*Bước 3: Báo cáo kết quả làm việc *Bước 4: Gv quan sát, nhận xét đánh giá hoạt Bước 1: Giao nhiệm vụ cho học sinh: Giả sử có người sinh sống ở nơi khác, em hãy viết một lá thư khoảng 10
Trang 1Ngày soạn: 01/03/2022 Ngày dạy 6A: 02/03/2022
- Hs trình bày được đặc điểm địa hình và khí hậu tỉnh Sơn La
- Xác định được trên bản đồ các dạng địa hình tỉnh Sơn La
2 Năng lực
- Năng lực chung:
+ Tự chủ và tự học: Tự học và hoàn thiện các nhiệm vụ thông qua phiếu học tập+ Giao tiếp và hợp tác: Sử dụng ngôn ngữ, kết hợp với các công cụ học tập để trìnhbày thông tin, thảo luận nhóm
+ Giải quyết vấn đề sáng tạo: Phân tích được ý nghĩa và sự lí thú của việc học tậpmôn Địa lí
- Năng lực Địa lí
+ Nhận thức khoa học Địa lí: Nhận thức thế giới theo quan điểm không gian
+ Tìm hiểu Địa lí: Sử dụng các công cụ của Địa lí học (tranh ảnh, video, văn bản…) + Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Xác định được các dạng địa hình chính tỉnhSơn La
3 Phẩm chất
- Chăm chỉ: Có ý thức đánh giá điểm mạnh, điểm yếu của bản thân, thuận lợi, khókhăn trong học tập để xây dựng kế hoạch học tập Có ý chí vượt qua khó khăn để đạtkết quả tốt trong học tập
- Nhân ái: Tôn trọng ý kiến của người khác, có ý thức học hỏi lẫn nhau
- Trung thực: Tự giác tham gia và vận động người khác tham gia phát hiện, đấutranh với các hành vi thiếu trung thực trong học tập
- Trách nhiệm: Có trách nhiệm trong việc thực hiện nhiệm vụ học tập (cánhân/nhóm)
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Lược đồ tự nhiên tỉnh Sơn La
- Phiếu học tập, trò trơi trong bài
- Các hình ảnh về địa hình khí hậu tự nhiên tỉnh Sơn La
- Thiết bị điện tử
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Hoạt động xuất phát/ khởi động
Trang 2- Cđu trả lời câ nhđn của học sinh: Níu được một sô dạng địa hình ở tỉnh Sơn La
d Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Giao nhiệm vụ cho học sinh.
- Khởi động với trò chơi ĐỐ VUI
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS tham gia trò chơi bằng câch giơ tay nhanh nhất Bước 3: HS bâo câo kết quả nhiệm vụ
Bước 4: Đânh giâ vă chốt kiến thức
Qua phần tham gia trò chơi e thấy tỉnh Sơn La của chúng ta cũng có rất nhiềudạng địa hình Vậy những dạng địa hình năy có sự phđn bố như thế nằ vă khí hậu ởtỉnh ta ra sao băi học hôm nay cô trò ta sẽ cùng tìm hiểu?
2 Hoạt động 2: Hình thănh kiến thức mới
2.1 Tìm hiểu về địa hình vă khí hậu
a Mục tiíu
- Trình băy được câc dạng địa hình chính ở tỉnh sơn La
- Kể được tín vă xâc định được trín bản đồ câc dạng địa hình
b Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giâo viín Hoạt động của học sinh
1 Điều kiện tự nhiín
a Địa hình
Trang 3G Giới thiệu H8.7: Bản đồ tự nhiên tỉnh Sơn
La
? Em hãy cho biết tỉnh Sơn La có những
dạng địa hình nào? Xác định các dạng địa
? Dạng địa hình nào là chủ yếu?
Trong đó địa hình đồi núi chiếm phần lớn diện tích tỉnh Sơn La (chiếm 85% diện tích)
G Sơn La có độ cao trung bình 600 - 700m
so với mặt biển, địa hình chia cắt sâu và
mạnh, 97% diện tích tự nhiên thuộc lưu
vực sông Đà, sông Mã, có 2 cao
nguyên là Cao nguyên Mộc Châu và Cao
nguyên Sơn La, địa hình tương đối bằng
phẳng Cùng với các tỉnh Hòa Bình, Điện
Biên, Lai Châu, Sơn La là mái nhà của
khu vực Bắc Bộ Địa hình phần lớn là đồi
núi, trong đó các đồi núi cao tập trung ở
các huyện Sốp Cộp, Thuận Châu, Bắc
Yên, Sơn La có dòng sông Mã, sông Đà
đi qua, phù sa từ hai con sông này đã bồi
nên những thung lũng, 2 dòng sông này
còn gây ra tình trạng xâm thực, sức nước
mạnh khoét sâu vào các ngọn đồi, làm
sụp những phần đất cao và mở rộng thung
lũng ra Phía Đông là các cao nguyên
rộng lớn như cao nguyên Mộc Châu, đây
là nơi có đồng cỏ lớn, là nơi chăn nuôi gia
súc phù hợp Địa hình cao, sông suối
nhiều, lắm thác ghềnh, nên đây là nơi có
nguồn thủy điện dồi dài, nhà máy thủy
điện Sơn La được xây dựng ở đây là nhà
máy lớn nhất Đông Nam Á hiện tại Phía
Bắc và Đông là những dãy núi cao vắt
ngang chắn lại các lối giao thông, vì thế
đã tạo ra các đèo như đèo Pha Đin, đèo
Tà Xùa, đèo Lũng Lô
Video: Cao nguyên Mộc Châuhttps://www.youtube.com/watch?v=3aIPWyvdkPU&t=21s
Cý Với dạng địa hình chủ yếu là đồi núi, khí
hậu tỉnh Sơn La có sự phân hoá như thế
nào?
b Khí hậu
Trang 4G Giới thiệu H8.2/SGK Biểu đồ nhiệt độ và
lượng mưa tỉnh Sơn La năm 2019:
Hs thảo luận cặp đôi:
- Nhiệt độ tháng cao nhất?
- Nhiệt độ tháng thấp nhất?
- Biên độ nhiệt năm?
- Những tháng có lượng mưa trên
Những tháng có lượng mưa trên
100mm 5,6,7,8 219,4mm.Mưa nhiều(mùa mưa)Những tháng có lượng mưa dưới
100mm
1,2,3,4,9,10,11,12
3,3mm.Mưa ít(mùa khô)
? Em có nhận xét gì về đặc điểm khí hậu
tỉnh Sơn La?
- Sơn La có kiểu khí hậu nhiệt đới gió mua ẩm,thuộc miền khí hậu phía Bắc.
- Nhiệt độ trung bình năm trên
20 0 C, chia làm hai mùa rõ rệt: + Mùa đông: Lạnh, khô, ít mưa + Mùa hạ: Nóng, ẩm, mưa nhiều.
- Lượng mưa trung bình năm: 1400- 1700mm
? Kết hợp với kiến thức đã học em hãy nêu
những thuận lợi và khó khăn do khí hậu
G Trong điều kiện khí hậu phức tạp chia
làm hai mùa rõ rệt:
+ Thuận lợi: phát triển ngành trồng trọt
theo mùa, vụ…
+ Khó khăn: Mùa hạ thường có mưa đá…
Mùa đông thường xảy ra sương muối, rét
đậm, rét hại nhất là vùng núi cao…
3 Hoạt đông luyện tập
Trang 5+ Đồi núi chiếm 85% diện tích vùng.
+ Cao nguyên Mộc Châu và CN Sơn La
+ Kiểu khí hậu điển hình: Nhiệt đới gió mùa ẩm
d Cách thức tổ chức
Bước 1: Giao nhiệm vụ cho học sinh
- Giáo viên giới thiệu trò chơi HỘP QUÀ BÍ ẨN
- Phổ biến luật và hướng dẫn cách chơi
- Trò chơi gồm 4 câu hỏi:
Câu 1: Đồi núi chiếm bao nhêu phần trăm diện
tích của vùng?
Câu 2: Sơn La có những cao nguyên nào?
Câu 3: Kiểu khí hậu điển hình ở Sơn La là?
*Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS dựa vào kiến thức đã học để trả lời các câu
hỏi
*Bước 3: Báo cáo kết quả làm việc
*Bước 4: Gv quan sát, nhận xét đánh giá hoạt
Bước 1: Giao nhiệm vụ cho học sinh: Giả
sử có người sinh sống ở nơi khác, em hãy
viết một lá thư khoảng 10 dòng giới thiệu
về tỉnh Sơn La của chúng ta với họ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Bước 3: Báo cáo kết quả làm việc
Bước 4: Gv quan sát, nhận xét đánh giá
hoạt động học của hs
Trang 6Ngày soạn: 01/03/2022 Ngày dạy 6A: 02/03/2022
- Nêu được ảnh hưởng của tự nhiên đối với kinh tế - xã hội của Sơn La;
- Sưu tầm được tư liệu về một vấn đề tự nhiên của Sơn La Liên hệ thực tế để đưa racác giải pháp bảo vệ tài nguyên nước và tài nguyên đất ở địa phương
- Sống hòa hợp, thân thiện với thiên nhiên
- Có ý thức tìm hiểu và sẵn sàng tham gia các hoạt động tuyên truyền cho mọi người
về biện pháp bảo vệ môi trường tự nhiên và nguồn tài nguyên thiên nhiên tại địaphương
- Tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ và khai thác hợp lí các nguồn tài nguyênthiên nhiên ở địa phương
II Thiết bị dạy học và học liệu
Trang 7- SGK giáo dục địa phương lớp 6
III Tiến trình thực hiện
a) Mục tiêu: Huy động hiểu biết của HS về điều kiện tự nhiên và nguồn tài nguyênthiên nhiên tại địa phương; liên kết các nội dung kiến thức cũ để sử dụng cho họctiết tiếp theo
b) Tổ chức thực hiện:
- GV giao nhiệm vụ: GV chiếu một số hình ảnh về đất, sông ngòi và các hồ thuỷ
điện, thủy lợi lớn trong Tỉnh sơn La, yêu cầu HS quan sát và nhận diện nhanh cácnội dung được nhắc đến, làm việc cá nhân để thực hiện các nhiệm vụ sau:
- HS thực hiện nhiệm vụ: HS làm việc cá nhân và ghi nhanh kết quả vào giấy nháp
hoặc vở ghi, GV quan sát để ý những HS học sinh thực hiện nhiệm vụ nhanh hoặcchậm
Sản phẩm:
1 Một số điều HS đã biết về tài nguyên đất (ví dụ: đa dạng như đất feralit…)
và tài nguyên nước (ví dụ: các sông lớn như sông Đà, sông Mã; các hồ lớn như hồ Chiềng Khoi, hồ Tiền Phong )
2 Một số điều HS muốn biết về tài nguyên đất (ví dụ: hiện trạng sử dụng, phân bố, loại đất chiếm diện tích lớn…) và tài nguyên nước (ví dụ: chế độ nước, hướng chảy )
- GV tổ chức báo cáo, thảo luận: GV yêu cầu một HS trình bày những điều đã biết,
muốn biết về tài nguyên đất và ghi lại trên bảng, yêu cầu những bạn có kết quả khác
bổ sung; thực hiện tương tự như vậy với tài nguyên nước
- Đánh giá: GV bình luận và đưa ra nhận xét dựa trên số lượng, mức độ hiểu biết
của HS đưa ra Dẫn dắt rằng tài nguyên đất và tài nguyên nước là hai dạng tàinguyên thiên nhiên có vai trò vô cùng quan trọng có tác động lớn đời sống và sảnxuất của nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La Vậy đặc điểm các nguồn tài nguyên này
ở địa tỉnh Sơn La và địa phương em đang sinh sống hiện nay có hiện trạng như thếnào ? có tác động ra sao đến đời sống và sản xuất của nhân dân tỉnh Sơn La? Để trảlời những câu hỏi này và cả những điều các em muốn biết, chúng ta nghiên cứu, tìmhiểu “tài nguyên nước và tài nguyên đất” của tỉnh Sơn La
Hoạt động 1: Mở đầu (8 phút)
Hoạt động 2: Tìm hiểu về tài nguyên nước (15 phút)
Trang 8a) Mục tiêu: HS trình bày được tài nguyên nước và tài nguyên đất của tỉnh Sơn Lab) Tổ chức thực hiện:
- Giao nhiệm vụ: GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm (3-5 HS, có nhóm trưởng vàthư kí), phát phiếu thảo luận thiết kế theo kĩ thuật khăn trải bàn cho các nhóm, yêucầu HS làm việc cá nhân và theo nhóm nghiên cứu SGK kết hợp quan sát bản đồ vềtài nguyên thiên nhiên của tỉnh Sơn La để trả lời các câu hỏi sau
Nội dung:
1 Sơn La có những con sông lớn nào chảy qua, có hồ lớn nào?
2 Các đặc điểm chính của sông, hồ (mật độ, hướng chảy và chế độ nước ? Nguyên nhân của các đặc điểm đó?
3 Giá trị của sông, hồ tại địa phương?
- HS thực hiện nhiệm vụ: HS làm việc cá nhân trước để ghi vào phần nội dung củamình trên phiếu, sau đó thảo luận nhóm để thống nhất ghi vào phần kết quả chung
GV quan sát, hỗ trợ các nhóm khi cần thiết, phát hiện các nhóm có kết quả khácnhau
Sản phẩm:
1 Tài nguyên nước:
- Hệ thống sông suối ở Sơn La khá dày đặc, nhưng phân bố không đều, sông ngòi có độ dốc lớn, nhiều thác ghềnh
- Về chế độ nước sông, có một mùa lũ và một mùa cạn rõ rệt: mùa lũ kéo dài
từ tháng 6 đến tháng 9; mùa cạn kéo dài từ tháng 10 đến tháng 5 năm sau
- Các sông chính đều chảy theo hướng tây bắc – đông nam
- Một số sông lớn: Sông Đà, sông Mã ; các hồ lớn: Hồ thủy điện Sơn La,
- GV tổ chức báo cáo, thảo luận: GV sử dụng kĩ thuật phòng tranh yêu cầu cácnhóm HS lên bảng treo về kết quả hoạt động của nhóm; GV phát phiếu đánh giá vàhướng dẫn HS sử dụng phiếu cho các nhóm GV yêu cầu các nhóm HS lần lượt trìnhbày kết quả, các nhóm khác đánh giá theo phiếu Sau khi HS trình bày xong, GV gọi
một số nhóm nhận xét (dựa vào phiếu) GV nhận xét, đặt thêm các câu hỏi như “Gia đình em thường xuyên sử dụng những giá trị nào của tài nguyên nước ? Khi xảy ra
lũ lớn hoặc sạt lở đất, nhân dân ta đã có những biện pháp nào để phòng chống? ”
- Đánh giá: GV nhận xét kết quả thực hiện nhiệm vụ của HS và chốt lại một số ýkiến cơ bản như dự kiến trong mục sản phẩm và yêu cầu HS ghi vào vở ghi
a) Mục tiêu: HS trình bày được các đặc điểm tài nguyên nước của tỉnh Sơn La
b) Tổ chức thực hiện:
- Giao nhiệm vụ: GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (từ 2-3 học sinh), phát phiếu thảoluận cho các nhóm, yêu cầu HS làm việc cá nhân và theo nhóm, nghiên cứu SGK vàbản đồ hoặc Át lát do GV cung cấp để hoàn thành các nhiệm vụ sau đây:
Nội dung:
1 Các nhóm đất của tỉnh Sơn La? Nhóm đất nào chiếm diện tích lớn nhất?
Hoạt động 3: Tìm hiểu về tài nguyên đất (15 phút)
Trang 92 Độ dày tầng đất và một số nguyên nhân gây suy giảm tài nguyên đất ở tỉnh?
- HS thực hiện nhiệm vụ: HS làm việc cá nhân trước để ghi vào phần nội dung củamình trên phiếu, sau đó thảo luận nhóm để thống nhất ghi vào phần kết quả chung
GV quan sát, hỗ trợ các nhóm khi cần thiết, phát hiện các nhóm có kết quả khácnhau
2 Tài nguyên đất: Có nhiều loại đất khác nhau, trong đó đất feralit đỏ vàng
có diện tích lớn nhất; ngoài ra còn có các loại đất khác như đất phù sa, đất đen, đất mùn trên núi, núi đá,… Tầng đất khá dày Tuy nhiên, dễ bị sói mòn, rửa trôi do độ dốc lớn và phá rừng đốt nương rẫy.
- GV tổ chức báo cáo, thảo luận: Đối với từng hiện tượng, GV yêu cầu đại diện 01nhóm HS lên bảng, phát phiếu đánh giá và hướng dẫn HS sử dụng phiếu cho cácnhóm GV yêu cầu nhóm HS trình bày kết quả, các nhóm đánh giá theo phiếu Saukhi HS trình bày xong, GV gọi một số nhóm nhận xét (dựa vào phiếu, có nhóm làmcùng và không làm cùng nội dung) GV nhận xét và đặt thêm các câu hỏi tương tác
như “Gia đình em đã có những biện pháp nào để hạn chế tình trạng sói mòn, bạc màu đất khi canh tác nông nghiệp” ? để HS suy nghĩ và bổ xung thêm kiến thức.
- Đánh giá: GV nhận xét kết quả thực hiện nhiệm vụ của HS và chốt lại một số nộidung như dự kiến trong mục sản phẩm và yêu cầu HS ghi vào vở
a) Mục tiêu: HS khắc sâu hiểu biết về tài nguyên đất và tài nguyên nước của tỉnhSơn La
b) Cách thức thực hiện:
- Giao nhiệm vụ: Quan sát ảnh dưới đây chỉ ra những thuận lợi và khó khăn do thiênnhiên tới đời sống và sản xuất của nhân dân
Hoạt động 4: Luyện tập (8 phút)
Trang 10Thủy điện Sơn La Lũ lụt
Sạt lở đất Cọn nước
- HS thực hiện nhiệm vụ: làm việc cá nhân; Gv hướng dẫn, giúp đỡ hs hoàn thànhnhiệm vụ
Sản phẩm:
- Học sinh liệt kê được một số thuận lợi và khó khăn do thiên nhiên mang lại
+ Thuận lợi: Xây dựng công trình thủy điện; cung cấp nước cho sản xuất nôngnghiệp
- Đánh giá: GV nhận xét kết quả thực hiện nhiệm vụ của HS và nhắc các em về nhàtìm hiểu thêm những thuận lợi và khó khăn đối với địa phương và gia đình em tronghoạt động sản xuất
Hoạt động 5: Vận dụng (7 phút)
Trang 11a) Mục tiêu: HS biết tìm kiếm thông tin về tài nguyên đất và tài nguyê nước tại địaphương (Huyện, xã) mình sinh sống
b) Tổ chức thực hiện:
- GV chuyển giao nhiệm vụ: GV đặt vấn đề, nếu các em muốn bảo về các nguồn tàinguyên đất và tài nguyên nước và phòng chống được tác hại do nguồn nước vàomùa lũ gây ra tại nơi mình sinh sống thì các em sẽ có những cách nào? Cụ thể hóabằng các câu hỏi: Thực trạng tài nguyên đất, nước tại địa phương em?, Các thiên taithường sảy ra do mưa lũ gây ra?, Biện pháp bảo vệ và phòng chống thiên tai? Sau
đó GV giới thiệu cho HS một số cách tìm kiếm thông tin từ thực tế, internet, tài liệu
và giao bài tập về nhà theo cá nhân như sau:
Nội dung: Tìm kiếm thông tin và viết thành một đoạn tin ngắn (không quá 200 từ) trên giấy hoặc vở ghi về thực trạng, các thiên tai thường xảy ra và biện pháp bảo vệ tài nguyên và phòng chống thiên tai ở địa phương em đang sinh sống (Tỉnh, huyện hoặc xã) để chia sẽ trước lớp vào buổi học kế tiếp.
- Thực hiện nhiệm vụ: HS làm việc độc lập ở nhà để hoàn thành đoạn tin ngắn theoyêu cầu:
Sản phẩm: Đoạn tin ngắn được trình bày trên giấy hoặc vở ghi mô tả được về thực trạng, các thiên tai thường xảy ra và biện pháp bảo vệ tài nguyên và phòng chống thiên tai ở địa phương; đáp ứng tiêu chí về độ dài
- GV tổ chức báo cáo và thảo luận: Vào đầu tiết học kế tiếp, GV kiểm tra xem HS
đã có sản phẩm hay chưa, yêu cầu các HS ngồi cạnh nhau trao đổi sản phẩm chonhau để đọc và nhận xét lẫn nhau theo các yêu cầu GV đưa ra, chọn một số HS chia
sẽ đoạn tin ngắn trước lớp các HS khác nhận xét
- Kết luận: GV nhận xét kết quả thực hiện nhiệm vụ của HS, hỏi HS về một số khókhăn khi tìm kiếm thông tin, cách giải quyết và chuyển tiết 3
b Sông ngòi tạo thành các vùng đồng bằng phù sa rộng,
thuận lợi cho việc canh tác quy mô lớn, ứng dụng cơ
giới hoá
c Tiềm năng thuỷ điện lớn
d Đất feralit thích hợp với nhiều loại cây ăn quả, cây
công nghiệp
e Nguy cơ ô nhiễm nguồn nước ngày càng tăng
f Lũ lụt gây thiệt hại về tài sản, tính mạng đối với vùng
dân cư
Nhận xét chung:
Trang 12
2 Phiếu đánh giá kết quả hoạt động ( sử dụng trong hoạt động 1)
1 Nội dung
Đúng và đầy đủnội dung về cácđặc điểm chìnhcủa tài nguyênnước ở địaphương
Đúng nhưng cònthiếu 1 đến 2 nộidung theo yêu cầu
Còn một số nộidung chưa chínhxác, thiếu ý
2 Trình bày , báo
cáo
- Sạch đẹp, đúngchính tả
- Mạch lạc, rõràng
- Sạch đẹp, nhưngcòn lỗi chính tả
- Còn ấp úng,chưa rõ ràng
- Chữ viết cònchưa đẹp, chưa
rõ ràng còn lỗichính tả
- Còn ấp úng,chưa rõ ràng
3 Thời gian
Nộp sớm hoặcđúng hạn
Nộp chậm quá 1phút
Nộp chậm quáhơn 1 phút
3 Bảng kiểm đánh giá các nhóm thực hiện nhiệm vụ (Trong hoạt động 1: Tài nguyên nước)
1 Nhận nhiệm vụ được GV giao:
Mọi thành viên trong nhóm sẵn sàng nhận nhiệm
vụ
2 Tham gia xây dựng hoạt động của nhóm:
- Mọi thành viên trong nhóm biết bày tỏ ý kiến,
tham gia xây dựng kế hoạch hoạt động của
nhóm
- Mọi thành viên trong nhóm biết lắng nghe, tôn
trọng, xem xét, các ý kiến quan điểm khác
Trang 133 Thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ, giúp đỡ các thành
viên khác:
- Mọi thành viên trong nhóm cố gắng, nỗ lực
hoàn thành nhiệm vụ của bản thân
- Các thành viên trong nhóm có sự hỗ trợ nhau
để hoàn thành nhiệm vụ chung
4 Tôn trọng quyết định chung
- Mọi thành viên trong nhóm đều tôn trọng quyết
định chung của cả nhóm
5 Kết quả làm việc:
- Có đủ sản phẩm theo yêu cầu của giáo viên
6 Trách nhiệm với kết quả làm việc chung:
- Moi thành viên có ý thức chịu trách nhiệm về
2 Em đã tuyên truyền về việc bảo vệ tài nguyên
đất, tài nguyên nước ở địa phương chưa?
3 Em đã tham gia hoạt động bảo vệ sự trong sạch
của nguồn nước chưa?
4 Người dân ở địa phương em đã có ý thức tham
gia bảo vệ tài nguyên đất, tài nguyên nước
chưa?
5 Ở địa phương em người dân còn đốt rừng làm
nương rẫy không?