗi tiết học lại giới hạn cụ thể nên nhiều giáo viên chưa thực sự quan tâm đầu tư thời gian nghiên cứu bài dạy để đạt hiệu quả cao nhất mà chỉ cố gắng tổ chức học sinh khai thác kiến thức trải đều trong sách giáo khoa Do đó, một số nội dung chưa được khắc sâu, giờ học khô khan, học sinh nghe đấy rồi quên luôn, lâu dần các em trở nên không thích học môn tin học + Phần lớn giáo viên xác định kiến thức chủ đạo là kiến thức trong sách giáo khoa nên giáo viên hầu như không lồng ghép kiến thức sử dụng mạng xã hội an toàn vào trong bài học, hoặc chỉ nhắc tới những vấn đề, chi tiết rồi chuyển kiến thức luôn mà không phân tích nên hiệu quả giáo dục không cao, kết thúc giờ học hầu như không gây hứng thú cho học sinh
- Về phía học sinh:
+ Thực tế, khi trải qua một thời gian dài phải học online bởi dịch bệnh Covid cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin nên hầu như các em học sinh cấp
2 đều được các bậc phụ huynh cho phép sử dụng điện thoại di động hoặc máy tính
có kết nối mạng Chính vì thế, đa phần các em đều sử dụng những trang mạng xã hội như Facebook, Zalo, để nói chuyện, trao đổi thông tin với các bạn trong lớp + Vì đây là điện thoại cá nhân của các em nên tần suất truy cập Internet trong một ngày của học sinh là khá lớn Với tần suất lớn, không phải lần truy cập Internet nào của học sinh cũng có mục đích tích cực khiến cho thời gian của các bạn bị lãng phí
- Thuận lợi và khó khăn trong quá trình thực hiện chuyên đề
+ Thuận lợi
Tuy là một trường nằm tại khu vực nông thôn nhưng điều kiện về cơ sở vật
Trang 4chất tại trường khá là đầy đủ Các phòng học đều được lắp đặt hệ thống máy chiếu hiện đại, có 1 phòng tin học gồm 40 máy tính phục vụ cho việc dạy học Tin học
ở trường
Bên cạnh đó ban giám hiệu nhà trường luôn có những động thái sát sao, quan tâm đặc biệt đến việc giáo dục các em sử dụng Internet, các trang mạng xã hội an toàn Vì vậy, mọi hoạt động cũng như nội quy khi sử dụng máy tính trong phòng tin học đều được phổ biến tới các lớp để các em học sinh chấp hành
Phụ huynh học sinh rất vui và ủng hộ khi giáo viên có những kế hoạch giáo dục thêm kỹ năng tự bảo vệ bản thân trên không gian mạng cho con em mình Mỗi khi lớp có những hoạt động cần đến sự hỗ trợ từ phía cha mẹ các em, phụ huynh đều tỏ ra niềm nở và nhiệt tình tham gia giúp đỡ giáo viên
+ Khó khăn
Ở độ tuổi này cái tôi của các em được thể hiện một cách rõ nhất Bên cạnh những học sinh ngoan ngoãn nghe lời thầy cô thì vẫn còn một số học sinh hiếu động, chưa thực sự chú tâm vào những kiến thức mà giáo viên giảng giải trên lớp
II Giải pháp
1 Một số vấn đề lí luận sử dụng mạng xã hội an toàn và chủ đề tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin môn Tin học 7
1.1 Vai trò của việc giáo dục sử dụng mạng xã hội an toàn cho học sinh
Mạng xã hội là một hệ thống toàn cầu cho phép người dùng giao lưu, kết nối với nhau nhưng nếu quá sa đà vào không gian ảo đấy thì cuộc sống sẽ bị chi phối và để lại những hậu quả khôn lường Chính vì thế việc giáo dục cho các em học sinh những kiến thức về sử dụng Internet an toàn khi còn ngồi trên ghế nhà trường là vô cùng quan trọng Các em đang ở độ tuổi tò mò với thế giới bên ngoài, tò mò với những thiết bị hiện đại nên việc giáo dục sẽ giúp các
em tránh xa các nguy hiểm, các tệ nạn, giúp các em định hình được lối sống lành mạnh và trở thành những công dân toàn cầu
1.2 Nội dung cơ bản của chủ đề tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin môn Tin học 7
Trong chủ đề tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin môn Tin học 7 chỉ có Bài 4: Mạng xã hội và một số kênh trao đổi thông tin trên Internet
So với chương trình Tin học cũ thì việc sách Tin học mới được thiết kế theo các yêu cầu về năng lực theo từng cấp học Gồm 5 năng lực chính: Năng lực sử dụng và quản lí các phương tiện, công cụ và các hệ thống tự động hoá của công nghệ thông tin và truyền thông; Năng lực hiểu biết và ứng xử phù hợp chuẩn mực đạo đức, văn hoá và pháp luật trong xã hội thông tin và nền kinh tế tri thức; Năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề với sự hỗ trợ của công nghệ kĩ thuật; Năng lực
Trang 5học tập, tự học với sự hỗ trợ của các hệ thống ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông; Năng lực giao tiếp, hòa nhập, hợp tác phù hợp với thời đại thông tin
và nền kinh tế tri thức Phân biệt rõ 3 định hướng cơ bản: là khoa học máy tính, ứng dụng CNTT và học vấn số hóa phổ thông Và cuối cùng chương trình học sẽ bao gồm các mạch kiến thức xuyên suốt, phát triển xoáy trôn ốc theo từng lớp và cấp học
2 Lồng ghép kiến thức sử dụng mạng xã hội an toàn vào chủ đề tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin trong Tin học lớp 7
2.1 Mục tiêu
Việc nghiên cứu đề tài “Lồng ghép kiến thức sử dụng mạng xã hội an toàn vào chủ đề tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin trong Tin học lớp 7”
nhằm mục đích lồng ghép các kiến thức sử dụng mạng xã hội an toàn vào dạy học
để giúp các em học sinh nhận thức và cẩn thận hơn khi sử dụng Internet Để từ đó các em học sinh có thể tự bảo vệ được bản thân trước những nguy cơ tiềm ẩn từ
mạng xã hội
CHUYÊN ĐỀ - LỒNG GHÉP KIẾN THỨC SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI AN TOÀN VÀO CHỦ ĐỀ TỔ CHỨC LƯU TRỮ, TÌM KIẾM VÀ
TRAO ĐỔI THÔNG TIN TRONG TIN HỌC LỚP 7 2.2 Nội dung thực hiện
2.2.1 Phát phiếu học tập khảo sát về mức độ quan tâm và nhận thức về
sử dụng mạng xã hội an toàn của học sinh
* Mục tiêu
Việc phát phiếu học tập nhằm mục tiêu khảo sát mức độ quan tâm và nhận thức về sử dụng mạng xã hội an toàn của học sinh Thông qua kết quả từ phiếu học tập, giáo viên phân tích và nắm bắt được thực trạng sử dụng mạng xã hội của học sinh đối và mức độ nhận thức về các hành vi đúng/ sai trên mạng xã hội Từ
đó định hướng và giáo dục các em về cách sử dụng mạng xã hội an toàn
* Nội dung và cách thực hiện
Internet ngày càng phát triển, mạng xã hội đã trở thành một phương thức để mọi người tìm kiếm thông tin, liên lạc nhanh chóng, chia sẻ mọi tâm tư tình cảm suy nghĩ của bản thân với mọi người Tuy nhiên, mạng xã hội nếu không sử dụng đúng cách cũng sẽ gây ra nhiều nguy hiểm Nhiều em học sinh còn nhỏ tuổi hiện nay đã sử dụng mạng xã hội nhưng còn chưa nhận thức đầy đủ về cách sử dụng mạng xã hội sao cho an toàn, hiệu quả Do đó, giáo viên đã lồng ghép các kiến thức sử dụng mạng xã hội an toàn vào trong bài giảng môn Tin học để giáo dục học sinh về vấn đề này
Để thực hiện biện pháp này, trong phần khởi động của tiết học, tôi đã thực
Trang 6hiện hoạt động khảo sát để nắm được mức độ quan tâm và thời gian thực tế, cách
sử dụng, mục đích sử dụng mạng xã hội của học sinh Đầu tiên, tôi chia lớp thành các nhóm đều nhau, giao nhiệm vụ cho học sinh làm phiếu khảo sát Sau đó, các nhóm tổng hợp lại kết quả để nộp cho giáo viên
Nội dung bộ câu hỏi trong phiếu khảo sát như sau:
1 Mức độ nhận biết của học sinh về một số mạng xã hội phổ biến
2 Mạng xã hội mà học sinh sử dụng và tiếp cận nhiều nhất
3 Mục đích học sinh sử dụng mạng xã hội (hoặc thấy người thân sử dụng)
4 Thời gian học sinh sử dụng mạng xã hội
5 Thời điểm học sinh sử dụng mạng xã hội trong ngày
6 Nhận thức của học sinh về các trường hợp không an toàn trên mạng xã hội
7 Nhận thức của học sinh về các hành vi sai trái trên mạng xã hội
Hình ảnh các mạng xã hội phổ biến ở Việt Nam
Sau khi thực hiện khảo sát, tôi đã tổng hợp và thu được kết quả như sau:
1 Mức độ nhận biết của học sinh về một số mạng xã hội phổ biến: Facebook, Zalo, Instagram, Tiktok, YouTube, Twitter,
2 Mạng xã hội mà học sinh sử dụng và tiếp cận nhiều nhất: Facebook
3 Mục đích học sinh sử dụng mạng xã hội (hoặc thấy người thân sử dụng): Vui chơi giải trí
4 Thời gian học sinh sử dụng mạng xã hội: 2h/ ngày
5 Thời điểm học sinh sử dụng mạng xã hội trong ngày: 19h - 21h
6 Nhận thức của học sinh về các trường hợp không an toàn trên mạng xã hội: + Các nội dung độc hại xuất hiện nhiều lần;
+ Bị đánh cắp thông tin
+ Nhận được các tin nhắn lừa đảo;
Trang 77 Nhận thức của học sinh về các hành vi sai trái trên mạng xã hội:
+ Đăng tải, phát tán thông tin sai trái trên mạng xã hội;
+ Bắt nạt, xúc phạm danh dự nhân phẩm;
+ Giả mạo thông tin cá nhân;
Như vậy, các em đã có nhận biết về rất nhiều mạng xã hội khác nhau và Facebook là ứng dụng mà các em sử dụng nhiều nhất Thời lượng học sinh sử dụng mạng xã hội trung bình trong ngày khá lớn, chủ yếu vào buổi tối Các em đã
có nhận thức nhất định và xác định được những trường hợp không an toàn hay các hành vi sai trái trên mạng xã hội
* Điểm mới của biện pháp
Điểm mới của biện pháp này là giáo viên khảo sát về mức độ quan tâm và nhận thức về sử dụng mạng xã hội an toàn của học sinh thông qua phiếu học tập trong thời gian đầu giờ học Thông qua đó, giáo viên nắm bắt được mức độ nhận thức của các em học sinh về an toàn mạng xã hội, từ đó có những phương hướng
và kế hoạch giáo dục đúng đắn kết hợp trong môn Tin học để học sinh biết cách
sử dụng mạng xã hội an toàn và hiệu quả
2.2.2 Đưa ra các tình huống thảo luận về các vi phạm thường thấy khi sử dụng mạng xã hội
* Mục tiêu
Việc đưa ra các tình huống thảo luận về các vi phạm thường thấy khi sử dụng mạng xã hội nhằm mục tiêu kích thích suy nghĩ của các em học sinh, tạo cơ hội cho học sinh thảo luận và rèn luyện kỹ năng đối mặt và giải quyết vấn đề Đồng thời giáo viên hướng dẫn cho học sinh cách để giải quyết các vấn đề hiệu quả khi gặp các trường hợp tiêu cực trên mạng xã hội
* Nội dung và cách thực hiện
Hiện nay trên mạng xã hội tràn lan các thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm cả những thông tin tốt và xấu, cả những tình huống tích cực và tiêu cực
Do đó, các em học sinh cần phân biệt được đâu là những hành vi tiêu cực, sai trái,
và đưa ra hướng giải quyết cho từng vấn đề
Để thực hiện được điều đó, tôi đã đưa ra tình huống thiết thực cho học sinh thảo luận theo nhóm về các vấn đề sau:
- Tình huống về đăng thông tin giả, sai sự thật trên mạng xã hội
Ví dụ: Sau khi đọc được một số thông tin về việc có đề án đưa tên các vị vua triều Nguyễn vào đặt tên đường phố tại TP Huế, fanpage của anh P đã chỉnh sửa nội dung rồi tự đề cập tên các vị vua như: Gia Long, Bảo Đại, Thiệu Trị vào danh sách đặt tên đường Theo em hành vi của anh P có vi phạm pháp luật không? Tại sao? Em sẽ làm gì nếu gặp trường hợp này?
Trang 8- Tình huống về đánh cắp thông tin trên mạng xã hội
Ví dụ: Có nhiều đường link hoặc các trò chơi chứa mã độc được thiết kế thu hút sự chú ý của người dùng trên mạng xã hội, nhưng thực chất chúng là ứng dụng đánh cắp thông tin cá nhân Nếu nhấn vào, người dùng đã vô tình cấp quyền truy cập vào dữ liệu trên điện thoại và kẻ xấu đã có thể lấy cắp những thông tin cần thiết Theo em hành vi phát tán các đường link/ trò chơi chứa mã độc có vi phạm pháp luật không? Tại sao? Em sẽ làm gì nếu gặp trường hợp này?
- Tình huống bị bắt nạt, xúc phạm trên mạng xã hội
Ví dụ: Bạn A đăng bài trên mạng xã hội lan truyền những lời nói không đúng
sự thật xúc phạm bạn B cùng với những bức ảnh đáng xấu hổ Tiếp đó, bạn A gửi tin nhắn đe dọa, bắt nạt bạn B và dọa sẽ đánh bạn B ở trên đường từ trường về nhà Theo em hành vi của bạn A có vi phạm pháp luật không? Tại sao? Em sẽ làm
gì nếu gặp trường hợp này?
Hình ảnh minh họa trường hợp bị bắt nạt, xúc phạm trên mạng xã hội
- Tình huống lừa đảo, tống tiền trên mạng xã hội
Ví dụ: Chị H nhận được thông tin trên mạng xã hội đã trúng giải thưởng bốc thăm may mắn của một công ty lạ có giá trị là 200.000.000 đồng và một xe máy trị giá 50.000.000 đồng Chị chỉ cần chuyển tiền vào tài khoản của công ty 20.000.000 đồng là có thể nhận giải thưởng Theo em hành vi của công ty trên có
vi phạm pháp luật không? Tại sao? Em sẽ làm gì nếu gặp trường hợp này?
Sau khi giáo viên đưa ra các tình huống, các em học sinh thảo luận sôi nổi, đưa ra quan điểm và ý kiến cá nhân về các vấn đề và cùng nhau tìm ra phương hướng giải quyết Hầu hết các em đều nhận thức được đây là những hành vi sai trái và vi phạm pháp luật, các em đã đưa ra cách giải quyết hợp lý là báo với cơ quan nhà nước có thẩm quyền và trách nhiệm để pháp luật giải quyết Đặc biệt đối với trường hợp bị bắt nạt, xúc phạm trên mạng xã hội, các em đã có phản ứng
Trang 9gay gắt, đưa ra phương pháp nhờ bố mẹ và thầy cô hỗ trợ giải quyết
* Điểm mới của biện pháp
Điểm mới của biện pháp này là giáo viên đưa ra các tình huống thực tế để học sinh thảo luận và tìm ra phương hướng giải quyết vấn đề Thông qua đó, các em nhận thức được đâu là những hành vi sai trái trên mạng xã hội, và các em biết cần phải làm gì nếu bản thân gặp các trường hợp đó Từ đó, các em học cách sử dụng mạng xã hội lành mạnh, an toàn
2.2.3 Cung cấp thêm một số dẫn chứng về mất an toàn khi sử dụng mạng
xã hội cho học sinh
* Nội dung và cách thực hiện
Việc cung cấp thêm những dẫn chứng, bài viết về mất an toàn khi sử dụng mạng xã hội là việc làm cần thiết và quan trọng để nâng cao ý thức sử dụng mạng
xã hội an toàn cho học sinh Để thực hiện biện pháp này, giáo viên cần sưu tầm những bài viết, những video liên quan đến nội dung mất an toàn trên mạng xã hội Thông qua những bài viết, hình ảnh video trực quan, học sinh rút kinh nghiệm và lưu ý cảnh giác đề phòng với những trường hợp tương tự
- Một số bài viết từ các báo lớn như sau:
Theo báo Công an nhân dân, tình trạng học sinh bị bắt nạt qua mạng xã hội đang diễn ra với những hậu quả khôn lường:
“Câu chuyện của một nữ sinh tên L trường THPT Hai Bà Trưng, xã Hương Ngải (Thạch Thất, Hà Nội) xuất phát từ việc một số bạn nam trong lớp ghép ảnh chân dung của L vào hình nhạy cảm rồi đưa lên mạng Facebook nên cả lớp cùng xem được Thấy vậy, một số bạn đã trêu đùa, chọc ghẹo Không chịu được những lời trêu chọc ác ý của bạn bè, L đã uống thuốc diệt cỏ Mặc dù được các bác sĩ của bệnh viện Bạch Mai đã hết lòng cứu chữa, nhưng do lượng thuốc diệt cỏ vào
cơ thể quá nhiều nên L đã ra đi trong sự đau đớn, xót xa của gia đình.”
“Vào tháng 3-2018, dư luận xã hội cũng không khỏi bàng hoàng về vụ việc
nữ sinh H.T.L (học sinh lớp 11, Trường THPT Nguyễn Đức Mậu, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An) tự tử dưới ao trong nhà, để lại bức thư với nội dung “con xin lỗi
bố mẹ” Đáng chú ý, nguyên nhân dẫn đến cái chết đau lòng của H.T.L được cho
là vì clip ghi lại cảnh L và một bạn trai trong lớp hôn nhau bị phát tán trên mạng
Trang 10xã hội đã thu hút hàng triệu lượt xem kèm theo nhiều bình luận ác ý.” (Nguồn bài viết: https://bit.ly/3uQKXh9)
Theo thông tin của Công an tỉnh Tiền Giang, hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng xã hội trên thực tế đã được kẻ xấu thực hiện theo nhiều cách thức khác nhau, ví dụ cụ thể như sau:
“Công an huyện Châu Thành cũng đã bắt giữ 1 thanh niên có hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản Anh ta quê ở tỉnh Long An Qua mạng facebook, anh ta làm quen 1 phụ nữ lớn tuổi hơn ở Châu Thành Sau 1 thời gian hò hẹn trên mạng, anh
ta về nhà “nàng” chơi Thấy “nàng” có chút tài sản, anh ta ngon ngọt rủ “nàng” đi thành phố Hồ Chí Minh tìm việc làm Dọc đường đi, anh ta yêu cầu “nàng” bỏ mấy chục triệu đồng vào cốp xe để “phòng ngừa cướp giật” Đến đoạn đường vắng, anh ta kêu “nàng” vào quán nước ven đường tìm mua card điện thoại
“Nàng” vừa bước đi, anh ta rồ ga vọt mất “Nàng” vừa xấu hổ, vừa muốn giấu gia đình nên lần lữa mấy ngày sau mới báo Công an Anh ta bị bắt, nhưng tài sản thì
chẳng còn được bấy nhiêu.” (Nguồn bài viết: https://bit.ly/3j1NnGW)
- Một số video mà tôi đã cho học sinh xem như sau:
Theo kênh ANTV - Truyền hình Công an Nhân dân, tình huống trong video được đưa ra như sau: anh Bùi Kiều Hưng đã nhận được tin nhắn lệnh truy nã dù chưa bao giờ vi phạm pháp luật Đó là một tin nhắn lừa đảo yêu cầu người bị hại phải chuyển tiền vào một số tài khoản lạ Trường hợp 2 là xuất hiện nhiều trang web giả tạo ra những quảng cáo đầu tư lấy lời với những hình ảnh giao dịch giả, lừa đảo nhiều người trên mạng xã hội
Hình ảnh minh họa video lật tẩy các chiêu trò lừa đảo trên mạng xã hội
(Nguồn video: https://www.youtube.com/watch?v=7IBaQJa5zDQ)
Sau khi xem các bài viết và video, các em học sinh đã hiểu thêm về các hành
vi sai phạm trên mạng xã hội, cũng như hậu quả của các hành vi đó Thông qua
đó, các em có ý thức hơn khi sử dụng mạng xã hội, cảnh giác với những hành vi
Trang 11lừa đảo, lên án và có cách giải quyết với những hành vi bắt nạt bạn học trên mạng
xã hội tránh gây ra những hậu quả đáng tiếc
* Điểm mới của biện pháp
Điểm mới của biện pháp này là giáo viên cung cấp thêm một số dẫn chứng về mất an toàn khi sử dụng mạng xã hội cho học sinh Thông qua những bài viết thực
tế, những video trực quan, các em học sinh trau dồi và bổ sung thêm cho mình những kiến thức thiết thực để có thể sử dụng mạng xã hội an toàn, lưu ý và cảnh giác với những hành vi sai phạm để bảo vệ an toàn cho bản thân
2.2.4 Cung cấp thêm những kiến thức về luật an ninh mạng liên quan đến mạng xã hội
* Mục tiêu
Việc cung cấp thêm những kiến thức về luật an ninh mạng liên quan đến mạng
xã hội cho học sinh nhằm mục tiêu giúp các em hiểu cơ bản về nội dung của luật, nắm được những hành vi nào là vi phạm pháp luật và các hình thức xử phạt khi vi phạm Thông qua đó, các em biết và tránh vi phạm những điều đó cũng như biết cách xử lý giải quyết vấn đề khi gặp các trường hợp vi phạm pháp luật trên mạng
xã hội
* Nội dung và cách thực hiện
Với tình hình thực tế hiện nay, hầu như học sinh nào cũng có điện thoại di động truy cập vào mạng xã hội, hoặc sử dụng thiết bị di động của phụ huynh để truy cập Vì vậy, giáo viên cần chủ động giáo dục, tuyên truyền những kiến thức
về luật an ninh mạng đến học sinh, giải đáp thắc mắc của các em về an ninh mạng Thông qua đó, các em trang bị thêm những kiến thức bổ ích, nhận thức được những điều được làm hay không được làm khi tham gia mạng xã hội để bảo vệ chính bản thân các em khỏi những hành vi tiêu cực
Để thực hiện biện pháp này, giáo viên cần mở rộng kiến thức cho học sinh, cung cấp cho học sinh những hiểu biết về luật pháp liên quan đến luật an ninh mạng để các em hiểu được nội dung cơ bản của luật Từ đó các em bảo mật thông tin cá nhân, cảnh giác trước những thủ đoạn của kẻ xấu trên mạng xã hội, tránh những việc làm vi phạm pháp luật
Ví dụ về hành vi đăng thông tin giả, sai sự thật:
Theo Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định "phạt tiền
từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân; phạt tiền
từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi tiết lộ thông tin thuộc danh mục bí mật Nhà nước, bí mật đời tư của cá nhân và bí mật khác mà chưa đến
Trang 12mức truy cứu trách nhiệm hình sự"
“Điều 8, Luật An ninh mạng năm 2018 nghiêm cấm hành vi đưa thông tin sai
sự thật gây hoang mang trong nhân dân, gây thiệt hại đến hoạt động kinh tế xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công
vụ, xâm hại quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác Người
có hành vi này gây hậu quả nguy hiểm cho xã hội sẽ bị xử lý hình sự theo quy định tại khoản 1 Điều 288 Bộ luật Hình sự năm 2015 về “Tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông” với mức phạt tù lên đến 3 năm.”
Theo điều 156 BLHS năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 quy định Tội vu khống:
“1 Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:
a) Bịa đặt hoặc loan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác;
b) Bịa đặt người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền.”
Ví dụ về hành vi lừa đảo:
“Căn cứ theo theo khoản 1 Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản hoặc đến thời điểm trả lại tài sản do vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng, mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả.”
Ví dụ về hành vi đánh cắp thông tin trên mạng xã hội:
“Theo khoản 2 Điều 80 Nghị định 15/2020 của Chính phủ nêu rõ người nào truy cập trái phép vào mạng, thiết bị số của người khác; thay đổi, xóa bỏ thông tin lưu trữ hoặc thu thập thông tin sẽ bị phạt 30-50 triệu đồng
Khoản 3 Điều 102 Nghị định 15 đề ra mức phạt 10-20 triệu đồng đối với các hành vi: Thu thập, xử lý và sử dụng thông tin của tổ chức, cá nhân; sử dụng thông