Ngày soạn 13/02/2022 Ngày giảng 6A 16/02/2022 6B 14/02/2022 Tiết 10 BÀI 5 SƠN LA THỜI KÌ VĂN LANG ÂU LẠC (Thời lượng thực hiện 02 tiết) I MỤC TIÊU 1 Về kiến thức Mô tả được địa giới của Sơn La thời kì[.]
Trang 1Ngày soạn: 13/02/2022 Ngày giảng: 6A: 16/02/2022 6B: 14/02/2022
Tiết 10 BÀI 5 SƠN LA THỜI KÌ VĂN LANG - ÂU LẠC
(Thời lượng thực hiện: 02 tiết)
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức
- Mô tả được địa giới của Sơn La thời kì Văn Lang - Âu Lạc
- Trình bày được nét chính về đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Sơn
La thời kì Văn Lang - Âu Lạc
- Đánh giá được những đóng góp của cư dân Sơn La trong thời kì Văn Lang -
Âu Lạc
-Tìm kiếm, sưu tầm được tư liệu để phục vụ cho bài học và thực hiện các hoạt động thực hành, vận dụng
2 Về năng lực
- Năng lực tự học
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực sáng tạo
- Năng lực giao tiếp
- Năng lực hợp tác
- Năng lực tái hiện sự kiện, nhân vật lịch sử
- Năng lực so sánh, phân tích, khái quát hóa
- Năng lực khai thác và sử dụng thông tin
3 Về phẩm chất
- Biết ghi nhớ công ơn dựng nước của tổ tiên; trân trọng và giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống cội nguồn có từ thời dựng nước; Tự hào về quê hương Sơn La
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU.
1 Giáo viên
- Giáo án, SGK
- Máy chiếu
- Lược đồ thời kì Nhà nước Văn Lang - Âu Lạc
- Một số hình ảnh: Trống đồng loại I Heger được phát hiện tại bản Thôm, xã Thôm Mòn, huyện Thuận Châu, bộ 5 chiếc qua đồng là loại vũ khí được phát hiện tại ngôi mộ cổ ở xã Chiềng Khoang, huyện Quỳnh Nhai (hiện vật trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Sơn La)
- Phiếu học tập
2 Học sinh
Trang 2- Tài liệu giáo dục địa phương 6
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học (nếu có) và dụng cụ học tập theo yêu cầu của giáo viên
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 HOẠT ĐỘNG 1 MỞ ĐẦU
a Mục tiêu: Nhằm gợi mở cho học sinh hướng đến thời kì Văn Lang, Âu Lạc.
Hiểu về những thành tựu, giá trị văn hóa truyền thống mà cư dân Sơn La thời kì Văn Lang - Âu Lạc đã để lại từ buổi đầu dựng nước
b Nội dung: GV đặt câu hỏi kích thích sự tư duy cho HS trả lời.
c Sản phẩm: HS lắng nghe trả lời được các câu hỏi GV đặt ra.
d Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
Chiếu 1 số hình ảnh của nước Văn Lang Âu Lạc, hình ảnh Mị Châu Trọng Thủy từ đó gọi HS trả lời câu hỏi
? Những hình ảnh vừa rồi cho các em liên tưởng đến thời kì nào của đất nước ta? Nêu 1 vài hiểu biết của em về Sơn La trong thời kì đó?
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ
- HS suy nghĩ để trả lời câu hỏi
- HS: thời kì Văn Lang – Âu Lạc…
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
- Sau khi cá nhân HS có câu trả lời, GV gọi HS NX câu trả lời của bạn
- HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa câu trả lời của bạn
Bước 4: Đánh giá, nhận định
- Trên cơ sở đó GV dẫn dắt HS vào bài mới
Những chuyển biến lớn trong xã hội dẫn đến sự kiện có ý nghĩa hết sức quan trọng, đối với nhân dân Việt Cổ Sự ra đời của nhà nước Văn Lang mở đầu cho một thời đại mới của dân tộc Việt Nam nói chung và của nhân dân Sơn La nói riêng Vậy đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Sơn La trong thời kì Văn Lang - Âu Lạc có những thay đổi như thế nào? Người dân Sơn La có đóng góp gì cho sự phát triển quê hương, đất nước lúc bấy giờ? Bài học hôm nay chúng ta cùng đi tìm hiểu
2 HOẠT ĐỘNG 2 HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 2.1 Đơn vị hành chính Sơn La thời Văn Lang - Âu Lạc
a Mục tiêu: HS mô tả sơ lược địa giới của Sơn La thời kì Văn Lang –
Âu Lạc
b Tổ chức thực hiện
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ
Trang 3Nhiệm vụ 1:
- GV hướng dẫn HS đọc thông tin sgk, kết hợp quan sát Lược đồ Việt Nam thời kì Văn Lang để thực hiện yêu cầu sau:
? Hãy xác định phạm vi không gian của bộ Tân Hưng trên lược đồ.
- HS thảo luận cặp đôi và tập xác định trên lược đồ phạm vi không gian của vùng đất Sơn La thuộc bộ Tân Hưng, sau đó gọi đại diện một sô cặp đôi lên chỉ trên lươc đồ
Nhiệm vụ 2:
- GV cho HS quan sát “Sơ đồ tổ chức Nhà nước Văn Lang”
? Nêu những thông tin chính về tổ chức nhà nước, địa bàn cư trú, quan hệ xã hội của các dân tộc ở Sơn La thời Văn Lang - Âu Lạc.
- HS thảo luận nhóm (4 học sinh)
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc thông tin sgk, quan sát Lược đồ Việt Nam thời kì Văn Lang và kết
hợp quan sát “Sơ đồ tổ chức Nhà nước Văn Lang” suy nghĩ để thảo luận câu hỏi nội dung của nhóm
- GV quan sát, trợ giúp học sinh khi có yêu cầu, đánh giá thái độ và khả năng
thực hiện nhiệm vụ của HS
Bước 3 Báo cáo kết quả thảo luận
- Sau khi các nhóm HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của mình
- HS khác lắng nghe, bổ sung chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân
- Dự kiến sản phẩm của HS:
Nhiệm vụ 1
- HS biết xác định trên lược đồ phạm vi không gian của vùng đất Sơn La thuộc
bộ Tân Hưng của nước Văn Lang
Nhiệm vụ 2
- Đứng đầu bộ Tân Hưng: Lạc tướng
- Đứng đầu các công xã (chiềng/chạ) là Già làng (Bồ chính) - đây là đơn vị cư dân liên kết bởi quan hệ huyết thống là chủ yếu
- Thành phần dân tộc ở Sơn La gồm Kháng, La Ha, Xinh Mun, Khơ Mú, …
cư trú khắp các miền thung lũng; người Thái đến muộn hơn sống thành các bộ tộc
do tù trưởng đứng đầu
Bước 4: Đánh giá, nhận định
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động của
HS và chốt lại nội dung chuẩn kiến thức cần đạt:
Trang 4- Vào khoảng thế kỉ VII TCN, Nhà nước Văn Lang ra đời, gồm 15 bộ Sơn
La thuộc bộ Tân Hưng (Lạc tướng đứng đầu)
- Tổ chức bộ máy: Đứng đầu bộ là Lạc tướng; Già làng (Bồ chính) quản lí
và tổ chức hoạt động của các công xã (Chiềng, chạ)
- Thành phần dân tộc ở Sơn La gồm Kháng, La Ha, Xinh Mun, Khơ Mú sống ở các miền thung lũng; người Thái sống thành các bộ tộc do tù trưởng đứng đầu
GV chốt: Trong lịch sử hang nghìn năm hình thành và phát triển, vùng đất Sơn
La đã trải qua nhiều lần chia tách, điều chỉnh địa giới hành chính, với những tên gọi khác nhau Tuy vậy, nhân dân các dân tộc Sơn La luôn hòa chung vào nhịp sống của nhà nước Đại Việt, tạo dựng nên nhiều châu, mường và dần ổn định cương vực địa lí cùng với sự ra đời của tên gọi hành chính Sơn La
Hoạt động 2.2 Đời sống của cư dân Sơn La thời Văn Lang - Âu Lạc
a Mục tiêu:
- Hiểu được nét chính về đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Sơn La thời
kỳ Nhà nước Văn Lang – Âu Lạc
- Đánh giá được những đóng góp của cư dân Sơn La trong thời kỳ Nhà nước Văn Lang – Âu Lạc
b Tổ chức thực hiện
* Đời sống vật chất.
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ
- GV cho HS nghiên cứu thông tin sgk
- Quan sát Hình 5.1 Thân trống đồng loại I Heger được phát hiện tại bản
Thôm, xã Thôm Mòn, huyện Thuận Châu (hiện vật trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Sơn La)
- Quan sát hình 5.2 Bộ 5 chiếc qua đồng là loại vũ khí được phát hiện tại ngôi
mộ cổ ở xã Chiềng Khoang, huyện Quỳnh Nhai (hiện vật trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Sơn La) (Thông tin trang 33 Tài liệu giáo dục địa phương tỉnh Sơn La)
Trả lời các câu hỏi sau:
- HS làm việc theo nhóm (4HS)
- Cư dân Sơn La thời Văn Lang – Âu Lạc phát triển những nghề nào?
- Mô tả đời sống vật chất của cư dân Sơn La thời Văn Lang - Âu Lạc
- Quan sát hình ảnh trống đồng được phát hiện tại bản Thôm, em có nhận xét gì về
kĩ thuật chế tác đồ đồng của cư dân Sơn La thời Việt cổ?
- Việc tìm thấy nhiều hiện vật đồng (đặc biệt là trống đồng) ở nhiều nơi trên địa bàn tỉnh Sơn La (Bản Thôm Thuận Châu; Chiềng Khương Sông Mã; Đá Đỏ -Phù Yên; Mường Chùm - Mường La) cho thấy điều gì?
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ
Trang 5- HS đọc thông tin sgk, quan sát hình 51 và 52, suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, trợ giúp học sinh khi có yêu cầu, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ của HS
Bước 3 Báo cáo kết quả thảo luận
- Sau khi có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của mình
- HS khác lắng nghe, bổ sung chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân
- Dự kiến sản phẩm của HS:
- Cư dân Sơn La sống bằng nghề nông trồng lúa (lúa nước và lúa nương là cây trồng chính)
- Nguồn thức ăn: từ chăn nuôi, đánh cá, khai thác nguồn lợi tự nhiên
- Người dân cư trú trong các công xã
- Thủ công nghiệp: nghề luyện kim (cách đây khoảng 5000 đến 4000 năm) với nghề đúc đồng (rìu đồng, lưỡi giáo, trống đồng, đồ gốm…)
=> Tinh tế, đạt trình độ cao
- Sự ảnh hưởng và lan tỏa của văn hóa Đông Sơn ra các vùng xung quanh Đặc biệt cùng với bộ sưu tập công cụ lao động đồng và trống đồng Sơn La đây là nguồn
tư liệu chính để tìm hiểu giai đoạn văn minh Sơn La thời Văn Lang - Âu Lạc; chứng
tỏ kĩ thuật luyện kim của cư dân Sơn La thời Văn Lang - Âu Lạc với nghề đúc đồng đạt được nhiều thành tựu rực rỡ
Bước 4: Đánh giá, nhận định
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động của
HS và chốt lại nội dung chuẩn kiến thức cần đạt:
* Đời sống vật chất
- Nghề nông trồng lúa (lúa nước và lúa nương)
- Nguồn thức ăn: từ chăn nuôi, đánh cá, khai thác nguồn lợi tự nhiên
- Người dân cư trú trong các công xã
- Thủ công nghiệp: nghề luyện kim (cách đây khoảng 5000 đến 4000
năm) với nghề đúc đồng (rìu đồng, lưỡi giáo, trống đồng, đồ gốm…)
* Đời sống tinh thần.
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ
GV cho HS đọc thông tin sgk, quan sát hình 5.3 Mặt trống đồng loại I Heger được phát hiện tại bản Thôm, xã Thôm Mòn, huyện Thuận Châu (hiện vật trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Sơn La)
- Nêu những nét chính về đời sống tinh thần của cư dân cư dân Sơn La thời Văn Lang - Âu Lạc
- Những phong tục tập quán của người Việt cổ chịu sự chi phối của những yếu
tố nào?
Trang 6? Em có nhận xét gì về đời sống tinh thần của cư dân Sơn La thời Văn Lang -
Âu Lạc?
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc thông tin sgk, quan sát hình 53, suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, trợ giúp học sinh khi có yêu cầu, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ của HS
Bước 3 Báo cáo kết quả thảo luận
- Phản ánh qua những hình họa trên mặt trống đồng: nhà mái vòm, hình người hóa trang đội mũ lông công, hình người mang vũ khí như rìu chiến, lao, giáo, nỏ; hoa văn hình chim bay, chim đi, chim mỏ dài; hoa văn nhũ đinh…
Đời sống tinh thần của cư dân Sơn La thời Văn Lang - Âu Lạc được phản ánh qua những hình họa hoa văn trên mặt trống đồng
- Chịu sự chi phối của điều kiện tự nhiên - khí hậu, sông nước, kinh tế nông nghiệp trồng lúa nước, tinh thần cố kết cộng đồng,…
- Tượng trưng cho thần Mặt Trời mà người dân Văn Lang tôn thờ (Thờ các vị thần tự nhiên
Bước 4: Đánh giá, nhận định
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động của
HS và chốt lại nội dung chuẩn kiến thức cần đạt:
* Đời sống tinh thần
Phản ánh qua những hình họa trên mặt trống đồng: nhà mái vòm, hình
người hóa trang đội mũ lông công, hình người mang vũ khí như rìu chiến, lao, giáo, nỏ; hoa văn hình chim bay, chim đi, chim mỏ dài; hoa văn nhũ đinh…
****************************************
Ngày soạn: 21/02/2022 Ngày giảng: 6A: 22/02/2022 6B: 25/02/2022
Tiết 11 BÀI 5 SƠN LA THỜI KÌ VĂN LANG - ÂU LẠC
(Thời lượng thực hiện: 02 tiết)
3 HOẠT ĐỘNG 3 LUYỆN TẬP
a Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức
b Tổ chức thực hiện
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ
GV dẫn dắt, phát phiếu học tập và giao nhiệm vụ như sau:
câu 1: Lập bảng thể hiện các nội dung về đời sống vật chất và
tinh thần của
cư dân Sơn La thời Văn Lang – Âu Lạc theo mẫu sau:
Trang 7Lạc (so sánh với thời
nguyên thuỷ)
Câu 2 Em hãy nêu nhận xét về đời sống vật chất của cư dân Sơn La thời
Văn Lang – Âu Lạc
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS dựa vào kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi, với bạn để trả lời câu hỏi
- GV quan sát trợ giúp HS khi có yêu cầu Đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ của HS
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
- GVchọn1-2 HS đứng tại chỗ trình bày kết quả của mình GV ghi tóm tắt kết quả
trả lời của HS lên bảng và yêu cầu các HS còn lại lắng nghe và góp ý, bổ sung
- HS khác xem, bổ sung kiến thức
Bước 4: Đánh giá, nhận định
- GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS
4 HOẠT ĐỘNG 4 VẬN DỤNG
a Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập
b Tổ chức thực hiện
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ
- Hãy sưu tầm tư liệu (chữ viết, hình ảnh) và giới thiệu về một di chỉ khảo
cổ về thời kì Văn Lang – Âu Lạc thuộc tỉnh Sơn La
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ (HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà)
- HS dựa vào kiến thức đã học, tìm kiếm thông tin qua báo chí, mạng internet, trao đổi với các bạn trong nhóm để trả lời câu hỏi
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
- HS báo cáo kết quả hoạt động vào tiết học sau
- HS khác bổ sung, lắng nghe, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân
Bước 4: Đánh giá, nhận định
- GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS