Quản lý chính quyền quận hà đông, tp hà nội đối với sử dụng vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước cho các công trình xây dựng cơ bản

NGUYỄN VIỆT LONGQUẢN LÝ CỦA CHÍNH QUYỀN QUẬN HÀ ĐÔNG, TP HÀ NỘI ĐỐI VỚI SỬ DỤNG VỐN ĐẦU TƯ TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CÁC CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG CƠ BẢN CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC QUẢN LÝ LUẬ

NGUYỄN VIỆT LONG

QUẢN LÝ CỦA CHÍNH QUYỀN QUẬN HÀ ĐÔNG,

TP HÀ NỘI ĐỐI VỚI SỬ DỤNG VỐN ĐẦU TƯ TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CÁC CÔNG TRÌNH

XÂY DỰNG CƠ BẢN

LUẬN VĂN THẠC SỸ

HÀ NỘI - 2012

NGUYỄN VIỆT LONG

QUẢN LÝ CỦA CHÍNH QUYỀN QUẬN HÀ ĐÔNG,

TP HÀ NỘI ĐỐI VỚI SỬ DỤNG VỐN ĐẦU TƯ TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CÁC CÔNG TRÌNH

XÂY DỰNG CƠ BẢN

CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC QUẢN LÝ

LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS NGUYỄN THỊ LỆ THÚY

HÀ NỘI - 2012

Em xin cam đoan bản luận văn là công trình nghiên cứu của riêng em Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Việt Long

LỜI CAM ĐOAN

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG, BIỂU

DANH MỤC SƠ ĐỒ

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ QUẢN LÝ CỦA

NƯỚC 6

1.1 Vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước cho các công trình xây dựng cơ bản 6 1.1.1 Công trình xây dựng cơ bản và đầu tư xây dựng cơ bản 6 1.1.2 Vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước 9 1.2 Quản lý của chính quyền cấp quận đối với sử dụng vốn đầu tư cho các công trình xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước 15 1.2.1 Khái niệm và đặc điểm quản lý của chính quyền cấp quận đối với sử dụng vốn đầu tư cho các công trình xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước 15 1.2.2 Mục tiêu quản lý của chính quyền quận đối với sử dụng vốn đâu tư xây dựng cơ bản nguồn ngân sách nhà nước 16 1.2.3 Nội dung quản lý của chính quyền cấp quận đối với sử dụng vốn đầu tư cho các công trình xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước 16 1.3 Yếu tố ảnh hưởng tới quản lý sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn NSNN của chính quyền cấp quận 32 1.3.1 Các yếu tố môi trường bên ngoài của chính quyền cấp quận 32 1.3.2 Nhóm yếu tố thuộc chính quyền quận 34

NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CÁC CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG CƠ

2.1 Khái quát chung về tình hình kinh tế - xã hội quận Hà Đông giai đoạn 2006-2010 37 2.1.1 Vị trí địa lý - chính trị của quận Hà Đông 37 2.1.2 Qui mô, tốc độ tăng giá trị sản xuất 38 2.2 Thực trạng đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn quận Hà Đông 42 2.3 Thực trạng quản lý của chính quyền quận Hà Đông đối với sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản nguồn ngân sách nhà nước 44 2.3.1 Bộ máy quản lý của chính quyền quận Hà Đông 44 2.3.2 Thực trạng quản lý của chính quyền quận Hà Đông đối với sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản nguồn ngân sách nhà nước 48 2.4 Đánh giá chung về quản lý của chính quyền quận Hà Đông đối với sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước 56 2.4.1 Điểm mạnh của quản lý 56 2.4.2 Những hạn chế trong quản lý của chính quyền quận Hà Đông đối với sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước 59 2.4.3 Nguyên nhân của những hạn chế 65

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CỦA CHÍNH QUYỀN QUẬN HÀ ĐÔNG ĐỐI VỚI SỬ DỤNG VỐN ĐẦU TƯ TỪ

3.1 Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu về vốn đầu tư XDCB của quận Hà Đông đến năm 2015 72

3.1.3 Dự báo nhu cầu vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách

nhà nước của Hà Đông đến năm 2015 74

3.2 Định hướng hoàn thiện quản lý của chính quyền quận Hà Đông đối với sử dụng vốn đầu tư cho các công trình xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước 75

3.3 Các giải pháp hoàn thiện quản lý của chính quyền quận Hà Đông đối với sử dụng vốn đầu tư cho các công trình xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước 76

3.3.1 Hoàn thiện công tác lập và giao kế hoạch vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước 76

3.3.2 Hoàn thiện tổ chức thực hiện thanh toán, giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước 78

3.3.3 Hoàn thiện kiểm soát sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước 79

3.4 Kiến nghị để thực hiện các giải pháp 81

3.4.1 Kiến nghị đối với chính quyền quận Hà Đông 81

3.4.2 Kiến nghị đối với thành phố Hà Nội 85

KẾT LUẬN 87

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 107

CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Sơ đồ 1.1: Bộ máy quản lý sử dụng vốn đầu tư XDCB nguồn NSNN của

chính quyền cấp quận 18

Sơ đồ 2.2: Thực hiện vốn đầu tư XDCB nguồn NSNN giai đoạn 2006-2010

của quận Hà Đông 52

Bảng:

Bảng 2.1: Quy mô, tốc độ, tỷ trọng GTSX của quận Hà Đông (giai đoạn

2006-2010) theo giá cố định 1994 40 Bảng 2.2: Quy mô, cơ cấu thu - chi NSNN trên địa bàn quận Hà Đông thời

kỳ 2006-2010 (Đơn vị tính: Triệu đồng) 41 Bảng 2.3: Số lượng dự án đầu tư XDCB sử dụng nguồn vốn NSNN của quận

Hà Đông (thời kỳ 2006-2010) 42 Bảng 2.4: Đầu tư ngân sách nhà nước cho cơ sở hạ tầng kỹ thuật, xã hội của

quận Hà Đông (thời kỳ 2006-2010) 43 Bảng 2.5: Tình hình thực hiện vốn đầu tư xây dựng cơ bản của quận Hà

Đông (thời kỳ 2006-2010) 50 Bảng 2.6: Hệ số huy động tài sản cố định của quận Hà Đông (thời kỳ 2006-

2010) 63 Bảng 2.7: Quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành của quận Hà Đông (thời

kỳ 2006-2010) 64 Bảng 3.1: Nhu cầu vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách của quận Hà

Đông đến năm 2015 74

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

-   -

NGUYỄN VIỆT LONG

QUẢN LÝ CỦA CHÍNH QUYỀN QUẬN HÀ ĐÔNG,

TP HÀ NỘI ĐỐI VỚI SỬ DỤNG VỐN ĐẦU TƯ TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CÁC CÔNG TRÌNH

1.1 Tính cấp thiết của đề tài

- Trong những năm gần đây, đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật xã hội trên địa bàn quận Hà Đông diễn ra rất mạnh mẽ Việc sử dụng hiệu quả vốn các công trình đầu tư bằng nguồn vốn NSNN đặt ra luôn là vấn đề bức thiết đối với quận Hà Đông vì thực tế là từ năm 2007 trở lại đây tốc độ đô thị hoá của Hà Đông rất nhanh, nguồn chi đầu tư từ ngân sách lớn Do đó, nếu không quản lý sử dụng có hiệu lực và hiệu quả số vốn này thì quận Hà Đông

sẽ có nguy cơ tụt lùi và ít có cơ hội bứt phá mạnh để phát triên kinh tế - xã hội trong tương lai

- Số liệu kết quả thanh tra, kiểm toán chuyên ngành và các báo cáo đánh giá của các Sở ngành của thành phố Hà Nội về hiệu qủa quản lý sử dụng vốn đầu tư từ NSNN cho các công trình XDCB của quận Hà Đông qua các năm cho thấy việc đầu tư còn nhiều bất cập: đầu tư dàn trải; thủ tục, quy trình và chất lượng công tác giao vốn, cấp và sử dụng vốn đầu tư chưa được chuẩn hoá, một số thời điểm còn chưa đúng các quy định của Nhà nước; tốc

độ giải ngân vốn chậm, ứ đọng vốn lớn, gây lãng phí vốn ngân sách

Vì vậy hoàn thiện quản lý và sử dụng vốn đầu tư cho các công trình XDCB từ nguồn NSNN đang là một vấn đề cấp bách, cần giải quyết

1.2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Trong thời gian qua đã có khá nhiều nghiên cứu quản lý vốn đầu tư NSNN cho các công trình XDCB (có thể xuất bản thành sách, là báo, tạp chí hay luận văn thạc sỹ, tiến sỹ,…) Đối tượng và phạm vi nghiên cứu có thể khác nhau: có thể ở cấp độ quốc gia, vùng lãnh thổ, cấp tỉnh hay huyện; nghiên cứu từ khâu huy động (thu ngân sách) vốn để làm nguồn chi đầu tư; công tác quản lý sử dụng vốn đến việc kiểm tra, giám sát quản lý vốn, … hay

đi sâu phân tích từng khâu trên

Trong qúa trình thực hiện luận văn, tác giả đã tham khảo trực tiếp lý luận về quản lý sử dụng vốn đầu tư XDCB từ nguồn vốn NSNN của luận văn thạc sỹ kinh tế là: “Hoàn thiện quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước của tỉnh Bắc Ninh”, tác giả Đào Quang Khải - Ngành Kinh tế và Quản lý Công, Đại học Kinh tế quốc dân đã thực hiện năm 2006 dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Mai Văn Bưu

Luận văn trên đã nghiên cứu tổng thể quá trình quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn NSNN ở tỉnh Bắc Ninh, đó là các hoạt động quản lý của các

cơ quan nhà nước cấp tỉnh đối với các khâu huy động vốn; sử dụng vốn (lập

kế hoạch, phân bổ, thanh toán vốn); quyết toán, thanh tra, kiểm toán vốn đầu

tư XDCB nguồn NSNN (bao gồm nguồn ngân sách trung ương hỗ trợ và vốn ngân sách địa phương tự cân đối) Tuy nhiên luận văn trên chưa đi sâu nghiên cứu chi tiết quản lý sử dụng vốn đầu tư NSNN cho các công trình XDCB, đặc biệt là sự quản lý của chính quyền cấp quận, cụ thể như chưa đề cập đến nội dung quản lý sử dụng vốn đầu tư; các chỉ tiêu đánh giá thực trạng quản lý sử dụng vốn đầu tư; các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý sử dụng vốn đầu tư,

Trên cơ sở tổng kết những lý luận về quản lý sử dụng vốn đầu tư XDCB nguồn vốn NSNN của tác giả trên đây, Luận văn này đi sâu nghiên cứu quá trình quản lý sử dụng vốn ngân sách cho các công trình XDCB ở cấp huyện (quận Hà Đông)

(3) Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý của chính quyền quận Hà Đông đối với việc sử dụng vốn đầu tư từ NSNN cho các công trình XDCB ở quận Hà Đông trong 5 năm tới

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng: Quản lý của chính quyền quận đối với sử dụng vốn đầu tư

từ NSNN cho các công trình XDCB

- Phạm vi:

+ Địa bàn nghiên cứu: quận Hà Đông

+ Thời gian nghiên cứu: giai đoạn 2006-2010, giải pháp hoàn thiện đến năm 2015

- Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu quản lý sử dụng vốn đầu tư từ NSNN của chính quyền quận Hà Đông (bao gồm ngân sách thành phố Hà Nội

hỗ trợ quận và ngân sách quận Hà Đông) cho phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật trên địa bàn quận

1.5 Phương pháp nghiên cứu

sử dụng vốn đầu

tư cho các công trình XDCB:

- Lập và giao kế hoạch vốn

- Thực hiện giải ngân vốn (thanh toán vốn)

- Kiểm soát sử dụng vốn

Vốn đầu

tư NSNN cho các công trình đầu

tư XDCB

Mục tiêu:

Nâng cao hiệu lực, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư từ ngân sách quận cho các công trình XDCB

Bước 1: Nghiên cứu mô hình lý thuyết và quản lý của chính quyền quận từ đó xây dựng khung lý thuyết để phân tích thực trạng quản lý của chính quyền quận đối với sử dụng vốn đầu tư từ NSNN cho các công trình XDCB

Bước 2: Thu thập số liệu của các ngành kinh tế sử dụng vốn đầu tư XDCB từ NSNN trong quận như: giáo dục & đào tạo; giao thông, cấp - thoát nước; văn hóa - thể dục thể thao,…

Bước 3: Phân tích số liệu, đánh giá thực trạng và đưa ra giải pháp để hoàn thiện quản lý của chính quyền quận đối với sử dụng vốn đầu tư từ NSNN cho các công trình XDCB

1.6 Câu hỏi nghiên cứu

(1) Quản lý của chính quyền cấp quận đối với sử dụng vốn đầu tư NSNN cho các công trình XDCB bao gồm những nội dung nào?

(2) Yếu tố ảnh hưởng đến quản lý của chính quyền cấp quận đối với

(6) Điều kiện thực hiện các giải pháp trên?

1.7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Ý nghĩa khoa học: Luận văn hệ thống hoá (có đóng góp thêm một số nội dung cho phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội ở một quận cụ thể như Hà Đông) cơ sở lý thuyết về quản lý của chính quyền quận đối với sử dụng vốn đầu tư từ NSNN cho các công trình XDCB

- Ý nghĩa thực tiễn:

Thứ nhất: Hoàn thiện quản lý của chính quyền quận đối với sử dụng

vốn đầu tư cho các công trình XDCB để nâng cao hiệu lực và hiệu quả đầu tư; tiết kiệm vốn NSNN; đảm bảo chất lượng và tiến độ, kỹ thuật, mỹ thuật công trình xây dựng

Thứ hai: Biện pháp quản lý sử dụng vốn trong điều kiện môi trường

pháp lý về đầu tư và xây dựng ở nước ta chưa đồng bộ, chưa đáp ứng được nhu cầu thực tiễn quản lý vốn đầu tư, quản lý dự án đầu tư XDCB

Thứ ba: Xuất phát từ chính vai trò của vốn đầu tư XDCB nguồn NSNN

là tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho xã hội, là nhân tố quyết định làm thay đổi

cơ cấu kinh tế quốc dân, thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển nền kinh tế một đất nước, một địa phương Những vai trò đó chỉ có thể được thể hiện trong điều kiện có sự quản lý chặt chẽ ở tầm vĩ mô cũng như tầm vi mô, còn nếu buông lỏng quản lý thì vai trò đó lập tức sẽ bị thủ tiêu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ QUẢN LÝ CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP QUẬN ĐỐI VỚI SỬ DỤNG VỐN ĐẦU TƯ

CHO CÁC CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG CƠ BẢN

b/ Đặc điểm đầu tư XDCB

1.1.2 Vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước

a/ Khái niệm

b/ Đặc điểm

1.2.2 Mục tiêu quản lý của chính quyền quận đối với sử dụng vốn đâu tư xây dựng cơ bản nguồn ngân sách nhà nước

1.2.3 Nội dung quản lý của chính quyền cấp quận đối với sử dụng vốn đầu

tư cho các công trình xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

1.2.3.1 Bộ máy quản lý của chính quyền cấp quận đối với sử dụng vốn đầu tư cho các công trình xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

1.2.3.2 Lập và giao kế hoạch sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước

1.2.3.3 Tổ chức giải ngân, thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản 1.2.3.4 Kiểm soát việc sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản

1.3 Yếu tố ảnh hưởng tới quản lý sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản

từ nguồn NSNN của chính quyền cấp quận

1.3.1 Các yếu tố môi trường bên ngoài của chính quyền cấp quận

a/ Các quy định pháp lý về quản lý sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản nguồn ngân sách Nhà nước của Trung ương và cấp tỉnh quản lý trực tiếp

b/ Môi trường kinh tế vĩ mô

c/ Sự tiến bộ của khoa học - công nghệ

d/ Năng lực cán bộ quản lý của chính quyền cấp tỉnh

1.3.2 Nhóm yếu tố thuộc chính quyền quận

a/ Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và qui hoạch các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật - xã hội của quận

b/ Năng lực và phẩm chất của cán bộ quản lý

c/ Chủ đầu tư các dự án

d/ Khả năng thu ngân sách để cân đối nguồn chi của quận

e/ Công tác thẩm định các dự án đầu tư XDCB

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CỦA CHÍNH QUYỀN QUẬN HÀ ĐÔNG ĐỐI VỚI SỬ DỤNG

VỐN ĐẦU TƯ TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CÁC CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG CƠ BẢN GIAI ĐOẠN 2006-2010

2.1 Khái quát chung về tình hình kinh tế - xã hội quận Hà Đông giai đoạn 2006-2010

2.1.1 Vị trí địa lý - chính trị của quận Hà Đông

2.1.2 Qui mô, tốc độ tăng giá trị sản xuất

2.2 Thực trạng đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn quận Hà Đông

2.3 Thực trạng quản lý của chính quyền quận Hà Đông đối với sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản nguồn ngân sách nhà nước

2.3.1 Bộ máy quản lý của chính quyền quận Hà Đông

2.3.2 Thực trạng quản lý của chính quyền quận Hà Đông đối với sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản nguồn ngân sách nhà nước

2.3.2.1 Thực trạng lập và giao kế hoạch sử dụng vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước cho các công trình xây dựng cơ bản

2.3.2.2 Thực trạng tổ chức thực hiện thanh toán (giải ngân) vốn đầu tư xây dựng cơ bản

2.3.2.3 Thực trạng kiểm soát sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước của chính quyền quận Hà Đông

a/ Quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản

b/ Giám sát và đánh giá sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước

2.4 Đánh giá chung về quản lý của chính quyền quận Hà Đông đối với sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

2.4.1 Điểm mạnh của quản lý

2.4.2 Những hạn chế trong quản lý của chính quyền quận Hà Đông đối với

sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

2.4.2.1 Trong công tác lập và giao kế hoạch vốn đầu tư xây dựng cơ bản 2.4.2.2 Trong tổ chức thực hiện thanh toán, giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản nguồn ngân sách nhà nước của quận

2.4.2.3 Trong kiểm soát sử dụng vốn ngân sách nhà nước của quận

2.4.3 Nguyên nhân của những hạn chế

2.4.3.1 Nguyên nhân bên ngoài

2.4.3.2 Nguyên nhân bên trong

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CỦA CHÍNH QUYỀN QUẬN HÀ ĐÔNG ĐỐI VỚI SỬ DỤNG VỐN ĐẦU TƯ TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CÁC CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG

CƠ BẢN TRÊN ĐỊA BÀN GIAI ĐOẠN ĐẾN NĂM 2015

3.1 Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu về vốn đầu tư XDCB của quận Hà Đông đến năm 2015

3.3 Các giải pháp hoàn thiện quản lý của chính quyền quận Hà Đông đối với sử dụng vốn đầu tư cho các công trình xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

3.3.1 Hoàn thiện công tác lập và giao kế hoạch vốn đầu tư xây dựng cơ bản

3.4 Kiến nghị để thực hiện các giải pháp

3.4.1 Kiến nghị đối với chính quyền quận Hà Đông

3.4.2 Kiến nghị đối với thành phố Hà Nội

KẾT LUẬN

Hà Đông là địa bàn có tiềm lực lớn và đa dạng về phát triển vốn đầu

tư Cùng với quá trình tăng cường phân cấp quản lý kinh tế - xã hội của Thành phố, các nguồn vốn đầu tư phát triển, đặc biệt là vốn đầu tư XDCB thuộc ngân sách nhà nước do quận Hà Đông quản lý đã, đang và sẽ còn đóng vai trò động lực quan trọng trong quá trình CNH, HĐH của quận Vì vậy nâng cao hiệu quả quản lý sử dụng nguồn vốn này ngày càng có ý nghĩa to lớn cho Hà Đông

Trong thời gian qua các phòng ban chuyên môn của quận đã và đang tiếp tục nỗ lực cố gắng trong công tác quản lý sử dụng vốn đầu tư nhằm giảm thiểu những bất cập trong sử dụng vốn đầu tư XDCB, tạo ra sự chuyển biến quan trọng đối với hệ thống hạ tầng kỹ thuật - xã hội, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cải thiện văn minh đô thị, góp phần nâng cao vị thế của quận

Hà Đông trên địa bàn Thành phố và cả nước

Tuy nhiên, công tác quản lý sử dụng vốn đầu tư nói chung, đặc biệt trong quản lý sử dụng vốn đầu tư XDCB từ nguồn NSNN của quận nói riêng vẫn còn những mặt hạn chế, những bất cập chưa thể khắc phục ngày một, ngày hai, nhất là tình trạng kéo dài và kém hiệu quả, gây thất thoát lãng phí trong các dự án đầu tư XDCB bằng nguồn vốn này Một trong những nguyên nhân chính của tình trạng này là cơ chế chính sách và pháp luật của Nhà nước

về lĩnh vực đầu tư còn chồng chéo, nhiều mâu thuẫn… Trong khi đó cơ chế phối hợp trong quản lý sử dụng vốn đầu tư giữa cấp quận và thành phố, giữa các phòng ban chuyên môn của quận chưa được quan tâm đúng mức, … Để khắc phục những hạn chế này, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý sử dụng vốn đầu tư XDCB từ ngân sách quận cần thực hiện đồng bộ các giải pháp, từ

hoàn thiện công tác lập, giao kế hoạch vốn đầu tư XDCB hàng năm đến hoạt động giám sát, đánh giá đầu tư

Do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan nên nội dung của luận văn này chắc chắn còn những thiếu sót nhất định, em kính mong nhận được

sự lượng thứ và đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo và đồng nghiệp để có thể hiểu biết sâu hơn về vấn đề nghiên cứu

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Đại học Kinh tế quốc dân (2008), Giáo trình Lập dự án đầu tư, Nxb Đại

học Kinh tế quốc dân Hà Nội

2 Đại học Kinh tế quốc dân (2002), Giáo trình Quản lý học kinh tế quốc dân

- tập I, II, Nxb Khoa học & Kỹ thuật

3 Đại học Kinh tế quốc dân (2002), Giáo trình Khoa học quản lý - tập I, II,

Nxb Khoa học & Kỹ thuật

4 Đại học Kinh tế quốc dân (2000), Giáo trình Chính sách kinh tế - xã hội,

Nxb Khoa học & Kỹ thuật

5 Đại học Kinh tế quốc dân (2001), Giáo trình Hiệu quả và quản lý dự án

nhà nước, Nxb Khoa học & Kỹ thuật

6 Trần Đình Ty (2005), Đổi mới cơ chế quản lý đầu tư từ nguồn vốn ngân

sách nhà nước, Nxb Lao động, Hà Nội

7 Luật Ngân sách nhà nước 2003

8 Luật Xây dựng 2003

9 Luật Đất đai 2003

10 Chính phủ, Nghị định 113/2009/NĐ-CP ngày 15/12/2009 qui định về

giám sát, đánh giá đầu tư

11 Đào Quang Khải (2006), Hoàn thiện quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản

từ nguồn ngân sách nhà nước của tỉnh Bắc Ninh,Luận văn thạc sỹ kinh tế,

Hà Nội

12 Từ Quang Phương (2005), Tác động của việc sử dụng vốn đến chất lượng

tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam: Thực trạng và Giải pháp, Đề tài khoa học

cấp Bộ, Hà Nội

13 UBND quận Hà Đông (2002), Qui hoạch phát triển kinh tế - xã hội quận

Hà Đông giai đoạn 2001-2010

14 Đảng bộ quận Hà Đông, Văn kiện Đại hội Đại biểu khóa XVII, XVIII, XIX

Hà Đông

15 Phòng Thống kê quận Hà Đông, Số liệu thống kê kinh tế - xã hội quận Hà

Đông thời kỳ 2006-2010

16 Phòng Tài chính - Kế hoạch quận Hà Đông, Số liệu vốn đầu tư NSNN của

quận Hà Đông thời kỳ 2006-2010, dự kiến nhu cầu đầu tư 2011-2015

NGUYỄN VIỆT LONG

QUẢN LÝ CỦA CHÍNH QUYỀN QUẬN HÀ ĐÔNG,

TP HÀ NỘI ĐỐI VỚI SỬ DỤNG VỐN ĐẦU TƯ TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CÁC CÔNG TRÌNH

XÂY DỰNG CƠ BẢN

CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC QUẢN LÝ

LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS NGUYỄN THỊ LỆ THÚY

HÀ NỘI - 2012

MỞ ĐẦU

1.1 Tính cấp thiết của đề tài

- Trong các năm gần đây, Hà Đông là quận đang trong qúa trình chuyển dịch mạnh cơ cấu kinh tế (từ đơn vị hành chính cấp thị xã lên thành phố trực thuộc tỉnh và hiện nay là quận) theo hướng hiện đại Trong tiến trình phát triển, đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật xã hội hiện đại luôn được đặt lên hàng đầu

và đi trước một bước so với các mục tiêu phát triển khác Có nhiều hình thức đầu tư (như BT, BOT,…) bằng nhiều nguồn vốn khác nhau (như vốn ngân sách, vốn của các doanh nghiệp, vốn thu hút của nước ngoài, vốn huy động trong nhân dân) Tuy nhiên đối với các công trình công cộng thì nguồn vốn đầu tư từ NSNN đóng vai trò hết sức quan trọng Việc sử dụng hiệu quả vốn các công trình đầu tư bằng nguồn vốn NSNN đặt ra luôn là vấn đề bức thiết trong xã hội ở các địa phương của Việt Nam, nhưng càng cấp thiết hơn đối với một quận như Hà Đông vì thực tế là từ năm 2007 trở lại đây tốc độ đô thị hoá của Hà Đông rất nhanh, nguồn thu ngân sách (đặc biệt là từ nguồn đấu giá và cấp quyền sử dụng đất) để chi đầu tư của quận Hà Đông luôn tăng vọt

và với lượng vốn rất lớn so với giai đoạn trước đó Do đó, nếu không quản lý

sử dụng có hiệu lực và hiệu quả số vốn thu được này để hiện thực hoá bằng cơ

sở hạ tầng kỹ thuật xã hội đồng bộ, hiện đại thì quận Hà Đông sẽ có nguy cơ tụt lùi và ít có cơ hội bứt phá mạnh để phát triên kinh tế - xã hội trong tương lai

- Số liệu kết quả thanh tra, kiểm toán chuyên ngành và các báo cáo đánh giá của các Sở ngành của thành phố Hà Nội về hiệu qủa quản lý sử dụng vốn đầu tư từ NSNN cho các công trình XDCB của quận Hà Đông qua các năm cho thấy việc đầu tư còn nhiều bất cập: đầu tư dàn trải; thủ tục, quy trình và chất lượng công tác giao vốn, cấp và sử dụng vốn đầu tư chưa được

chuẩn hoá, một số thời điểm còn chưa đúng các quy định của Nhà nước; tốc

độ giải ngân vốn chậm, ứ đọng vốn lớn, gây lãng phí vốn ngân sách

Vì vậy hoàn thiện quản lý và sử dụng vốn đầu tư cho các công trình XDCB từ nguồn NSNN đang là một vấn đề cấp bách, cần giải quyết

1.2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Trong thời gian qua đã có khá nhiều nghiên cứu quản lý vốn đầu tư NSNN cho các công trình XDCB (có thể xuất bản thành sách, là báo, tạp chí hay luận văn thạc sỹ, tiến sỹ,…) Đối tượng và phạm vi nghiên cứu có thể khác nhau: có thể ở cấp độ quốc gia, vùng lãnh thổ, cấp tỉnh hay huyện; nghiên cứu từ khâu huy động (thu ngân sách) vốn để làm nguồn chi đầu tư; công tác quản lý sử dụng vốn đến việc kiểm tra, giám sát quản lý vốn, … hay

đi sâu phân tích từng khâu trên

Trong qúa trình thực hiện luận văn, tác giả đã tham khảo trực tiếp lý luận về quản lý sử dụng vốn đầu tư XDCB từ nguồn vốn NSNN của luận văn thạc sỹ kinh tế là: “Hoàn thiện quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước của tỉnh Bắc Ninh”, tác giả Đào Quang Khải - Ngành Kinh tế và Quản lý Công, Đại học Kinh tế quốc dân đã thực hiện năm 2006 dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Mai Văn Bưu

Luận văn trên đã nghiên cứu tổng thể quá trình quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn NSNN ở tỉnh Bắc Ninh, đó là các hoạt động quản lý của các

cơ quan nhà nước cấp tỉnh đối với các khâu huy động vốn; sử dụng vốn (lập

kế hoạch, phân bổ, thanh toán vốn); quyết toán, thanh tra, kiểm toán vốn đầu

tư XDCB nguồn NSNN (bao gồm nguồn ngân sách trung ương hỗ trợ và vốn ngân sách địa phương tự cân đối) Tuy nhiên luận văn trên chưa đi sâu nghiên cứu chi tiết quản lý sử dụng vốn đầu tư NSNN cho các công trình XDCB, đặc biệt là sự quản lý của chính quyền cấp quận, cụ thể như chưa đề cập đến nội

dung quản lý sử dụng vốn đầu tư; các chỉ tiêu đánh giá thực trạng quản lý sử dụng vốn đầu tư; các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý sử dụng vốn đầu tư,

Trên cơ sở tổng kết những lý luận về quản lý sử dụng vốn đầu tư XDCB nguồn vốn NSNN của tác giả trên đây, Luận văn này đi sâu nghiên cứu quá trình quản lý sử dụng vốn ngân sách cho các công trình XDCB ở cấp huyện (quận Hà Đông)

(3) Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý của chính quyền quận Hà Đông đối với việc sử dụng vốn đầu tư từ NSNN cho các công trình XDCB ở quận Hà Đông trong 5 năm tới

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng: Quản lý của chính quyền quận đối với sử dụng vốn đầu tư

từ NSNN cho các công trình XDCB

- Phạm vi:

+ Địa bàn nghiên cứu: quận Hà Đông

+ Thời gian nghiên cứu: giai đoạn 2006-2010, giải pháp hoàn thiện đến năm 2015

- Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu quản lý sử dụng vốn đầu tư từ NSNN (bao gồm ngân sách thành phố Hà Nội hỗ trợ quận và ngân sách quận

Hà Đông) cho phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật trên địa bàn quận

1.5 Phương pháp nghiên cứu

1.5.1 Khung lý thuyết

1.5.2 Quy trình nghiên cứu

Bước 1: Nghiên cứu mô hình lý thuyết và quản lý của chính quyền quận từ đó xây dựng khung lý thuyết để phân tích thực trạng quản lý của chính quyền quận đối với sử dụng vốn đầu tư từ NSNN cho các công trình XDCB

Bước 2: Thu thập số liệu của các ngành kinh tế sử dụng vốn đầu tư XDCB từ NSNN trong quận như: giáo dục & đào tạo; giao thông, cấp - thoát nước; văn hóa - thể dục thể thao,…

Bước 3: Phân tích số liệu, đánh giá thực trạng và đưa ra giải pháp để hoàn thiện quản lý của chính quyền quận đối với sử dụng vốn đầu tư từ NSNN cho các công trình XDCB

1.6 Câu hỏi nghiên cứu

(1) Quản lý của chính quyền cấp quận đối với sử dụng vốn đầu tư NSNN cho các công trình XDCB bao gồm những nội dung nào?

(2) Yếu tố ảnh hưởng đến quản lý của chính quyền cấp quận đối với

sử dụng vốn đầu

tư cho các công trình XDCB:

- Lập và giao kế hoạch vốn

- Thực hiện giải ngân vốn (thanh toán vốn)

- Kiểm soát sử dụng vốn

Vốn đầu

tư NSNN cho các công trình đầu

tư XDCB

Mục tiêu:

Nâng cao hiệu lực, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư từ ngân sách quận cho các công trình XDCB

(3) Thực trạng quản lý của chính quyền quận Hà Đông đối với sử dụng vốn đầu tư NSNN cho các công trình XDCB?

(4) Những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của thực trạng trên? (5) Chính quyền quận Hà Đông cần thực hiện giải pháp nào nhằm hoàn thiện quản lý sử dụng vốn đầu tư NSNN cho các công trình XDCB?

(6) Điều kiện thực hiện các giải pháp trên?

1.7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Ý nghĩa khoa học: Luận văn hệ thống hoá (có đóng góp thêm một số nội dung cho phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội ở một quận cụ thể như Hà Đông) cơ sở lý thuyết về quản lý của chính quyền quận đối với sử dụng vốn đầu tư từ NSNN cho các công trình XDCB

- Ý nghĩa thực tiễn:

Thứ nhất: Hoàn thiện quản lý của chính quyền quận đối với sử dụng

vốn đầu tư cho các công trình XDCB để nâng cao hiệu lực và hiệu quả đầu tư; tiết kiệm vốn NSNN; đảm bảo chất lượng và tiến độ, kỹ thuật, mỹ thuật công trình xây dựng

Thứ hai: Hiện nay môi trường pháp lý về đầu tư và xây dựng ở nước ta

chưa đồng bộ, chưa đáp ứng được nhu cầu thực tiễn quản lý vốn đầu tư, quản

lý dự án đầu tư XDCB Trong điều kiện như vậy, việc quản lý tốt vốn đầu tư XDCB mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao càng trở lên khó khăn gấp bội, đòi hỏi phải hoàn thiện quản lý sử dụng vốn đầu tư XDCB

Thứ ba: Xuất phát từ chính vai trò của vốn đầu tư XDCB nguồn NSNN

là tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho xã hội, là nhân tố quyết định làm thay đổi

cơ cấu kinh tế quốc dân, thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển nền kinh tế một đất nước, một địa phương Những vai trò đó chỉ có thể được thể hiện trong điều kiện có sự quản lý chặt chẽ ở tầm vĩ mô cũng như tầm vi mô, còn nếu buông lỏng quản lý thì vai trò đó lập tức sẽ bị thủ tiêu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ QUẢN LÝ CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP QUẬN ĐỐI VỚI SỬ DỤNG VỐN ĐẦU TƯ

CHO CÁC CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG CƠ BẢN

Công trình xây dựng cơ bản là sản phẩm được tạo thành bởi sức lao

động của con người, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được liên kết định vị với đất, có thể bao gồm phần dưới mặt đất, phần trên mặt đất, phần dưới mặt nước và phần trên mặt nước, được xây dựng theo thiết kế Công trình XDCB bao gồm công trình xây dựng công cộng, nhà ở, công trình công nghiệp, giao thông, thuỷ lợi, năng lượng và các công trình khác

Đầu tư nói chung trên giác độ nền kinh tế là sự hy sinh giá trị hiện tại

gắn với việc tạo ra các tài sản mới cho nền kinh tế quốc dân của một nước, một vùng hoặc một tỉnh, huyện,… Hoạt động đầu tư là quá trình sử dụng vốn đầu tư nhằm duy trì những tiềm lực sẵn có, hoặc tạo thêm tiềm lực mới để mở rộng quy mô hoạt động của các ngành sản xuất, dịch vụ, kinh tế, nâng cao đời sống vật chất, văn hóa và tinh thần cho mọi thành viên trong xã hội

Đầu tư xây dựng cơ bản là một bộ phận của hoạt động đầu tư phát triển, hoạt động này dẫn đến tích lũy vốn, xây dựng thêm các công trình cố định và mua sắm thiết bị có ích, làm tăng sản lượng tiềm năng của địa phương và về lâu dài đưa tới sự tăng trưởng kinh tế cho địa phương đó Như vậy đầu tư XDCB đóng vai trò quan trọng trong việc ảnh hưởng tới sản lượng và thu nhập của địa phương Khi tiếp cận với đầu tư XDCB người ta thường muốn

có một khái niệm ngắn gọn, nhưng đầy đủ Để đáp ứng nhu cầu này, có rất nhiều khái niệm khác nhau Sau đây là một số khái niệm thông dụng:

- Đầu tư XDCB của hiện tại là phần tăng thêm giá trị xây lắp do kết quả sản xuất trong thời kỳ đó mang lại

- Đầu tư XDCB là việc thực hiện những nhiệm vụ cụ thể của chính sách kinh tế thông qua chính sách đầu tư XDCB

- Đầu tư XDCB là một hoạt động kinh tế đem lại một khoản tiền đã được tích lũy để sử dụng vào XDCB nhằm mục đích sinh lợi

- Đầu tư XDCB là sử dụng các nguồn vốn để tạo ra các sản phẩm xây dựng mới để từ đó kiếm thêm được một khoản tiền lớn hơn

Từ những khái niệm trên có thể đưa ra một khái niệm chung nhất, được nhiều người chấp nhận như sau:

Đầu tư XDCB là một hoạt động kinh tế đưa các loại nguồn vốn để sử dụng vào XDCB nhằm mục đích sinh lợi hoặc an sinh xã hội

Hoạt động XDCB xét về bản chất là ngành sản xuất vật chất có chức năng tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng các tài sản cố định có tính chất sản xuất và phi sản xuất thông qua hình thức xây dựng mới, xây dựng lại hay hiện đại hoá và khôi phục lại tài sản đã có, vì thế để tiến hành được các hoạt động này thì cần phải có nguồn lực hay còn gọi là vốn

Đầu tư XDCB có vai trò quyết định trong việc tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho xã hội, là yếu tố quyết định làm thay đổi cơ cấu kinh tế quốc dân mỗi nước, mỗi địa phương; thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển nền kinh tế đất nước Đặc trưng của XDCB là một ngành sản xuất vật chất đặc biệt; sản phẩm của hoạt động đầu tư XDCB cũng có những đặc điểm riêng, khác với sản phẩm hàng hóa của những ngành sản xuất vật chất khác và vốn đầu tư XDCB cũng có những đặc trưng riêng khác với vốn kinh doanh của các ngành khác

b/ Đặc điểm đầu tư XDCB

- Đầu tư XDCB đòi hỏi vốn lớn, ứ đọng trong thời gian dài:

Đầu tư XDCB đòi hỏi một số lượng vốn lao động, vật tư lớn Nguồn vốn này nằm khê đọng trong suốt qúa trình đầu tư công trình Vì vậy trong quá trình đầu tư chúng ta phải có kế hoạch huy động và sử dụng nguồn vốn một cách hợp lý đồng thời có kế hoạch phân bổ nguồn lao động, vật tư, thiết

bị phù hợp đảm bảo cho công trình hoàn thành trong thời gian ngắn, chống lãng phí nguồn lực

- Thời kỳ đầu tư kéo dài:

Thời kỳ đầu tư tính từ khi khởi công thực hiện dự án đến khi dự án hoàn thành và đưa vào hoạt động Nhiều công trình đầu tư có thời gian đầu tư kéo dài hàng chục năm Do vốn lớn lại nằm khê đọng trong suốt quá trình thực hiện đầu tư nên để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, cần tiến hành phân kỳ đầu tư, bố trí vốn và các nguồn lực tập trung hoàn thành dứt điểm từng hạng mục công trình, quản lý chặt chẽ tiến độ kế hoạch đầu tư, khắc phục tình trạng thiếu vốn, nợ đọng vốn đầu tư XDCB

- Thời gian vận hành các kết quả đầu tư kéo dài:

Thời gian vận hành các kết quả đầu tư tính từ khi đưa công trình vào hoạt động cho đến khi hết thời hạn sử dụng và đào thải công trình Các thành quả của đầu tư XDCB có giá trị sử dụng lâu dài Trong suốt quá trình vận hành các thành quả đầu tư chịu tác động hai mặt, cả tích cực và tiêu cực của nhiều yếu tố tự nhiên, chính trị, kinh tế, xã hội,…

- Có tính chất cố định:

Công trình XDCB sẽ hoạt động ở ngay nơi mà nó được tạo dựng cho nên các điều kiện về địa lý, địa hình có ảnh hưởng lớn đến quá trình thực hiện đầu tư, cũng như việc phát huy kết quả đầu tư Vì vậy cần được bố trí hợp lý địa điểm xây dựng bảo đảm các yêu cầu về an ninh quốc phòng, phải phù hợp

với kế hoạch, quy hoạch bố trí tại nơi có điều kiện thuận lợi, để khai thác lợi thế so sánh của vùng, quốc gia, đồng thời phải đảm bảo được sự phát triển cân đối của vùng lãnh thổ

- Liên quan đến nhiều ngành:

Để thực hiện xong một công trình XDCB đòi hỏi nhiều hoạt động rất phức tạp, liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực Diễn ra không những ở phạm vi một địa phương mà còn nhiều địa phương với nhau Vì vậy, khi tiến hành các hoạt động này, cần phải có sự liên kết chặt chẽ giữa các ngành, các cấp trong quản lý quá trình đầu tư, bên cạnh đó phải quy định rõ phạm vi trách nhiệm của các chủ thể tham gia đầu tư, tuy nhiên vẫn phải đảm bảo được tính tập trung dân chủ trong quá trình thực hiện đầu tư

1.1.2 Vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước

a/ Khái niệm

* Vốn đầu tư xây dựng cơ bản cho các công trình:

Theo Luật Xây dựng năm 2003 thì có thể cụ thể bằng khái niệm: Vốn đầu tư XDCB là toàn bộ chi phí để đạt được mục đích đầu tư, bao gồm chi phí cho việc khảo sát, quy hoạch xây dựng, chuẩn bị đầu tư, chi phí về thiết

kế và xây dựng, chi phí mua sắm và lắp đặt thiết bị và các chi phí khác trong tổng dự toán

Vốn đầu tư cho các công trình XDCB được huy động từ nhiều nguồn khác nhau Nguồn vốn đầu tư XDCB có thể tóm tắt bởi biểu thức sau:

Trong đó:

S: Tổng số vốn đầu tư XDCB

SNN: Nguồn vốn nước ngoài

Trong các nguồn vốn đầu tư cho các công trình XDCB thì nguồn từ NSNN được coi là nguồn vốn quan trọng nhất

Chi ngân sách nhà nước gồm chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên Chi đầu tư phát triển gồm có:

- Đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kỹ thuật - xã hội

không có khả năng thu hồi do các cấp ngân sách quản lý Đây chính là vốn

đầu tư XDCB

- Đầu tư và hỗ trợ cho các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế, các tổ chức tài chính của nhà nước; góp cổ phần, liên doanh vào các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực cần thiết có sự tham gia của nhà nước

- Chi bổ sung dự trữ nhà nước

- Các khoản chi khác theo quy định của pháp luật

Như vậy, tiếp cận một cách tổng thế nhất thì vốn đầu tư XDCB được hiểu là tổng chi phí bằng tiền để tái sản xuất tài sản cố định có tính chất sản xuất hoặc phi sản xuất

Như vậy vốn đầu tư cho các công trình XDCB từ ngân sách nhà nước

là nguồn vốn ngân sách do nhà nước quản lý tập trung đầu tư vào các dự án XDCB theo kế hoạch hàng năm của địa phương

b/ Đặc điểm

Vốn đầu tư XDCB của một địa phương là bộ phận quan trọng của vốn ĐTPT của địa phương phương đó, bên cạnh những đặc điểm của vốn ĐTPT, vốn đầu tư XDCB từ NSNN cấp còn có các đặc điểm sau:

Thứ nhất, vốn đầu tư XDCB từ NSNN cấp quận chủ yếu là đầu tư xây

dựng các công trình hạ tầng kinh tế - xã hội không có khả năng thu hồi vốn,

hiệu quả kinh tế - xã hội do đầu tư những công trình này đem lại là rất lớn và

có ý nghĩa quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng của địa phương Song những công trình này lại không có khả năng thu hồi vốn trực tiếp nên việc tính toán hiệu quả đầu tư các công trình này là rất phức tạp và nhiều khi hiệu quả chỉ thể hiện rõ sau một thời gian dài đưa công trình vào khai thác, sử dụng

Thứ hai, vốn đầu tư XDCB từ NSNN cấp quận thường chiếm tỷ trọng

vốn lớn nhất trong tổng ĐTPT từ NSNN của một quận Đặc biệt đối với những địa phương có hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội còn ở mức thấp kém, lạc hậu, thiếu đồng bộ thì nhu cầu đầu tư XDCB từ NSNN là rất lớn và khối lượng đầu tư XDCB từ NSNN cũng thường chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng ĐTPT của NSNN

Thứ ba, xuất phát từ đặc điểm trên nên chính quyền cấp quận tham gia

trực tiếp vào quản lý toàn bộ quá trình đầu tư xây dựng các công trình thuộc nguồn vốn NSNN từ việc xác định chủ trương đầu tư; lập, thẩm định và phê duyệt dự án đầu tư; lập và quyết định kế hoạch thực hiện dự án xây dựng công trình và quyết toán dự án… nhằm đảm bảo sự phù hợp với chiến lược, qui hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và qui hoạch xây dựng của quận đó, đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn ngân sách của quận trong đầu tư XDCB

Thứ tư, các công trình sử dụng vốn đầu tư XDCB từ NSNN phụ thuộc

rất lớn vào qui mô và khả năng cân đối của ngân sách Trong điều kiện ngân sách hạn hẹp, nhu cầu đầu tư lớn thì rất dễ bị co kéo vốn đầu tư làm cho việc

bố trí vốn dàn trải, không đáp ứng được tiến độ đầu tư của dự án, dễ làm chậm tiến độ đầu tư của công trình xây dựng

c/ Vai trò

Vốn đầu tư XDCB giữ một vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân Vai trò và ý nghĩa của vốn đầu tư XDCB có thể nhìn thấy rõ từ sự đóng góp của nó trong quá trình tái sản xuất tài sản cố định cho nền kinh tế quốc dân thông qua các hình thức xây dựng mới, cải tạo sửa chữa lớn hoặc khôi phục các công trình hư hỏng hoàn toàn Cụ thể hơn XDCB là một trong những lĩnh vực sản xuất vật chất lớn của nền kinh tế quốc dân, cùng các ngành sản xuất khác, trước hết là ngành công nghiệp chế tạo và ngành công nghiệp vật liệu xây dựng; nhiệm vụ của ngành xây dựng là trực tiếp thực hiện

và hoàn thành khâu cuối cùng của quá trình hình thành tài sản cố định (thể hiện ở những công trình, bao gồm cả thiết bị và công nghệ lắp đặt kèm theo) cho toàn bộ các lĩnh vực sản xuất của nền kinh tế quốc dân và các lĩnh vực phi sản xuất khác

Vốn đầu tư XDCB để tạo ra những công trình xây dựng có ý nghĩa rất

to lớn về mặt kỹ thuật, kinh tế, chính trị, xã hội, nghệ thuật,…

Về mặt kỹ thuật, các công trình được xây dựng lên là thể hiện cụ thể của đường lối phát triển khoa học kỹ thuật của đất nước, là kết tinh hầu hết các thành tựu khoa học kỹ thuật đã đạt được ở chu kỳ trước và sẽ góp phần mở ra một chu kỳ phát triển mới của khoa học và kỹ thuật ở giai đoạn tiếp theo

Về mặt kinh tế, vốn đầu tư XDCB thể hiện cụ thể đường lối phát triển kinh tế của nền kinh tế quốc dân, góp phần tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật, nhịp điệu tăng năng suất lao động xã hội và phát triển của nền kinh tế quốc dân

Thực tế quá trình CNH, HĐH ở nước ta diễn ra trong bối cảnh thực hiện chuyển đổi từ kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN gắn với vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước Do

phát triển kinh tế thị trường nên tất cả các thành phần kinh tế đều đóng góp vào sự nghiệp CNH, HĐH đất nước và mặc dù chiếm giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế nhưng vốn đầu tư XDCB thuộc NSNN cũng là bộ phận của tổng thể vốn đầu tư toàn xã hội huy động cho CNH, HĐH

Phần vốn được nhà nước trực tiếp dành đầu tư một số ngành kinh tế chủ đạo, xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội, lĩnh vực đòi hỏi vốn lớn mà lại khó thu hồi vốn Do đó, vốn đầu tư XDCB từ NSNN vừa trực tiếp thực hiện một phần, vừa tạo tiền đề vật chất cho các thành phần kinh tế khác đầu tư thực hiện CNH, HĐH Trên nền tảng cơ sở hạ tầng đã được nhà nước đầu tư các thành phần kinh tế ngoài nhà nước có điều kiện phát triển SXKD, thúc đẩy tiến trình CNH, HĐH Hơn nữa các ngành kinh tế chủ đạo phát triển sẽ thu hút các thành phần kinh tế khác đầu tư kinh doanh Kết quả là sự nghiệp CNH, HĐH từng bước được đẩy mạnh

d/ Phân loại

Có nhiều tiêu chí để phân loại vốn đầu tư XDCB thuộc NSNN do cấp quận quản lý, sau đây là một số cách phân loại điển hình:

* Theo cấp quản lý vốn đầu tư XDCB

- Vốn đầu tư XDCB nguồn ngân sách Thành phố giao cho quận theo Chương trình mục tiêu của Thành phố hoặc của Chính phủ

- Vốn đầu tư XDCB nguồn ngân sách quận:

(1) Nguồn tập trung: là vốn được tỉnh, thành phố phân cấp cho cấp quận, huyện căn cứ vào số thu nộp thuế và các loại phí vào ngân sách của cấp huyện thì cấp tỉnh, thành phố sẽ tính theo tỷ lệ để ra số vốn phân cấp cho cấp huyện

(2) Nguồn tiền sử dụng đất: là nguồn thu tiền đấu giá quyền sử dụng đất, tiền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và các giao dịch liên quan đến đất trên địa bàn quận, huyện Nguồn vốn này được trích lại theo tỷ lệ theo

quy định của Nhà nước để chi đầu tư XDCB cho các công trình phúc lợi trên địa bàn quận, huyện

(3) Nguồn kết dư ngân sách: là nguồn vốn ngân sách của quận, huyện năm kế hoạch trước không chi hết, được chuyển sang năm sau tiếp tục thực hiện

(4) Vốn đầu tư XDCB được cơ quan có thẩm quyền cho phép ứng trước

dự toán năm sau

* Theo giai đoạn kế hoạch

- Vốn đầu tư XDCB ngắn hạn (dưới 5 năm)

- Vốn đầu tư XDCB trung hạn (từ 5 đến 10 năm)

- Vốn đầu tư XDCB dài hạn (từ 10 năm trở lên)

* Theo hình thức đầu tư

Gồm vốn đầu tư xây dựng mới, vốn đầu tư khôi phục, vốn đầu tư mở rộng đổi mới trang thiết bị

Theo cách này cho ta thấy, cần phải có kế hoạch bố trí nguồn vốn cho đầu tư XDCB như thế nào cho phù hợp với điều kiện thực tế và tương lai phát triển của các ngành theo định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

* Theo nội dung kinh tế

- Vốn cho xây dựng lắp đặt:

+ Vốn cho hoạt động chuẩn bị xây dựng và chuẩn bị mặt bằng

+ Những chi phí xây dựng công trình, hạng mục công trình, nhà xưởng, văn phòng làm việc, nhà kho, bến bãi,…

+ Chi phí cho công tác lắp đặt máy móc, trang thiết bị vào công trình và hạng mục công trình

+ Chi phí để hoàn thiện công trình

- Vốn cho mua sắm máy móc thiết bị

Đó là toàn bộ các chi phí cho công tác mua sắm và vận chuyển bốc dỡ máy móc thiết bị vào công trình Vốn mua sắm máy móc thiết bị được tính bao gồm: giá trị máy móc thiết bị, chi phí vận chuyển, bảo quản, bốc dỡ, gia công, kiểm tra trước khi giao lắp các công cụ, dụng cụ

- Vốn kiến thiết cơ bản khác:

+ Chi phí thiết kế cơ bản được tính vào công trình như: chi phí tư vấn đầu tư, đền bù, chi phí cho quản lý dự án, bảo hiểm, dự phòng, thẩm định,…

+ Các chi phí kiến thiết tính vào tài sản lưu động bao gồm chi phí cho mua sắm nguyên vật liệu, công cụ, dụng cụ không đủ tiêu chuẩn là tài sản cố định hoặc chi phí đào tạo

+ Những chi phí kiến thiết có bản khác được nhà nước cho phép không tính vào công trình (do ảnh hưởng của thiên tai, những nguyên nhân bất khả kháng)

1.2 Quản lý của chính quyền cấp quận đối với sử dụng vốn đầu tư cho các công trình xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

1.2.1 Khái niệm và đặc điểm quản lý của chính quyền cấp quận đối với sử dụng vốn đầu tư cho các công trình xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

a/ Khái niệm

Quản lý của chính quyền cấp quận đối với sử dụng vốn đầu tư cho các công trình xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước là hoạt động lập và giao kế hoạch vốn, thanh toán vốn, kiểm soát sử dụng vốn do chính quyền cấp quận thực hiện nhằm đạt được mục tiêu sử dụng có hiệu lực và hiệu quả nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước

b/ Đặc điểm

- Quản lý của chính quyền cấp quận đối với sử dụng vốn đầu tư cho các công trình XDCB từ NSNN là hoạt động chủ động của chính quyền quận

được tiến hành trước hết dựa vào quyền lực của chính quyền quận Mục tiêu cuối cùng của quản lý là nâng cao hiệu lực và hiệu quả trong sử dụng vốn đầu

tư XDCB từ nguồn NSNN, phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật - xã hội của địa phương, phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của quận

- Quản lý của chính quyền cấp quận đối với sử dụng vốn đầu tư cho các công trình XDCB từ NSNN phải dựa vào các qui định pháp lý của Nhà nước

và của cấp trên (cấp Tỉnh) để thực hiện là chủ yếu (mang tính pháp lệnh), thông qua quá trình lập và giao kế hoạch, thanh toán vốn và kiểm soát sử dụng vốn của chính quyền quận

1.2.2 Mục tiêu quản lý của chính quyền quận đối với sử dụng vốn đâu tư xây dựng cơ bản nguồn ngân sách nhà nước

(1) Đáp ứng tốt nhất việc thực hiện các mục tiêu của chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ của chính quyền quận

(2) Phân bổ có hiệu lực và hiệu quả nhất nguồn vốn đầu tư NSNN cho các công trình XDCB

(3) Đáp ứng nhanh nhất nhu cầu vốn đầu tư XDCB cho các công trình

cơ sở hạ tầng theo tiến độ đầu tư của dự án thông qua hoạt động giải ngân, thanh toán vốn đầu tư

(4) Trong quá trình sử dụng vốn đầu tư XDCB tránh gây thất thoát, lãng phí, tham ô, tham nhũng Đảm bảo các công trình sử dụng vốn đầu tư từ NSNN đạt yêu cầu về kỹ thuật, mỹ thuật, phục vụ tốt nhu cầu sử dụng trong sinh hoạt của nhân dân địa phương

1.2.3 Nội dung quản lý của chính quyền cấp quận đối với sử dụng vốn đầu

tư cho các công trình xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

1.2.3.1 Bộ máy quản lý của chính quyền cấp quận đối với sử dụng vốn đầu tư cho các công trình xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước